Osmanlıca Sözlük (U Harfi)-Osmanlıca Sözlük (U Harfi)Kelimeler...

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-10-2012

RE: Osmanlıca Sözlük (U Harfi) UHNE (C

: Ühan) Kin tutmak

UHRA Sâir, diğer, başka

Ahir, gayr, son, sonra

UHRE Bir şeyin sonu

UHREVÎ Âhirete dair, âhiretle alâkalı

Öteki dünyaya ait

UHRUN f

Doğurmayan, kısır kadın veya hayvan

UHT (C

: Ahavât) Kızkardeş

UHTEYN İki kızkardeş

UHUD (Ahd

C

) Ahidler, yeminler, peymanlar, anlaşmalar, sözleşmeler

UHUD-İ ATİKA Eski anlaşmalar

UHUD-U MER'İYE Yürürlükteki anlaşmalar

UHUD MUHAREBESİ Uhud, Medine-i Münevvere'nin bir mil kuzeyinde kırmızı bir dağ olup, Hz

Peygamberimizin (A

S

M

) ashâbıyla Kureyşliler arasında vuku bulmuş olan Uhud Gazasıyla meşhurdur

Uhud gazası, hicretten 2 sene 6 ay 7 gün sonra olmuştur

Bunun zahirî sebebi: Daha evvel yapılmış olan Bedir Gazasında Kureyşliler mağlub olduklarından, Kureyşlilerden Bedir Gazasında akrabaları öldürülmüş olan bazı kişiler Ebu Süfyan'a giderek harp teklifinde bulunmuşlardı

Ebu Süfyan, kendi kumandası altında Kureyş müşriklerinden ve Kenane ve Tehâme'den üçbin ikiyüz kişi kadar alarak karısı Hind ve diğer bazı kadınlarla birlikte Medine'ye doğru hareket edip Uhud Dağı'na gelmişlerdi

Hz

Resulullah (A

S

M

) Efendimiz, bunların önüne çıkmak fikrinde bulunmayıp, şehre girdiklerinde müdafaa yapmayı teklif etmişse de, bazı ashabın ısrarı üzerine muharebeye çıkmağa karar vermişlerdi

Hz

Peygamber (A

S

M

) sahabeden 700 kişiyle küffâra karşı çıktı

Muharebede müslümanlar bazan galip, bazan mağlub olarak Peygamberimizin amcası

Hz

Hamza ile birlikte 70 sahabe şehid olmuştu

Hatta Peygamberimizin de dişi kırılmış, yüzü ve dudağı yaralanmıştı

(Mühim bir sual: Fahr-ül-Âlemîn ve Habib-i Rabb-ül-Âlemîn Hazret-i Resul-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın Sahabelerinin, müşrikîne karşı Uhud'un nihayetinde ve Huneyn'in bidayetinde mağlubiyetinin hikmeti nedir?Elcevab: Müşrikler içinde o zamanda saff-ı Sahabede bulunan ekâbir-i Sahabeye istikbalde mukabil gelecek Hazret-i Halid gibi çok zatlar bulunduğundan, şanlı ve şerefli olan istikballeri nokta-i nazarında bütün bütün izzetlerini kırmamak için, hikmet-i İlahiyye, hasenat-ı istikbaliyelerinin bir mükâfat-ı muaccelesi olarak mazide onlara vermiş, bütün bütün izzetlerini kırmamış

Demek mazideki Sahabeler, müstakbeldeki Sahabelere karşı mağlup olmuşlar

Tâ o müstakbel Sahabeler, berk-i süyuf korkusuyla değil, belki bârika-i hakikat şevkiyle İslâmiyete girsin ve o şehâmet-i fıtriyeleri çok zillet çekmesin

L

) (Bak: Huneyn)
UHUVVET Kardeşlik

Din kardeşliği

Samimi dostluk

UHUVVET-İ EFKÂR Fikir kardeşliği

UHUVVETKÂR f

Kardeş gibi davranan

Kardeş gibi muâmelede bulunan

UHUVVETKÂRANE f

Kardeşçesine, kardeş gibi olarak

Birlik, beraberlik ve karşılıklı sevgi ile

(Uhuvvetin sırrı: Şahsiyetini kardeşler içinde fâni edip, onların nefislerini kendi nefsine tercih etmek

