|
Prof. Dr. Sinsi
|
20.Yüzyılda Türk Tarihi,20.Yy,Türk'ün Tarihi,20.Yüzyıl Türklük Tarihi,20.Yy Türkiye
"Bataklı Damın Kızı Aysel" (1935)
Türkiye'de ilk köy filmi sayılan "Bataklı Damın Kızı Aysel" çekildi ve gösterime girdi Muhsin Ertuğrul'un yönettiği filmde Cahide Sonku ve Talat Artemel başrolleri oynadılar
Atatürk'e Suikast Planı (21 Ağustos 1935)
Suriye'den Ataürk'e suikast yapmak üzere gizlice giriş yapan 5 kişi yakalandı Olaya Urfa milletvekili Ali Saip Ursavaş'ın da dahil olduğu anlaşıldı Suikasti Çerkez Ethem ve yandaşlarının planladığı ortaya çıktı
Mason Faaliyeti durdu (10 Ekim 1935)
Hükümetten gelen telkinler üzerine Türkiye'de faaliyet gösteren Mason Locaları faliyetlerine ara verdiler
Montrö Sözleşmesi (20 Temmuz 1936)
Sözleşme Boğazların hukuki statüsünün düzenlenmesine yönelik imzalandı Böylelikle boğazlardan taraf ülke gemilerinin geçişi kurallara bağlandı
CHP'nin Altı Oku (5 Şubat 1937)
Yapılan Anayasa değişikliği ile CHP'nin 6 Oku, Türkiye Cumhuriyeti devletinin nitelikleri haline geldi Böylelikle Parti/Devlet bütünleşmesi anayasal bir hale geldi
Dersim İsyanı (21 Mart-22 Ekim 1937)
Dersim bölgesinde merkezi otoriteye isyan hareketi başladı 6 aydan fazla süren isyan hareketi oldukça kanlı sonuçlara yol açtı Sonunda isyan bastırılırken 58 isyancı yargılandı Bunların 11'i idama mahkum oldu
İlk Travesti (1937)
İzmir'li doktor Kamil Bey'in kadın kılığındaki fotoğrafları basında yeraldı
Harpokulu Davası (29 Mart 1938)
Askeri isyana teşvik ve komünizm propagandası yapmaktan Nazım Hikmet 15 yıl ağır hapse mahkum oldu
150'liklerin affı (29 Mayıs 1938)
150'likler diye bilinen ve vatana ihanetle suçlanmış çeşitli kişilerin affı Cumhuriyetin 15 Yılı dolayısıyla af kanunu kapsamına alındı
Hatay'ın Bağımsızlığı (2 Eylül 1938)
Suriye ve Fransa ile sorun olan Hatay ilinin bağımsızlığı ilan edildi Cumhurbaşkanlığına Tayfur Sökmen seçildi 29 Haziran 1938'de de Hatay Türkiye'ye katılma kararı aldı
Atatürk'ün Ölümü (10 Kasım 1938)
Cumhuriyetin kurucusu ve "Büyük Önder" Mustafa Kemal Atatürk 09:05'te Dolmabahçe Sarayı'nda vefat etti
İsmet İnönü Cumhurbaşkanı (11 Kasım 1938)
Atatürk'ün ölümü üzerine "İkinci Adam" İsmet İnönü oybirliğiyle Cumhurbaşkanlığına seçildi
İnönü "Milli Şef" (26 Aralık 1938)
CHP Olağanüstü Kurultayı'nda İsmet İnönü'ye "Değişmez Genel Başkan" ünvanı verildi Ayrıca "Milli Şef" olarak anıldı
Ekrem Köning Olayı (Ocak 1939)
Türkiye Cumhuriyeti'nin adını sahte belgeler kullanarak zora sokan Ekrem Köning'in dolaplarını ortaya çıkaran mahkemedir Köning Kanada'dan Türkiye için 50 uçak alınacakmış gibi gösterip, bu uçakları İspanyol milliyetçilerine satmıştı
Hatay Türkiye'de (7 Temmuz 1939)
Daha önce Türkiye'ye katılma kararı alan Hatay Devleti, fiilen Türkiye'nin ili oldu
Erzincan Depremi (27 Aralık 1939)
Erzincan ve çevresinde meydana gelen 8 şiddetindeki depremde binlerce ev yıkılırken, 33000 kişi öldü
