Bizim Hakkımız Ne Olucak? Boşanmalarda Mağdur Kadın Ve Çocuk Hakları Yasası

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-11-2012

7

SORU: CİNSEL TACİZ VE İŞ YERİNDE CİNSEL TACİZ NE DEMEKTİR?

YANIT: Cinsel taciz bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlali niteliği taşımayan cinsel davranışlarla gerçekleştirilir

Yeni yasamıza göre bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında mağdurun şikayeti üzerine ceza verilmektedir

Yeni yasa işyerinde cinsel taciz eylemini bu eylemin nitelikli hali olarak tanımlamıştır

Yasamız çalışma yaşamı içinde bulunan bir kişinin işyerinde hiyerarşi ve hizmet ilişkisinin yarattığı güçten ya da aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanarak diğer çalışana cinsel tacizde bulunması halinde verilecek cezanın yarı oranında artırılmasını emretmektedir

(TCK:105/2)

8

SORU: ÇOCUKLARIN CİNSEL İSTİSMARI NE DEMEKTİR?

YANIT: Yeni Türk Ceza Yasası’nda yetişkinlere yönelik olarak gerçekleşen cinsel amaçlı eylemler ‘Cinsel Saldırı Suçu’ olarak adlandırılırken çocuklarımıza yönelik cinsel amaçlı saldırılar “Cinsel İstismar” olarak adlandırılmaktadır

İstismar ‘kötüye kullanma- iyi niyeti sömürme’ anlamına gelmektedir

Aynı nitelikteki bu eylemin çocuklar yönünden farklı adlandırılmasının nedeni erişkin yönünden cinsel suçlardan söz edebilmek için ‘rızanın olmaması- zor unsurunun bulunması’ gerekirken çocuklara yönelik cinsel suçlarda çocukların rızasından söz etmenin olanaksız oluşudur

Çocuklar kendilerine yönelik cinsel amaçlı saldırının ayırdında değildir

Bu saldırının kendileri üzerinde yaratacağı olumsuzluk ve zararları bilmemektedirler

Bu nedenle saldırı karşısında hareketsiz ve dirençsiz olmaları halinde dahi bu duruma rızaları dışında tahammül ettiklerini- boyun eğdiklerini kabul etmek gerekmektedir

Çocuk Hakları Sözleşmesi onsekiz yaşına kadar herkesi çocuk saymaktadır

(Madde:1) Aynı Sözleşme’nin 19

ve 34

maddelerinde ise çocuğa yönelik her türlü bedensel ve zihinsel saldırı; istismar ve suiistimal olarak değerlendirilmekte ve bu hallerde çocuğun korunması sorumluluğu devlete verilmektedir

Bu nedenle TCK çocuklara yönelik cinsel saldırı eylemlerini ‘istismar’ olarak nitelemiştir

Yasa’da çocukların durumu yaşlarına ve cinsel farkındalıklarına göre iki grupta ele alınmıştır

Yasamız 103

maddesinde ‘cinsel istismar’ı şöyle tanımlamaktadır: “Cinsel istismar deyiminden; “Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış; diğer çocuklara karşı sadece cebir tehdit hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar” anlaşılır

”

Bu tanım Yasa’da yukarıda belirtilen ölçütten ayrı bir tanımın da yapıldığını göstermektedir

Yasa Koyucu onbeş yaşın üzerindeki çocuklara yönelik eylemlerde onbeş yaş üstü çocukların uğradıkları saldırının hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine sahip olmaları halinde eylemin rıza dışı ve iradeyi etkileyen bir nedenle gerçekleştirilmesi halini ‘istismar’ olarak kabul etmiştir

9

SORU: ÇOCUKLARA YÖNELİK NİTELİKLİ CİNSEL SALDIRI EYLEMLERİ HANGİLERİDİR VE NASIL CEZALANDIRILIR?

YANIT: Kız ve kadınlara yönelik cinsel saldırı suçlarında olduğu gibi çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarında da ‘Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumu’ nitelikli hal sayılmış ve bu tür fiillere daha ağır ceza verilmiştir

(TCK:103/2)

Cinsel istismarın üstsoy ikinci veya üçüncü derecede kan veya kayın hısmı üvey baba evlat edinen vasi eğitici öğretici bakıcı sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde de verilecek ceza yarı oranında artırılacaktır

(TCK:103/3)

Cinsel istismarın onbeş yaşını tamamlamamış ya da onbeş yaşından yukarı olsa da uğradığı saldırının anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda da ceza yarı oranında artırılacaktır

