İnkılap Tarihi Öğretmen Klavuzu Özeti Yeni Müfredat

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-10-2012

Erzurum Kongresi ( 23 Temmuz- 7 Ağustos 1919):Mondros Ateşkes Antlaşmasına göre, Doğu Anadolu'daki Sivas, Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Harput illerinde bir karı*şıklık çıkarsa, buralar işgal edilebilecekti

Amaç Doğu Anadolu'da Ermeniler'e yurt sağlamaktı

Doğu Anadolu Halkı buna meydan verme*mek ve haklarını savunabilmek için Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetini kurdu

Bu cemiyet, alınması gerekli tedbir*leri görüşmek üzere Erzurum Kongresini topladı

Mustafa Kemal de kongreye katıldı ve kongre başkanlığına seçildi

Maddeleri: 1

Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, par*çalanamaz

2

Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı, Osmanlı Hükümetinin dağılması ha*linde millet, hep birlikte direniş ve savun*maya geçecektir

3

Vatanın ve İstiklâlin korunmasına Osmanlı Hükümetinin gücü yetmediği takdirde, amacı gerçekleştirmek için geçici bir hü*kümet kurulacaktır

Bu hükümetin üyeleri millî kongre tarafından seçilecektir

Kongre toplanmamışsa bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır

4

Kuva-yi Milliyeyi âmil ve millî iradeyi hakim kılmak esastır

5

Azınlıklara siyasî hâkimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozucu haklar verilemez

6

Manda ve himaye kabul edilemez

7

Mebuslar Meclisinin derhal toplanmasını ve hükümet işlerinin meclis denetiminde yürütülmesini sağlamak için çalışılacaktır

Erzurum Kongresinin Önemi: **Erzurum kongresi bölgesel olarak toplanmış fakat aldığı kararlar ulusal bir kongredir

* Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin girişimleriyle bölgedeki Ermeni tehlikesine karşı toplanmıştır

*İlk defa milli sınırlardan bahsedilmiş

Vatanın asla parçalamaz olduğu belirtildi

(Misak-ı Milli’de aynen yer aldı

)
* İlk defa yeni hükümet kurulmasından bahsedilmiş ve ilk defa 9 kişilik Temsil Heyeti seçilmiştir

* İlk defa manda ve himaye reddedilmiştir

* Milli Meclisin derhal toplanması ve hükümetin meclisin denetimine girmesi kararlaştırıldı

(Mebusan Meclisi)
Sivas Kongresi (4 – 11 Eylül 1919):-Amasya Genelgesiyle, Sivas'ta bir kongre*nin toplanması istenmişti

İstanbul Hükümeti bu kongrenin toplan*masını engellemeye çalıştı

Mustafa Kemal'in tutuklanması emrini verdi, İtilâf Devletleri de aynı çabayı gösterdi

Fakat engelleyemediler

Kongre her ilden gelen temsilcilerle toplandı ve baş*kanlığına da Mustafa Kemal seçildi

- Vatanın bütünlüğünün ve milletin bağım*sızlığının nasıl sağlanacağı konusu ele alındı

Bu konuda Erzurum Kongresinde alınan kararlar aynen kabul edildi

Önemi:

** Ülke genelindeki milli cemiyetler “ Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adıyla birleştirildi

** Manda ve himaye fikri kesin olarak reddedildi

* İrade-i Milliye adıyla bir gazete çıkarıldı

( Kamuoyu oluşturmak ve ulusal gücün sesini duyurmak için çıkarıldı

)
* Temsil heyeti 15 kişiye çıkarılmıştır

* Her yönüyle ulusal bir kongredir

* Ali Fuat Cebesoy Batı Anadolu Kuva-i Milliye Komutanlığına atanmıştır

( Temsil heyeti yürütme gücünü kullanmıştır

)
Amasya Görüşmeleri ( 20 – 22 Ekim 1919):Damat Ferit Paşa'nın yerine getirilen Ali Rıza Paşa, Temsil Heyeti ile görüşmek üzere Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı görev*lendirdi

Mustafa Kemal ve Rauf Bey'in de bulun*duğu bu görüşmelerde alınan bazı kararlar:
1

Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı korunacaktır

2

Müslüman olmayan topluluklara siyasî egemenlik ve sosyal dengemizi bozacak nitelikte haklar verilmeyecektir

3

İstanbul Hükümeti Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk cemiyetini tanıyacaktır

4

Sivas Kongresi kararları İstanbul Hükümetince kabul edildi

5

Osmanlı Mebuslar Meclisi Anadolu'da, İstanbul Hükümetinin uygun göreceği gü*venilir bir yerde toplanacaktır