(1940-1950)
Türk-Alman Paktı (18 Haziran 1941)
Türk-Alman saldırmazlık paktı imzalandı
Refah Faciası (23 Haziran 1941)
2 Dünya Savaşı başlamadan İngiltere'ye sipariş edilen 4 denizaltı ve 4 muhripi teslim almak için yola çıkan Refah Şilebi batırıldı Mersin Limanından Mısır'ın İskenderiye Limanına giderken gece vakti atılan bir torpido sonucu gemi sulara gömüldü Gemide yaklaşık 150 kadar mürettebat bulunmaktaydı
Varlık Vergisi (11 Kasım 1941)
Özellikle gayrimüslüm ticaret erbabını hedefleyen "varlık vergisi" kanunu çıkartıldı Uygulama 1,5 yıl sürdü Ödeme yapmayanlar çalışma kamplarına gönderildi
Von Papen'e Suikast(1942)
Almanya'nın Türkiye Büyükelçisi Von Papen'e Ankara'da bir suikast girişiminde bulunuldu
Atılay Denizaltısı (14 Temmuz 1942)
Atılay denizaltımız battı 90 denizciyi kaybettik
Roosevelt-İnönü-Churchill buluşması (7 Aralık 1943)
Amerikan başkanı Roosevelt, İngiltere başbakanı Churchill ve Türkiye'yi temsilen İsmet İnönü Kahire'de buluştular 2 Dünya Savaşının gidişatı üzerine konuştular
Irkçı-Turancı Davası (7 Eylül 1944)
Aralarında Reha Oğuz Türkkan, Fethi Tevetoğlu, Nihal Atsız, Zeki Velidi Togan ve Alpaslan Türkeş gibi isimlerin bulunduğu "Irkçı-Turancılar Davası" başladı
Almanya'ya savaş (23 Şubat 1945)
Türkiye Almanya'ya kağıt üzerinde savaş ilan etti
Tan Olayı (4 Aralık 1945)
Dönemin en tanınmış ve sol eğilimli gazetelerinden "Tan" gazetesi ve matbaası kışkırtma sonucu öğrencilerce basıldı Gazete ve matbaa tahrip edildi
Demokrat Parti kuruldu (7 Ocak 1946)
Celal Bayar ve Adnan Menderes gibi isimlerden oluşan bir grup CHP'den ayrılarak, Demokrat Parti'yi kurdular
Missouri İstanbul'da (5 Nisan 1946)
ABD Donanmasına ait Missouri savaş gemisi İstanbul'a geldi Gemi, Amerika'da ölen elçimiz Münir Ertegün'ün tabutunu taşıyordu Bu ziyaret basit bir ziyaret olmayıp, Türk-ABD ilişkileri için jest olarak algılandı
Varto Depremi (31 Mayıs 1946)
Varto'da meydana gelen depremde 3000 bina çöktü, 839 kişi öldü
İlk Çok Partili Seçimler (21 Temmuz 1946)
Cumhuriyet tarihinin ilk muhalefet partili seçimi yapıldı CHP 396, DP 61 milletvekili çıkardı
ABD Yardımı (12 Mart 1947)
Cumhuriyet tarihi içinde ilk ABD yardımı gündeme geldi Böylelikle daha sonra ABD ile gelişecek ilişkilerin temeli o günlerde atıldı
Kazım Karabekir öldü (25 Ocak 1948)
Kurtuluş Savaşı komutanlarından Kazım Karabekir öldü
Türkiye OECD'de (3 Nisan 1948)
Türkiye Avrupa Ekonomik İşbirliği'ne katıldı
Türkiye Avrupa Konseyinde (5 Mayıs 1949)
Türkiye Avrupa Konseyine katıldı
(1950-1960)
Muğlalı Davası (2 Mart 1950)
Orgeneral Mustafa Muğlalı idama mahkum oldu Cezası sonra müebbete çevrildi Karara gerekçe olan olay Van'ın Özalp ilçesinde 33 köylünün öldürülmesiydi
Mareşal Çakmak öldü (10 Nisan 1950)
Kurtuluş Savaşı komutanlarından Mareşal Fevzi Çakmak öldü
DP İktidarı ve Seçimler (14 Mayıs 1950)
