İv. İskender’İn Ordusu, Harp Düzeni, Tahta Geçişi Ve İlk İcraatları Nelerdir

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-10-2012

2

İskender’in tahta geçişi ve ilk icraatları
Filip’in ölümünden hemen sonra that kavgaları baş göstermiştir

İseknder kralın ilk oğludur

Ancak taht üzerinde hak iddia eden başka kimseler de vardı

Örneğin Perdikas’ın oğlu Amyntas ve Lynkestis ailesinden Aleksandros

Ancak halk genel olarak İskenderi’in taraffını tutmakta idi

Çünkü o Makedonya adına büyük zaferler kazanmış Filip’in oğluydu, bunun yanında kendini iyi bir devlet adamı ve iyi bir komutan olarak kanıtlamış bulunmaktaydı

Yani hem halkın, hem ordunun sevgisini ve saygısını kazanmıştı

Aleksandros artık kendisi için tahta geçme umudunun kalmadığını anlamıştı ve kral olarak İskender’i selamlayan da ilk o oldu

İskender kral olduğunda henüz sadce yirmi yaşında idi

Dolayısıyla kral olmakl için kuvvet sahibi olduğunu kanıtlamalıydı

Atina’da kral Filip’in ölüm haberi büyük bir sevinç ve coşku ile karşılanmıştı

Onu öldüren kişinin adını ölümsüzleştirmek için şeref kararı tahsis etmişlerdi

Bunu yapan bizzat Demosthenes’in kendisi olmuştu

Demosthenes meclis toplantısında söz alarak Hellen halkını İskender’e karşı kışkırtmaya çalıştı

Kralın ölmümü üzerine, sanki Filip ile yapılan ittifak anlaşması sona ermiş gibi Atina, Thebai, Thessalia ve neredeyse bbütün Hellen memleketlerini İskender ile bozuşmak için harekete geçirdi

Kralın komutanlarından biri olan Attalos da Hellenlerle işbirliği yapmaya hazırdı

Makedonya’nın kuzeyinde bulunan kavimler ise zaten saldırmaya çoktan hazırdılar

Dolayısıyla İskender kuzeyde Attalos’un kuvvetleri ve barbalar ile güneyde Hellenler arasında sıkışmıştı

İskende doğrudan doğruya Attalos üzerine yürümeye karar verdi

Attalos’u vatan haini ilan ederek onu ölüm cezası suçuna çarptırdı

Kral yakın dostlarından biri olan Hekataios’a Asya’ya gitme orada komutanlarından biri olan Parmenion’un kuvvetleriyle birleşerek Attalos üzerine yürümesi için emir verdi

Kuzeydeki kavimlerden ise sadece yağma ve soygun akınları geleceğinden ve daha sonra yapılacak bir seferler bu barbarlar kolayca kontrol altına alınabileceğinden kendisi Hellenler üzerine yürümeye karar verdi

İseknder Thessalia’ya gitmek üzere yola çıktı ve burayı savaşmaksızın ele geçirmeyi başardı

Böylece ilerde Perslere karşı yapılacak savaşta güçlü bir müttefik elde etmiş oldu

Thessalia’yı ise bir anlaşma ile aldı

Buna göre ailelerin, bölgelerin haklarına hiçbir şekilde dokunulmayacağına, savaşlarda kazanılacak ganimetlerden Thessalia süvarilerine eşit pay çıkaracğına, Phtia’yı vergiden muhaf tutarak saygı göstericeğine söz verdi

Bu sayede İskender’e Thermopylai yolu açılmış oldu

Böylece İskender ilerleyerek Thebai’i de ele geçirdi

Atina’da Thebai’nin ele geçirildiği haberi büyük bir panik yarttı

En ateşli İskender alehdarlarının bile cesareti kırıldı

Atina İskender’e elçiler göndererek af diledi

İskender bu elçileri iyi karşıladı ve olup biten herşeyi affetti ve babasıyla zamanında yapılmış olan anlaşmayı yeniledi

Bunun üzerine Korinth’de yapılan toplantıya Isparta dışında tüm Hellen devletleri katıldı

