|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (C Harfi)-Osmanlıca Kelimeler Sözlüğü...
RE: Osmanlıca Sözlük (C Harfi) CAN
f Yaşayış Diride olan kudret, kuvvet Hayat cevheri Madde ilimleri, maddenin; hayat ilimleri (biyolojik ilimler) hayatın ne olduğunu açıklıyamamışlardır Aslında bunların konusu da madde, hayat ve ruhun kendisi değil, bunların tezahürleri yani olay haline gelen tesirleridir Deney ilimlerinin vazifesi bu olaylar arasındaki ilişkinin değişmeyen tarafını bulmaktır Bunun ötesinde ilmin söyleyeceği bir sözü yoktur Buna rağmen bazı kendini bilmez cahiller, ilim adını kötüye kullanarak ilmin sustuğu yerde kendileri konuşuyor ve hayat ve ruhu madde ile açıklamaya kalkışıyorlar Oysa maddenin de ne olduğunu biliyor değildirler Biz müslümanlar madde gibi hayat ve ruhun da Allah'ın kudretinin eserleri olduğunu biliyor, birini diğerinin yerine koymuyoruz Allah görünen ve görünmeyen âlemler yaratmıştır Onun kudretinin ve yaratmasının sınırı yoktur Madde, yarattıklarının sadece bir çeşitidir Varlığı maddeden ibaret sanmak aklı gözüne inmiş olan akılsızların batıl bir inancıdır * Mc: Sevgili, dost
CANA
f Ey sevgili! Ey can!
CAN-AFERİN
f Yaratıcı
CANAN
f Sevgili, güzel, sâhib-i cemâl * Canlar, ruhlar
CANAVAR
f Can alıcı, kahredici * Vahşi, yırtıcı hayvan Kurt
CAN-AVER
Zihayat, canlı, yaşayan Hayatdar * Domuz, canavar, hınzır * Zararlı hayvan
CAN-AZAR
f Can yakan, can inciten, eziyet veren Acı çektiren
CAN-BAHŞ
f Hayat bağışlayan, can veren Sevgili Cenâb-ı Hak Allah
CANBAZ
(C: Canbazan) Can ile oynayan, canını tehlikeye koyan, canbaz * Hayvan alış-verişi ile uğraşan kimse * Aldatan, hilekâr, hile yapan * Eskiden atlı fedai asker
CANBELEB
Ölecek halde, canı dudakta
CANDADE
f Bir şeye candan bağlanmış Can vermiş, candan bağlanan
CANDANE
f Tepe ile alın arasındaki yer, bıngıldak Beyin
CANDAR
f Diri, canlı, zihayat, ziruh * Silâhlı kimse * Muhafız, koruyucu, emniyet memuru * Yol yiyeceği, azık
CANE
f Silah
CAN-EFŞAN
f Bir dâvâ uğrunda canını veren, canını feda eden
CAN-FERSA
f Can dayanamıyacak derecede
CANFEZA
Gönüle ferahlık veren, can artıran * Ayın 23 gününe verilen adCAN-GÂH $_ : f Can evi * Can azaltıcı
CAN-GEZA
f Ruh sıkıcı, can sıkıcı Tehlikeli olan, öldürücü
CAN-GÎR
f Can sıkıcı, ruh sıkıcı
CAN-GÜZAR
f Cana dokunan, candan geçer olan
CANHIRAŞ
f Dayanamıyacak derecede acı ve keder veren
CANİ
Cinayet işlemiş olan Birisini öldürmüş veya yaralamış bulunan Caniler nasıl haksız yere insanı öldürüyorlar ve onların hayatlarına son veriyorlarsa; kâfirler, inkârcılar, dinsizler de birer cani sayılırlar Çünkü Allah'ın eserleri olan canlı ve cansız varlıklar onun sonsuz kudretini, ilmini, iradesini, rahmetini ilân edip dururlarken inkârcılar bunları tesadüfün, maddenin, tabiatın ve sebeplerin eseri sayıyor ve mânasız, gayesiz şeylermiş gibi göstererek onları mânen öldürüyor, sayısız cinayetler işliyorlar Demek ki inkârcıların bu cinayetlerinin hesabını verecekleri bir mahkeme var ve olacaktır (Bak: Ceza)