O güne kadarki CHP'nin tek parti iktidarına seçimler yoluyla son verildi "Yeter, söz milletindir!" şiarıyla yola çıkan Demokrat Parti 14 Mayıs'taki seçimlerde 396 milletvekili çıkartarak tek başına iktidar oldu CHP 68 milletvekili çıkartabildi Celal Bayar Cmhurbaşkanı, Adnan Menderes Başbakan oldu Böylelikle yeni bir dönem başlıyordu
Arapça Ezan okunması (16 Haziran 1950)
DP iktidarının ilk icraatlarından birisi Türkçe okunan ezanın tekrar Arapça okunmasını sağlamak oldu
İlk Dördüzler (22 Temmuz 1950)
Türkiye'nin ilk dördüzleri İzmir'de doğdu Adları Hürriyet, Adalet, Uhuvvat ve Müsavat kondu
Türk Tugayı Kore'de (17 Ekim 1950)
Meclise danışılmadan ABD ile kurulan ilişkiler neticesi ilk Türk Tugayı Kore'ye gönderildi
Halkevleri kapatıldı (8 Ağustos 1951)
Cumhuriyetin en önemli sosyal kurumlarından halk evleri DP iktidarı tarafından kapatıldı
TKP Tevkifatı (26 Ekim 1951)
İllegal TKP'ye yönelik büyük çapta tevkifat yapıldı Tutuklananlar arasında Zeki Baştımar, Mihri Belli, gibi tanınmış isimler vardı
Din Dersleri (4 Kasım 1951)
İlkokulların ders programlarına din dersi alındı
"Kanun Namına" (1952)
Ömer Lütfü Akad'ın "Kanun Namına" filmi Türk sinemasının en başarılı filmi sayıldı Gerçek bir cinayetten yola çıkan film'de Ayhan Işık devleşmişti
NATO üyeliği (18 Şubat 1952)
Türkiye Kuzey Atlantik Assamblesi'ne (NATO) üye oldu Bunun neticesi olarak topraklarımıza ABD askeri üsleri kurulmaya başlandı
Günseli Başar Avrupa Güzeli (20 Ağustos 1952)
Avrupa güzellik yarışmasını bir Türk kızı Günseli Başar kazandı
İlk renkli film "Halıcı Kız" (1953)
Türk sinema tarihinin ilk renkli filmi "Halıcı Kız" gösterime girdi Film Yapı Kredi ve Doğan Kardeş desteğiyle, Muhsin Ertuğrul tarafından çekildi Vedat Nedim Tör senaryosunu yazdı
Dumlupınar Faciası (4 Nisan 1953)
Deniz Kuvvetlerimizin Dumlupınar denizaltısı, Çanakkkale Boğazı'nda Naboland isimli İsveç şilebiyle çarpıştı 88 denizci diri diri sulara gömüldü
İnsan Hakları Sözleşmesi (20 Mart 1954)
Türkiye Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesine imza attı
6-7 Eylül Olayları (6-7 Eylül 1955)
Selanik'te Atatürk'ün evine bomba atıldığı söylentileri üzerine başta Rumlar olmak üzere, Ermeni ve Musevi azınlığa yönelik saldırılar oldu Birçok bina ve işyeri tahrip edildi Sıkıyönetim ilan edildi Olay komünistlerin üzerine yıkıldı 27 Mayıs İhtilali sonrası, olayların DP tarafından tertiplendiği iddiasıyla Yassıada Mahkemesi tarafından yargılanan yöneticiler çeşitli cezalara çarptırıldı
Genel Seçimler (27 Ekim 1957)
Genel seçimler yapıldı Demokrat parti %48 oyla iktidarını korurken, muhalefet %52 oy aldı Seçimlere hile karıştığı iddiaları ortaya atıldı
Üsküdar Vapuru Faciası (1 Mart 1958)
Üsküdar Vapuru İzmit körfezinde fırtına sonucu alabora oldu İçindeki okul öğrencileri boğuldu
Vatan Cephesi (12 Ekim 1958)
