|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (H Harfi)-Osmanlıca Sözlük (H Harfi) İle İlgili Kelimeler...
RE: Osmanlıca Sözlük (H Harfi) HASASET İhtiyaç Yoksulluk Züğürtlük * Rahne * Kalbur ve elek gibi şeylerdeki küçük delik, gedik
HASÂT Küçük taş parçası Çakıl * Tıb: Sidik yolunda taş peyda olmak
HASÂT-I BEVLİYYE Tıb: Sidik yollarında ve böbreklerde meydana gelen taş
HASÂT-I MESANE Tıb: Sidik kesesinde meydana gelen taş
HASB (Haseb) Birisinin sülâlesi cihetinden iftihar yolu ile saydığı iyilik Mal, din, millet Kerem, fiil ve amelde yüksek şeref, iyi iş, sâlih amel Şeref, asalet, şan, kadr ve haysiyet * Dolayı, cihetiyle, gereğince
HASB-EL BEŞERİYYE İnsanlık hali olarak, insanlık dolayısıyla
HASB-EL KADER (Bak: HASBEL KADER)
HASB-EL LÜZUM İcabettiği için
HASB (C: Havâsıb) Taş atmak * Ufak taşları savuran rüzgâr
HASBA Hafif tahkir yerinde kullanılan bir tabirdir Halk dilinde "haspa" şeklinde kullanılır
HASBA' (C: Hasubâ) Ufak taş
HASBE Kızamık hastalığı Tane tane gövdede çıkan bir hastalıktır (Hasta kişiye "mahsub" derler)
HASBE Re'y Tedbir (Aslı: Ecir ve sevab mânasına gelen "hisbe" dir)
HASBEL HAMİYYE (Hasb-el hamiyye) Hamiyet icabı, hamiyet için
HASBEL İCAB (Hasb-el icâb) Durum icabı olarak, hâl ve durum iktiza ettiği için, durum dolayısıyla
HASBEL İKTİZA (Hasb-el iktizâ) İktiza ettiği için, gerektiğinden dolayı
HASBEL KADER (Hasb-el kader) Kader cihetiyle
HASBEL MEVSİM (Hasb-el mevsim) Mevsime göre
HASBETEN LİLLAH Allah rızası için Allah yoluna Karşılık istemeksizin
HASBÎ Karşılıksız Allah rızası için (Hakiki mürşid âlim, koyun olur; kuş olmaz Hasbî verir ilmini Koyun verir kuzusuna hazmolmuş musaffâ sütünü Kuş veriyor ferhine lüâb-âlud kayyını S)
HASB-İ HAL Halleşme Görüşüp konuşma
HASBİYE âyetinin kısaca ismidir
HASBÜNA Bize yeter Bize kâfidir (meâlinde)
HASDA' Yaprağı çok olan ağaç
HASEB (Bak: Hasb)
HASED Başkasının iyi hallerini veya zenginliğini istemeyip, kendisinin o hallere veya zenginliğe kavuşmasını istemek Çekememezlik Kıskançlık Kıskanmak(Hasedin çaresi: Hâsid adam, hased ettiği şeylerin âkıbetini düşünsün Tâ anlasın ki, rakibinde olan dünyevi hüsün ve kuvvet ve mertebe ve servet; fânidir, muvakkattır Faidesi az; zahmeti çoktur Eğer, uhrevi meziyetler ise; zâten onlarda hased olamaz Eğer onlarda dahi hased yapsa, ya kendisi riyakârdır; âhiret malını dünyada mahvetmek ister Veyahut mahsudu riyakâr zanneder, haksızlık eder zulmederHem ona gelen musibetlerden memnun ve ni'metlerden mahzun olup kader ve rahmet-i İlâhiyeye onun hakkında ettiği iyiliklerden küsüyor Adeta kaderi tenkid ve rahmete itiraz ediyor Kaderi tenkid eden başını örse vurur kırar Rahmete itiraz eden rahmetten mahrum kalır M)
HASEDE (Hâsid C) Kıskananlar, hased edenler, çekememezlik edenler
HASEK Kin, adavet, hased * Savaş âletlerinden, üç köşeli diken şeklinde bir silâh
