Osmanlıca Sözlük (M Harfi)-Osmanlıca Sözlük (M Harfi)İle İlgili Kelimeler...

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-10-2012

RE: Osmanlıca Sözlük (M Harfi) MERANET Yumuşaklık

* Bir mâdenin çekiç vasıtası ile dövüldüğünde yayılması vasfı

MERARE (C: Merâir) Öd kesesi

MERARET Acılık

Tatsızlık

MERARET-İ ESARET Esirliğin acılığı

MERASET şiddet

MERASÎ (Mersiye

C

) Mersiyeler, ağıtlar

MERASÎ (Mersâ

C

) Limanlar

Gemilerin sığınıp barındıkları yerler

MERASİD (Mersad

C

) Gözetleme yerleri, rasat yerleri

MERASİM (Mersem

C

) Resmi merasimler

Âdet hükmündeki gösterişler

Resmi muameleler

* Şiveler

Âdetler

MERAŞİD (Merşed

C

) Gaye ve maksada ulaştıran doğru yollar

MERATİ' (Merta

C

) Çayırlıklar, mer'alar, otlaklar

MERATİB Mertebeler

Basamaklar

Kademeler

Dereceler

MERATİB-İ HAYAT Hayat mertebeleri

(Birinci sual: Hz

Hızır (A

S

) hayatta mıdır? Hayatta ise niçin bazı mühim ulema hayatını kabul etmiyorlar?Elcevap : Hayattadır, fakat merâtib-i hayat beş'tir

O, ikinci mertebededir

Bu sebepten bazı ulemâ, hayatında şüphe etmişler

Birinci Tabaka-i Hayat: Bizim hayatımızdır ki, çok kayıtlarla mukayyeddir

İkinci Tabaka-i Hayat : Hz

Hızır ve İlyas Aleyhimesselâmın hayatlarıdır ki, bir derece serbesttir

Yâni bir vakitte pekçok yerlerde bulunabilirler

Bizim gibi beşeriyet levâzımatiyle daimi mukayyed değillerdir

Bazan istedikleri vakit bizim gibi yerler, içerler; fakat bizim gibi mecbur değillerdir

Tevatür derecesinde ehl-i şuhud ve keşif olan evliyânın, Hazret-i Hızır ile maceraları, bu tabaka-i hayatı tenvir ve isbat eder

Hattâ makamat-ı velâyette bir makam vardır ki, "Makam-ı Hızır" tâbir edilir

O makama gelen bir veli, Hızırdan ders alır ve Hızır ile görüşür

Fakat bâzan o makam sahibi yanlış olarak, ayn-ı Hızır telâkki olunur

Üçüncü Tabaka-i Hayat : Hazret-i İdris ve İsa Aleyhimesselâmın tabaka-i hayatlarıdır ki, beşeriyet levazımatından tecerrüd ile, melek hayatı gibi bir hayata girerek nuranî bir letafet kesbederler

Adeta beden-i misali letâfetinde ve cesed-i necmi nuraniyetinde olan cism-i dünyevileriyle semavatta bulunurlar

Ahirzamanda Hazret-i İsâ Aleyhisselâm gelecek, Şeriat-ı Muhammediye (A

S

M

) ile amel edecek meâlindeki hadisin sırrı şudur ki: Ahirzamanda felsefe-i tabiiyenin verdiği cereyan-ı küfriye ve inkâr-ı Uluhiyete karşı İsevilik dini tasaffi ederek ve hurafattan tecerrüd edip İslâmiyete inkılab edeceği bir sırada, nasıl ki isevilik şahs-ı mânevisi, Vahy-i Semâvi kılınciyle o müthiş dinsizliğin şahs-ı mânevisini öldürür; öyle de: Hazret-i İsâ Aleyhisselâm, İsevilik şahs-ı mânevisini temsil ederek, dinsizliğin şahs-ı mânevisini temsil eden deccalı öldürür

yâni inkâr-ı Uluhiyet fikrini öldürecek

Dördüncü Tabaka-i Hayat : Şüheda hayatıdır

Nass-ı Kur'anla şühedanın, ehl-i kuburun fevkinde bir tabaka-i hayatları vardır

Evet, şüheda, hayat-ı dünyevilerini tarik-ı hakta feda ettikleri için, Cenâb-ı Hak kemâl-i kereminden onlara hayat-ı dünyeviyeye benzer, fakat kedersiz, zahmetsiz bir hayatı Alem-i Berzahta onlara ihsan eder