İskender Yunanistan’ın mümkün olduğu kadar çabuk yatışıtırılmasından ve Perslere karşı Makedonya hegomonyasının tanınmasından başka bir şey istemiyordu

Bu anlamda birliğin şekli yenilendi ve İskender de kayıtsız şartsız Hellenlerin başkomuanlığına tayin edildi

Kışın gelmesiyle İskender makedonya’ya geri döndü ve kuzeydeki barbar kavimlerinin üzerine yürümek için hazırlanmaya başladı

Artık Attalos buna engel olamıyordu

Hekataios , Parmenion ile birleşmişti

Bunlar, Attalos’u sadık kıtalar içinde yakalıyacak kadar kendilerini kuvvetli görmediklerinden onu öldürtmüşlerdi

İskender Perslerden alınan para yardımı ile Makedonya asilzadelerindnen bazılarının Filip’e karşı bir suikast düzenlediğini ve bunu yerine getirdiklerini ilan ettirdi

İskender kendi alehinde olabilecek veya herhangi bir nedenle kendi hakimiyeti için tehlikeli olabilecek kişileri Filip’e karşı yapılmış suikaste katılma suçu ile idam ettirdi
Kuzeydeki barbar kavimlere karşı yapılacak sefer, Perslere karşı yapılacak olan Asya seferi’nde kralın arkasının sağlam olması için gerçekten önemliydi

Bu kavimler ( Traklar, Getler, Triballer, İllyrialılar) Makedonya’’yı üç taraftan sarmışlardı ve ordunun yokluğu içinde önemli bir tehlike teşkil edebilirlerdi

İskender ordusunu önceden hazırlamak ve teçhiz etmek, kefe önem vermek, taktik sahasında ustaca manevralar yapmak ve tam vaktinde saldırıya geçmek suretiyle Tuna ülkelerinde ilerledi ve buraları kontrolü altına aldı

, Tribal’lerin Makedonya egemenliğini tanımalarını sağladıktan sonra Illiryalıların üzerine yürüdü

İskender bu işte de başarı sağladı

Böylece; serbest Trak’ların berataraf edilmesinden sonra Odrys Trak’ları da rahat durmaya zorlanmıştı

Tribal’lere karşı akzanılan zafer ile Tuna’nın güneyindeki kavimler üzerinde Makedonya egemenliği kurulmuş, Get’lerin yenilmesiyle Tuna ırmağı sınır olarak sağlanmış ve bu seferin amacı elde edilmişti
Bu sırada Hellenler İskender’in hegomonyasını tanımalarına rağmen kralın çok uzakta bulunmasından faydalanarak bazı kişiler Yunanistan’da eski hürriyet ve şöhret günlerinden bahsederek kurulmuş olan siyasi durumu zedeliyorlardı

Pers kralı Dareios da Makedonya kralının kendisi için ne kadar büyük bir tehdit olduğunu yavaş yavaş kavramaya başlıyordu

Pers Kralı Hellenlere hitaben bir yazı çıkararak onlalrı İskender’e karşı savaşmaya teşvik etti ve ayrı ayrı Hellen devletlerine bolca para gönderdi

Atina Demos’u şehre gönderilen 300 talenti kabul etmemesine rağmen Demosthenes İskender ile yapıan barışı bozmak amacıyla bu parayı kabul etti

Demosthenes büyük kralın komutanları ile mektuplaşmakta ve İskender’ karşı mücadelede ona bilgi göndermekte ve kendisi de ondan malumat almaktaydı

Başka halk liderleri de Demosthenes ile birlik olarak Makedonya devletine karşı yeni bir savaş hazırlığı yapmaya başladılar

Bunun dışında bir çok kavim ve memleketlerinden sürülmüş mülteciler de zaten böyle bir savaşa katılamaya dünden hazırdılar

Bu sırada İskender’in Triballer’e karşı yaptığı savaş sırasında yenildiği ve öldüğü söylentisi Yunanistan’da yayılmaya başladı

Halkın büyük bir çoğunluğu gösterilen yalancı şahitler ile buna inandırıldı

Böylece İskender ile yapılmış olan antlaşmalar onun ölümüyle beraber ortadan kalkmış oluyordu