DP iktidarı ülkede demokratikleşmeyi sağlamak iddiasıyla gelmiş, ancak uygulamasıyla ülkede cepheleşmeyi arttırmış, kendi dışındaki siyasi güçleri tasfiye etmeye çalışmıştı Bu uygulamalardan birisi de "Vatan Cephesi" adıyla yapılan uygulamadır CHP'ye karşı kişileri ancak vatansever gören bu anlayış neticesi, radyolarda isim listeleri yayınlanmaya başlandı
Yahya Kemal Öldü (1 Kasım 1958)
Şair Yahya Kemal Beyatlı öldü
Menderes'in uçağı düştü(17 Şubat 1959)
DP Genel Başkanı ve Başbakan Adnan Menderes'i Londra'ya götüren uçak düştü 14 kişi öldü Adnan Menderes sağ olarak kurtuldu
Uşak Olayları (7 Mayıs 1959)
CHP genel başkanı İsmet İnönü, Uşak'ta DP'li bir grup tarafından saldırıya uğradı Tansiyon daha da gerginleşti
(1960-1970)
Tahkikat Komisyonu (18 Nisan 1960)
DP iktidarının sonunu getiren en önemli olaylardandır DP iktidarı TBMM'de kendi milletvekillerine olağanüstü yetkiler veren ve CHP'yi kapatmayı hedefleyen "tahkikat komisyonları"nı gündeme getirdi İsmet İnönü, bunun üzerine DP'liler için ünlü sözü, "Sizi ben bile kurtaramam"ı sarfetmiştir
555 K Olayları (5 Mayıs 1960)
Ankara Kızılay'da öğrencilerin DP iktidarını protesto gösterileri Aynı olaylar esnasında Adnan Menderes'te saldırıya uğramıştır Bu olaylar DP iktidarının sonunu getiren olaylar arasındadır
Harp Okulu Yürüyüşü ((21 Mayıs 1960)
Ankara'da Harp Okulu Öğrencilerinin DP aleyhine gösterileri
27 Mayıs İhtilali (27 Mayıs 1960)
Türk Silahlı Kuvvetleri DP iktidarını devirerek, yönetimi fiilen eline aldı Cumhuriyet tarihinin en önemli dönemeçleri arasında olan bu olayla 10 yıllık demokrasi denemesi son buluyordu Celal Bayar, Adnan Menderes ve DP ileri gelenleri tutuklandılar Halk bu olayı sevinçle karşıladı Orduya sevgi tezahüratlarında bulunuldu Cemal Gürsel Devlet Başkanlığına getirildi
MBK Kuruldu (12 Haziran 1960)
TBMM'nin yetkileri feshedildi, anayasanın bazı maddeleri geçersiz sayıldı Onun yerine Milli Birlik Komitesi tüm yetkiyi eline aldı 38 üyeden oluşan MBK fiilen ülkeyi yönetmeye başladı
Yassıada Yargılamaları başladı (14 Ekim 1960)
DP'li yöneticilerin yargılandığı Yassıada mahkemesi başladı Bu mahkemeler 203 celse sürmüş olup, 529 sanık, 1063 tanık dinlenmiştir 15 kişi ölüm cezası, 31 kişi müebbet hapis, 418 kişi muhtelif cezalar almış, 123 kişi ise beraat etmiştir MBK, 15 ölüm cezasından 4'ünü onaylamamış, Celal Bayar'ın cezası yaşından dolayı hapse çevrılmiş, Adnan Menderes, Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu'nun idamları ise onaylamıştır
14'ler Olayı (15 Kasım 1960)
Milli Birlik Komitesi içinde çelişkiler artmış ve bunun sonucunda 14 subay ordudan uzaklaştırılarak, yurtdışına "müşavirlik" adı altında sürgüne gönderildiler Bu subaylar arasında Alpaslan Türkeş, Orhan Kabibay, Orhan Erkanlı, Münir Köseoğlu, Mustafa Kaplan, Muzaffer Karan, Şefik Soyuyüce, Fazıl Akkoyunlu, Rıfat Baykal, Dündar Taşer ve Numan Esin vardı
Yeni Anayasa'nın kabulu (9 Temmuz 1961)
