Buhur Nasıl Yakılır? Buhur Nedir Ve Nasıl Yakılır? Buhur Nasıl Yakılmalıdır? Buhur

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

formlarda yapılmıştır

Kapaksız örneklerde çanağın ağız kenarında bulunan dilimli veya yarım
daire şeklindeki askı halkalarına zincir ya da uzun teller takılmıştır

Döküm tekniğinde veya
metalden kesilerek yuvarlak, "6 veya 8" biçiminde kıvrılmış zincir halkalarına ara parça olarak
bazı örneklerde haçlar asılmıştır

Zincirler üst kısımda ya bir kancada birleşmekte ya da bir
tepeliğe geçmektedir

Tepelik genellikle üç ya da altı kolu olan, uçları yukarı kıvrılan uzun ve
sivri taç yaprakları olan çiçek şeklindedir

Bazı örneklerde tepelik yerine bir ucu kıvrılarak halka,
diğer ucu kanca şekline getirilmiş uzun bir tel mevcuttur

Tepeliğin yukarı kısmına asılı olan
kanca ya da halka dini törenler sırasında din adamlarının sağ ellerinin baş parmaklarına geçirip
kullanmaları içindir

Tepelikler ile kandil ayaklarının bazı örneklerde birbirine benzer olması bu
tür madeni eşyaların aynı atölyelerde üretilmiş olduğunu da gösterir

Buhurdanların ağız kenarları hafifçe içe ya da dışa dönük olabilmekte, buralarda
genellikle zincirin geçirilmesi için yarım yuvarlak ya da dilimli askı halkaları bulunmaktadır

Ancak zincirli olmayan buhurdan örnekleri de mevcuttur

Bizans döneminde tek ya da en çok üç
zincirli buhurdanların kullanıldığı görülmektedir

Zincirli buhurdanlar taşıma kolaylığı
getirmesinin ötesinde özellikle de din adamlarının (çoğunlukla diyakonların) dini törenler
sırasında ileri ve geri sallamasına olanak vermiştir

4 Buhurdanın sallanması ile ateşin rüzgârla
sönmemesi, dumanın fazla çıkması ve tütsü kokusunun daha geniş alana yayılması sağlanmıştır

Buhurdan çanaklarının iç kısımları genellikle pütürlü bırakılmış, dış kısımları
perdahlanarak parlatılmıştır

Döküm tekniğiyle yapılmış buhurdanların dış kısımlarında kalıpla
yapılmış kabartma bantlar, pergel ya da tornada yapılmış basit kazıma yivler bulunmaktadır

Haluk Perk Müzesi’nden iki buhurdanın dış yüzeyinde kazıma tekniğinde stilize bitkisel ve
geometrik desenler ile sembolik anlamlar taşıyan kuş figürleri işlenmiştir

Zincirli buhurdanların yanı sıra katzi (katzion, katsi, katzen, katsiterion) denilen ayaklı sığ
çanak, buna bitişik düz disk veya oval biçimli dil şeklinde bir ara bölüm ve uzun bir saptan
oluşan buhurdanlar da vardır

Buhurdan çanağı ile sap arasındaki oval veya daire biçiminde bir
diskin üzeri delik işi, kazıma veya kabartma tekniğinde bezemelidir

Katziler bir yere koymak veya kısa bir süre elde tutmak için tasarlanmış buhurdanlardır

Bu tip buhurdanlar özellikle erken dönemde görülen uzun tek saplı buhurdanların bir çeşidi
olarak ortaya çıkmış olmalıdırlar

Kapaklı katzi formunun erken örnekleri Mısır'da Kopt
sanatında görülür

11

yüzyıldan itibaren özellikle Balkan ülkelerinde yer alan kilise ve
ikonalardaki “Meryem'in ölümü”, “Meryem'in kutsal ikonasının kutsanması” ve “İsa'nın boş
mezarını ziyarete gelen kadınlar” gibi sahnelerde zincirli buhurdanların yanı sıra katzilerin de
4 Rum Ortodoks Kiliselerinde buhurdanın ileri geri sallanmasında sayısal bir düzen, kural olarak benimsenmiştir

İsa
için 3, Meryem için 2, aziz ve azizeler için 1 kez buhurdan ileri sallanmaktadır

