|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (H Harfi)-Osmanlıca Sözlük (H Harfi) İle İlgili Kelimeler...
RE: Osmanlıca Sözlük (H Harfi) HARB (C : Hırbân) Toy kuşunun erkeği * Yarmak * "Delmek" mânasına mastar
HARBA' Kulağı delik koyun
HARBAK Yarmak * Kat'etmek, kesmek * İfsad etmek, bozmak * Deva, ilâç
HAR-BAN f Eşekçi
HARBAT f Ahmak, bön, ebleh * İri yapılı kaz * Kalıp ve kıyafeti yerinde olduğu halde ahmak olan kimse
HARBCU Kavga çıkarmaya istekli olan, savaş arzu eden
HARBE Tar: Kısa mızrak tarzında bir nevi silâhın adıdır Eskiden "Köylü" adı verilen yangın habercisinin taşıdığı ucu demirli değneğe de harbe denilirdi Eski tüfekleri doldurmağa mahsus demirden yapılmış âlete de "tüfek harbisi" adı verilirdi (OTDS)
HARBELE f Kuyulardan su çekmeğe mahsus dolap Bostan dolabı
HARBEN Savaşarak, harbederek, döğüşerek Muharebe etmek suretiyle
HAR-BENDE f Seyis Eşek ve katır gibi yük hayvanlarına bakan kimse * Tar: Saray katırcıları
HARBES Bir ot cinsi
HARBESİSA "Şey" mânasına kullanılan bir isimdir
HARBEŞ Fesâd vermek, ifsad etmek, bozmak
HARB-GÂH f Harp meydanı, savaş alanı, muharebe yeri
HARB-GİR f Harp yapan Harpçi
HARBÎ Dâr-ül harbde bulunan ve müslim olmayan kimse Arada anlaşma yapılmamış düşman * Harbe mensub ve müteallik * Tüfek temizliği için kullanılan demir çubuk
HARBİYE Harb işlerine ait Harb okulunun adı Harbiye mektebi
HARBİYE NAZIRI Askerlik işleriyle alâkalı dairenin başında bulunan memura verilen ünvandır Kuva-yı Milliyenin Anadolu'da kurduğu hükümette "Milli Müdafaa Vekili" adını taşıyan bu ünvan, Osmanlı Hükümetine 1908 Temmuz inkılâbı arifesinde kurulan Said Paşa kabinesiyle girmiştir Ondan evvel "Serasker" adını taşıyordu Harbiye Nazırı'nın başında bulunduğu daireye "Harbiye Nezareti" denilirdi (OTDS)
HARBÜŞ Yırtıcı bir kuş * Alaca yılan
HARBÜZ(E) f Karpuz, kavun
HARBÜZE-İ RUBAH Ebucehil karpuzu
HARBÜZE-FÜRUŞ f Karpuz kavun satan adam
HARBÜZE-ZAR Karpuz kavun bostanı
HARC Gider, sarfiyat, bir iş için kullanılan madde * Vergi * Çıkmak * Yeni çıkan bulut * Yemâme vilayetinde bir yer * Ecir * Buğday (Dinimizde lüzumsuz harcamak, israf haramdır Zillet ve fakirliğe sebeptir)
HARC-I ÂLEM Herkese elverişli, her keseye münasib
HARC-I RAH Yol harcı, yol parası Yol masrafı, yol için verilen para
HARCA' Ayakları beline varana kadar beyaz olan koyun
HARCE (C: Hurc-Haracât) Deve sürüsü * Sık bitmiş ağaç
HARCEF Soğuk rüzgâr
HARDAL Çok küçük tohumları olan ve yaprakları yenen bir nebat ismi Döğülerek macun haline getirilir ve sofrada iştah açmak için kullanılır
HARDALE Hardal tanesi * Nesneyi ufak edip kesmek
HARDAN Kızgın, hiddetli, gadaplı * Kast ve men'edici, engel olan
HARE f Kaya, sert taş * Bir cins dalgalı kumaş
HARE f Yiyecek
HAREC Darlık, zorluk, sıkıntı * Dar yer, sık ağaçlı yer * Günâh
HARED Hışım etmek * Menetmek, engel olmak
HAREKÂT (Hareket C) Hareketler
HAREKÂT-I HARBİYE Harp harekâtı
HAREKÂT-I MÜŞTEREKE Müşterek hareketler, beraber davranışlar
HAREKE Arapça harflerin u, e, i şeklinde okunacağını gösteren işaretler (Zamme "ötre" fetha "üstün" kesre "esre" (gibi) * Hareket lafzının Arapça terkibde aldığı şekil
HAREKET Kımıldanma Davranış Yola çıkmak Bir cismin sabit bir noktaya göre yerinin veya durumunun değişmesi Sarsıntı
HAREKET-İ ARZ Zelzele, deprem, yer sarsıntısı
HAREKET-İ DÂHİL Tar: Kanuni Sultan Süleyman zamanında Süleymaniye medreselerinin binasından sonra onikiye çıkarılan tarik-i tedris (okutma yolu) silsilesinin dördüncü mertebesindeki müderrislerine verilen bir ünvandır
HAREKET-İ MER'İYYE Gerçekte olmadığı halde, var imiş gibi görünen hareket
