|
Prof. Dr. Sinsi
|
Virüs Tarihi-Virüslerin Hikayesi-Virüsler Nasıl Gelişdi-Bilgisayar Pc Virüsleri Hakk
Virüs nedir? Nasıl bulaşır?
Bilgisayar virüsleri, çalıştığında bilgisayarınıza değişik sekillerde zarar verebilen bilgisayar programlarıdır Bu programlar (ya da virüs kodları) çalıştırıldığında programlanma şekline göre bilgisayarınıza zarar vermeye başlar Ayrıca, tüm virüs kodları (bilinen adıyla virüsler) bir sistemde aktif hale geçirildikten sonra çoğalma (bilgisayarınızdaki diğer dosyalara yayılma, ağ üzerinden diger bilgisayarlara bulaşma vb gibi) özelliğine sahiptir
Bilgisayar virüslerinin popüler bulaşma yollarından birisi "virüs kapmış bilgisayar programları" dır Bu durumda, virüs kodu bir bilgisayar programına (söz gelimi, sık kullandığınız bir kelime işlemci ya da beğenerek oynadığınız bir oyun programı) virüsü yazan (ya da yayan) kişi tarafindan eklenir Böylece, virüslü bu programları çalıştıran kullanıcıların bilgisayarları virüs kapabilirler Özellikle internet üzerinde dosya arşivlerinin ne kadar sık kullanıldığını düşünürsek tehlikenin boyutlarını daha da iyi anlayabiliriz
Virüslenmiş program çalıştırıldığında bilgisayar virüs kodu da, genellikle, bilgisayarınızın hafızasına yerleşir ve potansiyel olarak zararlarına başlar Bazı virüsler, sabit diskinizin ya da disketlerinizin "boot sector" denilen ve bilgisayar her açıldığında ilk bakılan yer olan kısmına yerleşir Bu durumda, bilgisayarınız her açıldığında "virüslenmiş" olarak açılır Benzer şekilde, kendini önemli sistem dosyalarının (MSDOS ve windows için COMMANDCOM gibi) peşine kopyalayan virüsler de vardır
* Kaç çeşit bilgisayar virüsü vardır?
Bilgisayar virüslerini, genel olarak 2 grupta toplamak mümkün:- Dosyalara bulaşan virüslerBu gruba girenler, genellikle, kullanıcının çalıştırdığı programlara bulaşır Programların virüslenmesi iki yolla olur: Ya virüs kodu bilgisayarın hafızasına yerleşmiştir ve her program çalıştırılışında o programa bulaşır; ya da hafızaya yerleşmeden sadece "virüslü program her çalıştırılışında" etkisini gösterebilir Ancak, virüslerin çoğu kendini bilgisayarın hafızasına yükler- Bilgisayarın sistem alanlarına bulaşan virüslerBu gruba giren virüsler ise, bilgisayarın ilk açıldığında kontrol ettiği özel sistem alanlarına (boot sector) ve özel sistem dosyalarına (commandcom gibi) yerleşirlerBazi virüsler ise her iki şekilde de zarar verebilir
Bazı virüsler, virüs arama programları tarafindan saptanmamak için bazı "gizlenme" teknikleri kullanırlar (Stealth Virüsleri) Bazi tür virüsler ise, çalıştırıldığında kendine benzer başka virüsler üretir (Polymorphic virüsler)
* Bilgisayar virüslerinin olasi zararları nelerdir?
Bilgisayar virüsleri,
Ekraniniza can sıkıcı mesajlar çıkararak çalışmanızı bölebilir/engelleyebilir
Bilgisayarınızın hafızasını ve/veya disk alanını kullanarak bu kaynaklara verimli olarak erişiminizi engelleyebilir
Kullandığınız dosyaların içeriklerini bozabilir/silebilir
Kullandığınız bilgisayar programlarını bozabilir, çalışmalarını yavaşlatabilir
Sabit diskinizin tamamını ya da önemli dosyaların olduğu kısımlarını silebilir
* Virüsler sadece PC'lere mi bulaşır?
