Osmanlıca Sözlük (D Harfi)-Osmanlıca Terimler Sözlüğü-Osmanlıca Kelimeler Sözlüğü...

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-10-2012

RE: Osmanlıca Sözlük (D Harfi) DAYI
Tunus ve Cezayir'in, Osmanlı idaresinde bulunduğu sıralarda buraları Osmanlılara tâbi olarak idare eden kimselere verilen ünvan

* Annenin erkek kardeşi

DAYİB
İtaat eden, vakarlı ve ciddi kişi

DAYİBAN
Gece ile gündüz

DAYİC
Kovayla kuyudan su çekip havuza boşaltan kimse

DAYİN
Borç veren

Alacaklı

Ödünç para veren

(Bak: Dâin)

DAYİNE
(C

: Davâyin) Dişi koyun

DAYİS
(C

: Dâsse) Hırsız

DAYM
Zulüm

Sıkıntı

İhtiyaç

DAYYIK
Pek dar

DA'Z
Cimâ etmek

DA'Z
Noksanlaştırmak

DA'Z
Def'etmek, kovmak

* Nikâh etmek

DEAİM
(Dıâme

C

) Destekler, payandalar, direkler

DEAVİ
(Davâ

C

) Dâvalar, mes'eleler

DEB'
Yumuşak yer

* Kuvvetle basmak

DEB'
Vurmak, darb

DE'B
Bir işde devam ve iltizamla emek çekip çalışmak

* Adet, usul, tarz, kaide

* Şân

* Emir

* Kâr

* Tardeylemek

DE'B-İ EDEB
Edebî usul, kaide

Edeb kaidesi

Edebiyat âdeti, şekli, tarzı

DEBABİC
(Dibâc

C

) Dallı, çiçekli ipek kumaşlar

DEBABİS
(Debbus

C

) Topuzlar

DEBABUD
İki ırgaçla dokunan bir bez cinsi

DEBAR
Mahvolmak

Helâk olmak

DEBAT
(C

Debâ) Uçmayan çekirge

DEBB
Hareket etmek

* Ağır ağır yürümek

DEBBABE
Kale duvarlarını oymaya yarayan bir savaş aleti

Tank

DEBBAĞ
Derileri sepileyip meşin, sahtiyan, kösele vesaire yapan

DEBBE
(C

: Debbât) Matara dedikleri su kabı

* Yağ

Bal ve macun koyacak kaplar

DEBBUS
(C

: Debâbis) Topuz

DEBDAB
f

şan, şöhret

Azamet, haşmet, cesamet

DEBDEBE
Gürültü, patırtı

Gösteri için yapılan gürültü

Tantana

Haşmet

DEBER
Savaşırken askerin bozulması, bozguna uğraması

DEBEŞ
Evin esası

DEBH
Belini büküp eğildiğinde, başını öne doğru fazlaca eğmek

DEBİB
Yürümek

* Harekete geçmek

DIHLE
Bir kişinin her işine karışan has adamı

DIHRAC
(Dahrece) Yuvarlama

DIHRIS
(C

: Dehâris) Terzilerin kullandığı tiriz denen cisim

DIHVENNE
Habis kimse

* Semiz kısa boylu, tıknaz kişi

DIHYE
Sahabeden bir zâtın adı

(R

A

)

DI'ÎL
Ölüme yakın olan hasta deve

* Kurbağa yumurtası

DIÎN
Asıl

* Maden

DI'ÎS
Süngü ile çok vuran kimse

DIKAK
Herşeyin ufalmışı, incesi, kırıntısı

* Şirden adı verilen bağırsak

DIKÎS
Akılsız kadın

DIKK
Yufka gibi ince olan şey

* Bir nevi sıtma

DIKKA
(C

: Dükuk) Rüzgârın savurduğu toprak

* Uzaklaşmış olan şey

DIKRAR
(C

: Dekârir) Koğucu, dedikoducu

* Belâ

Zahmet

* Yalan söz

* Fuhşiyât

DIL'
Karpuz veya kavun dilimi

* Tıb: Kaburga kemiği

* Geo: Dik kenar

Kenar

DIL'-İ KÂZİB
Tıb: Göğüs kemiğine dayalı beş adet küçük kaburga kemiği

DILAMİS
Yumuşak ve berrak olan şey

DI'LİYE
Deve kuşunun dişisi

DIMAD
Yara üstüne yapılan yakı ve bağlanan bez

DIMAR
Cehalet devrinde Arabistanda bir sanem (put) ismi

* Bir daha sâhibinin eline geçmesi ümid edilmeyen zâil olmuş mal

* Sonraya bırakılan vâde

Müddeti hudutsuz borç

* Gizli

DIMIŞK
(Bak: Dimişk)