Onlar kendilerini ölmüş bilmiyorlar

yalnız kendilerinin daha iyi bir âleme gittiklerini biliyorlar

kemal-i saadetle mütelezziz oluyorlar

ölümdeki firak acılığını hissetmiyorlar

Ehl-i kuburun çendan ruhları bâkidir, fakat kendilerini ölmüş biliyorlar

Berzahta aldıkları lezzet ve saâdet, şühedanın lezzetine yetişmez

Nasıl ki iki adam bir rü'yada Cennet gibi bir güzel saraya girerler

Birisi rü'yada olduğunu bilir

Aldığı keyf ve lezzet pek noksandır

"Ben uyansam şu lezzet kaçacak" diye düşünür

Diğeri rü'yada olduğunu bilmiyor, hakiki lezzet ile hakiki saâdete mazhar olur

İşte Alem-i Berzahtaki emvât ve şühedanın hayat-ı berzahiyyeden istifadeleri, öyle farklıdır

Hadsiz vâkıatla ve rivâyatla şühedanın bu tarz-ı hayata mazhariyetleri ve kendilerini sağ bildikleri sâbit ve kat'idir

Hattâ Seyyidüşşüheda olan Hazret-i Hamza Radıyallahü Anh, mükerrer vâkıatla kendine iltica eden adamları muhafaza etmesi ve dünyevi işlerini görmesi ve gördürmesi gibi çok vâkıatla, bu tabaka-i hayat tenvir ve isbat edilmiş

Hatta ben kendim Ubeyd isminde bir yeğenim ve talebem vardı

Benim yanımda ve benim yerime şehid olduktan sonra, üç aylık mesafede esarette bulunduğum zaman, mahall-i defnini bilmediğim halde, bence bir rü'ya-yı sâdıkada, taht-el-Arz bir menzil suretindeki kabrine girmişim

Onu şüheda tabaka-i hayatında gördüm

O, beni ölmüş biliyormuş

Benim için çok ağladığını söyledi

Kendisini hayatta biliyor; fakat, Rus'un istilâsından çekindiği için, yer altında kendine güzel bir menzil yapmış

İşte bu cüz'i rü'ya, bâzı şerait ve emârâtla, geçen hakikata, bana şuhud derecesinde bir kanaat vermiştir

Beşinci Tabaka-i Hayat : Ehl-i kuburun hayat-ı ruhânileridir

Evet mevt; tebdil-i mekândır, ıtlâk-ı ruhtur, vazifeden terhistir

İdam ve adem ve fena değildir

Hadsiz vâkıatla ervâh-ı evliyanın temessülleri ve ehl-i keşfe tezahürleri

ve sâir ehl-i kuburun yakazaten ve menâmen bizlerle münasebetleri ve vâkıa mutabık olarak bizlere ihbaratları gibi çok delâil, o tabaka-i hayatı tenvir ve isbat eder

Zâten beka-i ruha dair "Yirmidokuzuncu Söz" bu tabaka-i hayatı delâil-i kat'iyye ile isbat etmiştir

M

)
MERATİB-İ İLİM Bilmek mertebeleri

(Bak: Dimağ)
MERAVİH (Mirvaha

C

) Etrâfı açık ve rüzgârlı yerler

Çöller, sahralar

Ovalar

MERAVİH (Mirvaha

C

) Yelpâzeler

MERAYA Aynalar

Mir'âtlar

* Tıb: Hayvanın memeye süt gelen damarları

MERAZİBE (Merzuban

C

) Serhat beylerbeyi

MERBA' (C

: Merâbi') (Rebi'

den) Yazlık

Yazın oturulan mesken

MERBA'-NİŞİN f

Yazlıkta oturan

MERBAA (MURABBAA) Dört bucaklı

* Dört katlı

MERBAT Davar bağlayacak yer

Ahır, ağıl

* Manastır

* Tekke

MERBU' Köle, kul, memlük

MERBU' Orta boylu olan

MERBUB Köle, kul

MERBUT Bağlı

Rabtedilmiş

Mensub

Ekli

Ulaşmış, bitişmiş, bitişik

MERBUTAN Merbut olarak

Bağlanmış ve ekli olarak

MERBUTÂT (Merbut

C

) Rabt olunup bağlanmış şeyler

Ekli ve bağlı şeyler

MERBUTİYYET Bağlılık

Mensub oluş

Mensubiyyet

Eklilik

MERC (Merec) Katıştırmak

* Kararsızlık

* Iztırab

* Bozulmak

* Boşa gitmek

* Serbest bırakmak, salıvermek

* Hayvanların salındığı otlak

MERCAN Denizde geniş resif meydana getiren ve mercanlar takımının örneği olan hayvan ve bunun kalkerli yatağından çıkarılan çoğu kırmızı renkte ve ince dal şeklinde bir madde

