|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (İ Harfi)-Osmanlıca Sözlük (İ Harfi) İle İlgili Kelimeler...
RE: Osmanlıca Sözlük (İ Harfi) İ'TA-YI MA'LUMAT Malumat verme Bilgi verme
İTA Edb: Kafiyenin bir mânada olarak aynen tekrar edilmesi
İTAAT Alınan emre uymak Söz dinlemek İnkıyad etmek Boyun eğmek Âmirin meşru emirlerini dinleyip ona göre hareket etmek
İTAB Kolsuz ve yakasız kadın gömleği
İTAB Tekdir etmek Şiddetle hitab etmek Azarlamak Terslemek Paylamak Rencide etmek Darılmak
İT'AB Yormak Yorgunluk vermek Sıkıntı vermek
İ'TAB Öldürme, katletme Helâk etme
İ'TAB Şikâyeti kendisinden def' ile razı ve hoşnud etmek Hoşlandırmak * Hışım etmek
İTABNAME f Azarlama mektubu
İTAD Kazık çakma
İTAD İnekten süt sağarken, hayvanın ayağına geçirilen ip
İTAHA Bir şeyi tamamlama, yapıp bitirme, hazır etme
İ'TAK Esir, köle veya cariyeyi serbest bırakma
İTALE Uzatmak Sözü uzun etmek Tatvil-i kelâm etmek * Birini zemmetmek, ayıplamak
İTALE-İ DEST El uzatma, hıyânet etme
İTALE-İ LİSÂN Dil uzatma, kötü şeyler söyleme
İTALİK Fr Üstten sağa doğru yatık matbaa harfi
İT'AM Yemek yedirmek Doyurmak Taam vermek
İT'AM İkiz doğurma
İT'AMİYYE Bazı vakıf müesseselerinde fakirlerin doyurulması için ayrılan tahsisat
İTAN Vatan sayma, yurt kabul etme
İTAR(E) Bir şeyin peşini bırakmayıp tâkib etme * Dikkat ve hiddetle bakma
İTARE (Tayerân dan) Uçurma veya uçurulma * Hızla gönderme, yollama * Otomobil tekeri
İTARE-İ KEBUTER Güvercin kuşu uçurma
İTARE-İ NAME Sür'atle ve hevesli bir şekilde mektub yollama
İT'AS Öldürme, katletme
İTAŞ (Atş dan) Susuz bırakma, susuz olma
İTAT Düşmanlık, zıtlık, adavet, muhasame
İTAVE (C: Etâvâ) Rüşvet verme
İTBA' Tâbi' kılmak Ardına katmak * Gr: Bir kelimenin sonuna ilâve edilen tekerleme nev'inden mânasız söz (Yazmak mazmak, Okumak mokumak gibi)
İTBAK (Itbak) Kaplamak Kapamak Kapaklamak * İttifak etmek * Tecvidde: Harf okunduğunda, dilin üst damağa kapanması (Bu halde okunan harfler sad, dât, tı, zı harfleridir (Bak: İdbak)
İTBAL Kederlenme, kederlendirme Derde, hüzne ve kedere düşürme
İTDAN Islanma veya ıslatma
İTFA' Söndürme Bastırma Dindirme * Bir borcu ödeyerek bitirme * Fizikte: İntizamlı ve eşit zamanlarla sallanan bir hareketin yavaş yavaş azalarak sıfıra inmesi
İTFA-Yİ HARİK Yangının söndürülmesi
İTFAİYYE Yangın söndürme birliği, teşkilâtı
İTFAL İnsan vücudunun fenâ bir şekilde kokması
İTHAF Hediye etmek Armağan vermek * Edb: Birisinin nâmına eser yazmak
İTHAFNAME f Bir eserin bir kimse adına olduğunu gösteren yazı
İTHAM Kabahatli görmek Suç isnad etmek Töhmetlendirmek Kabahatli görünmek Töhmetli olmak
İTHAMÎ İthamla ilgili
İTHAMNAME f İddianame
İTİ Keskin, kesen * Mc: Sert, acı
İ'TİBAR (İtibâr) Ehemmiyet vermek Hürmet, riâyet ve hatır saymak Kulak asmak İbret alıp uyanık olmak Birisini veya sözünü makbul farzetmek * Taaccüb etmek * Şeref, haysiyet * Bir şeyin gerçek değil, kararlaştırılan değeri * Ticarette söz veya imzaya olan itimad
İ'TİBAR-I SURET Surete itibar etme, görünüşe değer verme
İ'TİBARAT (İ'tibar C) İ'tibarlar, şeref ve haysiyetler * Var sayılan şeyler, faraziyeler
İ'TİBAREN den beri, başlıgirsin bir tarafına !!!, den başlıgirsin bir tarafına !!!, den (yerinde kullanılır)
İ'TİBARÎ (İtibarî) Hakiki kıymeti olmayıp kıymeti var kabul edilme Farazî ve izafî olan Varlığı, başka şeylere nisbet edilmesi halinde bilinen
İ'TİDA Sesini yükseltmek * Zulmetmek * Haddinden geçmek
İ'TİDAD Yardım isteme İmdât isteme * Bir şeyi kol üzerine alma
İ'TİDAL Bir şeyde veya halde ifrat veya tefrite düşmemek Vasat derece olmak * Yumuşaklık Uygunluk * Gündüz ve gecenin birbirine denk, eşit olması * Miktar ve keyfiyyet hususunda iki hâlet arasında mutavassıt olmak
