Orta Çağ'da Avrupa

Reform'un Sonuçları

Avrupa'da mezhep birliği bozuldu

Katolik ve Ortodoks mezheplerinin yanı sıra Protestanlık (Lutherianizm), Fransa'da Calvinizm, İngiltere'de Anglikanizm ve Kuzey Avrupa'da Presbiteryanizm mezhepleri ortaya çıktı

Reform hareketi sadece Katolik Kilisesi'ni kapsadı, Ortodoks Kilisesi bu hareketten etkilenmedi

Papalar eski nüfuzlarını kaybetti

Katolik Kilisesi varlığını sürdürebilmek için ıslahatlara başvurdu

Eğitim kilise kontrolünden çıkartılarak laik bir eğitime geçildi

Katolik Kilisesi'nden ayrılan ülkelerde kilisenin mallarına el konuldu

Reform Avrupa'da dini bölünmelerin yanı sıra birtakım siyasi bölünmelere de neden oldu Bu durum Avrupa'da Osmanlı'ya karşı Hristiyan birliğini sağlamaya çalışan Şarlken'in aleyhindeydi

Yakın Çağ'da Avrupa

Yakın Çağ'da Avrupa Devletleri

İngiltere

1215'te Magna Carta imzalandı

1265'te parlamenter sisteme geçildi

Yüzyıl Savaşları'nda Fransa'ya yenildi ve karada üstünlüğünü kaybetti

Çifte Gül Savaşları'ndan sonra kuvvetli bir deniz devleti haline geldi

XVII yüzyılda Kral Charles döneminde parlamento dağıtıldı ve halk Cromwel önderliğinde ayaklandı Kral öldürüldü

Cromwel Cumhuriyet ilan ettiğini bildirdi

Fakat bir süre sonra parlamentoyu dağıttı

Kral, III William döneminde "İnsan Hakları Beyannamesi" yayınlanarak demokratik krallık kuruldu

Almanya

XIX yüzyıl sonlarına kadar siyasi birliğini tamamlayamadı

Reform döneminde, Protestan prenslerle Kral II Ferdinand arasında Otuz Yıl Savaşları çıktı

Viyana Kongresi'nde Germen Konfederasyonu kurulmasına ve komisyon başkanlığına Avusturya'nın getirilmesine karar verildi

Konfederasyon dışında bırakılan Prusya Avusturya ile savaşa girdi

Prusya başbakanı Bismarck 1871'deki Sedan Savaşı'nda Fransa'yı yendi

Almanya Prusya öncülüğünde Kral III Wilhelm başbakanlığında siyasi birliğini sağladı

Fransa

Yüzyıl Savaşları'nda İngiltere'yi yendi; fakat Reform döneminde mezhep çatışmaları yaşandı

Kral IV Henry döneminde Fransa koyu bir mutlakiyetle yönetilmeye başlandı

İspanya

XV yüzyılın sonlarına doğru Coğrafi Keşifler'e başladı

XVI yüzyılda önemli bir sömürge devleti oldu

XVII yüzyılda İngiltere ve Fransa'ya birtakım sömürgelerini kaptırdı

Hollanda da İspanya'dan ayrılarak bağımsızlığını ilan etti

İtalya

Haçlı Seferleri'nden sonra Akdeniz'de ticari üstünlüğü ele geçirdi

Venedik ve Ceneviz gibi denizci devletler Yeni Çağ'da ticari üstünlüğünü kaybetti

1815'te toplanan Viyana Kongresi'nde İtalya yedi hükümete ayrıldı

Rusya

Lehistan, XVIII yüzyıla kadar Osmanlı Devleti ile Avusturya ve Rusya arasında tampon devlet durumunda kalmıştı

XVII yüzyıldan itibaren Rusya'nın Lehistan iç işleine müdahale etmesi üzerine karışıklıklar çıktı

XVII yüzyılda Çar Petro döneminde yapılan ıslahatlarla kendisini geliştirdi

İsveç, Osmanlı Devleti ve Lehistan ile savaştı

ABD'nin kuruluşu

Kristofer KOlomb'un (1492) keşfinden sonra İngilizler bölgede sömürge oluşturmuştu

XVIII yüzyılın ortalarından itibaren İngilizler kıyılardan içe doğru ilerledi

Buralara Avrupa'dan gelen göçmenler yerleştirildi İngiltere parlamentosu Yedi Yıl Savaşları'nda bozulan ekonomisini toparlayabilmek amacıyla kolonilerden aldığı vergiyi artırdı

Koloniler, İngiliz parlamentosunda temsil hakları olmadan vergi ödemeyeceklerini bildirdi

İngiliz mallarını protesto eden koloni halkı, Boston limanına gelen İngiliz gemilerindeki çayları denize boşalttı Limanlar İngiltere tarafından ablukaya alındı

Koloni halkının buna karşı çıkması üzerine ayaklanma başladı

I Philedalphia Kongresi (1774) : Koloni meclislerinin onayı olmadan vergi alınmaması ve ticareti engelleyici yasaların kaldırılması kararı alındı