Bu madde boncuk gibi süs eşyası olarak kullanılır

Mercanlar ancak 40 metre kadar derinlikte yaşayabilirler

MERCANE Mercan tanesi

(Bak: Mercan)
MERCEFAN Leğen ve ibrik

MERCİ' Merkez

Kaynak

Baş vurulacak yer

Müracaat edilecek yer

Dönülecek yer

Sığınılacak yer

* Söylenen sözün kendine fayda verdiği kimse

MERCİ'-İ KÜLL Bütün işler için müracaat edilen makam

MERCİ'-İ RESMÎ Bir idare veya memurun bağlı bulunduğu üst makam

MERCİ'-İ RÜ'YET Bir işin görülmesi için başvurulan yer

MERCU Ümid edilen

Ümid edilmiş

Rica olunan

MERCU' Geri döndürülmüş olan

MERCUH (Rüchân

dan) Başkası ona tercih edilmiş olan

* Fık: Mahkemede hasmından evvel müddeasını isbata salâhiyyetli olmayan şahıs

Evvelâ hak iddiaya salâhiyetli olan râcih, ikinci derecede iddiaya sahib olan ise mercuh olur

MERCUM(E) (Recm

den) Recmolunmuş

Taşlanmış, taşa tutulmuş

MERD f

Adam

Kişi

İnsan

Erkek

Sözünün eri

MERD-İ GARİB Yabancı yerlere, gurbete düşmüş kişi

MERD Misvak ağacının yemişi

* Emmek

* Silmek

Mesh etmek

MERDA Yaralılar

Hastalar

MERDA' (C: Merâd) Ot bitmeyen kumlu yer

MERDAN (Merd

C

) Merdler

İnsanlar, erkekler, yiğitler

MERDANE f

Erkekçesine

Merdcesine

Er'e yakışır surette

* Matbaada baskı, baskı makinelerinde ve ofset makinelerinde ise plâteye değerek mürekkeb vermek; ve toprağı bastırmak gibi çeşitli işlerde kullanılan silindir