(TCK:103/1)

Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması halinde ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanacaktır

(TCK:103/5)

Suçun sonucunda mağdurun beden ve ruh sağlığının bozulması halinde onbeş yıldan az olmamak üzere ceza verilecektir

(TCK:103/6)

Cinsel istismar eylemi nedeni ile suçun mağdurunun bitkisel yaşama girmesi veya ölümüne neden olunması durumunda eylemciye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilecektir

(TCK:103/7)

10

SORU: 15 YAŞINI BİTİRMİŞ REŞİT OLMAYANLA ŞİDDET OLMADAN KURULAN CİNSEL İLİŞKİ SUÇ MUDUR?
YANIT: TCK’da bu başlık altında cezalandırılan 15-18 yaş arasındaki çocuklarla zor kullanmadan yani cebir tehdit ve hile olmaksızın cinsel ilişkide bulunan kişidir

Zor unsurunun olmayışı ve çocuğun içinde bulunduğu yaş gereği cinsel farkındalık içinde bulunması nedeni ile bu tür fiillerin cezalandırılması şikayete bağlı kılınmıştır

Şayet eylemci çocuktan 5 yaş daha büyük ise zor kullanılmamış dahi olsa şikayet koşulu aranmaksızın cezası iki kat artırılacaktır

(TCK:104)

Bu maddenin düzenlenmesi sırasında TCK Kadın Çalışma Grubu farklı bir önermede bulunarak 15-18 yaş arasındaki çocukların rızaları ile cinsel ilişkiye girmeleri halinde ceza verilmemesi gereğine dikkat çekti

SORUN: 15-18 yaş arası Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre bireylerin çocuk sayıldıkları yaşlardır

Ancak özellikle coğrafi ya da biyolojik nedenlerle çocuklar daha erken yaşlarda cinsel yetişkinliğe ulaşabilirler

Bu durumda 15-18 yaş arasındaki çocukların zora dayalı olmayan ve ortak iradeleri ile oluşan cinsel birlikteliği bir cinsel istismar ya da cinsel saldırı olarak değerlendirmek cezaevlerini bu çocuklarla doldurmak anlamına gelecekti

Bu nedenle önümüzdeki süreç içinde bu sorun yeni bir uğraş alanı olarak önümüzde durmaktadır

11

SORU: YENİ TCK SUÇLULARI CEZALANDIRIRKEN MAĞDURUN KIZ YA DA KADIN OLMASINI FARKLI DEĞERLENDİRİYOR MU?

YANIT: Yeni yasal düzenlemeyle cinsel suçlar karşısında evli kadın ile kızları farklı korumaya alan düzenlemelerden vazgeçildi

Önceki yasamızda evli kadın bekar kadına göre daha fazla korunmakta idi

Bu ayrıcalıklı koruma ne yazık ki bireye değil evlilik kurumuna idi

Oysa tecavüz ya da taciz fiilleri karşısında kız ya da kadın olmanın daha ağırlaştırıcı sonuçlar yaratmayacağı haksızlığın medeni durumları ne olursa olsun tüm mağdurları eşit etkileyeceği açıktır

12

SORU: TECAVÜZCÜ MAĞDURLA EVLENEREK CEZADAN KURTULABİLECEK Mİ?

YANIT: Eski TCK’da yukarıda da işaret ettiğimiz gibi cinsel saldırı ya da kız-kadın kaçırma suçlarında “etkin pişmanlık” adı verilen suçun mağdurunu korumak yerine suçluyu korumaya alan bir düzenleme bulunuyordu; Cinsel saldırıda bulunan ya da kız kaçıranın mağdurla evlenmesi halinde cezası 5 yıl süre ile ertelenmiş oluyordu

Beş yıl süre ile evlilik birliğinin sürmesi halinde de eylemcinin cezası ortadan kaldırılıyordu

Kadını kendisine tecavüz eden ya da zor kullanarak kaçıranla evlendirip cezalandıran ve onun yaşamını zindana çeviren bu uygulamanın insan haklarının korunması ile uzaktan yakından ilgisi yoktu

Bu uygulamada mağdur suçlu suçlu ise ödüllenen durumunda bulunuyordu

Yeni yasamızda tecavüze uğrayan genç kızların tecavüzcüsü ile evlenmesi halinde tecavüz edenin cezadan kurtarılmasına olanak sağlayan bu hukuka aykırı düzenleme kaldırıldı

13

SORU: BEKARET KONTROLÜ YASAL MI?

