|
Prof. Dr. Sinsi
|
Osmanlıca Sözlük (T Harfi)-Osmanlıca Sözlük (T Harfi)Kelimeler...
RE: Osmanlıca Sözlük (T Harfi) TEHEKKU' Teveccüh etmek, yönelmek
TEHEKKÜM İstihza * Tevbih Şiddetle azarlama Görünüşte ciddi, hakikatta alaydan ibaret olan eğlenme * Edb: Tarizin tesirli olan kısmı
TEHEKKÜMÂT (Tehekküm C) Ciddi tavır takınarak eğlenmeler
TEHEKKÜMEN Alay için, tehekküm suretiyle
TEHEKKÜR Taaccüb etmek, hayrette kalmak, şaşırmak
TEHELHÜL Fileli olmak Bir elbisenin delikli delikli olması
TEHELLU' Haris olmak, hırslı olmak
TEHELLÜL Sevinme, açık yüzlü olma Yüzü gülme Beşâretten yüzdeki parlama eseri
TEHELLÜS Zayıflamak
TEHEMMU' Seyelân etmek, akmak
TEHEMTEN f İri vücutlu, boylu boslu yiğit
TEHENDÜM Kapanmak
TEHENNÜ' Sinmek * Alışmak
TEHESHÜS Gizli ses
TEHESSÜM Kesilmek
TEHEŞŞÜM Münkesir olmak, kırılmak
TEHETTÜK (C: Tehettükât) (Hetk den) Yırtılma * Utanmazlık ve hayâsızlıkta aşırı derecede olma
TEHEVVU' Kusma İstifrağ etme
TEHEVVÜD Tevbe Sâlih amel * Yahudi olmak
TEHEVVÜK Tenbel olmak
TEHEVVÜL Korkunç hâle gelme * Birisinin malına göz koyma
TEHEVVÜM Hafif uyku
TEHEVVÜN Hakir kılınma Horlanma Hakaret görme Aşağılanma
TEHEVVÜR Korkusuzlukla düşünmeden hareket etmek Sonunu düşünmeden birden bire karar vermek * Kuvve-i gadabiyenin ifrat mertebesi; maddi mânevi hiçbir şeyden korkmamak hâleti
TEHEVVÜS Heveslenmek * Yumuşak yerde ağır ağır yürümek
TEHEYYÜ Hazırlanma, nizamlanma
TEHEYYÜB (Heybet den) Korkma Korkutma
TEHEYYÜC Heyecanlanma Coşma Deprenme Harekete gelme
TEHEYYÜCÂT (Teheyyüc C) Coşup heyecanlanmalar
TEHEYYÜF İnceltmek
TEHEYYÜL Lânet etmek
TEHEYYÜM Şaşma, şaşırma Şaşıp kalma Hayran olma * Susuz olma
TEHEYYÜN Asan olmak, kolay olmak
TEHEYYÜZ Kırılmış kemiğin kaynayıp bitişmesi
TEHEYYÜZ Perâkende olmak, dağılmak
TEHEZZUK Bir yerde karar etmeyip çalkanmak
TEHEZZUM Zulmetmek
TEHEZZÜ' Maskaraya almak
TEHEZZÜC Nağmeli ses çıkarma Terâne-perdâzlık etme, makamla şarkı söyleme
TEHEZZÜL Bıkkın olmak
TEHEZZÜM Eliyle bir nesneyi kırmak
TEHEZZÜZ Hafif titreme, deprenme, ihtizâz
TE'HIYE Hayvana yatacak ahır yapmak * Birbirine kardeş olmak
TEHİ Boş, avare kalmak, hâlî Eli boş
TEHİDEST Eli boş Züğürt
TE'HİL Misafire "hoş geldiniz" demek olan ehlen ve sehlen cümlesini söylemek * Ehliyetli kılmak * Ürkekliğini gidermek Alıştırmak * Lâyık ve müstehak görmek
TEHİM (Töhmet den) Suçlu, kabahatlı
TEHİMİYAN f İçi boş
TE'HİR Geciktirme Sonraya bırakma
TE'HİRÂT (Te'hir C) Tehirler, geciktirmeler, sonraya bırakmalar
TEHİYYE (Tahiyye) Selâm vermek Hayır duâ etmek * Hazır ve âmâde kılmak (Bak: Tahiyye)
TEHLİB Atın kuyruğunun kılını kesmek
TEHLİK Öldürme Helâkete düşürme
TEHLİKE (Tehlüke) (Helâk den) Helâkete sebep olacak hâl Felâket
TEHLİL İslâmiyetin tevhid akidesini hülâsa eden, ancak bir İlâh bulunduğunu, Onun da ancak ve ancak Allah (CC) olduğunu ifade eden "Lâilâhe illâllâh" sözünü tekrar etmek (Bak: Tevhid)
TEHN Kâim olmak, var ve mevcud olmak
TEHNİD Lâtifeleşmek, şakalaşmak, birbirine lütuf etmek
TEHNİE Tebrik etmek
TEHNİYET Tebrik etme, kutlama
TEHRİB Kaçırma Kaçırılma Firar ettirme
TEHRİM Kocaltma
TEHŞİM Zaaf vermek * Kırmak
TEHTAN Yağmurun ulaştırı yağması