L

)(Her ikinizin, Hâlikınız bir, Mâlikiniz bir, Mâbudunuz bir, Râzıkınız bir

Bir bir, bine kadar bir bir

Hem Peygamberiniz bir, Dininiz bir, Kıbleniz bir

Bir bir yüze kadar bir bir

Sonra köyünüz bir, devletiniz bir, memleketiniz bir

Ona kadar bir bir

Bu kadar bir birler vahdet ve tevhidi, vifak ve ittifakı, muhabbet ve uhuvveti iktiza ettiği; ve kâinatı ve küreleri birbirine bağlıyacak mânevi zincirler bulundukları hâlde; şikak ve nifaka, kin ve adâvete sebebiyet veren örümcek ağı gibi ehemmiyetsiz ve sebatsız şeyleri tercih edip mü'mine karşı hakiki adâvet etmek ve kin bağlamak; ne kadar o rabıta-i vahdete bir hürmetsizlik ve o esbab-ı muhabbete karşı bir istihfaf ve o münâsebât-ı uhuvvete karşı ne derece bir zulüm ve i'tisaf olduğunu; kalbin ölmemiş ise aklın sönmemiş ise anlarsın! M

)
UHUZ Göz ağrısı

UHZ Sihir, efsun

UKAB Duman, toz

UKAB (C

: Ukbân-Ekub) Tavşancıl kuşu

UKABEYN İşkence veya asmak için dikilen iki tane dar ağacı

* Kovayı muhafaza etmek için kuyu içinde olan yumru taş

* Kuyu duvarı arasına koyulan saksı parçası

* Havuz içinde akan suyun yolu

* Büyük ilim

UKAD (Ukde

C

) Düğümler, bezler, şişlikler

Boyun, koltuk altı ve kasıkta bulunan guddeler

UKAD-I HAYATİYE Can alıcı noktalar, hayat düğümleri

Bir şeyi meydana getiren aslî rükünler

UKALA (Âkıl

C

) Akıllılar

* Halk dilinde: Akıllılık iddia edenler

UKAM Çok sert

Pek şiddetli

UKAMA' (Akîm

C

) Kısırlar

Zürriyeti olmayanlar

UKAMİS Çok

UKAR şarap

* Lüks mobilya

UKAS Bir cins ot

* "Kesmek" mânâsına mastardır

UKAYKAN Karınca

UKAZ Mekke-i Mükerreme yakınındaki bir pazar adı

UKBA Âhiret, öbür dünya, bâki olan âlem

* Ceza

UKBA-İ FERDA f

Gelecek olan âhiret

Yarınki devir

UKBE Nöbet

* Çorba bakiyyesi

UKBE BİN AMİR BİN KAYS EL-CÜHENÎ (R

A

) Ashab-ı Kiramın mümtaz fakihlerinden ve Kur'an-ı Kerim'i ezberleyip yazanlardandır

55 Hadis-i Şerif rivayet etmiştir

Mısır Valiliğinde bulunmuş ve orada Hicri 58 tarihinde vefat etmiştir

UKD Düğüm

* Yoğun

* Gazap, hiddet

* Sâkin olmak

UKDE Düğüm, bağ

* Karışık ve müşkil iş

Zorluk, zor iş

Vâlilik ve halifelik için akdolunan biat

* Ağaçlık yer

* Pelteklik, kekemelik

* Arzu edip de ulaşamadığından dolayı içe dert olan şey

UKDE-İ HAYAT f

Hayat düğümü

(Çekirdek gibi)
UKDE-İ LİSAN f

Kekelemek

UKDEGİR f

Müşkil, zor

* Şüpheli

* Düğümlü

UKDEGÜŞA f

Müşkilleri yenen

UKDEVÎ Düğüm biçiminde olan

Ukde ile alâkalı

UKHUVAN Papatya

UKIYYE (Bak: Okiyye)
UKKAŞE BİN EL-MİHSAN EL-ESDÎ (R

A

) Efâdıl-ı Sahabeden ve kahramanlardan olup hususan Bedir muharebesinde ve Hazret-i Ebu Bekir (R