Halk oyuna sunulan yeni anayasa %65 evet, %35 hayır oranıyla kabul edilmiştir Bu anayasa cumhuriyetin en demokratik ve özgürlükleri genişleten anayasası olarak bilinmektedir
İdamlar uygulandı (16-17 Eylül 1961)
Yassıada Duruşmaları sonucu idama mahkum edilen Hasan Polatkan ve Fatin Rüştü Zorlu İmralı adasında idam edildiler Ertesi gün de Adnan Menderes idam edildi Cumhuriyet tarihinde ilk kez bir başbakan idam ediliyordu
22 Şubat Olayı (22 Şubat 1962)
Ankara Harp Okulu komutanı Albay Talat Aydemir ve arkadaşları hükümet darbesine kalkıştılar Darbe bastırıldı Katılan subaylar emekliye sevkedildiler ve hükümetle yapılan anlaşmaya göre ceza görmediler Ancak darbeci eğilimler ordu içinde güçlenmeye başlamıştı
21-21 Mayıs Olayı (20-21 Mayıs 1963)
Talat Aydemir'in ikinci defa başarısız darbe teşebbüsü İlkinde affedilen Aydemir ve 7 arkadaşı bu kez affedilmeyecek ve idam cezasına çarptırılacaklardı
Kıbrıs Sorunu (21 Aralık 1963)
Öte yandan Kıbrıs'ta EOKA planları gündeme gelmişti Bunun üzerine Türk Jetleri ilk defa Kıbrıs semalarında göründüler
"Turist Ömer" tiplemesi (1964)
Türk sinemasının en sevilen tiplemelerinden "Turist Ömer" karakteri doğdu Sadri Alışık'ın canlandırdığı "Turist Ömer" dizisinin ilk filmi çekildi
Johnson Mektubu (4 Haziran 1964)
Türk hükümetinin Kıbrıs'a müdehale kararı alması üzerine, ABD başkanı Johnson İnönü'ye sert bir mektup gönderdi
Cengiz Topel Şehit (8 Ağustos 1964)
Kıbrıs'ta Rumların hücumu artınca Türk Jetleri askeri hedefleri bombalamaya başladı Pilot yüzbaşı Cengiz Topel şehit oldu
Demirel AP Genel Başkanı (29 Kasım 1964)
Süleyman Demirel Adalet Partisi Genel Başkanlığını kazandı AP Kurultayında Sadettin Bilgiç'i büyük farkla geçen Demirel genel başkan oldu
"Sevmek Zamanı" (1965)
Türk sinemasında bir dönüm noktası kabul edilen Metin Erksan'ın "Sevmek Zamanı" gösterime girdi Başrollerde Sema Özcan ve Müşfik Kenter oynuyordu
Sinematek (1965)
Türk Sinematek Derneği kuruldu Türk Sinemasına uzun yıllar büyük hizmetler verecek olan dernek birçok etkinliğe imza attı
AP İktidar (10 Ekim 1965)
Genel seçim sonuçları açıklandı Buna göre AP %529 oyla iktidar oldu
Çizgi kahramanlar sineması (1966)
Türk Sinemasında çizgi roman kahramanları dönemi başladı Bu türün en popüler örneği Cüneyt Arkın'ın oynadığı "Malkoçoğlu" oldu Onu Kartal Tibet'li "Tarkan" izledi
Erzurum Depremi (19 Ağustos 1966)
Erzurum, Bingöl, Muş çevresinde meydana gelen depremde 2500 ölü var
Ortanın Solu (24 Eylül 1966)
CHP genel Başkanı İsmet İnönü sonradan çok tartışılacak olan "ortanın solu" kavramını İstanbul İl Kongresi'nde açıkladı CHP böylelikle merkez partisi kimliğinden yavaş yavaş uzaklaşmaya başladı
Anadolu Pop/Rock doğdu (1967)
Cem Karaca ve Apaşlar 1967 Altın Mikrofon şarkı yarışmasında "Emrah" adlı parçayı seslendirerek, Türk popunda bir akımın ilk öncülerinden oldular
Anadol Otomobil (1 Ocak 1967)
Anadol marka ilk oto piyasaya çıktı