Artık yavaş yavaş bir isyan başlamakta idi

Thebai de bu ayaklanmaya katılmakta gecikmedi

Eleia’lılar İskender taraftarlarını kovmuşlardı, Aitolia’lılar harekete geçiyorlardı, Aatina silahlanıyor, Demothenes ise Thebai’ye devamlı olarak silah yardımında bulunuyordu

Bütün bunlar olurken Makedonya ordusunun yaklaşmakta olduğu haberi Thebai ve Yunanistan’a ulaştı

İskender Thebai ve Yunanistan’da olan olayları haber almış ve hemen geri gelmişti

İskender’in geldiği haberi tamamen Thebai alehine işledi

Thebai’ye gelmekte olan bütün askeri kuvvetler ya geri çekildiler ya da savaş İskender alehine dönene kadar beklemeye koyuldular

İskender ise savaşmak istemiyor bu işi anlaşarak bitirmek istiyordu

Ancak Thebai’liler bunun tam tersi bir davranış göstererek İskender’in ordusuna karşı saldırıya geçtiler

Ancak Makedonya ordusu üstün geldi ve Thebai kuvvetlerini yenerek şehri ele geçirdi

Şehir çok kanlı bir biçimde yağmalandı

Şehrin ele geçirlmesinden sonra Korint birliği toplanarak şehrin akibetini belirledi

Buna göre şehir yerle bir edilecek, tapınağın bulunduğu yerden başka şehire ait tüm topraklar İskender’in müttefikleri arasında paylaşılacak, kadın ve çocuklarla beraber tüm Thebai’liler köle olarak satılacaktı(335)

Böylece Hellas yatıştırıldıktan ve Thebai’nin ortadan kaldırılması ile gelecek zamanlardaki herahngi bir tehlikenin önlenmesi ile İskender Makedonya’ya geri döndü

Komşu barbar kavilerin bağlılığından, Hellas’taki asayişten, kendi milletinin sadıklığından emin olduğu halde İskender gelecek ilkbahar Perslere karşı sefere çıkmaya karar verdi

