Peygamber Efendimiz'in(S.A.V) Kullandiği 40 Öğretme Metodu

**Prof. Dr. Sinsi** · 09-08-2012

Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm, evrensel bir eğitim-öğretim sistemi getirmiş ve
Peygamber Efendimiz'in(s

v) Kullandiği 40 Öğretme Metodubütün kalpleri, bütün ruhları, bütün akılları, bütün nefisleri ideal ufka
yükseltecek bir mesaj sunmuştur

Sadece O’nun getirdiği sistemdir ki hem ruhu,
hem aklı hem de nefsi, yükselebilecek en son noktaya ulaştırmıştır

1

Efendimiz, söylediği hakikatleri bizzat yaşayarak hayatıyla göstermiştir

2

Dinî yükümlülükleri tedrîcî (yavaş yavaş, basamak basamak) bir sistemle
öğretmiştir

3

Öğretmede orta yolda durmaya ve insanları bıktırmaktan uzak durmaya riayet
etmiştir

4

Öğrenenler arasındaki kişisel farklılıkları göz önünde bulundurmuştur

5

Karşılıklı konuşma ve soru-cevap şeklini kullanmıştır

6

Yanlış düşünceyi söküp atmak ve gerçek doğru bilgiyi net bir şekilde muhatabın
kafasına yerleştirmek için aklî ölçüleri kullanmıştır

7

Muhataplarına soru yöneltmiş, böylece onların zeka ve bilgi seviyelerini ölçmüştür

8

Mukayese ve örneklendirme metodunu kullanmıştır

9

Benzetme ve halk arasında yaygın olarak kullanılan örnekleri kullanmıştır

10

Anlattığı hususu, elinde herhangi bir şey ile yere ve toprağa çizerek bizzat
göstermiştir

11

Sözle beraber jest ve mimiklerini kullanmış ve el ile işaretlerde bulunmuştur

12

Önemine binaen, halin mümkün kıldığı bir nesneyi bizzat eline almış, eliyle
kaldırmış ve arkasından söyleyeceği hususu söylemiştir

13

Muhataplarından bir soru gelmeden söze önce kendileri başlamıştır

14

Muhatabının sorusuna eksik ve fazla olmadan cevap vermiştir

15

Muhatabının sorusuna, onun ihtiyacına binaen sorduğundan daha fazlasıyla cevap
vermiştir

16

Muhatabını, güzel bir hikmete binaen, sorduğu sorudan daha önemli bir hususa
yönlendirdiği de olmuştur

17

Soru soranın sorduğu soruyu tekrarlamasını istemiştir

18

Muhatabın aldığı cevabı tekrar etmesini istemiştir

Böylece cevap
unutulmayacaktır

19

Bildiği bir husustan dolayı kişiyi imtihan etmiştir ki bununla doğru cevap
vereceği için kişiyi sena etmek, övmek istemiştir

20

Önünde olan bir olaya karşı susma yolunu tercih etmiştir

21

Öğretme esnasında meydana gelebilecek imkan ve fırsatları değerlendirmiştir

22

Latife ve şaka yoluyla öğretmeyi tercih etmiştir

23

Öğrettiği hususu yeminle tekit etmiş perçinlemiştir

24

Öğretilen hususun önemine binaen sözü üç kere tekrar etmiştir

25

Konunun önemini oturuşunu ve duruşunu değiştirerek ve sözü tekrar ederek
göstermiştir

26

Cevabı geciktirerek muhatabın sorusunu tekrar etmesini sağlayarak onu uyarmıştır

27

Muhatabı intibaha sevk etmek için, onu omzundan veya elinden tutmuştur

28

Muhatabı teşvik için veya onu sıkıntıya sokacak bir durumdan dolayı, bazı
hususların gizli kalmasını yeğlemiştir

29

Söyleyeceği hususun hafızalarda daha iyi yer etmesi veya ezberlenmesi için, sözü
kısa ve öz bir şekilde ifade etmiş, daha sonra ise ayrıntılarına geçmiştir

30

Cevabın birkaç madde ile verileceği durumlarda önce cevabın kaç maddeden
oluştuğunu bildirmek için sayıyı söylemiş daha sonra saymıştır

31

Va’z etme, nasihat etme ve öğüt verme metodunu kullanmıştır

32

İnsanların şevklerini kamçılama veya neticesi elem verici hususlardan şiddetle
uzaklaştırma (Tergib ve terhib) metodunu kullanmıştır

33

Kıssa ve geçmiş ümmetlere ve insanlara dair haberlerle öğretme metodunu
uygulamıştır

34

Sorunun cevabının muhatabı utandırma ihtimali olan hususlarda önce nazik bir
hazırlık süreci hazırlamış ve soruyu öyle cevaplandırmıştır

35

Sorunun cevabının muhatabı utandırma ihtimali olan hususlarda üstü kapalı olarak
kinaye yoluyla ve işaret ederek yetinmiştir

36

Kadınlara öğretmeyi ve nasihat etmeyi de asla ihmal etmemiştir

37

Halin gerektirdiği durumlarda öğretme hususunda azarlayıp paylamayı
(ta’nif) ve kızmayı (gadab) da ihmal etmemiştir

Ne var ki onun paylaması ve
kızması da merhamet yörüngesinde ve ümmetinin selameti için olmuştur

38

Talim ve tebliğde, kitabeti (yazma metodunu) da kullanmıştır

39

Yabancı dilleri (mesela Süryaniceyi) öğrenmesi için bazı sahabeleri
görevlendirmiştir ki bu husus da günümüzde dünyanın dört bir tarafında
İslam’ın güzelliklerini öğrenmek isteyenlere karşı yapılacak vazifenin çok
önemli bir basamağını teşkil etmektedir