TEHTEHE Ağır söylemek, sert konuşmak
TEHTİK Yırtma * Nâmusa halel getirme
TEHVİ' Kusturma veya kusturulma
TEHVİD Yahudileşme Yahudi edilme
TEHVİL Dehşet göstermek Korkutma
TEHVİM (C: Tehvimât) Hafif uyku
TEHVİN (Hevn den) Kolaylaştırma * Ucuzlatma Ucuzlatılma * Alçaltma Alçaltılma * Cevr ve hakaret eylemek Saymamak Hakir görmek
TEHVİR Suyu veya diğer sıvıları döktürmek
TEHVİS Yedirmek, yemek yedirmek
TEHVİŞ Karma karışık etme * Bir yere toplama
TEHVİYE (Hevâ dan) Havalandırma
TEHYİ' (Tehyie - Tehiyye) (C: Tehiyyât) Hazırlama, hazırlanma
TEHYİB (C: Tehyibât) Heybetli gösterme, heybetli gösterilme
TEHYİC Heyecanlandırma Coşturma * Ayağa kaldırma
TEHYİCÂT (Tehyic C) Coşturmalar, heyecanlandırmalar
TEHYİE (C: Tehyiât) Hazırlama, hazırlanma
TEHYİR Suyu döktürmek
TEHZİ' Kırmak
TEHZİB Islâh etme * Temizleme Fazlalığını, pisliğini giderme
TEHZİB-İ AHLÂK Temiz ahlâk sâhibi olmağa çalışmak Ahlâkını düzeltmek
TEHZİB-İ RUH Ruhunu yükseltmeğe, temizlemeğe çalışmak
TEHZİC (C: Tehzicât) Makamla şarkı söyleme
TEHZİL (C: Tehzilât) Zayıflatma * Alaya alma Alay şekline sokma
TEHZİZ (C: Tehzizât) Hafif titreme, hareket ettirme Deprendirme
TEK f Koşma, seğirtme
TEKABBEL "Kabul etsin" mânasında söylenir
TEKABBELALLAH Allah kabul etsin (meâlinde duâ)
TEKABBUH (Kubh dan) Çirkin görme kötü sayma
TEKABBÜL Kabul etmek
TEKABKUB Bağırsaklarda gazların meydana getirdiği gurultu
TEKABÜL Karşılıklı olma Bir şeyin karşılığı olma Yüzleşme Karşılık olma Karşılama * Tezat
TEKADDÜM Geçmiş bulunma * Öne geçme İlerleme * Birine gelmesi muhtemel bir zararın def'i için evvelceden iş'ar ve tenbih eylemek * Fık: Mürur-u zaman olmak Zamanı geçmiş bulunmak
TEKADİM (Takdime C) Takdim edilen armağanlar, verilen hediyeler
TEKADİR (Takdir C) Mukadderât Alınyazıları * İhtimâller
TEKADÜM Geçmiş bulunma * Mürur-u zaman olma
TEKÂFİ (Tekâfü') Birbirinin dengi olma
TEKÂFÜ' Beraberlik, eşitlik, müsâvilik
TEKAHHUL (Bak: Tekehhül)
TEKÂHÜL Dikkatsizlik, ihmal
TEKA'KU' Yaramaz gönüllü olmak * Geri durmak
TEKALİB (Taklib C) Döndürmeler, çevirmeler İçi dışa çevirmeler
TEKÂLİF Teklifler, vergiler (Bak: Teklif)
TEKALKUL Deprenme, hareketlenme, sarsılma
TEKALLÜD Bir şeyi üzerine alma İltizam edip boynuna alma
TEKÂLÜB (Kelb den) Köpek gibi birbirine saldırma * Husumet etmek, düşmanlık yapmak
TEKAMMUS Giyinme, gömlek giyme
TEKÂMÜL Kemâl bulma Olgunlaşma
TEKÂMÜLÂT (Tekâmül C) Olgunlaşmalar, tekâmüller
TEKAMÜR (Kımâr dan) Kumar oynama
TEKÂPU f Öteye beriye seğirtme Telâşla koşarak birşeyler araştırma * Dalkavukluk
TEKÂRİ Kira almak
TEKARİR (Takrir C) Teklifler, takrirler, önergeler
TEKARRÜR (Bak: Takarrür)
TEKARÜB Birbirine yaklaşma Birbirine yakın gelme * Tedenni etme
TEKÂRÜM Ayıp ve kusur olacak şeylerden kaçınma
TEKARÜN (Karn dan) Birbirinin yanına gelme Birbirine yanaşma Mukarenet
TEKAS (Bak: Takas)
TEKASİT (Taksit C) Taksitler
TEKÂSÜF Kesifleşme Yoğunlaşma Sıklaşma * Bir noktada toplanma * Birbirinden ayrılan kimyevi maddelerin tekrar toplanarak birleşmeleri
TEKÂSÜL Üşenmek Gevşeklik İhtimamsız davranmak Tembellik
TEKÂSÜLÂT (Tekâsül C) Tembellikler, üşenmeler İlgisizlikler
TEKÂSÜLÎ Gevşeklik ve uyuşukluğa âit Tembellikten gelen (Bak: Himmet)