CANÎ
f Candan sevilen
CANİB
fYan, yön Cihet, taraf Yüksek taraf
CANİBEYN
İki taraf, iki cânib, iki yan
CANİH(A)
(Cünha dan) Suç işlemiş, mücrim, cinayet işleyen
CANİHA
Bir tarafa meyleden veya bir cenahı tutan * Göğüs altındaki iyeği
CANİŞİN
Birinin yerine geçen, birinin yerine vekâlet eden Vekil
CANKURTARAN
t Ölüm tehlikesinde olanları kurtarmak için kullanılan vasıta * Hasta ve yaralıları hastahaneye taşıyan otomobil Ambulans
CANN
Ateşten mahlûk cinlerin babası olan * Bir beyaz yılan cinsi * Cin taifesi İnsanlardan evvel yaratılan bir nevi mahlûklar, cinler (Bak: Cinn)
CAN-NİSAR
f Canını harcayan, canını fedâ eden
CANPERVER
f Kalbi ferahlandıran Ruha hoş gelen
CANRÜBA
f Gönül alan, gönül kapan dilber
CANSİPER
(Cansupâr): f Canını feda eden
CANSİPERANE
f Canını feda edercesine
CAN-SİTAN
f Can çıkarıcı, ruh alıcı İnsana bela olan Güzel
CANSUZ
f Can yakıcı, yürek tutuşturan
CANŞİKÂF
f Can yaralayıcı, can yırtıcı
CANŞİKÂR
f Öldürücü * Mc: Can avlayan veya öldüren Sevgili, mahbub
CAN-ŞİKEN
f Azrâil (AS)
CAR
Faydasız bağırıp çağırmayı ve gevezeliği ifade eder ve ekseriya mükerrer kullanılır
CA'R
Yırtıcı kuşların pisliği
CÂR
Kadınların, elbisenin üstünde örtündükleri çarşaf (Bak: Çarşaf)
CÂR
Çeken, sürükleyen * Komşu * Medet eden, yardımcı * Müşteri
CÂR-I ZİL KURBÂ
Yakın komşu
CÂR-ÜL CÜNÜB
Yabancı kimse Akrabadan olmayan
CARİ
Akan, akıcı * Geçmekte olan * İnsanlar arasında mer'i ve muteber ve mütedavil olan
CARİF
Yıkıp harap etmek
CARİH
Yaralayan Yara açan * Cerheden, çürüten * Avcı hayvan
CARİHA
(Müe) Yaralayan * Kol, ayak gibi her bir vücud azâsı
CARİM
Cürüm ve kabahat sahibi Suçlu * Ailesinin maişetini kazanan * Kesen * Hurma toplayan
CARİN
Aşınmış ve eskimiş bez* Belirsiz yol * Yılan yavrusu
CARİS
Yaygaracı, geveze, terbiyesiz, güldürücü Çala çaldıran
CARİYE
Geçer olan, akıcı olan Seyreden giden * Güneş, şems * Gemi * Cenab-ı Hakk'ın in'âm eylediği rızık ve nimet * Genç ve iyi hizmet eden kadın Muharebede İslâm düşmanlarından esir edilen kadın hizmetçi
CARR
Çeken, çekici Sürükleyici * Harf-ı cer
CARRE
Komşu kadını * Yularından çekilen deve
CARŞEB
f Çarşaf, cilbab
CARÛ(B)
f Süpürge
CÂRÛB-ZEN
f Süpürücü, çöpçü
CARUD
Nasrani rüesasından olup Şam'ın da reislerindendi Kitablarında Hz Peygamber'in (ASM) vasıflarını görüp imân edenlerdendir Asr-ı Saâdetten önce yaşamıştır
CARÛR
Sel arkı
CARÛRE
Kapı ökçesinin yeri
|