YANIT: “Bekaret kontrolü” her zaman hukuka aykırı idi

Yeni yasamızda “Bekaret Kontrolü” deyimi açıkça ifade edilmiyor

Bu kavram yerine “genital muayene’ terimi kullanıldı

Bundan böyle ancak bir suçun araştırılmasına bağlı olmak koşulu ile ve yargıç ya da savcı kararı ile bu tür muayene gerçekleştirilebilecek

Yetkili hakim ve savcı kararı olmaksızın kişiyi genital muayeneye gönderen veya bu muayeneyi böyle bir karar olmaksızın yapan eylemci ceza görecek

(TCK: 287)

Ancak bulaşıcı hastalıklar nedeni ile kamu sağlığını korumak amacı ile kanun ve tüzüklerde öngörülen hükümlere uygun olarak yapılan muayeneler için bu madde hükmü uygulanmayacak

SORUN: Bu düzenlemede eksik olan yan bu tür muayeneler için mağdurun olurunun aranmamış olmasıdır

Bir suçun araştırılması hali dahi olsa bireyin beden bütünlüğüne müdahalenin onun iznine bağlı olması gereklidir

İnsan haklarına uygun bir koruma ancak bu müdahaleye bireyin onayı ile mümkün olmalıdır

Hasta hakları yönünden dahi korumaya alınan bu hakkın suçun mağduruna da tanınması yerinde olacaktır

Özellikle delil elde etmek için seçilmiş olduğu ileri sürülen bu yöntem çok ikna edici değildir

Bugün ulaşılan teknik cinsel saldırı suçlarında saldırganın ve eylemin niteliğinin saptanması için geniş olanaklar tanımaktadır

Cinsel saldırı suçunun mağdurunun genital muayene nedeni ile ikinci bir travma altında kaldığı unutulmamalıdır