Bizans döneminde de böyle bir
uygulama olup olmadığı ise bilinmemektedir

09-11-2012	#6
Prof. Dr. Sinsi	Buhur Nasıl Yakılır? Buhur Nedir Ve Nasıl Yakılır? Buhur Nasıl Yakılmalıdır? Buhur formlarda yapılmıştır Kapaksız örneklerde çanağın ağız kenarında bulunan dilimli veya yarım daire şeklindeki askı halkalarına zincir ya da uzun teller takılmıştır Döküm tekniğinde veya metalden kesilerek yuvarlak, "6 veya 8" biçiminde kıvrılmış zincir halkalarına ara parça olarak bazı örneklerde haçlar asılmıştır Zincirler üst kısımda ya bir kancada birleşmekte ya da bir tepeliğe geçmektedir Tepelik genellikle üç ya da altı kolu olan, uçları yukarı kıvrılan uzun ve sivri taç yaprakları olan çiçek şeklindedir Bazı örneklerde tepelik yerine bir ucu kıvrılarak halka, diğer ucu kanca şekline getirilmiş uzun bir tel mevcuttur Tepeliğin yukarı kısmına asılı olan kanca ya da halka dini törenler sırasında din adamlarının sağ ellerinin baş parmaklarına geçirip kullanmaları içindir Tepelikler ile kandil ayaklarının bazı örneklerde birbirine benzer olması bu tür madeni eşyaların aynı atölyelerde üretilmiş olduğunu da gösterir Buhurdanların ağız kenarları hafifçe içe ya da dışa dönük olabilmekte, buralarda genellikle zincirin geçirilmesi için yarım yuvarlak ya da dilimli askı halkaları bulunmaktadır Ancak zincirli olmayan buhurdan örnekleri de mevcuttur Bizans döneminde tek ya da en çok üç zincirli buhurdanların kullanıldığı görülmektedir Zincirli buhurdanlar taşıma kolaylığı getirmesinin ötesinde özellikle de din adamlarının (çoğunlukla diyakonların) dini törenler sırasında ileri ve geri sallamasına olanak vermiştir 4 Buhurdanın sallanması ile ateşin rüzgârla sönmemesi, dumanın fazla çıkması ve tütsü kokusunun daha geniş alana yayılması sağlanmıştır Buhurdan çanaklarının iç kısımları genellikle pütürlü bırakılmış, dış kısımları perdahlanarak parlatılmıştır Döküm tekniğiyle yapılmış buhurdanların dış kısımlarında kalıpla yapılmış kabartma bantlar, pergel ya da tornada yapılmış basit kazıma yivler bulunmaktadır Haluk Perk Müzesi’nden iki buhurdanın dış yüzeyinde kazıma tekniğinde stilize bitkisel ve geometrik desenler ile sembolik anlamlar taşıyan kuş figürleri işlenmiştir Zincirli buhurdanların yanı sıra katzi (katzion, katsi, katzen, katsiterion) denilen ayaklı sığ çanak, buna bitişik düz disk veya oval biçimli dil şeklinde bir ara bölüm ve uzun bir saptan oluşan buhurdanlar da vardır Buhurdan çanağı ile sap arasındaki oval veya daire biçiminde bir diskin üzeri delik işi, kazıma veya kabartma tekniğinde bezemelidir Katziler bir yere koymak veya kısa bir süre elde tutmak için tasarlanmış buhurdanlardır Bu tip buhurdanlar özellikle erken dönemde görülen uzun tek saplı buhurdanların bir çeşidi olarak ortaya çıkmış olmalıdırlar Kapaklı katzi formunun erken örnekleri Mısır'da Kopt sanatında görülür 11 yüzyıldan itibaren özellikle Balkan ülkelerinde yer alan kilise ve ikonalardaki “Meryem'in ölümü”, “Meryem'in kutsal ikonasının kutsanması” ve “İsa'nın boş mezarını ziyarete gelen kadınlar” gibi sahnelerde zincirli buhurdanların yanı sıra katzilerin de 4 Rum Ortodoks Kiliselerinde buhurdanın ileri geri sallanmasında sayısal bir düzen, kural olarak benimsenmiştir İsa için 3, Meryem için 2, aziz ve azizeler için 1 kez buhurdan ileri sallanmaktadır Bizans döneminde de böyle bir uygulama olup olmadığı ise bilinmemektedir