40

Bizzat kendi mübarek zatıyla talimde bulunmuştur

09-08-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Peygamber Efendimiz'in(S.A.V) Kullandiği 40 Öğretme Metodu Efendimiz Aleyhissalâtü Vesselâm, evrensel bir eğitim-öğretim sistemi getirmiş ve Peygamber Efendimiz'in(sav) Kullandiği 40 Öğretme Metodubütün kalpleri, bütün ruhları, bütün akılları, bütün nefisleri ideal ufka yükseltecek bir mesaj sunmuştur Sadece O’nun getirdiği sistemdir ki hem ruhu, hem aklı hem de nefsi, yükselebilecek en son noktaya ulaştırmıştır 1 Efendimiz, söylediği hakikatleri bizzat yaşayarak hayatıyla göstermiştir 2 Dinî yükümlülükleri tedrîcî (yavaş yavaş, basamak basamak) bir sistemle öğretmiştir 3 Öğretmede orta yolda durmaya ve insanları bıktırmaktan uzak durmaya riayet etmiştir 4 Öğrenenler arasındaki kişisel farklılıkları göz önünde bulundurmuştur 5 Karşılıklı konuşma ve soru-cevap şeklini kullanmıştır 6 Yanlış düşünceyi söküp atmak ve gerçek doğru bilgiyi net bir şekilde muhatabın kafasına yerleştirmek için aklî ölçüleri kullanmıştır 7 Muhataplarına soru yöneltmiş, böylece onların zeka ve bilgi seviyelerini ölçmüştür 8 Mukayese ve örneklendirme metodunu kullanmıştır 9 Benzetme ve halk arasında yaygın olarak kullanılan örnekleri kullanmıştır 10 Anlattığı hususu, elinde herhangi bir şey ile yere ve toprağa çizerek bizzat göstermiştir 11 Sözle beraber jest ve mimiklerini kullanmış ve el ile işaretlerde bulunmuştur 12 Önemine binaen, halin mümkün kıldığı bir nesneyi bizzat eline almış, eliyle kaldırmış ve arkasından söyleyeceği hususu söylemiştir 13 Muhataplarından bir soru gelmeden söze önce kendileri başlamıştır 14 Muhatabının sorusuna eksik ve fazla olmadan cevap vermiştir 15 Muhatabının sorusuna, onun ihtiyacına binaen sorduğundan daha fazlasıyla cevap vermiştir 16 Muhatabını, güzel bir hikmete binaen, sorduğu sorudan daha önemli bir hususa yönlendirdiği de olmuştur 17 Soru soranın sorduğu soruyu tekrarlamasını istemiştir 18 Muhatabın aldığı cevabı tekrar etmesini istemiştir Böylece cevap unutulmayacaktır 19 Bildiği bir husustan dolayı kişiyi imtihan etmiştir ki bununla doğru cevap vereceği için kişiyi sena etmek, övmek istemiştir 20 Önünde olan bir olaya karşı susma yolunu tercih etmiştir 21 Öğretme esnasında meydana gelebilecek imkan ve fırsatları değerlendirmiştir 22 Latife ve şaka yoluyla öğretmeyi tercih etmiştir 23 Öğrettiği hususu yeminle tekit etmiş perçinlemiştir 24 Öğretilen hususun önemine binaen sözü üç kere tekrar etmiştir 25 Konunun önemini oturuşunu ve duruşunu değiştirerek ve sözü tekrar ederek göstermiştir 26 Cevabı geciktirerek muhatabın sorusunu tekrar etmesini sağlayarak onu uyarmıştır 27 Muhatabı intibaha sevk etmek için, onu omzundan veya elinden tutmuştur 28 Muhatabı teşvik için veya onu sıkıntıya sokacak bir durumdan dolayı, bazı hususların gizli kalmasını yeğlemiştir 29 Söyleyeceği hususun hafızalarda daha iyi yer etmesi veya ezberlenmesi için, sözü kısa ve öz bir şekilde ifade etmiş, daha sonra ise ayrıntılarına geçmiştir 30 Cevabın birkaç madde ile verileceği durumlarda önce cevabın kaç maddeden oluştuğunu bildirmek için sayıyı söylemiş daha sonra saymıştır 31 Va’z etme, nasihat etme ve öğüt verme metodunu kullanmıştır 32 İnsanların şevklerini kamçılama veya neticesi elem verici hususlardan şiddetle uzaklaştırma (Tergib ve terhib) metodunu kullanmıştır 33 Kıssa ve geçmiş ümmetlere ve insanlara dair haberlerle öğretme metodunu uygulamıştır 34 Sorunun cevabının muhatabı utandırma ihtimali olan hususlarda önce nazik bir hazırlık süreci hazırlamış ve soruyu öyle cevaplandırmıştır 35 Sorunun cevabının muhatabı utandırma ihtimali olan hususlarda üstü kapalı olarak kinaye yoluyla ve işaret ederek yetinmiştir 36 Kadınlara öğretmeyi ve nasihat etmeyi de asla ihmal etmemiştir 37 Halin gerektirdiği durumlarda öğretme hususunda azarlayıp paylamayı (ta’nif) ve kızmayı (gadab) da ihmal etmemiştir Ne var ki onun paylaması ve kızması da merhamet yörüngesinde ve ümmetinin selameti için olmuştur 38 Talim ve tebliğde, kitabeti (yazma metodunu) da kullanmıştır 39 Yabancı dilleri (mesela Süryaniceyi) öğrenmesi için bazı sahabeleri görevlendirmiştir ki bu husus da günümüzde dünyanın dört bir tarafında İslam’ın güzelliklerini öğrenmek isteyenlere karşı yapılacak vazifenin çok önemli bir basamağını teşkil etmektedir 40 Bizzat kendi mübarek zatıyla talimde bulunmuştur