09-11-2012	#5
Prof. Dr. Sinsi	Bizim Hakkımız Ne Olucak? Boşanmalarda Mağdur Kadın Ve Çocuk Hakları Yasası 7 SORU: CİNSEL TACİZ VE İŞ YERİNDE CİNSEL TACİZ NE DEMEKTİR? YANIT: Cinsel taciz bir kimsenin vücut dokunulmazlığının ihlali niteliği taşımayan cinsel davranışlarla gerçekleştirilir Yeni yasamıza göre bir kimseyi cinsel amaçlı olarak taciz eden kişi hakkında mağdurun şikayeti üzerine ceza verilmektedir Yeni yasa işyerinde cinsel taciz eylemini bu eylemin nitelikli hali olarak tanımlamıştır Yasamız çalışma yaşamı içinde bulunan bir kişinin işyerinde hiyerarşi ve hizmet ilişkisinin yarattığı güçten ya da aynı iş yerinde çalışmanın sağladığı kolaylıktan yararlanarak diğer çalışana cinsel tacizde bulunması halinde verilecek cezanın yarı oranında artırılmasını emretmektedir (TCK:105/2) 8 SORU: ÇOCUKLARIN CİNSEL İSTİSMARI NE DEMEKTİR? YANIT: Yeni Türk Ceza Yasası’nda yetişkinlere yönelik olarak gerçekleşen cinsel amaçlı eylemler ‘Cinsel Saldırı Suçu’ olarak adlandırılırken çocuklarımıza yönelik cinsel amaçlı saldırılar “Cinsel İstismar” olarak adlandırılmaktadır İstismar ‘kötüye kullanma- iyi niyeti sömürme’ anlamına gelmektedir Aynı nitelikteki bu eylemin çocuklar yönünden farklı adlandırılmasının nedeni erişkin yönünden cinsel suçlardan söz edebilmek için ‘rızanın olmaması- zor unsurunun bulunması’ gerekirken çocuklara yönelik cinsel suçlarda çocukların rızasından söz etmenin olanaksız oluşudur Çocuklar kendilerine yönelik cinsel amaçlı saldırının ayırdında değildir Bu saldırının kendileri üzerinde yaratacağı olumsuzluk ve zararları bilmemektedirler Bu nedenle saldırı karşısında hareketsiz ve dirençsiz olmaları halinde dahi bu duruma rızaları dışında tahammül ettiklerini- boyun eğdiklerini kabul etmek gerekmektedir Çocuk Hakları Sözleşmesi onsekiz yaşına kadar herkesi çocuk saymaktadır (Madde:1) Aynı Sözleşme’nin 19 ve 34 maddelerinde ise çocuğa yönelik her türlü bedensel ve zihinsel saldırı; istismar ve suiistimal olarak değerlendirilmekte ve bu hallerde çocuğun korunması sorumluluğu devlete verilmektedir Bu nedenle TCK çocuklara yönelik cinsel saldırı eylemlerini ‘istismar’ olarak nitelemiştir Yasa’da çocukların durumu yaşlarına ve cinsel farkındalıklarına göre iki grupta ele alınmıştır Yasamız 103 maddesinde ‘cinsel istismar’ı şöyle tanımlamaktadır: “Cinsel istismar deyiminden; “Onbeş yaşını tamamlamamış veya tamamlamış olmakla birlikte fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı gerçekleştirilen her türlü cinsel davranış; diğer çocuklara karşı sadece cebir tehdit hile veya iradeyi etkileyen başka bir nedene dayalı olarak gerçekleştirilen cinsel davranışlar” anlaşılır” Bu tanım Yasa’da yukarıda belirtilen ölçütten ayrı bir tanımın da yapıldığını göstermektedir Yasa Koyucu onbeş yaşın üzerindeki çocuklara yönelik eylemlerde onbeş yaş üstü çocukların uğradıkları saldırının hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneğine sahip olmaları halinde eylemin rıza dışı ve iradeyi etkileyen bir nedenle gerçekleştirilmesi halini ‘istismar’ olarak kabul etmiştir 9 SORU: ÇOCUKLARA YÖNELİK NİTELİKLİ CİNSEL SALDIRI EYLEMLERİ HANGİLERİDİR VE NASIL CEZALANDIRILIR? YANIT: Kız ve kadınlara yönelik cinsel saldırı suçlarında olduğu gibi çocuklara yönelik cinsel istismar suçlarında da ‘Cinsel istismarın vücuda organ veya sair bir cisim sokulması suretiyle gerçekleştirilmesi durumu’ nitelikli hal sayılmış ve bu tür fiillere daha ağır ceza verilmiştir (TCK:103/2) Cinsel istismarın üstsoy ikinci veya üçüncü derecede kan veya kayın hısmı üvey baba evlat edinen vasi eğitici öğretici bakıcı sağlık hizmeti veren veya koruma ve gözetim yükümlülüğü bulunan diğer kişiler tarafından ya da hizmet ilişkisinin sağladığı nüfuz kötüye kullanılmak suretiyle gerçekleştirilmesi halinde de verilecek ceza yarı oranında artırılacaktır (TCK:103/3) Cinsel istismarın onbeş yaşını tamamlamamış ya da onbeş yaşından yukarı olsa da uğradığı saldırının anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği gelişmemiş olan çocuklara karşı cebir veya tehdit kullanmak suretiyle gerçekleştirilmesi durumunda da ceza yarı oranında artırılacaktır (TCK:103/1) Cinsel istismar için başvurulan cebir ve şiddetin kasten yaralama suçunun ağır neticelerine neden olması halinde ayrıca kasten yaralama suçuna ilişkin hükümler uygulanacaktır (TCK:103/5) Suçun sonucunda mağdurun beden ve ruh sağlığının bozulması halinde onbeş yıldan az olmamak üzere ceza verilecektir (TCK:103/6) Cinsel