DIMN
Her nesnenin arası

* Koltuk

DIMS
Duvar temeli

DINA
İzdihamlık, kalabalık, çokluk

DINN(E)
Bahillik

DINTAR
Çok yaşamış kertenkele

09-10-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlıca Sözlük (D Harfi)-Osmanlıca Terimler Sözlüğü-Osmanlıca Kelimeler Sözlüğü... RE: Osmanlıca Sözlük (D Harfi) DAYI Tunus ve Cezayir'in, Osmanlı idaresinde bulunduğu sıralarda buraları Osmanlılara tâbi olarak idare eden kimselere verilen ünvan * Annenin erkek kardeşi DAYİB İtaat eden, vakarlı ve ciddi kişi DAYİBAN Gece ile gündüz DAYİC Kovayla kuyudan su çekip havuza boşaltan kimse DAYİN Borç veren Alacaklı Ödünç para veren (Bak: Dâin) DAYİNE (C: Davâyin) Dişi koyun DAYİS (C: Dâsse) Hırsız DAYM Zulüm Sıkıntı İhtiyaç DAYYIK Pek dar DA'Z Cimâ etmek DA'Z Noksanlaştırmak DA'Z Def'etmek, kovmak * Nikâh etmek DEAİM (Dıâme C) Destekler, payandalar, direkler DEAVİ (Davâ C) Dâvalar, mes'eleler DEB' Yumuşak yer * Kuvvetle basmak DEB' Vurmak, darb DE'B Bir işde devam ve iltizamla emek çekip çalışmak * Adet, usul, tarz, kaide * Şân * Emir * Kâr * Tardeylemek DE'B-İ EDEB Edebî usul, kaide Edeb kaidesi Edebiyat âdeti, şekli, tarzı DEBABİC (Dibâc C) Dallı, çiçekli ipek kumaşlar DEBABİS (Debbus C) Topuzlar DEBABUD İki ırgaçla dokunan bir bez cinsi DEBAR Mahvolmak Helâk olmak DEBAT (C Debâ) Uçmayan çekirge DEBB Hareket etmek * Ağır ağır yürümek DEBBABE Kale duvarlarını oymaya yarayan bir savaş aleti Tank DEBBAĞ Derileri sepileyip meşin, sahtiyan, kösele vesaire yapan DEBBE (C: Debbât) Matara dedikleri su kabı * Yağ Bal ve macun koyacak kaplar DEBBUS (C: Debâbis) Topuz DEBDAB f şan, şöhret Azamet, haşmet, cesamet DEBDEBE Gürültü, patırtı Gösteri için yapılan gürültü Tantana Haşmet DEBER Savaşırken askerin bozulması, bozguna uğraması DEBEŞ Evin esası DEBH Belini büküp eğildiğinde, başını öne doğru fazlaca eğmek DEBİB Yürümek * Harekete geçmek DIHLE Bir kişinin her işine karışan has adamı DIHRAC (Dahrece) Yuvarlama DIHRIS (C: Dehâris) Terzilerin kullandığı tiriz denen cisim DIHVENNE Habis kimse * Semiz kısa boylu, tıknaz kişi DIHYE Sahabeden bir zâtın adı (RA) DI'ÎL Ölüme yakın olan hasta deve * Kurbağa yumurtası DIÎN Asıl * Maden DI'ÎS Süngü ile çok vuran kimse DIKAK Herşeyin ufalmışı, incesi, kırıntısı * Şirden adı verilen bağırsak DIKÎS Akılsız kadın DIKK Yufka gibi ince olan şey * Bir nevi sıtma DIKKA (C: Dükuk) Rüzgârın savurduğu toprak * Uzaklaşmış olan şey DIKRAR (C: Dekârir) Koğucu, dedikoducu * Belâ Zahmet * Yalan söz * Fuhşiyât DIL' Karpuz veya kavun dilimi * Tıb: Kaburga kemiği * Geo: Dik kenar Kenar DIL'-İ KÂZİB Tıb: Göğüs kemiğine dayalı beş adet küçük kaburga kemiği DILAMİS Yumuşak ve berrak olan şey DI'LİYE Deve kuşunun dişisi DIMAD Yara üstüne yapılan yakı ve bağlanan bez DIMAR Cehalet devrinde Arabistanda bir sanem (put) ismi * Bir daha sâhibinin eline geçmesi ümid edilmeyen zâil olmuş mal * Sonraya bırakılan vâde Müddeti hudutsuz borç * Gizli DIMIŞK (Bak: Dimişk) DIMN Her nesnenin arası * Koltuk DIMS Duvar temeli DINA İzdihamlık, kalabalık, çokluk DINN(E) Bahillik DINTAR Çok yaşamış kertenkele