HASEKE (C: Husek) Kin tutmak, adavet etmek * Demir dikeni denilen üç köşeli diken * Demirden yapılan üç köşeli "bıtırak" denilen harp âletleri
HASEKİ Tar: Vaktiyle sarayda görevli bazı subaylara verilen isim
HASELE Tıb: Karnın göbek ile kasık arasındaki kısmı
HASEM Burnun yassı ve geniş olması
HASEN Güzel Hüsünlü Güzellik * Güzel olmak
HASEN-ÜL HULK Huyu ve tabiatı güzel
HASEN-ÜS SAVT Güzel sesli
HASENAT Güzellikler İyi ameller İyilikler (Hasenât da ya kalb ile olur veya kalb ve beden ile olur; veyahut mal ile olur A'mâl-i kalbinin şemsi imândır A'mal-i bedeniyenin fihristesi namazdır A'mâl-i mâliyenin kutbu zekâttır İİ)
HASENE İyilik Güzellik Hayırlı amel Allah rızasına çok uygun iş * Eski altun paralardan biri
HASER Gözün tam görmemesi, göz nurunun zayıf olması
HASF Ay tutulması * Işığı sönmek
HASFOLMAK Parlaklığı gitmek
HASF Ayakkabı dikmek * Birbirine yapıştırmak * Tasmalı nâlin * Ağacın yaprağının dökülmesi
HASHAS Zâhir olma, açık ve âşikâr olma, görünme
HASHAS Koparılmış olmak
HASHAS Cömert kimse
HASHAS Toprak * Ufak taş
HASHAS Seri, çabuk, hızlı
HASHASA Açık ve âşikâr olma * Bir şeyi diğer bir şey içinde "iyice birleşmesi için" karıştırıp sallama
HASHASE Anlaşılmayan ses * Hınzır avazı
HASHASE Ateş üzerinde eti pişirip kebap yapmak * Bir şeyi döndürmek
HASHASE Kandırmak * Koparmak * Çok fazla deprenmek
HASIB Tipi Ortalığı toza toprağa boğan şiddetli rüzgâr
HASID Ekin biçen
HASIF Zayıf
HASIK Süngü demiri
HÂSIL Peyda olan Husule gelen Çıkan, meydana gelen
HÂSIL-I BİLMASDAR Hakiki müessirden hâsıl olan fiildir Kendi sebeb ve şartlarından meydana gelen şey Meselâ: Bir şeye vurmak, masdardır; o vurmaktan hâsıl olan ses çıkmak, hâsıl-ı bilmasdır'dır Tüfek atarak bir adamı öldürmekte tüfek atmak fiili, masdar: adamın ölmesi ve tüfeğin sesi çıkması da hâsıl-ı bilmasdar'dır
HÂSIL-I CEM' Mat: Toplam Bir kaç sayının birlikte toplanmasından meydana gelen yekûn
HÂSIL-I DARB Mat: Çarpım Çarpmak işinin neticesi 5 sayısı 2 sayısıyla çarpılırsa, çıkan 10 sayısı, hâsıl-ı darbdır
HÂSILAT Gelirler Kazançlar Elde edilenler Kâr Mahsul Îrad
HÂSILAT-I SÂFİYE Sâfi kazanç Net kâr Bütün masraflar çıktıktan sonra kazanç olarak geri kalan hâsılat
HÂSILAT-I SENEVİYYE Senelik kazançlar, yıllık gelirler
HÂSILI KELÂM (Hâsıl-ı kelâm) Sözün kısacası, sözün kısası
HASIM (Bak: Hasm)
HASIN(E) (C: Hâsınât) İffetli, namuslu ve şerefli kadın
HASIR (Hasr dan) Muhâsara eden, etrafını çeviren, hasreden
HASIRALTI ETMEK Ist: Unutmak, saklamak, gizlemek, terviç etmemek manasında kulanılan bir tâbirdir Hasır, eskiden halı ve kilim yerinde kullanıldığı ve onun altında kalan şeyler unutulup gittiği için bu tâbir meydana gelmiştir
HASÎ (Has' den) Herkes tarafından kovulan Sürülüp tardedilen
HASÎ Kuru
HASİB Hesab eden, hesab edici
|