|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (E Harfi)-Osmanlıca Sözlük (E Harfi)Osmanlı Terimleri Sözlüğü...
RE: Osmanlıca Sözlük (E Harfi) EB'AD
Çok uzak, en uzak, daha uzak
EB'ÂD
(Bu'd C) Mesafeler, uzaklıklar
EB'ÂD-I BÎNİHAYE
Sonsuz uzaklıklar
EB'ÂD-I NÂMAHDUD
Hudutsuz uzaklıklar ve mekânlar
EB'ÂD-I SELÂSE
Üç uzaklık ki bunlar : En, boy, yükseklik (derinlik)
EBADİD
Müteferrik, dağınık
EBAET
(C: Abâ) Kamışlık yer * Kamış
EBAHH
Sesi kısık olan kimse Avazı tutkun kişi (Müe: Buhhâ)
EBAHİR
Kuş kanadının üçüncü mertebede olan yelekleri
EBAİD
(Eb'ad C) Yakın olmayan (hısım ve akraba) * En uzak yerler
EBALİS
(Ebâlise) (İblis C) İblisler, şeytanlar
EBARİK
(İbrik C) Su kapları, ibrikler
EBARİK
Balçıklı, kumlu yer * (Ebrak C) Alaca atlar
EBATIL
Böğürler, yanlar
EBATİH
(Ebtah C) Kumlu dereler ve ırmaklar
EBATİL
(Ubtule C) Beyhude, bâtıl, hurâfe, mantıksız, hakikatsız şeyler
EBAZER
(Bak: Ebu Zerr-i Gıffarî)
EBAZİR
(Ebzâr C) Yemeklere katılan baharatlar, kurumuş kekikler
ELİBBA'
(Lebib C) Akıllılar, kâmiller, kemalât sahipleri, olgun kimseler
ELİF
Birinci harf-i hecânın adı (Bak: Ebced) * (Ülfet den) : Bütün harflerle ülfet edebildiği için böyle isimlendirilmiştir Ebcedî değeri de bire delâlet eder
ELİF
Munis, sahip, dost
EL-İHSAN ALE-L İHSAN $
İhsan üzerine ihsan, lütuf üzerine lütuf
ELİL
İnlemek, enin
ELİM
(Elime) Acı veren, acıtan, ağrıtan Çok şiddetli ağrı veren
EL-İNSAF
İnsaf edilsin, insaf edilmeli, insaf edelim
ELİPS
Fr Odaklar adı verilen sabit iki noktasından uzaklıkları toplamı sabit olan noktaların gösterdiği kapalı eğridir Eğri ve kapalı bir geometrik şekildir Karşılıklı iki tarafından genişlemiş bir çemberi andırır
EL-İYAZÜ-BİLLAH
Allah'a sığınır, Allah'a iltica ederiz Allah korusun, Allah saklasın (meâlinde duâ)
ELİYY
Çok yemin eden adam
ELİZ
f Sıçrama * Çifte, tekme
ELKAB
(Lakab C) Lakablar, namlar Rütbe ve makam sahiblerinin derecelerine göre söylenen ve çok zaman hürmet ifâde eden isimler
EL-KARİA
Kıyâmet
EL-KÂSİBÜ HABİBULLAH
Cenab-ı Hakk'ın (CC) ma'rifetini ve rızâsını kazanan onun habibidir, sevgili kuludur (Hadis meâli)
ELKEN
Dilinde tutukluk olan, kekeme, peltek
ELKISSA
Sözün kısası, sözden anlaşıldığına göre, hülâsa
ELL
Hastanın inlemesi * Harbe ile vurmak * Sürmek Sâfi * Sür'at etmek, hız yapmak
ELLEYS
Mutlak hiçlik Adem-i sırf
ELLEZİ
Mânası kendinden sonra gelen cümle ile tamamlanan bir kelimedir (Bak: Mevsule)
ELMA
