|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (S Harfi)-Osmanlıca Sözlük (S Harfi)İle İlgili Kelimeler....
RE: Osmanlıca Sözlük (S Harfi) SECES Bozuk ve bulanık su
SECFAN Ev önünde olan perdenin iki kanadı
SECH Tırmalama * Bir şeyin kabuğunu veya derisini soyup sıyırma
SECİ' Edb: Nesrin kafiyesidir Seci'ler, ya cümlelerin sonunda yahut arasında bulunur Sondaki seci'ler bir kelime vasıtasiyle birbirine bağlanır, onlara "Seci'-i mukayyed" denilir Aradaki seci'ler ise yekdiğerlerine bağlı olmadıklarından onlara sec'i-i mutlak tâbir olunur İçiçe olan seci'lere "Seci' ender seci" denir
SECİC Asan, kolay * Yumuşak yer
SECİC Su sesi
SECİF Perde, setre * Bir kapıya birbiri üstüne iki perde asmak
SECİHA Tabiat * Miktar
SECİL Uzun, tavil
SECİLE Büyük kova * Dökülmüş su
SECİR Posa
SECİR-İ İNEB Üzüm posası
SECİR Dost
SECİS Yılın ve zamanın sonu
SECİYE Huy, karakter Huy güzelliği Ahlâk durumu
SECİYE-İ AVRÂ Tek gözlü seciye Dünyaperestlik
SECİYE-İ UVERÂ Tek gözlülerin -yâni sadece bu dünyayı düşünenlerin, âhireti görmeyenlerin- seciyesi
SECL (Sicâl) İçi su dolu kova
SECLA' Emziği uzun dişi deve
SECLA' Karnı büyük kadın (Müz: Escel) * Her büyük cisim
SECR Kızdırmak * Doldurmak * İnleyerek çağırmak
SECSEC Ne yumuşak ne sert olan yer
SECUR Tennur kızdırılan nesne
SE'D Zayıf yağan yağmur * Yaz gecelerinde olan rutubet * Boğaz ıslatan her cins nesne
SEDA (Bak: Sadâ)
SEDA' (C: Esdiye) Bezin hatâsı
SEDA Çiy denilen yaşlık, kırağı
SEDACET Sâdelik
SEDACET-İ KELÂM Söz sadeliği
SEDAD İstikamet ve kasd * Haklı ve doğru şey * Akıl
SEDAİL (Sedil C) Askılar Perdeler Zarlar Örtüler
SEDANE Etlilik, semizlik, besililik
SEDARE Sıcaklığın fazlalığından dolayı tenbelleşmek
SEDAYA (Sedâ C) Memeler
SEDC Yalan
SEDD Tıkamak, kapamak, mâni olmak * Baraj * Perde, Mânia * Rıhtım * Set, tümsek
SEDD-İ ÂHENİN Demirden yapılan set
SEDD-İ BÂB Kapı örtme
SEDD-İ NUTK Susma
SED-İ RÂH Yol kapayan, yola mâni olan
SEDD-İ RASİN Sağlam set
SEDD-İ REMAK Ölmeyecek kadar yeyip içmek
SEDD-İ SEDİD Yıkılması zor olan, sağlam sed Yıkılmayacak derecede sağlam sedd
SEDD-İ ZERAİ' Şer'an memnu olan bir şeye vesile teşkil eden mübah fiillerin de men edilmesi "Def-i mefasid, celb-i menafiden evlâdır" Buna binaen insan, şer'an memnu olan herhangi bir şeye sâik olacak şeylerden sakınması icab eder, o şeyler hadd-i zâtında mennu olmasa da Bu husus Mâlikî Mezhebinde delil kabul edilen bir mes'eledir
SEDD-İ ZÜLKARNEYN (Bak: Zü-l karneyn)
SEDDAD Tıpa Şişe tıpası * Tampon
SEDEF (Bak: Sadef)
SEDEF Karanlık ve aydınlığın karışması * Gece ve sabah * Sabahın evveli
SEDEL (C: Südul-Esdâl-Esdül) Bir kuş adı * Örtmek, setretmek
SEDEM Hüzün, keder, tasa * Nedâmet, pişmanlık
SEDEN (Sedâne) Hizmet
SEDENE (Sâdin C) Kapıcılar Perdedarlar Kâbe-i Mükerremenin kapıcıları
SEDG Baş yarığı * Baş yarma
SEDH Döşemek * Uçuk hastalığı * Bir nesneyi açıp yaymak ve arkası üstüne bırakmak * Deve çökertmek * Kırba doldurmak
SEDİD Doğru Yanlış ve yalan olmayan * Müstakil * Muhkem Metin
SEDİF Deve hörgücü * Her canlının sırtı
SEDİL (C: Sedâil) Askı Perde Örtü Zar
SEDİN Semiz, besili, etli ve cüsseli kimse