II Philedalphia Kongresi (1776) : Koloniler İngiltere'ye karşı bağımsızlıklarını ilan etti

Versailles Antlaşması (1783) ile İngiltere ABD'nin bağımsızlığını kabul etti

Sanayi Devrimi

Sanayi Devriminin Nedenleri

XVI yüzyılda Avrupa'da Rönesans ile başlayan bilimsel gelişmeler peşinden teknik gelişmeleri getirdi

Bilim ve teknik araştırmalara hükümetler önemli sermayeler ayırdı

Coğrafi Keşifler sonunda ticaretin gelişmesi, sömürge imparatorluklarının kurulması ile Avrupa'da sermaye birikimi oluştu

Sanayi Devrimi; 1690'dan itibaren kullanılmaya başlanan buhar gücü sayesinde üretimin, ulaşımın ve tekniğin gelişmesi sonucu dünyada yaşanan değişime verilen addır

Sanayi Devrimi'nin ilk aşamasında temel hammadde kaynağı taş kömürüydü

1878'de içten patlamalı motorların icadıyla birlikte petrol ön plana çıkmıştı

Sanayi Devrimi, XVIII yüzyılda İngiltere'de ilk defa dokuma alanında görüldü

Sanayi Devriminin Sonuçları

Üretimin bol ve ucuza mal edilmesi üzerie, hammadde ve pazar ihtiyacı daha da arttı Bu durum sömürgecilik yarışını hızlandırdı

Kol gücünün yerini makinanın almasıyla, küçük işyerleri ve atölyeler, yerlerini fabrikalara bıraktı Fabrikaların ihtiyacını karşılamak amacıyla büyük sermayeli şirketler ve bankalar doğdu

1869'da Süveyş Kanalı, 1914'te Panama Kanalı açıldı ve deniz ulaşımının cazip hale gelmesi ile ticaret gelişti

XVII yüzyılda Avrupa'da görülen nüfus artışı, köyden büyük kentlere göçü başlattı Çarpık kentleşmeyi doğdu

İşsiz insanlar kentlerdeki sanayi sektöründe, düşük ücretlerle burjuvazinin emrinde çalışmaya başladı Ucuz el emeği, sosyal güvencesi olmayan, ağır şartlarda çalışan fabrika işçisini ortaya çıkardı

Sosyalizm, Komunizm, Liberalizm ve Kapitalizm gibi ekonomik sistemler tanımlanmaya başlandı

Sanayi Devrimi'ne Avrupa ile birlikte katılmayan Osmanlı Devleti'nin ekonomisi çöktü

Sömürgecilik

Sömürgeciliğin Gelişmesi

Sanayi Devrimi hammadde ve pazar ihtiyacını artırdı

Coğrafi Keşifler ile birlikte denizaşırı ticaretin gelişmesi, uzak hammadde kaynaklarının daha rahat kullanılmasını sağladı

Avrupa devletleri, XVII yüzyılda yeni sömürge alanları bulmak için harekete geçti

İngiltere; Hindistan Birmanya, Belücistan, Kıbrıs, Malta ve Mısır'ı sömürgeleştirdi

Fransa; sömürgelerinin bir kısmını İngiltere'ye kaptırdı Cezayir, Tunus ve Sudan bazı bölümleri ile Madagaskar Adası'na yerleşti

Almanya; Afrika ve Pasifik'te sömürgeler elde etti

Sömürgecilik Birinci Dünya Savaşı'nın önemli nedenlerinden birini oluşturur

İtalya; Kızıldeniz kıyısındaki Eritre ve Trablsugarp'ı aldı

Rusya; sıcak denizlere açılabilmek amacıyla Boğazlar'a yöneldi Sibirya'dan Japon Denizi'ne kadar hammadde kaynaklarına sahip oldu

Fransız İhtilali

Fransız İhtilali'nin Nedenleri

1756-1763'teki Yedi Yıl Savaşları'nda İngilizler ile savaşan Fransızlar'ın İngiltere'deki meşrutiyet yönteminden etkilenmesi

Amerika Bağımsızlık Savaşı'nı destekleyen Fransızlar'ın, İnsan Hakları Bildirisi'nden etkilenmesi

Fransa'da mutlaki krallığın uyguladığı baskı rejimi nedeniyle özgürlük ve eşitlik ortamının olmaması

Devlet yönetiminde soyluların geniş ayrıcalıklara sahip, halkın ise kralın emirlerine körü körüne itaat eden durumunda olması

Devlet çıkarlarına ters düşen fikirlere sahip kişilerin ağır biçimde cezalandırılması

Rönesans'ın etkisiyle ortaya çıkan "Aydınlanma Çağı" nın, Fransız düşünürler tarafından benimsenmesi

Fransa'nın XVIII yüzyılda katıldığı savaşlar ve devletin gereksiz harcamalarının ekonomiyi sarsması üzerine halkın ağır vergiler altında ezilmesi

Fransız İhtilali (1789)