Bundan sonraki aylar büyük savaş için son hazırlıkları yapmakla geçti

09-10-2012	#3
Prof. Dr. Sinsi	İv. İskender’İn Ordusu, Harp Düzeni, Tahta Geçişi Ve İlk İcraatları Nelerdir 2 İskender’in tahta geçişi ve ilk icraatları Filip’in ölümünden hemen sonra that kavgaları baş göstermiştir İseknder kralın ilk oğludur Ancak taht üzerinde hak iddia eden başka kimseler de vardı Örneğin Perdikas’ın oğlu Amyntas ve Lynkestis ailesinden Aleksandros Ancak halk genel olarak İskenderi’in taraffını tutmakta idi Çünkü o Makedonya adına büyük zaferler kazanmış Filip’in oğluydu, bunun yanında kendini iyi bir devlet adamı ve iyi bir komutan olarak kanıtlamış bulunmaktaydı Yani hem halkın, hem ordunun sevgisini ve saygısını kazanmıştı Aleksandros artık kendisi için tahta geçme umudunun kalmadığını anlamıştı ve kral olarak İskender’i selamlayan da ilk o oldu İskender kral olduğunda henüz sadce yirmi yaşında idi Dolayısıyla kral olmakl için kuvvet sahibi olduğunu kanıtlamalıydı Atina’da kral Filip’in ölüm haberi büyük bir sevinç ve coşku ile karşılanmıştı Onu öldüren kişinin adını ölümsüzleştirmek için şeref kararı tahsis etmişlerdi Bunu yapan bizzat Demosthenes’in kendisi olmuştu Demosthenes meclis toplantısında söz alarak Hellen halkını İskender’e karşı kışkırtmaya çalıştı Kralın ölmümü üzerine, sanki Filip ile yapılan ittifak anlaşması sona ermiş gibi Atina, Thebai, Thessalia ve neredeyse bbütün Hellen memleketlerini İskender ile bozuşmak için harekete geçirdi Kralın komutanlarından biri olan Attalos da Hellenlerle işbirliği yapmaya hazırdı Makedonya’nın kuzeyinde bulunan kavimler ise zaten saldırmaya çoktan hazırdılar Dolayısıyla İskender kuzeyde Attalos’un kuvvetleri ve barbalar ile güneyde Hellenler arasında sıkışmıştı İskende doğrudan doğruya Attalos üzerine yürümeye karar verdi Attalos’u vatan haini ilan ederek onu ölüm cezası suçuna çarptırdı Kral yakın dostlarından biri olan Hekataios’a Asya’ya gitme orada komutanlarından biri olan Parmenion’un kuvvetleriyle birleşerek Attalos üzerine yürümesi için emir verdi Kuzeydeki kavimlerden ise sadece yağma ve soygun akınları geleceğinden ve daha sonra yapılacak bir seferler bu barbarlar kolayca kontrol altına alınabileceğinden kendisi Hellenler üzerine yürümeye karar verdi İseknder Thessalia’ya gitmek üzere yola çıktı ve burayı savaşmaksızın ele geçirmeyi başardı Böylece ilerde Perslere karşı yapılacak savaşta güçlü bir müttefik elde etmiş oldu Thessalia’yı ise bir anlaşma ile aldı Buna göre ailelerin, bölgelerin haklarına hiçbir şekilde dokunulmayacağına, savaşlarda kazanılacak ganimetlerden Thessalia süvarilerine eşit pay çıkaracğına, Phtia’yı vergiden muhaf tutarak saygı göstericeğine söz verdi Bu sayede İskender’e Thermopylai yolu açılmış oldu Böylece İskender ilerleyerek Thebai’i de ele geçirdi Atina’da Thebai’nin ele geçirildiği haberi büyük bir panik yarttı En ateşli İskender alehdarlarının bile cesareti kırıldı Atina İskender’e elçiler göndererek af diledi İskender bu elçileri iyi karşıladı ve olup biten herşeyi affetti ve babasıyla zamanında yapılmış olan anlaşmayı yeniledi Bunun üzerine Korinth’de yapılan toplantıya Isparta dışında tüm Hellen devletleri katıldı İskender Yunanistan’ın mümkün olduğu kadar çabuk yatışıtırılmasından ve Perslere karşı Makedonya hegomonyasının tanınmasından başka bir şey istemiyordu Bu anlamda birliğin şekli yenilendi ve İskender de kayıtsız şartsız Hellenlerin başkomuanlığına tayin edildi Kışın gelmesiyle İskender makedonya’ya geri döndü ve kuzeydeki barbar kavimlerinin üzerine yürümek için hazırlanmaya başladı Artık Attalos buna engel olamıyordu Hekataios , Parmenion ile birleşmişti Bunlar, Attalos’u sadık kıtalar içinde yakalıyacak kadar kendilerini kuvvetli görmediklerinden onu öldürtmüşlerdi İskender Perslerden alınan para yardımı ile Makedonya asilzadelerindnen bazılarının Filip’e karşı bir suikast düzenlediğini ve bunu yerine getirdiklerini ilan ettirdi İskender kendi alehinde olabilecek veya herhangi bir nedenle kendi hakimiyeti için tehlikeli olabilecek