Hayır, sadece PC'lere bulaşmaz; ancak en çok dos ve windows işletim sistemi ile çalışan PC'lere bulaştığını söyleyebiliriz Macintosh virüsleri de bir hayli yaygındır Unix işletim sistemi ile çalışan bilgisayarlarda virüs bulaşma vakaları oldukça azdır
* Virüsler nasıl bu kadar hızlı yayılıyor?
Eskiden en sık karşılaşılan yol, bir bilgisayardan diğerine "disket" ile dosya aktarımı idi Günümüzde ise, bilgisayar ağlarının oldukça yoğun kullanılması, herkese açık (anonim) dosya arşivleri ve internet üzerindeki popüler etkileşimli ortamlar (IRC, ICQ, Web gibi) virüslü programların yayılması için oldukça uygun ortamlardır Ayrıca, e-mail yoluyla gelen programların kontrolsüz çalıştırılması da bir başka potansiyel tehlike olarak karşımızdadır
* "Truva atı" (Trojan Horse) nedir?
Truva atı da aslında "virüs" ile eşdeğer Tek farkı, ilk anda aldığınız programın yararlı birşeyler yaptığını sanıyorsunuz ancak zararlı oldugunu daha sonra anlıyorsunuz Söz gelimi, sadece bir virüs bulaştırmak için yazılmış bir oyun programı
* Virüsler programların yanında veri dosyalarını da bozabilir mi?
Bazı virüsler, doğrudan data dosyalarını bozabilirler Birçok virüs, DAT, OVR, DOC gibi çalıştırılabilir olmayan dosyaları hedef alıp bozabilmektedir Ancak bilgisayar virüsleri de bir çeşit "bilgisayar programları" olduğundan, virüsün yayılabilmesi için mutlaka virüs kodunun çalışması lazım Bu yüzden, söz gelimi bir düzyazı içeren dosyanın (text) virüs taşıma ihtimali yok
* Macro virüsü nedir?
Bazı programların, uygulama ile birlikte kullanılan "kendi yardımcı programlama dilleri" vardır Söz gelimi, popüler bir kelime islemci olan "MS Word", "Macro" adı verilen yardımcı paketlerle yazı yazma sırasında bazı işleri otomatik ve daha kolay yapmanızı sağlayabilir Programların bu özelliğini kullanarak yazılan virüslere "macro virüsleri" adı verilir Bu virüsler, sadece hangi macro dili ile yazılmışlarsa o dosyaları bozabilirler Bunun en popüler ve tehlikeli örneği "Microsoft Word" ve "Excel" macro virüsleri Bunlar, ilgili uygulamanın macro dili ile yazılmış bir şekilde, bir word ya da excel kullanarak hazırladığınız dökümana yerleşir ve bu dökümana her girişinizde aktif hale geçer Macro virüsleri, ilgili programların kullandığı bazı tanımlama dosyalarına da bulaşmaya (normaldot gibi) çalışır Böylece o programla olusturulan her döküman virüslenmiş olur Microsoft Office (word, excel vb) macro virüsleri ile başetmek ve korunmak için, http://wwwmicrosoftcom/msoffice adresinde gerekli bilgiler bulunabilir
* Bilgisayarımın virüs kapıp kapmadığını nasıl anlarım? Bunu saptayan programlar var mı?