Karamtıl dudaklı * Çok koyu gölge
ELMA'
(Elmaî) Çok zeki, zekâveti kuvvetli, idrak derecesi üstün olan kimse
EL-MACİD
Allah (CC)
ELMAH(İ)
Her gördüğü şeyi araştırmağa ve tedkik etmeğe meraklı olan kişi
ELMAS
Çok kıymetli, beyaz, şeffaf mâden Cevher Kıymetli taş (En saf karbondur)
ELMAS
Küçük kaşlı olan
ELMAS-PARE
Elmas parçası * Mc: Çok güzel
ELMAS-RİZE
Elmas kırıntısı, döküntüsü
ELMAS-TIRAŞ
Elmas gibi yontulmuş olan makbul bir cam, kristal
ELMAZ
Yalnız üst dudağı beyaz olup, burnu bile ak olmayan at
EL-MECİD
Esmâ-i İlâhiyedendir
EL-MİNNETÜ LİLLAH
Minnet ancak Allah'ındır "Ancak Allah'a minnet edilir"
EL-MÜHEYMİN
Her şeye dikkat edip koruyan ve emin eden (Allah CC)
ELSA'
Sık dişli * Sin telâffuz edecek yerde sâ telâffuz eden Râ yerine yâ telâffuz eden (meselâ "er" diyecek yerde "ey" demek gibi)
ELSEN
Fasih ve düzgün konuşan
ELSİNE
(Lisan C) Diller Lisanlar
ELSİNE-İ ENAM
Mahlukatın dilleri Halkın dilleri
ELSİNE-İ GARBİYYE
Batı dilleri, garb lisanları
ELSİNE-İ MUHTELİFE
Çeşitli ve birbirinden farklı diller
ELSİNE-İ SELÂSE
Üç lisan Türkçe, Arapça ve Farsça
ELSİNE-İ ŞARKİYE
Doğu dilleri
ELSİNE-İ TERKİBİYE
Birbirine eklenen kelimelerle konuşulan diller Terkibli ifâdesi çok olan, Arabçaya uymayan lisanların hususiyeti (Arabî Lisanına "Tasrifî" denilir Çünkü aynı kökten kelimeler rahatlıkla yapılmaktadır Arabçaya bu hususta yetişen başka bir lisan yoktur)
ELT
Noksanlaştırmak Hapsetmek * Yemin vermek
ELTA'
Boz dudaklı Dişlerinin rengi değişmiş olan
ELTAF
(Lutf C) Lütuflar, iyi muameleler, iyilikler, iyilikseverlikler Nezaketler, nazik davranmalar Okşamalar
ELTAF
Daha lâtif Daha hoş Çok lâtif
ELTİ
t İki kardeş zevcelerinin her birine nisbetle diğeri Bir kadının kaynının zevcesi
ELUF
Ülfeti fazla, herkesle konuşup görüşmeye alışık olan kimse
ELUH
Kasem, and, yemin
ELUK
Sefir, büyük elçi
ELUKE
Risalet
ELULE
Semiz, besili koyun
ELVAH
(Levha C) Levhalar Tablolar
ELVAH-I ÂLEM
Âlemin görünüşü, manzara ve levhaları
ELVAH-I MAHFUZA
(Bak: Hafiziyyet, Levh-i Mahfuz)
EL-VALİ
Her şeye mâlik ve sâhib olan Allah (CC)
ELVAN
(Levn C) Renkler Muhtelif görünüşler
ELVAN-I İBADET
İbadet renkleri * Mc: İbadet çeşitleri(Nasılki insan, şu âlem-i kebirin bir misal-i musaggarıdır ve Fâtiha-i Şerife, şu Kur'an-ı Azîmüşşan'ın bir timsal-i münevveridir Namaz dahi bütün ibadatın envâını şâmil bir fihriste-i nuraniyedir ve bütün esnaf-ı mahlukatın elvan-ı ibadetlerine işaret eden bir harita-i kudsiyedir S)
|