A

) devrinde mürtedlerle olan muharebede yararlıklar göstermiştir

Peygamberimizin vefat tarihinde 44 yaşlarında idi

UKKAZE (C

: Akâkiz) Ucu demirli sopa

UKKE Tulum, deriden yapılan kap

UKLE Bağlamak

* Hile edip aldatmak

UKLUM Kuvvetli deve

UKM Kısırlık

* Verimsizlik

UKNE Taş oda veya kulübe, kümes

UKNE (C

: Uknâ-Akân-Uknât) Karın büklümü

(Şişmanlık ve semizlikten olur

)
UKNUM (C

: Ekanim) Asıl

UKR Kısırlık

* Kısır olan kadının veya dişi hayvanın hali

* Mc: Netice alamama

UKRE Kısır

Doğurmayan kadın veya hayvan

UKRUBAN Akrebin erkeği

UKSUME (C

: Ekasim) Nasib, kısmet

Hisse, pay

UKTUA Alâkayı kesmek gayesiyle gönderilen şey

İlgiyi kesmek üzere verilen şey

UKUB Her nesnenin sonu

UKUB Toz

* Çömlek kaynaması

* Kalabalık

UKUBAT (Ukubet

C

) Cezalar

İşkenceler, eziyetler

* Kısas ve şahsî cezalar

UKUBET (C

: Ukubât) İşkence, azab, eziyet

* Ceza

UKUD (Akid

C

) Akidler

Şartlar, bağlar

İki tarafça kabul edilen şeyler

UKUD SURESİ Kur'an-ı Kerim'in beşinci suresi olan Mâide Suresinin diğer bir ismi

UKUK Anaya babaya itaatsizlik ve hürmetsizlik etmek

Zorbalık, tanımamak, âsi olmak

UKUL (Akıl

C

) Akıllar

UKUL-U AŞERE (Bak: Akl-ı evvel)
UKUNNE (C

: Ukun) Taştan yapılmış nesne

UKUS (Aks

C

) Akisler, yankılar, çarpmalar

UKUSA Berklik, muhkemlik, sağlamlık, sertlik

UKVE Kuyruk dibi

ULA Birinci, ilk, evvel

* Eskiden vezirlikten sonra gelen sivil rütbe

ULA Şanlı, şerefli kimse

ULALE Süt bakiyyesi

* Her nesnenin bakiyyesi, artığı

ULASE Yağ

Birbirine karışmış olan iki şey

ULAT Demir örs

* Üstünde keş kurutulan taş

ULBARİ Bir ot cinsi

ULBE (C

: Uleb-İlâb) Fıçı

* Büyük kutu

* Sandık

ULCUM (C: Alâcim) Erkek kurbağa

* Dağ keçisinin erkeği

* Deve kuşu

* Sağlam ve dayanıklı deve

* Çok su

* Gece karanlığı

ULEB (Ulbe

C

) Fıçılar

* Büyük kutular

* Sandıklar

ULEBİT Yoğun ve büyük nesne

* Koyun sürüsü

ULEMA (Âlim

C

) Âlimler

Osmanlı devrinde yüksek ilim ve fıkıh âlimleri

İlmiye mensubları

ULEMA-İ ÂMİLÎN İlmine ve bilgisine göre amel eden, ilmini tatbik eden âlimler

09-10-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlıca Sözlük (U Harfi)-Osmanlıca Sözlük (U Harfi)Kelimeler... RE: Osmanlıca Sözlük (U Harfi) UHNE (C: Ühan) Kin tutmak UHRA Sâir, diğer, başka Ahir, gayr, son, sonra UHRE Bir şeyin sonu UHREVÎ Âhirete dair, âhiretle alâkalı Öteki dünyaya ait UHRUN f Doğurmayan, kısır kadın veya hayvan UHT (C: Ahavât) Kızkardeş UHTEYN İki kızkardeş UHUD (Ahd C) Ahidler, yeminler, peymanlar, anlaşmalar, sözleşmeler UHUD-İ ATİKA Eski anlaşmalar UHUD-U MER'İYE Yürürlükteki anlaşmalar UHUD MUHAREBESİ Uhud, Medine-i Münevvere'nin bir mil kuzeyinde kırmızı bir dağ olup, Hz Peygamberimizin (ASM) ashâbıyla Kureyşliler arasında vuku bulmuş olan Uhud Gazasıyla meşhurdurUhud gazası, hicretten 2 sene 6 ay 7 gün sonra olmuştur Bunun zahirî sebebi: Daha evvel yapılmış olan Bedir Gazasında Kureyşliler mağlub olduklarından, Kureyşlilerden Bedir Gazasında akrabaları öldürülmüş olan bazı kişiler Ebu Süfyan'a giderek harp teklifinde bulunmuşlardı Ebu Süfyan, kendi kumandası altında Kureyş müşriklerinden ve Kenane ve