İ'TİDAL-İ DEM Soğukkanlı davranış Heyecanlanmadan, acele etmeden, düşüne düşüne ve tedbirli hareket
İ'TİFA' Bağış dileme, afvedilmesini isteme
İ'TİFAR Yere vurma Kavrayıp yere çarpma Üzerine atılıp kavrama
İ'TİKAB Veresiye vermeme Bir malı borç olarak satmama Parasını almadıkça malı teslim etmeme
İ'TİKAD İnanmak İnanç Sıdk ve doğruluğuna kalben kararlı olmak Gönülden tasdik ederek inanmak Dinin temelini meydana getiren şeylere inanmak (Bak: İltizam)
İ'TİKAD-I FÂSİD Bozuk inanç
İ'TİKADÂT (İ'tikad C) İnanışlar Bağlanışlar ve inançlar
İ'TİKADÂT-I BÂTILA Bâtıl, hak olmayan, asılsız şeylere inanışlar
İ'TİKADÎ İtikad ve inançla alâkalı
İ'TİKADİYAT İtikada ait mes'eleler
İ'TİKÂF Bir şeye devam etmek * Ist: Bir yere çekilip yalnız ibadetle meşguliyet Hususan Ramazanın son on gününde, mescidlerde ve buna benzer yerlerde kalıp, ibadet, ilm-i iman ve Kur'an, evrad ve ezkâr gibi ibadetlerle meşgul olmak Böyle bir kimseye "Mu'tekif" denir
İ'TİKÂL (Ekl den) Kemirme, kemirerek yeme * Dalgaların, deniz kenarlarındaki karaları döğerek aşındırması * Tıb: Yaranın, vücudu yemesi Yaranın büyümesi
İ'TİKÂL-İ SEVÂHİL Kıyıların aşınması
İ'TİKAL Sağmak için koyunun ayaklarını iki bacağı arasına alma * Devenin dizini büküp bağlama * Güreş yaparken rakibini sarmaya getirip yıkma
İ'TİKAL Zorlaşma, müşkilleşme
İ'TİKAM Biriktirme, yığma
İ'TİKAR Birbirine karışıp sayılamama
İ'TİKAS Tersine dönme, akislenme
İ'TİLA (Ulüv den) Yükselmek Yukarı çıkmak * Yüksek rütbelere çıkmak
İTİLAF Anlaşmak Görüşmek Uyuşmak Muvafakat * Cem' olmak, birikmek
İ'TİLAF Yem yeme
İ'TİLAFAT (İ'tilaf C) Uyuşmalar, anlaşmalar
İ'TİLAK Âşık olma, birinin sevgi ve muhabbetine tutulma
İ'TİLAL (İllet den) Hasta olma * Hastalanma * Bahane etme * Her şeyden vazgeçip tek bir şeyle meşgul olma
İ'TİLAM Öğrenme, bilme
İ'TİLAN Aşikâr ve meydanda olma İlân olunma, meydana çıkma * Doğum esnâsında çocuğun görünmesi
İ'TİMAD (İtimad) Güvenerek bağlanmak Emniyet etmek Bir şeye kalben güvenip dayanmak
İ'TİMAD-ÜD DEVLE Devletin itimadı, güveni * Tar: Safevî sadrazamlarına verilen ünvan
İ'TİMAD-I KAVÎ Sağlam itimad, kavi güveniş
İ'TİMADEN İtimad ederek, dayanarak, güvenerek
İ'TİMADNAME f İtimad yazısı, itimad bildiren yazı
İ'TİMAK Derinine varma, derinliğine inme
İ'TİMAM (İtimam) Başına sarık sarmak * Ortalık yeşillenmek * Miğfer giymek
İ'TİMAN Emniyet etme, emin bulunma
İ'TİNA (İtinâ) Çok dikkat etmek Özenmek
İ'TİNAK (Unk dan) Birbirlerinin boyunlarına sarılma * Kucaklama * Sıkıca kavrayıp alma
İ'TİNAN Bir kimsenin içyüzü meydana çıkma * İnsanın önüne durma
İ'TİRAF (İtiraf) Kabahatini saklamamak Suçunu söylemeği kabul etmek Gizleyip söylemek istemediği şeyi açıklamak
İ'TİRAF-I CÜRM Maznunun yaptığı suçu söylemesi, itiraf etmesi
İ'TİRAF-I KUSUR Kusurunu söyleme, itiraf etme
İ'TİRAZ (İtiraz) Kabul etmediğini bildirmek Bir fikir veya işin olmasını kabul etmemek * Men' eylemek Men' olmak
İ'TİRAZİYE İtiraza, kabul etmediğine dair yazı * Edb: Cümlenin esasından olmayıp yalnız bir husus hakkında söylenen ibare (Bak: Cümle-i mu'terize)
İ'TİSA Asâya dayanma, baston kullanma
İ'TİSAB Sinirlenme, asabileşme * Kanaat etme
İ'TİSAF Zulüm ve haksızlık etmek Doğru yoldan ayrılmak Haksızlık
İ'TİSAM İstediğini vermek
İ'TİSAM Günahlardan sakınmak * Pâk olmak * Bir şeye yapışarak sıkı tutmak ve korunmak
İ'TİSAR Suyunu çıkarmak için bir şeyi sıkma
İ'TİSAR Zorluk, güçlük, meşakkat
İ'TİSAS Gece gezip dolaşma, devriye vazifesini görme
İ'TİŞA' Akşam vakti yola çıkma
|