Önemi: İstanbul Hükümeti, Amasya görüşmesine temsilci göndermekle, Temsil Heyetinin hu*kukî varlığını resmen kabul etmiş oluyordu

NOT: İstanbul Hükümeti yukarıda alınan karar*lardan sadece Mebuslar Meclisi'nin toplanmasını kabul etti

Amasya Genelgesi
Erzurum Kongresi
Sivas Kongresi
Amasya Görüşmeleri
Kurtuluş Savaşının amacı,
gerekçesi, yöntemi açıklandı

-İlk defa ulusal egemenlikten
bahsedildi

- İlk defa milli kurulun kurulmasından bahsetti

- Sivas’ta kongre toplanması
istendi

- Bölgesel olmakla beraber, kararları ulusaldır

- İlk kez manda ve himaye reddedildi

- Doğudaki cemiyetler birleştirildi

- İlk defa temsil heyeti oluşturuldu

- Milli sınırlar içinde vatan bütündür, bölünmezdir

- Ulusal kongredir

- Erzurum Kongresi kararları aynen benimsendi

- Manda ve himaye kesin olarak reddedildi

- Yurttaki tüm cemiyetler birleştirildi

- İrade-i Milliye gazetesi yayınlandı
- Temsil heyeti yürütme yetkisini kulandı

(Ali Fuat Paşayı batı cephesine atayarak

)
-
- * ** İstanbul Hükümeti resmen temsil heyetini tanıdı

- Mebuslar meclisinin tekrar açılması sağlandı

- Sivas kongresi kararları kabul edilecekti

- Azınlıklara fazla hak verilmeyeceği belirtildi

- Bağımsızlığın korunması istendi

** Sadece Mebuslar meclisi açılma fikri kabul edildi

Temsil Heyetinin Ankara’ya Taşınması ( 27 Aralık 1919): Mustafa Kemal, gelişmeleri yakından izle*yebilmek için Temsil Heyeti ile birlikte Ankara'ya geldi

Çünkü:

1- Ankara, ulaşım ve haberleşmenin iyi olması
2- İstanbul’a ve Batı Cephesine yakın idi