Tehâme'den üçbin ikiyüz kişi kadar alarak karısı Hind ve diğer bazı kadınlarla birlikte Medine'ye doğru hareket edip Uhud Dağı'na gelmişlerdi Hz Resulullah (ASM) Efendimiz, bunların önüne çıkmak fikrinde bulunmayıp, şehre girdiklerinde müdafaa yapmayı teklif etmişse de, bazı ashabın ısrarı üzerine muharebeye çıkmağa karar vermişlerdi Hz Peygamber (ASM) sahabeden 700 kişiyle küffâra karşı çıktı Muharebede müslümanlar bazan galip, bazan mağlub olarak Peygamberimizin amcası Hz Hamza ile birlikte 70 sahabe şehid olmuştu Hatta Peygamberimizin de dişi kırılmış, yüzü ve dudağı yaralanmıştı(Mühim bir sual: Fahr-ül-Âlemîn ve Habib-i Rabb-ül-Âlemîn Hazret-i Resul-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâm'ın Sahabelerinin, müşrikîne karşı Uhud'un nihayetinde ve Huneyn'in bidayetinde mağlubiyetinin hikmeti nedir?Elcevab: Müşrikler içinde o zamanda saff-ı Sahabede bulunan ekâbir-i Sahabeye istikbalde mukabil gelecek Hazret-i Halid gibi çok zatlar bulunduğundan, şanlı ve şerefli olan istikballeri nokta-i nazarında bütün bütün izzetlerini kırmamak için, hikmet-i İlahiyye, hasenat-ı istikbaliyelerinin bir mükâfat-ı muaccelesi olarak mazide onlara vermiş, bütün bütün izzetlerini kırmamış Demek mazideki Sahabeler, müstakbeldeki Sahabelere karşı mağlup olmuşlar Tâ o müstakbel Sahabeler, berk-i süyuf korkusuyla değil, belki bârika-i hakikat şevkiyle İslâmiyete girsin ve o şehâmet-i fıtriyeleri çok zillet çekmesin L) (Bak: Huneyn) UHUVVET Kardeşlik Din kardeşliği Samimi dostluk UHUVVET-İ EFKÂR Fikir kardeşliği UHUVVETKÂR f Kardeş gibi davranan Kardeş gibi muâmelede bulunan UHUVVETKÂRANE f Kardeşçesine, kardeş gibi olarak Birlik, beraberlik ve karşılıklı sevgi ile(Uhuvvetin sırrı: Şahsiyetini kardeşler içinde fâni edip, onların nefislerini kendi nefsine tercih etmek L)(Her ikinizin, Hâlikınız bir, Mâlikiniz bir, Mâbudunuz bir, Râzıkınız bir Bir bir, bine kadar bir bir Hem Peygamberiniz bir, Dininiz bir, Kıbleniz bir Bir bir yüze kadar bir bir Sonra köyünüz bir, devletiniz bir, memleketiniz bir Ona kadar bir bir Bu kadar bir birler vahdet ve tevhidi, vifak ve ittifakı, muhabbet ve uhuvveti iktiza ettiği; ve kâinatı ve küreleri birbirine bağlıyacak mânevi zincirler bulundukları hâlde; şikak ve nifaka, kin ve adâvete sebebiyet veren örümcek ağı gibi ehemmiyetsiz ve sebatsız şeyleri tercih edip mü'mine karşı hakiki adâvet etmek ve kin bağlamak; ne kadar o rabıta-i vahdete bir hürmetsizlik ve o esbab-ı muhabbete karşı bir istihfaf ve o münâsebât-ı uhuvvete karşı ne derece bir zulüm ve i'tisaf olduğunu; kalbin ölmemiş ise aklın sönmemiş ise anlarsın! M) UHUZ Göz ağrısı UHZ Sihir, efsun UKAB Duman, toz UKAB (C: Ukbân-Ekub) Tavşancıl kuşu UKABEYN İşkence veya asmak için dikilen iki tane dar ağacı * Kovayı muhafaza etmek için kuyu içinde olan yumru taş * Kuyu duvarı arasına koyulan saksı parçası * Havuz içinde akan suyun yolu * Büyük ilim UKAD (Ukde C) Düğümler, bezler, şişlikler Boyun, koltuk altı ve kasıkta bulunan guddeler UKAD-I HAYATİYE Can alıcı noktalar, hayat düğümleri Bir şeyi meydana getiren aslî rükünler UKALA (Âkıl C) Akıllılar * Halk dilinde: Akıllılık iddia