TEKASÜM (Kasem den) Andlaşma * Bölüşme
TEKÂSÜR (Kesret den) Çoğalma Kesret bulma * Çok öğünme Mal ve evlâdın çokluğu ve bu çokluk ile fahirlenme
TEKÂSÜR SURESİ Kur'an-ı Kerim'in 102 Suresi Mekkîdir Makbure Suresi de denilmiştir
TEKAŞŞU' (Kaş' dan) Balgam çıkarma
TEKATİR (Taktir C) Damlamalar
TEKATTU' Tıb: Sıtma nöbetinin muntazam vakitlere ayrılması
TEKATTÜL Birbirini kesme, kesişme
TEKATU' Kesme Kesişme * Çatışma İki çizginin bir noktada birbirini kesmesi
TEKATUR Damlama Damla damla dökülme
TEKATÜB Yazışmak
TEKATÜL (Katl dan) Vuruşma Birbirini öldürme Mukatele
TEKATÜM Birbirinden sır saklama
TEKAÜD Oturma Fârig olma * Karşılıklı oturma * Emeklilik
TEKAÜDEN Emekliye ayrılarak
TEKAÜDİYE Tekaüde mahsus olan aylık
TEKÂVER f Koşucu, seğirtici * Yorga yürüyüşlü at
TEKAVİM Takvimler
TEKAVÜL (Kavl den) Sözleşme
TEKÂVÜS Bir yere cem'olmak, yığılmak, toplanmak * Sıkışmak
TEKAVVÜL Kendisinde olmayanı söylemeğe çalışma Yalan söyleme
TEKAVVÜLAT (Tekavvül C) Yalan sözler
TEKAVVÜM Eğri iken doğrulma
TEKAVVÜT (Kut dan) Beslenme, azıklanma Geçinme
TEKAVVÜS Kavislenme Bükülme Eğilme Kavis şekline girme
TEKÂYA (Tekye C) Tekyeler (Türkçede bazan "tekke" şeklinde de kullanılır)
TEKÂYÜD (C: Tekâyüdât) (Keyd den) Birbirine hile yapma
TEKAYYÜD (Bak: Takayyüd)
TEKAZ Birbiriyle ödeşme * Karşılaştırma
TEKAZA (Bak: Takaza)
TEKÂZÜB (Kizb den) Birbirini aldatma Birbirine yalan söyleme
TEKAZZU' Çıbanın irinlenmesi
TEKBİB Kebap yapmak
TEKBİL Bendetmek
TEKBİR "Allahü ekber" demek Allah'ın her hususta en yüksek ve en büyük olduğu ifâde etmek(Bu sırr-ı ittihad ile kâinat içinde bir zerre gibi zayıf, küçük bir mahluk olan şu insan, ubudiyetin azameti cihetiyle Hâlık-ı Arz ve Semavat'ın mahbub bir abdi ve arzın halifesi, sultanı ve hayvanatın reisi ve hilkat-i kâinatın neticesi ve gayesi oluyorEvet eğer namazların arkasında, hususan bayram namazlarında bir anda "Allahuekber" diyen yüzer milyon insanların sesleri, âlem-i gaybda ittihad ettikleri gibi âlem-i şehadette dahi birbiriyle ittihad edip içtima' etse, küre-i arz tamamiyle büyük bir insan olup azametine nisbeten büyük bir sada ile söylediği "Allahuekber"e müsavi geldiğinden o muvahhidînin ittihadiyle bir anda, Allahuekber demeleri, Küre-i Arz'ın büyük bir "Allahuekber"i hükmüne geçiyor Adetâ bayram namazlarında Âlem-i İslâmın zikir ve tesbihi ile zemin zelzele-i kübrâya mazhar olup, aktar-ı etrafiyle "Allahuekber" deyip kıblesi olan Ka'be-i Mükerreme'nin samimi kalbiyle niyet edip, Mekke ağziyle, Cebel-i Arefe diliyle "Allahuekber" diyerek o tek kelime, etraf-ı arzdaki umum mü'minlerin mağara-misal ağızlarındaki havada temessül ediyor Bir tek "Allahuekber" kelimesinin aks-i sadâsıyla hadsiz "Allahuekber" vuku bulduğu gibi o makbul zikir ve tekbir, semavatı dahi çınlatıp berzah âlemlerine de temevvüc ederek sada veriyor İşte bu arzı böyle kendine sâcid ve âbid ve ibadına mescid ve mahluklarına beşik ve kendine müsebbih ve mükebbir eden Zat-ı Zülcelâl'e, yerin zerratı adedince hamd ve tesbih ve tekbir edip ve mevcudat adedince hamdediyoruz ki; bize bu nevi ubudiyeti ders veren Resul-ü Ekrem Aleyhissalâtü Vesselâmına ümmet eylemiş L)
|