1 Mayıs 1789'da Milli Meclis, kendi onayları olmadan halktan vergi toplanmaması kararını aldı

Kral buna karşı çıktı ve Meclisi kapatmak istedi 14 Temmuz 1789'da Paris'te ayaklanan halk Bastille Hapishanesi'ni bastı ve siyasi tutukluları serbest bıraktı

4 Ağustos 1789'da bütün feodal haklar "Kurucu Meclis"e dönüşen "Milli Meclis" tarafından kaldırıldı

28 Ağustos 1789'da "İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi" ilan edildi

Kurucu Meclis, Anayasa hazırlayarak demokratik krallığa geçildiğini bildirdi

Kral XVI Louis, başa geçmek isteyince ihtilalciler tarafından yakalanarak kraliçe Marie Antoinette ile birlikte idam edildi

Fransa'da Robespier önderliğinde "terör dönemi" başladı

Kurucu Meclis, 1795'teki anayasa ile Direktuvar Hükümeti'ni kurduğunu bildirdi

1799'da Napolyon Bonaparte darbe ile başa geçti

Napolyon, 1804'te Fransa'da imparatorluğu ilan etti

Fransız İhtilali'nin Sonuçları

İhtilalin ardından yayımlanan "İnsan Hakları Evrensel Beyannamesi" ile ulusçuluk, demokrasi, cumhuriyet, adalet, hukuk, anayasacılık, özgürlük ve eşitlik gibi kavramlar hızla bütün dünyaya yayıldı

Mutlak krallıklar, yerini anayasal yönetime dayanan meşruti krallıklara bıraktı

Çok uluslu imparatorlukların dağılmasıyla ulusal devletler kurulmaya başlandı

XVIII yüzyılda Balkanlarda bulunan Osmanlı halkları arasında ulusçuluk düşüncesi hızla yayıldı ve uzun vadede Osmanlı Devleti parçalandı

Fransız İhtilali ile ortaya çıkan düşünceler, Osmanlı aydınları üzerinde oldukça etkili oldu Bu durum, Tanzimat Dönemi'nin başlamasında ve Kanun-i Esasi'nin hazırlanmasında önemli rol oynadı

Viyana Kongresi (1815)

Avrupa'da 1805 - 1815 tarihleri arasında meydana gelen Napolyon Savaşları sonunda Avrupa Devletleri bozulan sınırları ve siyasi dengeyi yeniden düzenlemek amacıyla Viyana'da bir kongre düzenlediler

Kongreyi Rusya, Avusturya, İngiltere ve Prusya yönetti Osmanlı Devleti katılmadı

Kongre sonunda imzalanan antlaşma ile, Avrupa'nın yeni haritası çizilirken ulus, dil ve din unsurları dikkate alınmadı

Viyana Kongresi'ne katılan devletler milliyetçiliğe karşı çıktıkları için, Avrupa'da barış ve huzur bozuldu

1815 (Viyana Kongresi) ile 1827 (Navarin Olayı) arasında geçen döneme Avrupa'da Restorasyon Dönemi denir

Kongrenin hemen ardından, kongrede alınan kararları uygulamak amacıyla Rusya, Avusturya, Prusya ve Fransa "Kutsal İttifak"ı, Avusturya, İngiltere, Rusya ve Prusya "Dörtlü İttifak"ı oluşturdu

1830 İhtilalleri

Bu ihtilaller, 1830 yılında Fransa'da çıktı ve bütün Avrupa'yı etkiledi

İhtilalin çıkmasında, Avrupa'da bulunan Liberal kesimin Viyana Kongresi kararlarına tepki göstermesi ve Fransa'da iş başına geçen X Şarl'ın mutlak rejimi getirmek için parlamentoyu dağıtması etkili oldu

Ayaklanma sonunda, X Şarl krallıktan vazgeçti, yerine liberal fikirleri savunan Louis Fhillippe kral oldu

1830 İhtilali sonunda Belçika Hollanda'dan, Norveç de İsveç'ten ayrılarak bağımsızlıklarını ilan etti

1848 İhtilalleri

1840'lı yıllarda Fransa'da Sosyalistler diye bilinen yeni bri sınıf ortaya çıktı

Bu oluşumu, Sanayi Devrimi ile birlikte ortaya çıkaran işçi sınıfı oluşturmaktaydı

Öncüleri; Fransa'da Sen Simon ve Furiye, İngiltere'de Owen'di

Fransa'da, Louis Blan ve Almanya'da Karl Marks bu fikirlerin kuruculuğunu yaptı

Fransız Sosyalist Partisi'nin 1848'de Liberaller ve Katolik Partisi ile birleşmesi ve Kral Louis Fhillippe'den memnun olmadıklarını bildirmeleriyle Paris'te isyan patlak verdi

1848 ihtilalleri önce Fransa'dan başladı, daha sonra bütün Avrupa'ya yayıldı

1848 ihtilalleri tüm Avrupa'da Cumhuriyet rejiminin yayılmasına neden oldu