|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (Y Harfi) Y Harfi İle İlgili Osmanlıca Sözlük...
RE: Osmanlıca Sözlük (Y Harfi) YERHAMÜKÜMULLAH "Allah (C C) size rahmet ve merhamet eylesin" meâlinde dua olup, aksıran kimseye söylenmesi sünnettir (Bak: Teşmiyet)
YERHUM Erkek kartal
YERKU' Şiddetli açlık
YERMA' (C: Yerâmi) Alçı taşı
YERUN Ağu, zehir * Aygır suyu
YE'S Emelinden kesilmek Ümidsizlik Nevmid olmak Matlubunun hâsıl olmasına ümidini kesmek(Arkadaş! Amele ve taate muvaffak olmayan azaptan korka, ye'se düşer Böyle me'yusun gözüne, dinî mes'elelere münafi edna ve zayıf bir emare, kocaman bir bürhan görünür Böyle birkaç emareyi elde eder etmez; diğer emarelerin saikasıyla ilân-ı isyan ederek İslâm dairesinden çıkar, şeytanın ordusuna iltihak eder MN) (Bak: Ucb)
YESAG f Kanun, nizam * Yasak
YESAR Sol, sol el * Varlık, zenginlik * Gençlik * Bolluk * Kolaylık
YESARET Zenginlik * Kolaylık
YESARÎ Sola ait Sol ile alâkalı
YE'S-AVER f Ümitsizlik veren Me'yus eden
YESBEHUN Yüzerler (manasında)
YE'S-EFZA Kederi, ye'si ve elemi artıran
YESER Kolaylık, sühulet * Birinin sağ tarafından gelme * Yün, ip gibi şeyleri bükme
YESİR Az şey, az, kalil * Kumarbaz * Kolay
YESR Öldürmek
YESRİB Medine-i Münevvere'nin müslümanlıktan evvelki ismi (Bak: Medine)
YESSİR Kolaylaştır (meâlinde duâ)
YESTEUR Medine yakınında bir yer * Deve sağrısına yapılan palas * Belâ * Bâtıl * Misvak ağacı
YESUR Kumarbaz
YEŞB (YEŞF-YEŞM) Yeşim denilen taş
YEŞK f Köpek dişi adı verilen sivri diş
YETAMA (Yetim C) Yetimler Babaları ölmüş çocuklar
YETEM (Bak: Yütm)
YETİM Babası ölmüş olan çocuk * Tek, eşsiz, yalnız (Çocuk baliğ olduktan sonra yetimlik ondan kalkar Anası ölene ise daha çok öksüz denir)
YETİM-ÜT TARAFEYN Anası ve babası ölmüş çocuk Anadan babadan yetim kalmış çocuk
YETİME Yetim kız * Eşsiz
YETİM-HÂNE f Yetim çocukların bakılıp beslendiği yer
YETN Doğum ânında çocuğun ayaklarının evvel çıkması
YETU' Sütleğen otu
YEUK Nuh Aleyhisselâm'ın kavminin putlarından bir putun ismi
YEUS (Ye's den) Ümitsiz, ümidi kesilmiş, me'yus
YEVM Gün Yirmidört saatlik zaman * Sene * Asır Devir * Devre
YEVM-İD DİN Din günü, ceza günü, mâneviyat günü(Nasıl dünya; maddiyat ve maddî harekâtın ve amellerin günüdür Elbette o harekâtın neticelerini ve o hizmetlerinin ücretlerini ve o maneviyatın semeratlarını, belki o fâniyat ve zailâtın bâki ve dâimî eserlerini ve âlem-i misal sinemasıyla ve fotoğrafıyla alınan umum o fâniyat ve zaillerin sahife-i amellerini gösterecek ve neşredecek bir gün gelecektir, diye ifade ediliyor EL)