Papa Türkiye'de (25 Temmuz 1967)
Papa 6Paul Türkiye'yi ziyaret etti
Maçta kavga 40 Ölü (17 Eylül 1967)
Kayseri'de oynanan Sivasspor-Kayserispor maçında kavga çıktı 40 ölü, 300 yaralı var
Öğrenci Olayları (11-12-13 Haziran 1968)
Ankara ve İstanbul'da boykot ve çatışma olayları yoğunlaştı
6 Filo gösterileri (17 Temmuz 1968)
ABD 6 Filosunun İstanbul'a demirlemesi kanlı olaylara sebep oldu
Kommer'in Arabasının yakılması (6 Ocak 1968)
ABD büyükelçisi Robert Kommer'in arabası ODTÜ bahçesinde yakıldı
Kanlı Pazar (16 Şubat 1969)
İstanbul'da 6 Filoyu protesto eden gençlerin üzerine gericiler saldırdı 2 Ölü
Astronotlar Türkiye'de (Ekim 1969)
Aya ilk ayak basan Apollo mürettebatından Neil Armstrong, Edwin Aldrin ve Michael Collins Türkiye'yi ziyaret ettiler
Yavuz jilet oluyor (18 Aralık 1969)
Şanlı Yavuz zırhlısı sökülmek üzere MKE'ne satıldı
(1970-1979)
Boğaz Köprüsünün temeli atıldı (20 Şubat 1970)
İstanbul Boğaz Köprüsü'nün temeli atıldı
Arabesk doğuyor (1970)
Orhan Gencebay'ın "Bir Teselli Ver" plağı satış rekorları kırdı Köyden kente göçün müziği kabul edilen "Arabesk" akımı böylelikle doğmuş oluyordu
15-16 Haziran (15-16 Haziran 1970)
Sendikalar kanununu protesto eden DİSK'e bağlı işçilerle güvenlik kuvvetleri çatıştı Sıkıyönetim ilan edildi
U-2 Skandalı (21 Ekim 1970)
Sovyetlerle U-2 casus uçağı krizi yaşandı
"Dağlar Dağlar" (1971)
Barış Manço'nun "Dağlar Dağlar" parçası Türk Popunda yeni bir zirve yarattı Uzun süre listelerin başında kaldı
12 Mart Muhtırası (12 Mart 1971)
Türk Silahlı Kuvvetleri 12 Mart'ta muhtıra verdi Başbakan Demirel görevinden istifa etti 12 Mart'ta Türkiye'nin önemli dönemeç noktalarından biri olup, tarihe daha çok baskıları ve işkenceleriyle geçmiştir Ordu içindeki radikal subaylara karşı, statükocu subayların bir karşı-hamlesi olmuştur
Erim Kabinesi (26 Mart 1971)
Kocaeli milletvekili Nihat Erim başkanlığında "teknisyenler kabinesi" kuruldu
Elrom kaçırıldı (17 Mayıs 1971)
İsrail'in İstanbul Başkonsolosu Efraim Elrom, THKP-C militanlarınca kaçırıldı ve öldürüldü
Kızıldere Olayı (30 Mart 1971)
Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamını engellemek isteyen THKP-C ve THKO militanları Ünye radar üssünde görevli üç İngiliz teknisyeni kaçırdı Tokat'ın Niksar ilçesi, Kızıldere köyünde güvenlik güçlerince kuşatıldılar Çatışma sonucu militanların biri hariç (Ertuğrul Kürkçü), hepsi öldürüldü
Yüksel Menderes intihar etti (8 Mart 1972)
Adnan Menderes'in oğullarından Yüksel Menderes intihar etti
"Gırgır" Dergisi (1972)
Oğuz Aral'ın yönetimindeki "Gırgır" dergisi Türk mizah dergiciliğinde bir patlama yaparak 500 Bin tiraja ulaştı
Denizler'in İdamı (6 Mayıs 1972)
Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan'ın idamlarının infazı Ankara Cebeci Sivil Cezaevi'nde uygulandı
Cemal Kamacı şampiyon (1 Ekim 1972)
Cemal Kamacı 63,5 kiloda Avrupa Boks Şampiyonu oldu