3- Yurdun ortasında ve güvenlikli bir konuma sahipti

Henüz işgale uğramamıştı

09-10-2012	#3
Prof. Dr. Sinsi	İnkılap Tarihi Öğretmen Klavuzu Özeti Yeni Müfredat Erzurum Kongresi ( 23 Temmuz- 7 Ağustos 1919):Mondros Ateşkes Antlaşmasına göre, Doğu Anadolu'daki Sivas, Erzurum, Van, Bitlis, Diyarbakır, Harput illerinde bir karışıklık çıkarsa, buralar işgal edilebilecekti Amaç Doğu Anadolu'da Ermeniler'e yurt sağlamaktı Doğu Anadolu Halkı buna meydan vermemek ve haklarını savunabilmek için Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyetini kurdu Bu cemiyet, alınması gerekli tedbirleri görüşmek üzere Erzurum Kongresini topladı Mustafa Kemal de kongreye katıldı ve kongre başkanlığına seçildi Maddeleri:* 1 Millî sınırlar içinde vatan bir bütündür, parçalanamaz 2 Her türlü yabancı işgal ve müdahalesine karşı, Osmanlı Hükümetinin dağılması halinde millet, hep birlikte direniş ve savunmaya geçecektir 3 Vatanın ve İstiklâlin korunmasına Osmanlı Hükümetinin gücü yetmediği takdirde, amacı gerçekleştirmek için geçici bir hükümet kurulacaktır Bu hükümetin üyeleri millî kongre tarafından seçilecektir Kongre toplanmamışsa bu seçimi Temsil Heyeti yapacaktır 4 Kuva-yi Milliyeyi âmil ve millî iradeyi hakim kılmak esastır 5 Azınlıklara siyasî hâkimiyetimizi ve sosyal dengemizi bozucu haklar verilemez 6 Manda ve himaye kabul edilemez 7 Mebuslar Meclisinin derhal toplanmasını ve hükümet işlerinin meclis denetiminde yürütülmesini sağlamak için çalışılacaktır Erzurum Kongresinin Önemi: *Erzurum kongresi bölgesel olarak toplanmış fakat aldığı kararlar ulusal bir kongredir Doğu Anadolu Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti’nin girişimleriyle bölgedeki Ermeni tehlikesine karşı toplanmıştır İlk defa milli sınırlardan bahsedilmiş Vatanın asla parçalamaz olduğu belirtildi(Misak-ı Milli’de aynen yer aldı) İlk defa yeni hükümet kurulmasından bahsedilmiş ve ilk defa 9 kişilik Temsil Heyeti seçilmiştir * İlk defa manda ve himaye reddedilmiştir * Milli Meclisin derhal toplanması ve hükümetin meclisin denetimine girmesi kararlaştırıldı(Mebusan Meclisi) Sivas Kongresi (4 – 11 Eylül 1919):-Amasya Genelgesiyle, Sivas'ta bir kongrenin toplanması istenmişti İstanbul Hükümeti bu kongrenin toplanmasını engellemeye çalıştı Mustafa Kemal'in tutuklanması emrini verdi, İtilâf Devletleri de aynı çabayı gösterdi Fakat engelleyemediler Kongre her ilden gelen temsilcilerle toplandı ve başkanlığına da Mustafa Kemal seçildi - Vatanın bütünlüğünün ve milletin bağımsızlığının nasıl sağlanacağı konusu ele alındı Bu konuda Erzurum Kongresinde alınan kararlar aynen kabul edildi Önemi: Ülke genelindeki milli cemiyetler “ Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti” adıyla birleştirildi Manda ve himaye fikri kesin olarak reddedildi * İrade-i Milliye adıyla bir gazete çıkarıldı ( Kamuoyu oluşturmak ve ulusal gücün sesini duyurmak için çıkarıldı) * Temsil heyeti 15 kişiye çıkarılmıştır * Her yönüyle ulusal bir kongredir * Ali Fuat Cebesoy Batı Anadolu Kuva-i Milliye Komutanlığına atanmıştır ( Temsil heyeti yürütme gücünü kullanmıştır) Amasya Görüşmeleri ( 20 – 22 Ekim 1919):Damat Ferit Paşa'nın yerine getirilen Ali Rıza Paşa, Temsil Heyeti ile görüşmek üzere Bahriye Nazırı Salih Paşa'yı görevlendirdi Mustafa Kemal ve Rauf Bey'in de bulunduğu bu görüşmelerde alınan bazı kararlar: 1 Vatanın bütünlüğü ve milletin bağımsızlığı korunacaktır 2 Müslüman olmayan topluluklara siyasî egemenlik ve sosyal dengemizi bozacak nitelikte haklar verilmeyecektir 3 İstanbul Hükümeti Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk cemiyetini tanıyacaktır 4 Sivas Kongresi kararları İstanbul Hükümetince kabul edildi 5 Osmanlı Mebuslar Meclisi Anadolu'da, İstanbul Hükümetinin uygun göreceği güvenilir bir yerde toplanacaktır Önemi:* İstanbul Hükümeti, Amasya görüşmesine temsilci göndermekle, Temsil Heyetinin hukukî varlığını resmen kabul etmiş oluyordu NOT:* İstanbul Hükümeti yukarıda alınan kararlardan sadece Mebuslar Meclisi'nin toplanmasını kabul etti Amasya Genelgesi Erzurum Kongresi Sivas Kongresi Amasya Görüşmeleri Kurtuluş Savaşının amacı, gerekçesi, yöntemi açıklandı -İlk defa ulusal egemenlikten bahsedildi - İlk defa milli kurulun kurulmasından bahsetti - Sivas’ta kongre toplanması istendi - Bölgesel olmakla beraber, kararları ulusaldır - İlk kez manda ve himaye reddedildi - Doğudaki cemiyetler birleştirildi - İlk defa temsil heyeti oluşturuldu - Milli sınırlar içinde vatan bütündür, bölünmezdir - Ulusal kongredir - Erzurum Kongresi kararları aynen benimsendi - Manda ve himaye kesin olarak reddedildi - Yurttaki tüm cemiyetler birleştirildi - İrade-i Milliye gazetesi yayınlandı - Temsil heyeti yürütme yetkisini kulandı (Ali Fuat Paşayı batı cephesine atayarak) - - İstanbul Hükümeti resmen temsil heyetini tanıdı - Mebuslar meclisinin tekrar açılması sağlandı - Sivas kongresi kararları kabul edilecekti - Azınlıklara fazla hak verilmeyeceği belirtildi - Bağımsızlığın korunması istendi Sadece Mebuslar meclisi açılma fikri kabul edildi Temsil Heyetinin Ankara’ya Taşınması ( 27 Aralık 1919): Mustafa Kemal, gelişmeleri yakından izle*yebilmek için Temsil Heyeti ile birlikte Ankara'ya geldi Çünkü: 1- Ankara, ulaşım ve haberleşmenin iyi olması 2- İstanbul’a ve Batı Cephesine yakın idi 3- Yurdun ortasında ve güvenlikli bir konuma sahipti Henüz işgale uğramamıştı