* Yufka açmağa yarıyan oklava

* Erkek ayakkabısı

09-10-2012	#28
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlıca Sözlük (M Harfi)-Osmanlıca Sözlük (M Harfi)İle İlgili Kelimeler... RE: Osmanlıca Sözlük (M Harfi) MERANET Yumuşaklık * Bir mâdenin çekiç vasıtası ile dövüldüğünde yayılması vasfı MERARE (C: Merâir) Öd kesesi MERARET Acılık Tatsızlık MERARET-İ ESARET Esirliğin acılığı MERASET şiddet MERASÎ (Mersiye C) Mersiyeler, ağıtlar MERASÎ (Mersâ C) Limanlar Gemilerin sığınıp barındıkları yerler MERASİD (Mersad C) Gözetleme yerleri, rasat yerleri MERASİM (Mersem C) Resmi merasimler Âdet hükmündeki gösterişler Resmi muameleler * Şiveler Âdetler MERAŞİD (Merşed C) Gaye ve maksada ulaştıran doğru yollar MERATİ' (Merta C) Çayırlıklar, mer'alar, otlaklar MERATİB Mertebeler Basamaklar Kademeler Dereceler MERATİB-İ HAYAT Hayat mertebeleri(Birinci sual: Hz Hızır (AS) hayatta mıdır? Hayatta ise niçin bazı mühim ulema hayatını kabul etmiyorlar?Elcevap : Hayattadır, fakat merâtib-i hayat beş'tir O, ikinci mertebededir Bu sebepten bazı ulemâ, hayatında şüphe etmişlerBirinci Tabaka-i Hayat: Bizim hayatımızdır ki, çok kayıtlarla mukayyeddirİkinci Tabaka-i Hayat : Hz Hızır ve İlyas Aleyhimesselâmın hayatlarıdır ki, bir derece serbesttir Yâni bir vakitte pekçok yerlerde bulunabilirler Bizim gibi beşeriyet levâzımatiyle daimi mukayyed değillerdir Bazan istedikleri vakit bizim gibi yerler, içerler; fakat bizim gibi mecbur değillerdir Tevatür derecesinde ehl-i şuhud ve keşif olan evliyânın, Hazret-i Hızır ile maceraları, bu tabaka-i hayatı tenvir ve isbat eder Hattâ makamat-ı velâyette bir makam vardır ki, "Makam-ı Hızır" tâbir edilir O makama gelen bir veli, Hızırdan ders alır ve Hızır ile görüşür Fakat bâzan o makam sahibi yanlış olarak, ayn-ı Hızır telâkki olunurÜçüncü Tabaka-i Hayat : Hazret-i İdris ve İsa Aleyhimesselâmın tabaka-i hayatlarıdır ki, beşeriyet levazımatından tecerrüd ile, melek hayatı gibi bir hayata girerek nuranî bir letafet kesbederler Adeta beden-i misali letâfetinde ve cesed-i necmi nuraniyetinde olan cism-i dünyevileriyle semavatta bulunurlar Ahirzamanda Hazret-i İsâ Aleyhisselâm gelecek, Şeriat-ı Muhammediye (ASM) ile amel edecek meâlindeki hadisin sırrı şudur ki: Ahirzamanda felsefe-i tabiiyenin verdiği cereyan-ı küfriye ve inkâr-ı Uluhiyete karşı İsevilik dini tasaffi ederek ve hurafattan tecerrüd edip İslâmiyete inkılab edeceği bir sırada, nasıl ki isevilik şahs-ı mânevisi, Vahy-i Semâvi kılınciyle o müthiş dinsizliğin şahs-ı mânevisini öldürür; öyle de: Hazret-i İsâ Aleyhisselâm, İsevilik şahs-ı mânevisini temsil ederek, dinsizliğin şahs-ı mânevisini temsil eden deccalı öldürür yâni inkâr-ı Uluhiyet fikrini öldürecekDördüncü Tabaka-i Hayat : Şüheda hayatıdır Nass-ı Kur'anla şühedanın, ehl-i kuburun fevkinde bir tabaka-i hayatları vardır Evet, şüheda, hayat-ı dünyevilerini tarik-ı hakta feda ettikleri için, Cenâb-ı Hak kemâl-i kereminden onlara hayat-ı dünyeviyeye benzer, fakat kedersiz, zahmetsiz bir hayatı Alem-i Berzahta onlara ihsan eder Onlar kendilerini ölmüş bilmiyorlar yalnız kendilerinin daha iyi bir âleme gittiklerini biliyorlar kemal-i saadetle mütelezziz oluyorlar ölümdeki firak acılığını hissetmiyorlar Ehl-i kuburun çendan ruhları bâkidir, fakat kendilerini ölmüş biliyorlar Berzahta aldıkları lezzet ve saâdet, şühedanın lezzetine yetişmez Nasıl ki iki adam bir rü'yada Cennet gibi bir güzel saraya girerler Birisi rü'yada olduğunu bilir Aldığı keyf ve lezzet pek noksandır "Ben uyansam şu lezzet kaçacak" diye düşünür Diğeri rü'yada olduğunu bilmiyor, hakiki lezzet ile hakiki saâdete mazhar olurİşte Alem-i Berzahtaki emvât ve şühedanın hayat-ı berzahiyyeden istifadeleri, öyle farklıdır Hadsiz vâkıatla ve rivâyatla şühedanın bu tarz-ı hayata mazhariyetleri ve kendilerini