kişileri Filip’e karşı yapılmış suikaste katılma suçu ile idam ettirdi Kuzeydeki barbar kavimlere karşı yapılacak sefer, Perslere karşı yapılacak olan Asya seferi’nde kralın arkasının sağlam olması için gerçekten önemliydi Bu kavimler ( Traklar, Getler, Triballer, İllyrialılar) Makedonya’’yı üç taraftan sarmışlardı ve ordunun yokluğu içinde önemli bir tehlike teşkil edebilirlerdi İskender ordusunu önceden hazırlamak ve teçhiz etmek, kefe önem vermek, taktik sahasında ustaca manevralar yapmak ve tam vaktinde saldırıya geçmek suretiyle Tuna ülkelerinde ilerledi ve buraları kontrolü altına aldı, Tribal’lerin Makedonya egemenliğini tanımalarını sağladıktan sonra Illiryalıların üzerine yürüdü İskender bu işte de başarı sağladı Böylece; serbest Trak’ların berataraf edilmesinden sonra Odrys Trak’ları da rahat durmaya zorlanmıştı Tribal’lere karşı akzanılan zafer ile Tuna’nın güneyindeki kavimler üzerinde Makedonya egemenliği kurulmuş, Get’lerin yenilmesiyle Tuna ırmağı sınır olarak sağlanmış ve bu seferin amacı elde edilmişti Bu sırada Hellenler İskender’in hegomonyasını tanımalarına rağmen kralın çok uzakta bulunmasından faydalanarak bazı kişiler Yunanistan’da eski hürriyet ve şöhret günlerinden bahsederek kurulmuş olan siyasi durumu zedeliyorlardı Pers kralı Dareios da Makedonya kralının kendisi için ne kadar büyük bir tehdit olduğunu yavaş yavaş kavramaya başlıyordu Pers Kralı Hellenlere hitaben bir yazı çıkararak onlalrı İskender’e karşı savaşmaya teşvik etti ve ayrı ayrı Hellen devletlerine bolca para gönderdi Atina Demos’u şehre gönderilen 300 talenti kabul etmemesine rağmen Demosthenes İskender ile yapıan barışı bozmak amacıyla bu parayı kabul etti Demosthenes büyük kralın komutanları ile mektuplaşmakta ve İskender’ karşı mücadelede ona bilgi göndermekte ve kendisi de ondan malumat almaktaydı Başka halk liderleri de Demosthenes ile birlik olarak Makedonya devletine karşı yeni bir savaş hazırlığı yapmaya başladılar Bunun dışında bir çok kavim ve memleketlerinden sürülmüş mülteciler de zaten böyle bir savaşa katılamaya dünden hazırdılar Bu sırada İskender’in Triballer’e karşı yaptığı savaş sırasında yenildiği ve öldüğü söylentisi Yunanistan’da yayılmaya başladı Halkın büyük bir çoğunluğu gösterilen yalancı şahitler ile buna inandırıldı Böylece İskender ile yapılmış olan antlaşmalar onun ölümüyle beraber ortadan kalkmış oluyordu Artık yavaş yavaş bir isyan başlamakta idi Thebai de bu ayaklanmaya katılmakta gecikmedi Eleia’lılar İskender taraftarlarını kovmuşlardı, Aitolia’lılar harekete geçiyorlardı, Aatina silahlanıyor, Demothenes ise Thebai’ye devamlı olarak silah yardımında bulunuyordu Bütün bunlar olurken Makedonya ordusunun yaklaşmakta olduğu haberi Thebai ve Yunanistan’a ulaştı İskender Thebai ve Yunanistan’da olan olayları haber almış ve hemen geri gelmişti İskender’in geldiği haberi tamamen Thebai alehine işledi Thebai’ye gelmekte olan bütün askeri kuvvetler ya geri çekildiler ya da savaş İskender alehine dönene kadar beklemeye koyuldular İskender ise savaşmak istemiyor bu işi anlaşarak bitirmek istiyordu Ancak Thebai’liler bunun tam tersi bir davranış göstererek İskender’in ordusuna karşı saldırıya geçtiler Ancak Makedonya ordusu üstün geldi ve Thebai kuvvetlerini yenerek şehri ele geçirdi Şehir çok kanlı bir biçimde yağmalandı Şehrin ele geçirlmesinden sonra Korint birliği toplanarak şehrin akibetini belirledi Buna göre şehir yerle bir edilecek, tapınağın bulunduğu yerden başka şehire ait tüm topraklar İskender’in müttefikleri arasında paylaşılacak, kadın ve çocuklarla beraber tüm Thebai’liler köle olarak satılacaktı(335) Böylece Hellas yatıştırıldıktan ve Thebai’nin ortadan kaldırılması ile gelecek zamanlardaki herahngi bir tehlikenin önlenmesi ile İskender Makedonya’ya geri döndü Komşu barbar kavilerin bağlılığından, Hellas’taki asayişten, kendi milletinin sadıklığından emin olduğu halde İskender gelecek ilkbahar Perslere karşı sefere çıkmaya karar verdi Bundan sonraki aylar büyük savaş için son hazırlıkları yapmakla geçti