Buhur Nasıl Yakılır? Buhur Nedir Ve Nasıl Yakılır? Buhur Nasıl Yakılmalıdır? Buhur

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

Bizans dönemine ait buhurdanlar, gövde kısmına tutturulmuş uzun tek saplılar, 3
zincirsiz ya da zincir askılı küçük bir çanak şeklinde olanlar ile bir çanak ve buna bitişik oval
biçimli bir dilden oluşanlar (katzi) başlıca bu dört tiptedir

Bu tipteki buhurdanların hepsinin
kapaklı ya da kapaksız örnekleri bulunur

Buhurdanlar, derinliği fazla olmayan yarım küre biçiminde düz ya da dilimli, aşağı doğru
genişleyen soğan biçiminde, çokgen (dörtgen, altıgen, sekizgen) veya silindirik gövdeye sahiptir

Bu küçük kapların altında halka biçiminde yüksek ya da alçak kaideler ile dışa doğru genişleyen
konik kaideler, stilize hayvan ayağı biçiminde dirsek yaparak yükselen ayaklar ya da üç küçük
düğme ya da kürecikler vardır

Kiliselerde kullanılan litürjik eşyalar daha çok gümüş ve bakır alaşımlarından yapılmıştır

Kaynaklarda altın buhurdanlardan söz edilse de altından yapılmış herhangi bir örneğin varlığı
bilinmemektedir

Gümüş ve gümüş üzerine altın yaldızlı buhurdanlar kilise hazinelerinde ele
geçmiştir

Bunların adak ya da bağış olarak yapılmış oldukları yazıtlarından anlaşılmaktadır

Buhurdanların daha çok bakır alaşımları olan bronz ve pirinçten döküm tekniğinde yapılıp
kazıma, kabartma, niello ve delik işi tekniklerinde bezendikleri görülmektedir

Zincir, sap gibi
ara parçalarda demir ve kurşun da kullanılmıştır

Buhurdan amaçlı kullanılmış madeni çanakların bazılarının üzerinde kapakları bulunur

Kapakları günümüze ulaşamayan örneklerin ise kapağının olduğunu gösteren menteşe kalıntıları
veya bazı izleri kalmıştır

Kapaklar genellikle yarım küre, üçgen prizması ya da konik
biçimlerdedir

Kapaklı buhurdanlarda, çanak ile kapak arasında menteşe ve küçük bir kilit
sistemi vardır

Buhurdanın içinde yanma olayının gerçekleşebilmesi için oksijen girişini
sağlaması ve bitki karışımının yakılması sonucu oluşan duman ile kokunun yukarı çıkabilmesi
için kapakların işlevine uygun düşecek biçimde delik işi tekniğinde bezenmiştir

Eşmerkezli
daireler, balık pulu, anahtar deliği, karşılıklı olarak yerleştirilmiş kuş, geyik ve grifonlar ile üzüm
ve asma yapraklarından oluşan desenler Bizans ve ortaçağ Avrupa’sında görülmektedir

Bizans
sonrası dönemde batıda buhurdanların minyatür kilise şeklinde düzenlenmiş örnekleriyle
karşılaşılmaktadır

Bunların kapakları çatı ve kubbe şeklindedir

Değişik tiplerdeki haçlar da,
kapak tutamağı, zincir ara parçası ya da buhurdanın üzerine işlenmiş olarak karşımıza
çıkmaktadır

Kapaklı buhurdanlarda zincir halkası, kapağın üstündeki tutamak kısmına veya buhurdan
çanağının ağız kenarındaki üç askı halkasına geçirilmiştir

Kapaklı örneklerde çoğunlukla tekli
zincir düzenlemesiyle karşılaşılmaktadır

Bizans buhurdanlarının büyük çoğunluğu kapaksız,
zincirli örneklerden oluşur

Buhurdanların çanak kısmı kapaklı ve kapaksız örneklerde benzer
3 Mısır'da bulunduğu söylenen 89

yüzyıllara tarihlenen yüksek üç ayaklı silindirik gövdeli, kubbe biçiminde
kapaklı, uzun saplı buhurdan, İslam buhurdanlarına da benzemektedir