sağ bildikleri sâbit ve kat'idir Hattâ Seyyidüşşüheda olan Hazret-i Hamza Radıyallahü Anh, mükerrer vâkıatla kendine iltica eden adamları muhafaza etmesi ve dünyevi işlerini görmesi ve gördürmesi gibi çok vâkıatla, bu tabaka-i hayat tenvir ve isbat edilmiş Hatta ben kendim Ubeyd isminde bir yeğenim ve talebem vardı Benim yanımda ve benim yerime şehid olduktan sonra, üç aylık mesafede esarette bulunduğum zaman, mahall-i defnini bilmediğim halde, bence bir rü'ya-yı sâdıkada, taht-el-Arz bir menzil suretindeki kabrine girmişim Onu şüheda tabaka-i hayatında gördüm O, beni ölmüş biliyormuş Benim için çok ağladığını söyledi Kendisini hayatta biliyor; fakat, Rus'un istilâsından çekindiği için, yer altında kendine güzel bir menzil yapmış İşte bu cüz'i rü'ya, bâzı şerait ve emârâtla, geçen hakikata, bana şuhud derecesinde bir kanaat vermiştirBeşinci Tabaka-i Hayat : Ehl-i kuburun hayat-ı ruhânileridir Evet mevt; tebdil-i mekândır, ıtlâk-ı ruhtur, vazifeden terhistir İdam ve adem ve fena değildir Hadsiz vâkıatla ervâh-ı evliyanın temessülleri ve ehl-i keşfe tezahürleri ve sâir ehl-i kuburun yakazaten ve menâmen bizlerle münasebetleri ve vâkıa mutabık olarak bizlere ihbaratları gibi çok delâil, o tabaka-i hayatı tenvir ve isbat eder Zâten beka-i ruha dair "Yirmidokuzuncu Söz" bu tabaka-i hayatı delâil-i kat'iyye ile isbat etmiştir M) MERATİB-İ İLİM Bilmek mertebeleri (Bak: Dimağ) MERAVİH (Mirvaha C) Etrâfı açık ve rüzgârlı yerler Çöller, sahralar Ovalar MERAVİH (Mirvaha C) Yelpâzeler MERAYA Aynalar Mir'âtlar * Tıb: Hayvanın memeye süt gelen damarları MERAZİBE (Merzuban C) Serhat beylerbeyi MERBA' (C: Merâbi') (Rebi' den) Yazlık Yazın oturulan mesken MERBA'-NİŞİN f Yazlıkta oturan MERBAA (MURABBAA) Dört bucaklı * Dört katlı MERBAT Davar bağlayacak yer Ahır, ağıl * Manastır * Tekke MERBU' Köle, kul, memlük MERBU' Orta boylu olan MERBUB Köle, kul MERBUT Bağlı Rabtedilmiş Mensub Ekli Ulaşmış, bitişmiş, bitişik MERBUTAN Merbut olarak Bağlanmış ve ekli olarak MERBUTÂT (Merbut C) Rabt olunup bağlanmış şeyler Ekli ve bağlı şeyler MERBUTİYYET Bağlılık Mensub oluş Mensubiyyet Eklilik MERC (Merec) Katıştırmak * Kararsızlık * Iztırab * Bozulmak * Boşa gitmek * Serbest bırakmak, salıvermek * Hayvanların salındığı otlak MERCAN Denizde geniş resif meydana getiren ve mercanlar takımının örneği olan hayvan ve bunun kalkerli yatağından çıkarılan çoğu kırmızı renkte ve ince dal şeklinde bir madde Bu madde boncuk gibi süs eşyası olarak kullanılır Mercanlar ancak 40 metre kadar derinlikte yaşayabilirler MERCANE Mercan tanesi (Bak: Mercan) MERCEFAN Leğen ve ibrik MERCİ' Merkez Kaynak Baş vurulacak yer Müracaat edilecek yer Dönülecek yer Sığınılacak yer * Söylenen sözün kendine fayda verdiği kimse MERCİ'-İ KÜLL Bütün işler için müracaat edilen makam MERCİ'-İ RESMÎ Bir idare veya memurun bağlı bulunduğu üst makam MERCİ'-İ RÜ'YET Bir işin görülmesi için başvurulan yer MERCU Ümid edilen Ümid edilmiş Rica olunan MERCU' Geri döndürülmüş olan MERCUH (Rüchân dan) Başkası ona tercih edilmiş olan * Fık: Mahkemede hasmından evvel müddeasını isbata salâhiyyetli olmayan şahıs Evvelâ hak iddiaya salâhiyetli olan râcih, ikinci derecede iddiaya sahib olan ise mercuh olur MERCUM(E) (Recm den) Recmolunmuş Taşlanmış, taşa tutulmuş MERD f Adam Kişi İnsan Erkek Sözünün eri MERD-İ GARİB Yabancı yerlere, gurbete düşmüş kişi MERD Misvak ağacının yemişi * Emmek * Silmek Mesh etmek MERDA Yaralılar Hastalar MERDA' (C: Merâd) Ot bitmeyen kumlu yer MERDAN (Merd C) Merdler İnsanlar, erkekler, yiğitler MERDANE f Erkekçesine Merdcesine Er'e yakışır surette * Matbaada baskı, baskı makinelerinde ve ofset makinelerinde ise plâteye değerek mürekkeb vermek; ve toprağı bastırmak gibi çeşitli işlerde kullanılan silindir * Yufka açmağa yarıyan oklava * Erkek ayakkabısı