SEDİR Köşk * Nehir * Karyola * Odanın baş köşesine konulan döşenmiş kerevet
SEDK Lâzım olmak, icab etmek, lüzum
SEDL İrsal etmek, göndermek, yollamak
SEDM Dik fışkıran su
SEDN Tapınak * Puthane
SEDN Vücut organlarının anormal biçimde gelişmesi
SEDR Tenbel olmak * İrsal, gönderme * Gözü hareket ettirmek
SEDUM Peygamber Lut Aleyhisselâm'ın kavminin şehri
SEDV El uzatmak
SEDY Meme
SEDYA' Büyük memeli kadın
SEELE (Sâil C) Dilenciler
SEF' Alâmet İşaret * Yandırmak * Kara etmek * Çekmek
SEFA' Buğday başının kılçığı * Orak * Kuyu içinden çıkan toprak
SEFAHET (Sefeh) Zevk ve eğlenceye ve yasak şeylere düşkünlük Akılsızlık edip lüzumsuz yere, sonunu düşünmeden, hazz-ı nefs için masraf etmek
SEFAİN (Sefine C) Gemiler
SEFAİN-İ HARBİYE Harp gemileri
SEFAKA Katılık * Sıklık
SAFAL Alçaklık * Rüzgârın dokunduğu yer
SEFALET Fakirlik, yoksulluk Fakirlikten gelen sıkıntı Sefillik
SEFARE Süprüntü * Islah etmek, düzeltmek
SEFARET Sefirlik, elçilik
SEFARETHANE f Sefirlik, elçilik Elçilik konağı
SEFARİC (Sefercel C) Ayvalar
SEFASİF (Sefsâf C) Yerden toz kaldırarak esen rüzgârlar
SEFAT (C: Esfât) Sele, sepet * Ağaç veya balık pulu
SEFE Kepek
SEFEH Akılsızlık
SEFELE (Sâfil C) Alçak kimseler Aşağı kimseler Alçaklar
SEFEN Nasır * Sertlik, katılık, huşunet
SEFENC Yeyni, hafif
SEFER (Safer) Arabi ayların ikincisinin ismi
SEFER Yolculuk * Muharebe Harb Muharebeye hazır bulunma hali * Def'a, kerre * Fık: Muayyen bir mesafeye gitmek (Bak: Mukim)
SEFERBER f Harbe hazırlık hali * Sefere hazırlık içinde olan asker ve bu askerin durumu
SEFERCEL (C: Sefâric) Ayva
SEFERGÜZİN f Yolculuk yapan, seyahat eden
SEFERE Yazıcılar
SEFERÎ Seferde olma hali Harbe ait, muharebe ile alâkalı * Namazı kısaltmak veya oruç tutmak gibi sefere ait bir hâlde bulunmak Fık: Ortalama 90 km lik bir mesafeyi veya daha fazlasını giden seferi (müsafir) sayılır Zıddı mukimdir (Bak: Mukim)
SEFF Dokumak * Yapmak * Ahzetmek, almak * Toz haline getirilmiş ilâç * İlâcı toz haline getirme
SEFFAH Cömert, eliaçık, civanmerd * Güzel konuşan, hatip * Kan dökücü, gaddar
SEFFAK (Sefk den) Kan döken, kan dökücü
SEFFUD (C: Sefafid) Kebap pişirilen demir
SEFH (C: Süfuh) Dağ eteği * Su dökmek * Kan dökmek
SEFİ' Şiddetle tutup çekme
SEFİD (Sepid) f Ak, beyaz
SEFİDÎ Beyazlık, aklık
SEFİF Deve beline çekilen kolan
SEFİH Zevk ve eğlenceye düşkün Sefahete düşmüş Malını düşünmeden harcayan
SEFİHAN Heybe gibi çatıp içine birşeyler konulan iki çuval
SEFİHANE f Eğlenceye ve lüzumsuz masraflara düşkün olarak
SEFİK (C: Sefâsik) Katı, şiddetli, şedid * Sık dokunmuş bez
SEFİL Sefalet çeken, muhtaçlık içinde olan Çok sıkıntıda bulunan * Uslu huy sahibi
SEFİLE Mc: Fâhişe Namussuz kadın
SEFİNE Gemi * Çeşitli mevzulara dair kitap * Göğün güney yarım küresinde bir burç adı
SEFİNE-İ NUH Hz Nuh'un (AS) gemisi (Bak: Nuh)
SEFİR Elçi Bir devletten diğer devlete bazı işler için gönderilen memur * Islık sesi
SEFİR-İ KEBİR Büyük elçi
SEFİT Keremli, cömert kimse
SEFİYY Saçılmış toprak * Bulut
SEFK Dökme, akıtma
SEFK-İ DEM Kan dökme
SEFK-İ DİMÂ' Kan dökme, kan dökücülük
SEFN Keser * Timsah derisi gibi olan sert deri * Yutmak * Kazık