edenler UKAM Çok sert Pek şiddetli UKAMA' (Akîm C) Kısırlar Zürriyeti olmayanlar UKAMİS Çok UKAR şarap * Lüks mobilya UKAS Bir cins ot * "Kesmek" mânâsına mastardır UKAYKAN Karınca UKAZ Mekke-i Mükerreme yakınındaki bir pazar adı UKBA Âhiret, öbür dünya, bâki olan âlem * Ceza UKBA-İ FERDA f Gelecek olan âhiret Yarınki devir UKBE Nöbet * Çorba bakiyyesi UKBE BİN AMİR BİN KAYS EL-CÜHENÎ (RA) Ashab-ı Kiramın mümtaz fakihlerinden ve Kur'an-ı Kerim'i ezberleyip yazanlardandır 55 Hadis-i Şerif rivayet etmiştir Mısır Valiliğinde bulunmuş ve orada Hicri 58 tarihinde vefat etmiştir UKD Düğüm * Yoğun * Gazap, hiddet * Sâkin olmak UKDE Düğüm, bağ * Karışık ve müşkil iş Zorluk, zor iş Vâlilik ve halifelik için akdolunan biat * Ağaçlık yer * Pelteklik, kekemelik * Arzu edip de ulaşamadığından dolayı içe dert olan şey UKDE-İ HAYAT f Hayat düğümü (Çekirdek gibi) UKDE-İ LİSAN f Kekelemek UKDEGİR f Müşkil, zor * Şüpheli * Düğümlü UKDEGÜŞA f Müşkilleri yenen UKDEVÎ Düğüm biçiminde olan Ukde ile alâkalı UKHUVAN Papatya UKIYYE (Bak: Okiyye) UKKAŞE BİN EL-MİHSAN EL-ESDÎ (RA) Efâdıl-ı Sahabeden ve kahramanlardan olup hususan Bedir muharebesinde ve Hazret-i Ebu Bekir (RA) devrinde mürtedlerle olan muharebede yararlıklar göstermiştir Peygamberimizin vefat tarihinde 44 yaşlarında idi UKKAZE (C: Akâkiz) Ucu demirli sopa UKKE Tulum, deriden yapılan kap UKLE Bağlamak * Hile edip aldatmak UKLUM Kuvvetli deve UKM Kısırlık * Verimsizlik UKNE Taş oda veya kulübe, kümes UKNE (C: Uknâ-Akân-Uknât) Karın büklümü (Şişmanlık ve semizlikten olur) UKNUM (C: Ekanim) Asıl UKR Kısırlık * Kısır olan kadının veya dişi hayvanın hali * Mc: Netice alamama UKRE Kısır Doğurmayan kadın veya hayvan UKRUBAN Akrebin erkeği UKSUME (C: Ekasim) Nasib, kısmet Hisse, pay UKTUA Alâkayı kesmek gayesiyle gönderilen şey İlgiyi kesmek üzere verilen şey UKUB Her nesnenin sonu UKUB Toz * Çömlek kaynaması * Kalabalık UKUBAT (Ukubet C) Cezalar İşkenceler, eziyetler * Kısas ve şahsî cezalar UKUBET (C: Ukubât) İşkence, azab, eziyet * Ceza UKUD (Akid C) Akidler Şartlar, bağlar İki tarafça kabul edilen şeyler UKUD SURESİ Kur'an-ı Kerim'in beşinci suresi olan Mâide Suresinin diğer bir ismi UKUK Anaya babaya itaatsizlik ve hürmetsizlik etmek Zorbalık, tanımamak, âsi olmak UKUL (Akıl C) Akıllar UKUL-U AŞERE (Bak: Akl-ı evvel) UKUNNE (C: Ukun) Taştan yapılmış nesne UKUS (Aks C) Akisler, yankılar, çarpmalar UKUSA Berklik, muhkemlik, sağlamlık, sertlik UKVE Kuyruk dibi ULA Birinci, ilk, evvel * Eskiden vezirlikten sonra gelen sivil rütbe ULA Şanlı, şerefli kimse ULALE Süt bakiyyesi * Her nesnenin bakiyyesi, artığı ULASE Yağ Birbirine karışmış olan iki şey ULAT Demir örs * Üstünde keş kurutulan taş ULBARİ Bir ot cinsi ULBE (C: Uleb-İlâb) Fıçı * Büyük kutu * Sandık ULCUM (C: Alâcim) Erkek kurbağa * Dağ keçisinin erkeği * Deve kuşu * Sağlam ve dayanıklı deve * Çok su * Gece karanlığı ULEB (Ulbe C) Fıçılar * Büyük kutular * Sandıklar ULEBİT Yoğun ve büyük nesne * Koyun sürüsü ULEMA (Âlim C) Âlimler Osmanlı devrinde yüksek ilim ve fıkıh âlimleri İlmiye mensubları ULEMA-İ ÂMİLÎN İlmine ve bilgisine göre amel eden, ilmini tatbik eden âlimler