09-10-2012
|
#1
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Londra Konferansı ( 23 Şubat - 12 Mart 1921 )
Londra Konferansı ( 23 Şubat - 12 Mart 1921 )
Londra Konferansı ( 23 Şubat - 12 Mart 1921 )
Toplanma Nedenleri
Sevr Anlaşması’nı gözden geçirmek ve hafifleştirilmiş biçimiyle Türklere kabul ettirmek, konferansın toplanmasının temel amacıydı
- İngiltere’nin Yunan ordusuna 1 İnönü Muharebesi yenilgisinin yaralarını sarması ve yeniden toparlanması için zaman kazandırmaya çalışması,
- Doğuda Ermenilere karşı elde edilen başarı üzerine Gümrü Anlaşması’nın imzalanması,
- Güney Cephesi’nde Kuvayımilliye’nin Fransızlara karşı başarılar elde etmesi,
- TBMM Hükümeti ile Sovyet Rusya arasında yakın ilişkiler kurulması
Londra Konferansı’nın toplanmasında etkili olan diğer gelişmelerdi
Londra Konferansı Önceside Yaşanan Gelişmeler
- Anlaşma devletleri, 2 Şubat 1921’de İstanbul Hükümeti’ni Londra Konferansı’na çağırdılar Delegeler arasında TBMM temsilcisinin bulunmasını da istediler
- 1 İnönü Zaferi’ne İstanbul Hükümeti’nin bir katkısı yokken toplantıya bu hükümetin çağrılması, TBMM’nin tepkisine neden oldu Bunun üzerine Mustafa Kemal, İstanbul Hükümeti’ne gönderdiği bir yazı ile bu durumu protesto etti Bu yazı da Mustafa Kemal, özet olarak şunu istemiştir: “İstanbul Hükümeti aradan çekilsin ve bu toplantıda TBMM tek yetkili kurum olsun ” İstanbul bu öneriyi reddetti Bunun üzerine TBMM, konferansa ayrıca çağrılırsa katılcağını bildirdi Bu durum karşısında İtilaf Devletleri, İtalya’nın arayıcılığıyla TBMM Hükümetini de konferansa doğrudan çağırmak zorunda kaldı
TBMM Londra Konferansı’nda Misakımilli doğrultusunda sonuç alınamayacağını öngördüğü halde konferansa katılma kararı aldı
Bunun öncelikli nedenleri şunlardır:
Misakımilliyi dünya kamuoyuna tanıtıp anlatabilmekti
Barışın gecikmesinden sorumlu taraf konumuna düşmemekti
İtilaf Devletlerince resmen tanınmaktı
Konferansta Yaşanan Gelişmeler
Toplantıya İstanbul Hükümeti adına Tevfik Paşa ile Ankara Hükümeti adına Dışişleri Bakanı Bekir Sami Bey katılmıştır Toplantıda ilk söz hakkının Tevfik Paşa’ya verilmesi üzerine Paşa: “Söz, milletimin asıl vekillerine aittir Bundan dolayı TBMM Heyeti’ne söz verilmesini rica ederim ” Demiştir
- Osmanlı Devleti’ne temsilen konferansa katılan Tevfik Paşa bu tutumuyla hem Türk ulusunun gerçek temsilcisinin TBMM olduğunu kabul etmiş hem de İtilaf Devletlerinin Türklerin siyasi bölünmüşlüğünden yararlanmaya yönelik politikalarını boşa çıkartmış oldu!!!
İtilaf Devletleri, Sevr Antlaşması’nın koşullarını biraz değiştirerek TBMM Heyeti’ne sundular Buna göre;
İzmir, sözde Türklere bırakılmakla birlikte, burada Yunan etkinliğine açık, özerk bir yapılanmaya gidilecekti
Boğazların durumu, Doğu’daki devletler, kapitülasyonlar, Doğu Trakya gibi konular Sevr Antlaşması’ndaki şekliyle kalacaktır
Asker sayısı Sevr Antlaşması’na göre biraz daha artacaktı
Misakımilli’nin gerçekleştirilmesi amacıyla mücadele eden TBMM konferansta ileri sürülen bu önerileri reddetmiştir Savaş dışında diplomaside de Sevr-Misakımilli kavgası yaşanmıştır
İtilaf Devletlerinin Sevr Antlaşması’nın temel hükümlerinde TBMM heyetinin de Misakımilli’de diretmeleri konferansın sonuç alınamadan dağılmasına neden olmuştur
|
|
|
|