istismar eylemi nedeni ile suçun mağdurunun bitkisel yaşama girmesi veya ölümüne neden olunması durumunda eylemciye ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası verilecektir (TCK:103/7) 10 SORU: 15 YAŞINI BİTİRMİŞ REŞİT OLMAYANLA ŞİDDET OLMADAN KURULAN CİNSEL İLİŞKİ SUÇ MUDUR? YANIT: TCK’da bu başlık altında cezalandırılan 15-18 yaş arasındaki çocuklarla zor kullanmadan yani cebir tehdit ve hile olmaksızın cinsel ilişkide bulunan kişidir Zor unsurunun olmayışı ve çocuğun içinde bulunduğu yaş gereği cinsel farkındalık içinde bulunması nedeni ile bu tür fiillerin cezalandırılması şikayete bağlı kılınmıştır Şayet eylemci çocuktan 5 yaş daha büyük ise zor kullanılmamış dahi olsa şikayet koşulu aranmaksızın cezası iki kat artırılacaktır (TCK:104) Bu maddenin düzenlenmesi sırasında TCK Kadın Çalışma Grubu farklı bir önermede bulunarak 15-18 yaş arasındaki çocukların rızaları ile cinsel ilişkiye girmeleri halinde ceza verilmemesi gereğine dikkat çekti SORUN: 15-18 yaş arası Çocuk Hakları Sözleşmesi’ne göre bireylerin çocuk sayıldıkları yaşlardır Ancak özellikle coğrafi ya da biyolojik nedenlerle çocuklar daha erken yaşlarda cinsel yetişkinliğe ulaşabilirler Bu durumda 15-18 yaş arasındaki çocukların zora dayalı olmayan ve ortak iradeleri ile oluşan cinsel birlikteliği bir cinsel istismar ya da cinsel saldırı olarak değerlendirmek cezaevlerini bu çocuklarla doldurmak anlamına gelecekti Bu nedenle önümüzdeki süreç içinde bu sorun yeni bir uğraş alanı olarak önümüzde durmaktadır 11 SORU: YENİ TCK SUÇLULARI CEZALANDIRIRKEN MAĞDURUN KIZ YA DA KADIN OLMASINI FARKLI DEĞERLENDİRİYOR MU? YANIT: Yeni yasal düzenlemeyle cinsel suçlar karşısında evli kadın ile kızları farklı korumaya alan düzenlemelerden vazgeçildi Önceki yasamızda evli kadın bekar kadına göre daha fazla korunmakta idi Bu ayrıcalıklı koruma ne yazık ki bireye değil evlilik kurumuna idi Oysa tecavüz ya da taciz fiilleri karşısında kız ya da kadın olmanın daha ağırlaştırıcı sonuçlar yaratmayacağı haksızlığın medeni durumları ne olursa olsun tüm mağdurları eşit etkileyeceği açıktır 12 SORU: TECAVÜZCÜ MAĞDURLA EVLENEREK CEZADAN KURTULABİLECEK Mİ? YANIT: Eski TCK’da yukarıda da işaret ettiğimiz gibi cinsel saldırı ya da kız-kadın kaçırma suçlarında “etkin pişmanlık” adı verilen suçun mağdurunu korumak yerine suçluyu korumaya alan bir düzenleme bulunuyordu; Cinsel saldırıda bulunan ya da kız kaçıranın mağdurla evlenmesi halinde cezası 5 yıl süre ile ertelenmiş oluyordu Beş yıl süre ile evlilik birliğinin sürmesi halinde de eylemcinin cezası ortadan kaldırılıyordu Kadını kendisine tecavüz eden ya da zor kullanarak kaçıranla evlendirip cezalandıran ve onun yaşamını zindana çeviren bu uygulamanın insan haklarının korunması ile uzaktan yakından ilgisi yoktu Bu uygulamada mağdur suçlu suçlu ise ödüllenen durumunda bulunuyordu Yeni yasamızda tecavüze uğrayan genç kızların tecavüzcüsü ile evlenmesi halinde tecavüz edenin cezadan kurtarılmasına olanak sağlayan bu hukuka aykırı düzenleme kaldırıldı 13 SORU: BEKARET KONTROLÜ YASAL MI? YANIT: “Bekaret kontrolü” her zaman hukuka aykırı idi Yeni yasamızda “Bekaret Kontrolü” deyimi açıkça ifade edilmiyor Bu kavram yerine “genital muayene’ terimi kullanıldı Bundan böyle ancak bir suçun araştırılmasına bağlı olmak koşulu ile ve yargıç ya da savcı kararı ile bu tür muayene gerçekleştirilebilecek Yetkili hakim ve savcı kararı olmaksızın kişiyi genital muayeneye gönderen veya bu muayeneyi böyle bir karar olmaksızın yapan eylemci ceza görecek (TCK: 287) Ancak bulaşıcı hastalıklar nedeni ile kamu sağlığını korumak amacı ile kanun ve tüzüklerde öngörülen hükümlere uygun olarak yapılan muayeneler için bu madde hükmü uygulanmayacak SORUN: Bu düzenlemede eksik olan yan bu tür muayeneler için mağdurun olurunun aranmamış olmasıdır Bir suçun araştırılması hali dahi olsa bireyin beden bütünlüğüne müdahalenin onun iznine bağlı olması gereklidir İnsan haklarına uygun bir koruma ancak bu müdahaleye bireyin onayı ile mümkün olmalıdır Hasta hakları yönünden dahi korumaya alınan bu hakkın suçun mağduruna da tanınması yerinde olacaktır Özellikle delil elde etmek için seçilmiş olduğu ileri sürülen bu yöntem çok ikna edici değildir Bugün ulaşılan teknik cinsel saldırı suçlarında saldırganın ve eylemin niteliğinin saptanması için geniş olanaklar tanımaktadır Cinsel saldırı suçunun mağdurunun genital muayene nedeni ile ikinci bir travma altında kaldığı unutulmamalıdır