09-10-2012
|
#6
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Fotoğraflarla Demokrasi Tarihimiz,Türk Demokrasi Tarihi
Milli Birlik Komitesi ve Sonraki Gelişmeler
Orgeneral Cemal Gürsel
Alıntı:
Bu dönemde, dört başbakan tarafından dokuz hükümet kuruldu Bu dönemin dışında Cemal Gürsel Devlet Başkanı ve Başbakan olmakla beraber asıl idare, ihtilali yapan Milli Birlik Komitesi’nin elindeydi Kısa zamanda bu işin böyle gitmeyeceği anlaşıldı Kurucu Meclis’in hazırladığı 1961 Anayasası uyarınca, 1961 Ekim’inde genel seçimler yapıldı CHP Genel Başkanı İnönü, 20111961’de AP ile ortak bir hükümet kurdu Arkasından İnönü ve Suat Hayri Ürgüplü başkanlığında oluşturulan koalisyon hükümetleri görev yaptı
1965 yılında yeni seçimler yapıldı AP, iktidara geldi Süleyman Demirel, başbakan oldu ve muhtelif değişikliklerle Demirel Hükümetleri 12 Mart 1971’e kadar devam etti Demirel, bu devirde tek parti hükümeti kurduğu için bir hayli yatırım yaptı Keban Barajı, İstanbul Boğaz Köprüsü ve çevre yolları, Afşin-Elbistan Santrali, Aliağa Petro-Kimya Tesisleri, İskenderun Demir Çelik Sanayii gibi teşebbüslere, bu dönemde başlandı
Orgeneral Cemal Gürsel
1961 Anayasası ve Çift Meclisli Yapı
Alıntı:
27 Mayıs ihtilali ile ülke yönetimine el koyan askerî güç, yeni bir anayasa yapmak için 'Kurucu Meclis' oluşturdu Bir yıl içinde hazırlanan yeni anayasa, 9 Temmuz 1961'de halk oyuna sunuldu Seçmenlerin yüzde 81'inin katıldığı oylamada, yeni anayasa yüzde 61,5 "Evet" oyu ile kabul edildi
Böylece Türk tarihinde, ilk kez bir kurucu meclis anayasa hazırlamış ve bu anayasa halkoyu ile kabul edilmişti
Uzmanlara göre 1961 Anayasası uzun ve ayrıntılı bir metindi Ama önemli yenilikler de getiriyordu Millet egemenliğinin "yetkili organlar eliyle kullanılacağı" hükmü ile ılımlı bir kuvvetler ayrılığı prensibi yer aldı
Yasama ve denetim yetkisi TBMM’nce; yürütme Meclisin içinden çıkmakla birlikte ayrı bir organ olarak Cumhurbaşkanı ve Bakanlar Kurulu’nca; yargı yetkisi ise bağımsız mahkemelerce yerine getirilecekti
Önemli değişikliklerden biri de TBMM'nin "Millet Meclisi" ve "Cumhuriyet Senatosu"ndan oluşan "çift meclisli" bir yapıdan kurulması idi Ayrıca, yasaların Anayasa’ya aykırı olup olmadığını tespit etmek üzere "Anayasa Mahkemesi" kurularak, yargısal denetime ağırlık verildi
Temel hak ve özgürlükler, o güne kadar hiçbir Türk anayasasında görülmemiş biçimde ayrıntılı olarak düzenleniyordu Temel hak ve özgürlüklerin sınırlanmalarına da sınırlar konuluyordu Anayasa ayrıca devlete pek çok sosyal ödevler yüklüyordu
1961 Anayasası, 1971 yılındaki değişiklikleriyle birlikte 1980'de yapılan ikinci bir askerî darbeye kadar yürürlükte kaldı
Orgeneral Cemal Gürsel ve Kraliçe Elizabeth
İhtilal Sonrası Gelişmelerin Seyri
Alıntı:
1960 ihtilalinin beyni konumundaki Tuğgeneral Cemal Madandoğlu, liderliği Kara Kuvvetleri Komutanı Orgeneral Cemal Gürsel'e bıraktı Dağıtılan Meclis yerine yasama organı görevini üstlenen Milli Birlik Komitesi, çeşitli rütbelerden 37 subaydan oluşuyordu Orgeneral Cemal Gürsel başbakan oldu İhtilalciler bir yandan sivil yönetime geçme çabalarını sürdürürken, bir yandan da kendi içlerindeki 235 generali emekliye sevk etti Bu karar ordu içinde karşıt görüşlü subayların varlığını da ortaya çıkardı 21 Ağustos’ta ise 3400 subay emekli edildi MBK üyesi Albay Alparslan Türkeş, ihtilalcilerle ihtilafa düşünce Başbakanlık Müsteşarlığı görevinden alındı Bunu, 13 Kasım'da MBK'nın yaptığı yıldırım tasfiye izledi MBK'nın başta Türkeş olmak üzere 14 üyesi ilişikleri kesilip yurt dışına sürgün edildi Bir yandan kurulan yeni Meclis anayasayı görüşürken, bir yandan da Demokrat Parti milletvekillerinin Yassıada duruşmaları süratle devam ediyordu Kurucu Meclis’in çıkardığı Anayasa 9 Temmuz 1961'de yapılan halkoylamasıyla kabul edildi 16 Eylül sabaha karşı Başbakan Adnan Menderes, Dışişleri Bakanı Fatin Rüştü Zorlu ve Maliye Bakanı Hasan Polatkan'ın, Yassıada'da idam edilmesi bütün dünyada büyük yankı yarattı 15 Ekim'de genel seçimler yapıldı Ordunun müdahalesiyle Cemal Gürsel dördüncü cumhurbaşkanı seçildi 20 Kasım'da CHP-AP koalisyonu İsmet İnönü Başbakanlığında oluşturuldu
Orgeneral Cemal Gürsel - Alparslan Türkeş
Bakanlar Kurulu
27 MAYIS ASKERİ MÜDAHALE DÖNEMİ
Alıntı:
I Gürsel Hükümeti (30051960-05011961): Milli Birlik Komitesi Başkanı(MBK) Cemal Gürsel, MBK tarafından Başbakan olarak görevlendirildiğini, herhangi bir siyasi partiye üye olmayanlardan bir hükümet kurduğunu ilan etti Hükümet için güvenoylamasına ihtiyaç duyulmadı Gürsel, demokratik gelişmelere uygun yeni bir hükümetin kurulabilmesi için istifa etti
II Gürsel Hükümeti (05011961-20111961): Cemal Gürsel, Başbakan olarak, kendisi dışında MBK üyesi olmayan-lardan oluşan yeni bir hükümet kurdu Güvenoylaması yapılmadı Hükümet
|
|
|
|