SEFNE (SİFNE) (C: Sifen-Sifnât) Devenin çöktüğünde yere değen yerleri
SEFR Ev süpürmek * Yüzünü açmak * Yazı yazmak * Islâh etmek, düzeltmek
SEFR Arslan * Deve ferci * Eyer kuskunu * Yavaş yürüyen deve
SEFSAF (C: Sefâsif) Alçak, kemter şey, hakir iş * Un elerken elekten kalkan toz
SEFSEFE Nişasta, un gibi şeyleri eleme
SEFT Kabir üstüne koyulan taş * Tabut
SEFUF İlâçlar, devâlar, mâcunlar
SEFUH Dökülmüş su
SEFVA' Hızlı yürüyen katır
SEFY Savurmak Saçmak
SEG f Köpek, kelb
SEG-İ KUY Sokak, mahalle köpeği
SEGA' Koyun ve keçi sesi
SEGAB Açlık
SEGAB (C: Sügbân) Kesmek * Dere içinde yağmurdan biriken su * İyi ve tatlı su
SEGABET Açlık
SEGAME (C: Sigâm) Beyaz çiçekli bir ot
SEGAR (C: Süğür) Ön dişler * Ağız (Dar geçit ağızlarına ve diğer yerlerin boş olan korku yerlerine de denir) * Yaş hıyar
SEGBAN (Bak: Sekbân)
SEGİL Yaramaz huylu kimse * Cüssesi küçük, ayakları ince olan kimse
SEGPEÇE f Köpek yavrusu
SEHA Büyük cüsseli Azim-ül cüsse
SEHA' Tıb: Beyin zarı
SEHA Cömertlik, el açıklığı
SEHA (C: Sihâ) Ev içi Her nesnenin kabuğu * Yarasa kuşu
SEHAB (C: Sehâib) Bulut * Karanlık * Bulut gibi uçuşan böcekler
SEHAB-I MATİR Yağmur bulutu
SEHAB-I RAHMET Rahmet bulutu
SEHAB-ÜS SİKAL Ağır yağmur bulutları
SEHAB Çağırgan, gürültücü kişi
SEHAB-ALUD f Bulutlu
SEHABE Tek bulut
SEHABÎ Bulut ile alâkalı
SEHAH Yumuşak ve sıcak yer
SEHAİB (Sehâbe C) Bulutlar
SEHALE Altın, gümüş gibi değerli maddelerin kırıntıları
SEHAM Yaş ağaç * Demir
SEHAM Sıcak günlerde havada iplik iplik olduğu hayâl edilen nesneler * Sıcak esen rüzgâr
SEHANE Heyet * Süs, ziynet * Renk
SEHANET Kalınlık * Sıklık * Katılık, peklik
SEHANET Sıcaklık
SEHAR Bir havuç cinsi
SEHAVET (Bak: Sahavet)
SEHAY Nâme üstüne nesne bağlamak * Keşf etmek * Kabuk soymak
SEHAYA (Sehâ C) Beyin zarları
SEHB Çekmek * şiddetle yemek ve içmek
SEHB Sahra, çöl Düz yer * Çok söylemek, çok konuşmak
SEHBA Üç ayaklı küçük masa * İdama mahkûm olanların idam edildiği üç ayaklı âlet
SEHBEL Büyük, iri vücutlu, şişman deve * Büyük ve geniş tuluk * Büyük keler
SEHC Seyretmek * Ezmek
SEHEF Çok susamak
SEHEK Balık kokusu * Demir pası * Rüzgârın yerden savurduğu toprak * Bir şeyin pis pis kokması
SEHEM (C: Sihâm-Eshüm-Sehmân) Ok * Nâsib
SEHER Geceleri uyumayıp uyanık durma hastalığı
SEHER Tan Sabah olmağa başladığı vakit * Fık: İkinci fecirden biraz evvel olan vakit"Seherlerde eser bâd-ı tecelliUyan ey gözlerim vakt-i seherde" (S)
SEHERGÂH f Sabahlık Sabah zamanı Sabah vaktine âit
SEHERHÎZ f Sabahları erken kalkan Erkenci * Sabahleyin esen
SEHF Maktulün can çekişirken olan ıztırabı, acısı
SEHH Dökmek
SEHHA' (Sehh'ten mübalağa sigası) "Çok dökücü" mânasına gelir
SEHHAC Yeri eliyle veya ayağıyla sıyıran kimse
SEHHAH (Mübalağa ile) Semiz ve besili nesne
SEHHAR (Sihir den) Büyü gibi bir kuvvetle çeken Büyü yapan * Çok aldatıcı
SEHİ f Düz, doğru * Fidan gibi boy
SEHİ-KAMET f Düzgün boy
SEHİL Bükülmemiş iplik * Bir kat bükülmüş iplik * İpliği bir kat olan bez * Eşeğin göğsünden gelen hırıltı
SEHİM Hisse sâhibi Hissedar
SEHİN Altı görünmeyen sık ve kalın nesne
SEHİNE Bulamaç aşı
SEHL Kolay * Toprağı yumuşak düz yer * Sâde
|