İsmet İnönü Öldü (25 Aralık 1972)
Kurtuluş Savaşı komutanlarından, eski Başbakan ve Cumhurbaşkanlarından ve CHP genel başkanlığı yapan İsmet İnönü öldü
Boğaz Köprüsü açıldı (26 Mart 1973)
Boğaz Köprüsü tamamlandı ve hizmete açıldı
1973 Seçimleri (14 Ekim 1973)
12 Mart dönemi sonrası ilk seçimler yapıldı CHP 185, AP 149, MSP 48, CGP 13, MHP 3, TBP 1 milletvekili çıkardılar Ardından CHP-MSP hükümeti kuruldu
CHP-MSP Koalisyonu (26 Ocak 1974)
12 Mart sonrasının ilk seçimli sivil hükümeti CHP-MSP koalisyonu kuruldu
Kıbrıs Barış Harekatı (20 Temmuz 1974)
Kıbrıs'ta darbeci Nikos Sampson'un hareketi sonucu oluşan fiili duruma karşı Türkiye adaya silahlı kuvvetlerini çıkarttı Böylelikle Türkiye ilk defa Cumhuriyet döneminde bir askeri harekata kalkışıyordu Ayrıca bölgesel bir güç olduğunun işaretlerini veriyordu
2 Kıbrıs Harekatı (14 Ağustos 1974)
Yapılan diplomatik görüşmeler netice vermeyince, Türk ordusu tekrar harekete geçti ve adada ilerlemesini sürdürdü
Yılmaz Güney savcı vurdu (14 Eylül 1974)
Türk Sinemasının "Çirkin Kral"ı Yılmaz Güney, Adana'nın Yumurtalık ilçesinde tartıştığı yargıç Sefa Mutlu'yu vurarak öldürdü
Sezen Aksu olayı (1975)
Popta o güne değin adı hiç duyulmamış bir isim göze çarptı 1975'in yılbaşı gecesi ilk kez TRT'ye çıkan Sezen Aksu "Kusura Bakma", "Yaşanmamış Yıllar" isimli parçalarıyla bir anda tanındı Ondan sonra "Minik Serçe" olarak popta kendi tarzını geliştirdi
Eurovizyon (1975)
O yıllarda oldukça önemli bir yarışma olan Eurovizyon'da Semiha Yankı "Seninle Bir Dakika" ile sonuncu oldu
MC Hükümetleri (31 Mart 1975)
Türk siyasi hayatına "Milliyetçi Cephe Hükümetleri" olarak geçecek olan ilk hükümet kuruldu Ondan sonra ülkede cepheleşme iyice artacak, Demirel 2 ayrı MC hükümeti daha kuracaktır MC hükümetlerinin belkemiğini AP, MSP, MHP ve CGP oluşturacaktır
Diyarbakır'da deprem (6 Eylül 1975)
Diyarbakır'ın, Lice, Kulp ve Hani ilçelerinde deprem 2384 kişi öldü, 8149 bina yıkıldı
Yahya Demirel'e tutuklama (28 Şubat 1976)
AP Genel Başkanı ve Başbakan Süleyman Demirel'in yeğeni Yahya Demirel hakkındaki yolsuzluk iddialarından dolayı tutuklandı
1 Mayıs Katliamı (1 Mayıs 1977)
DİSK'in Taksim meydanında düzenlediği 1 Mayıs İşçi Bayramı mitingine, toplantının bitimine doğru ateş açıldı 34 kişi öldü, yüzlerce kişi yaralandı Olay "sol gruplar çatıştı" diye gösterilse de, sonradan "Kontgerilla" ile izah edildi Bu olayla Türkiye'de sola yönelik kitle katliamlarının pimi çekilmiş oldu
Çiğli Olayı (29 Mayıs 1977)
CHP Genel Başkanı Bülent Ecevit'e İzmir-Çiğli havaalanında şüpheli suikast girişimi İstanbul Belediye Başkanı Ahmet İsvan ayağından yaralandı
CHP Birinci Parti (6 Haziran 1977)
Seçim sonuçları belli oldu CHP %414, AP %309 oy aldı
Sabahattin Savaşman Olayı (24 Aralık 1974)
MİT İstihbaratçısı Sabahattin Savaşman CİA adına casusluktan tutuklandı
2 MC iktidarı devrildi (31 Aralık 1977)