HAREKET-İ MİHVERİYE Mihver, eksen etrafındaki muntazam hareket(Şems, hareket-i mihveriyesi ile silkinse, meyveleri düşmez, silkinmezse yemişleri olan seyyarat düşüp dağılacaktır M)
HAREKET-İ MÜSTAKİME Fiz: Doğru bir çizgi üzerinde olan hareket
HAREM Herkesin girmesine müsaade edilmeyen yer Kadınlara mahsus oda (Misafirlere ve erkeklerin girmesine müsaade edilen yere de"selâmlık" denir)(Tesettür kadınlar için fıtrîdir ve fıtratları iktiza ediyor Çünkü, kadınlar hilkaten zaife ve nâzik olduklarından kendilerini ve hayatından ziyade sevdiği yavrularını himaye edecek bir erkeğin himaye ve yardımına muhtaç bulunduğundan; kendini sevdirmek ve nefret ettirmemek ve istiskale mâruz kalmamak için fıtrî bir meyli var L)
HAREM-İ ŞERİF Kâfir ve müşriklerin girmesi yasak olan ve canlı mahlukun öldürülmesi men'edilen Mukaddes Kâbe ve civârı
HAREMEYN İki mukaddes harem Müşrik ve kâfirlere yasak olan mukaddes Mekke-i Mükerreme ve Medine-i Münevvere
HAREMEYN-İ ŞERİFEYN Mekke'deki Kâbe ile Medine'deki Ravza-i Mutahhara
HAREM-SERAY Sarayların kadınlara mahsus olan kısımları Buna "Harem-i Hümayun" da denilir * Câmi içi
HARES (Haris C) Bekçiler, muhafızlar
HARES Dilsizlik, ebkemiyyet
HAREŞE Sinek
HAR'ET Terslemek
HAREZ (C: Ehrâz) Çocukların oynadıkları ceviz
HAREZE (C: Harez-Harezât) Boncuk
HARF Ağızdan çıkan her bir sese âit verilen işaret Alfabeyi meydana getiren şekilli çizgilerden herbiri * Müstakil bir mânâya değil de başka harflerle birleşerek, başka muayyen ve müstakil çok mânaların ifadesi için kullanılan şekil Başkasının mânalarını gösteren işaret * Vecih, üslub * Her şeyin ucu, kenarı, sivri ve keskin kıyısı
HARF-İ ÂB-DÂR Güzel ve mânidar söz
HARF-İ ASLÎ Gr: Arabça bir kelimenin kökünü teşkil eden harften olan (Ekserisi üç harften ibaret olur)
HARF-İ ATIF Gr: İki kelime veya cümleyi birbirine bağlayan harf Vav ve fe gibi Arabçada on şekilde harf-i atıf şunlardır: Bunlar bir kelimeyi veya cümleyi diğer bir kelime veya cümle üzerine atıf ve rabtederler Bu harflerden evvelkine: ma'tufun aleyh, sonrakine ise, ma'tuf denir (Bak: Atf)
HARF-İ CERR Gr: Kelimenin sonunu esre ile (i diye) okutan harf Bunlar arabçada şu şekil altında toplanmıştır (Vav-ı kasem), (Ta-yı kasem)
HARF-İ İLLET Gr: Elif, vav, ya harfleri
HARF-İ MASDARÎ Fiil mânasında olan bir kelimeyi, masdar mânâsına çeviren harf
HARF-İ MEDD Kendinden evvel gelen harflerin uzun sesli okunmasına vesile olan "elif, vav, yâ" harfleri
HARF-İ MEZİD Arabçada masdar olan kelimeye harf ilâvesi ile başka masdar yapılır Bu ilâve edilen harflere "Harf-i mezid" denir Meselâ: kelimesinde harf-i aslî üçtür (mükâtebe) dendiği zaman, "Müfâale masdarı şekline göre, mim ve elif harfleri, harf-i meziddendir" denir
HARF-İ NÂSIB Muzari fiilinin sonunu üstün (e, a diye) okutan harf (Bak: Huruf-i nâsibe)
HARF-İ NİDÂ' Ya, ey, â gibi harflerle çağırılanın ismine eklenen harf Ünlem
HARF-İ TÂRİF Arabçada, elif lâm harflerinin ismin başına gelmesi hali (Bak: Lâm-ı ta'rif)
HARF-İ ZÂİD Gr: Kelimenin bazı tasrifinde düşen harf Fazla, zâid harf Te'kid için yazılan harf Sonradan ilâve olan harf
HARF Yemiş toplama
HARF-AŞİNA Harfleri birbirinden ayırdedebilen * Mc: Sözden anlayan
HARF BE HARF Aynen, aslı gibi, olduğu gibi
HARFECE Güzel gıda
HARF-ENDAZ Söz atan; dokunaklı, haysiyete ilişen söz söyleyen
HARF-GİR f Her işte ayıp ve noksan arayan
HARFÎ Harfe âit * Sahibi tanıtmak için olan * Başkasının mânası için yazılan (Bak: Mâna-yı harfî)
HARFİYE Kendi başına müstakilen bir mânası ve te'siri olmadığı halde, kendi cinsinden bir topluluğun içinde olduğu zaman ancak bir vazife gören şeylere denir
|