09-11-2012	#5
Prof. Dr. Sinsi	Buhur Nasıl Yakılır? Buhur Nedir Ve Nasıl Yakılır? Buhur Nasıl Yakılmalıdır? Buhur Bizans dönemine ait buhurdanlar, gövde kısmına tutturulmuş uzun tek saplılar, 3 zincirsiz ya da zincir askılı küçük bir çanak şeklinde olanlar ile bir çanak ve buna bitişik oval biçimli bir dilden oluşanlar (katzi) başlıca bu dört tiptedir Bu tipteki buhurdanların hepsinin kapaklı ya da kapaksız örnekleri bulunur Buhurdanlar, derinliği fazla olmayan yarım küre biçiminde düz ya da dilimli, aşağı doğru genişleyen soğan biçiminde, çokgen (dörtgen, altıgen, sekizgen) veya silindirik gövdeye sahiptir Bu küçük kapların altında halka biçiminde yüksek ya da alçak kaideler ile dışa doğru genişleyen konik kaideler, stilize hayvan ayağı biçiminde dirsek yaparak yükselen ayaklar ya da üç küçük düğme ya da kürecikler vardır Kiliselerde kullanılan litürjik eşyalar daha çok gümüş ve bakır alaşımlarından yapılmıştır Kaynaklarda altın buhurdanlardan söz edilse de altından yapılmış herhangi bir örneğin varlığı bilinmemektedir Gümüş ve gümüş üzerine altın yaldızlı buhurdanlar kilise hazinelerinde ele geçmiştir Bunların adak ya da bağış olarak yapılmış oldukları yazıtlarından anlaşılmaktadır Buhurdanların daha çok bakır alaşımları olan bronz ve pirinçten döküm tekniğinde yapılıp kazıma, kabartma, niello ve delik işi tekniklerinde bezendikleri görülmektedir Zincir, sap gibi ara parçalarda demir ve kurşun da kullanılmıştır Buhurdan amaçlı kullanılmış madeni çanakların bazılarının üzerinde kapakları bulunur Kapakları günümüze ulaşamayan örneklerin ise kapağının olduğunu gösteren menteşe kalıntıları veya bazı izleri kalmıştır Kapaklar genellikle yarım küre, üçgen prizması ya da konik biçimlerdedir Kapaklı buhurdanlarda, çanak ile kapak arasında menteşe ve küçük bir kilit sistemi vardır Buhurdanın içinde yanma olayının gerçekleşebilmesi için oksijen girişini sağlaması ve bitki karışımının yakılması sonucu oluşan duman ile kokunun yukarı çıkabilmesi için kapakların işlevine uygun düşecek biçimde delik işi tekniğinde bezenmiştir Eşmerkezli daireler, balık pulu, anahtar deliği, karşılıklı olarak yerleştirilmiş kuş, geyik ve grifonlar ile üzüm ve asma yapraklarından oluşan desenler Bizans ve ortaçağ Avrupa’sında görülmektedir Bizans sonrası dönemde batıda buhurdanların minyatür kilise şeklinde düzenlenmiş örnekleriyle karşılaşılmaktadır Bunların kapakları çatı ve kubbe şeklindedir Değişik tiplerdeki haçlar da, kapak tutamağı, zincir ara parçası ya da buhurdanın üzerine işlenmiş olarak karşımıza çıkmaktadır Kapaklı buhurdanlarda zincir halkası, kapağın üstündeki tutamak kısmına veya buhurdan çanağının ağız kenarındaki üç askı halkasına geçirilmiştir Kapaklı örneklerde çoğunlukla tekli zincir düzenlemesiyle karşılaşılmaktadır Bizans buhurdanlarının büyük çoğunluğu kapaksız, zincirli örneklerden oluşur Buhurdanların çanak kısmı kapaklı ve kapaksız örneklerde benzer 3 Mısır'da bulunduğu söylenen 89 yüzyıllara tarihlenen yüksek üç ayaklı silindirik gövdeli, kubbe biçiminde kapaklı, uzun saplı buhurdan, İslam buhurdanlarına da benzemektedir