Türkiye Cumhuriyetinin tarihinde ilk defa bir hükümet, gensoru ile devrilmiş oldu
"Sürü" (1978)
Türk sinemasının başyapıtlarından kabul edilen Zeki Ökten'in yönettiği, Yılmaz Güney'in senaryosunu yazdığı, Tarık Akan, Melike Demirağ ve Tuncel Kurtiz'in rolleri paylaştığı "Sürü" gösterime girdi
Ecevit Kabinesi (2 Ocak 1978)
Bülent Ecevit, AP'den devşirdiği 11 Bakanla birlikte kabine kurdu
16 Mart Katliamı (16 Mart 1978)
İstanbul Üniversitesi önünde sol görüşlü öğrencilerin üzerine bomba atıldı 5 kişi öldü, 47 kişi yaralandı
Server Tanilli Felç (8 Nisan 1978)
Doç Server Tanilli evinin önünde uğradığı saldırı sonucu aldığı yaralar yüzünden felç oldu
Hamit Fendoğlu'na bomba (17 Nisan 1978)
Malatya Belediye Başkanı Hamit Fendoğlu evine gönderilen bombalı paketin patlaması sonucu öldürüldü
Bedrettin Cömert öldürüldü (11 Temmuz 1978)
Hacettepe Üniversitesi öğretim üyelerinden Doç Bedrettin Cömert öldürüldü
7 TİP'li katledildi (9 Ekim 1978)
Ankara'da 7 TİP üyesi öğrenci kaldıkları evde katledildiler Katillerin "ülkücü komandolar" olduğu bildirildi
Karafakioğlu öldürüldü (20 Ekim 1978)
İTÜ Elektrik Fakültesi Dekanı Bedri Karafakioğlu öldürüldü
Maraş Katliamı (23 Aralık 1978)
Kahramanmaraş ilimizde, karşılıklı olarak öldürülen kişilerin cenazeleri sonrası, muhtelif provakasyonlar tertiplenmiş, özellikle Alevilere yönelik kitle saldırıları düzenlenmiştir Kundaktaki bebekler dahil, 33 kişi ölmüş, yüzlerce kişi yaralanmış, evler, dükkanlar yakılmıştı
Abdi İpekçi öldürüldü (1 Şubat 1979)
Milliyet Gazetesi Genel Yayın Müdürü ve Başyazarı Abdi İpekçi öldürüldü
İpekçi'nin katili yakalandı (10 Temmuz 1979)
Abdi İpekçi'nin katili M Ali Ağca yakalandı
Cevat Yurdakul öldürüldü (28 Eylül 1979)
Adana Emniyet Müdürü Cevat Yurdakul ülkücü katillerce öldürüldü
Ağca Kaçırıldı (25 Kasım 1979)
Abdi İpekçi'nin katili Mehmet Ali Ağca cezaevinden kaçırıldı
Tütengil öldürüldü (7 Aralık 1979)
İktisat Fakültesi öğretim üyesi, demokrat kimliğiyle tanınan Prof Cavit Orhan Tütengil öldürüldü
(1980-1990)
Çağrı reddedildi (5 Ocak 1980)
AP genel başkanı Süleyman Demirel, CHP genel başkanı Bülent Ecevit'in teröre karşı işbirliği önerisini reddetti
Cumhurbaşkanı seçilemedi (23 Mart 1980)
Partiler bir isim üzerinde uzlaşamadığı için yapılan turlarda Cumhurbaşkanı seçilemedi
Raki Yakalandı (1 Nisan 1980)
Ünlü dolandırıcı "Raki" (Güney Zobu) yakalandı
Ümit Kaftancıoğlu öldürüldü (11 Nisan 1980)
Yazar, TRT Yapımcısı Ümit Kaftancıoğlu öldürüldü
Gün Sazak öldürüldü (28 Mayıs 1980)
MHP yöneticilerinden Gün Sazak öldürüldü
Çorum Katliamı (5 Temmuz 1980)
Çorum ateşler içinde 20 ölü, yüzlerce yaralı
Kemal Türkler öldürüldü (15 Temmuz 1980)
DİSK Genel Başkanı ve sendikacı Kemal Türkler evinin önünde öldürüldü
Nihat Erim öldürüldü (20 Temmuz 1980)
12 Mart döneminin Başbakanlarından Nihat Erim, Dragos'taki evinden çıkarken Dev-Sol militanlarınca öldürüldü
|