YEVM-İ FASL İnsanların kısım kısım ayrıldığı ve davalarının halledildiği kıyamet günü Bundan başka kıyamet gününe aşağıdaki isimler de verilir: Yevm-ül cem', yevm-ül cevab, yevm-ül cezâ, yevm-üd din, yevm-ül ahd, yevm-ül feza-ul ekber, yevm-ül haşr, yevm-ül hisâb, yevm-ül ivaz, yevm-ül karar, yevm-ül karia, yevm-ül kıyam, yevm-ül kıyame, yevm-ül mev'ud, yevm-ül miâd, yevm-ül misak, yevm-ül mizan, yevm-ül va'd, yevm-ül vâkıa, yevm-üs suâl, yevm-ül arz
YEVM-İ MİSAK Sözleşilen gün * Kıyâmet Günü
YEVM-İ NÜŞUR Kıyamet günü, mahşer günü Herkesin amel defterinin açılıp neşredilip gösterileceği gün
YEVM-İ ŞEVK Şaban-ı Şerifin otuzuncu günü Ramazan olması zannedilip ancak hilâl görülmedikçe oruç tutulması münasib olmayan gün
YEVM-İ TENAD Kıyamet günü
YEVM-ÜL FETİH Fetih günü * Mekke-i Mükerreme'nin fethi
YEVM-ÜL HAMİS Perşembe günü Beşinci gün
YEVM-ÜL HULUD Kıyamet günü
YEVM-ÜL HURUC Kıyamet günü
YEVM-ÜN NAHR Zilhiccenin onuncu günü
YEVM-ÜT TELÂKİ Kıyamet günü Ruz-u mahşer
YEVMEN FE YEVMEN Günden güne, gittikçe
YEVMÎ Günlük Güne ait
YEVMİYE Gündelik Bir günlük çalışmanın neticesi alınan ücret * Günlük hadiseleri günü gününe kaydetmeğe yarıyan defter, gazete
YEZ f Bağ, bahçe, tarla vs gibi arazilerin etrafına çekilen dikenli çalı Çit
YEZDAN f Cenab-ı Hak * (Mecusilerce) : Hayırları yaratan hayır ilâhı dedikleri mevhum mâbud
YEZDANÎ İlâhî Yezdan'a ait ve müteallik
YEZEK f Bekçi, gece bekçisi
YEZİD (Hi: 26-64) Hz Muaviye'nin (RA) oğlu ve Emeviye Devletinin ikinci halifesi Şam'da doğdu Zamanında Kerbelâ hâdise-i elîmesi meydana geldi
YEZİD BİN EBİ SÜFYAN Ebu Süfyan'ın oğlu Hz Muaviye'nin büyük kardeşi idi Ashab-ı kiramdan ve çok sâlih bir zât olup, Mekke-i Mükerreme'nin fethinde müslüman oldu Hazret-i Ebu Bekir-is Sıddık Radıyallâhü anh'ın Şam'a gönderdiği orduda bir birliğin kumandanı idi Hz Ömer zamanında Filistin valisi olmuştu Taundan vefat eyledi (RA)
YOGA Bâtıl Hind felsefe sistemi Bunlar tam bir dalgınlık ve hareketsizlik ile ve çile çekmekle gayelerine ulaşacaklarını sanarlar
YOGİ Hindistan'da çilecilere (yogalara) verilen isim
YOL-DAŞ Yol arkadaşı
YORDAM t Edâ * Alâyiş, tantana, debdebe * Meleke, çalım, çeviklik, alışkanlık, yatkınlık Çabukluk
YORUM Uydurma bir kelimedir (Bak: Tefsir)
YORUMLAMAK (Bak: Tefsir etmek)
YUCE f Damla, katre
YUDA Hz İsa'nın (AS) havarilerindendir ve onu ihbar edip ihanet etmiştir Yehuda veya Yuda Şem'un da denir (Ol hangi acib sır ki, çıkar göklere İsa Kimdir çekilen çarmıha, kimdir yine Yuda EL)
YÛDLÛN Tarhun otu
YUG f Boyunduruk
YUH (Yuhâ) Güneşin isimlerindendir * Türkçede, birisine karşı hakaret için söylenen kelimedir Kalabalıkla haykırılan hakaret kelimesidir Buna "yuha çekmek" denir
YUHANNA Hz İsa'nın (AS) havarilerinden birisidir İncillerden birisini yazmıştır İbranicede Yahya mânasına gelir Yuhannes, Ohannes, Con (Fr: Jan) denir
|