Eger bilgisayarınıza virüs bulaşmışsa, bu durumda bilgisayarınızda "olağan dışı" bazı durumlar gözlemleyebilirsiniz Bazi virüsler, isimleri ile ilgili bir mesajı ekranınıza getirebilir Bazıları makinanızın çalışmasını yavaşlatabilir, ya da kullanılabilir hafızanızı azaltır Bu son iki sebep sırf virüs yüzünden olmasa da gene de şüphelenmekte fayda var
Bilgisayarınızın virüs kaıip kapmadığını saptayan "anti-virüs" programları da var Bu programlar, bilgisayarınızın virüs kapabilecek her tarafını (hafıza, boot sector, çalıştırılabilir programlar, dökümanlar vb) tararlar Bu programların virüs saptama yöntemleri 2 türlüdür:
Kendi veritabanlarındaki virüslerin imzalarını (virüsün çalışmasını sağlayan bilgisayar programı parçası) bilgisayarınızda ararlar Programlarınızı, virüs olabilecek zararlı kodlara karşı analiz edebilirler
Günümüzdeki popüler anti-virüs programlarının veri tabanlarında binlerce virüs imzası ve bunların varyantları vardır Bu veri tabanları, yeni çıkan virüsleri de ekleyerek sık aralıklarla güncellenir Bütün virüs programları 3 temel işleve sahiptir :- Virüs Arama, bulma (virus scanner)- Bulunan virüsü temizleme (virus cleaner)- Bilgisayarınızı virüslerden korumak için bir koruyucu kalkan oluşturma (virus shielder)Virüs kalkanları, bilgisayarınız her açıldığında kendiliğinden devreye giren, ve her yeni program çalıştırdığınızda, bilgisayarınıza kopyaladığınızda (başka bir bilgisayardan, internet üzerinden, disketten vb) bunları kontrol eden ve tanımlayabildiği virüs bulursa sizi uyaran ve virüs temizleme modülünü harekete geçirebilen araçlardır
Bazı popüler anti virüs programları, üretici şirketler ve web adresleri şunlardır :
McAfee Associates, Inc http://wwwmcafeecom
IBM Anitvirus http://wwwavibmcom
Norton Antivirus http://wwwsymanteccom
F-Prot http://wwwdatafellowscom
Thunderbyte Antivirus http://wwwthunderbytecom
Bu programlar genellikle "shereware" dir Bazilarının kısıtlı kullanımlı "freeware" sürümleri de vardır Macintosh, OS/2 ve Windows için bu tip programları yerel Raksnet Tucows arşivinden de alabilirsiniz Adresi: http://tucowsraksnetcomtr
* Bilgisayarım virüslendi Nasıl temizleyecegim?
Bir programın virüslü olduğundan şüpheleniyorsanız, yapacağınız ilk iş, o an kullandığınız tüm uygulamaları kapatmak, yaptığınız işleri saklamak Ardından, bir antivirüs programı ile bilgisayarınızı (gerekirse disket(lerin)izi tarayın Her zaman için, kullandığınız antivirüs programının yeni bir sürümünü elde etmeye çalışın
Eger bilgisayarınızın sistem alanları da etkilenmişse, bu durumda bilgisayarınızı kapatın Ardından, bilgisayarınızı "temiz bir sistem disketi" ile açın Bu yüzden, her zaman böyle bir disket bulundurmak faydalı olacaktır (windows95 için Rescue Disk) Daha sonra, bir virüs tarama/temizleme programı ile bilgisayarınızı tarayın
* Virüslerden korunma yolları nelerdir?
En iyi korunma yolu, şüpheli programları, güvenmediğiniz internet sitelerinden aldığınız programları hemen kontrol etmeden çalıştırmamak Dışarıdan bir program aldığınızda "MUTLAKA BİR VİRUS TARAYICI İLE" kontrol edin
Ancak, bu korunma önlemi de yetmeyebilir Virüsler yanında, çalıştırdığınızda bilgisayarınızın önemli dosyalarını silen, disklerinizi formatlamaya çalışan ve ilk anda yararlı gibi görünen (söz gelimi ilk anda bir oyun programı olduğunu sanırsınız) programlar da var Bu programlar, genellikle, illegal programların bulundugu birtakım kontrolsüz FTP sitelerinde, web sitelerinde bulunmaktadır Bu tip programların dağıtıldığı önemli yerlerden biri de haber gruplarıdır (usenet news) Aldığınız bir mailin sonuna eklenen ve "lütfen ilişikteki kısa programı çalıştırın, size çok güzel bir yeni yıl kutlaması mesajı veriyor" gibi bir mesaj görür, eklenmiş programı alır ve çalıştırırsanız başınız muhtemelen dertte olacak demektir Programı alırsınız, içinden hiç virüs çıkmaz Ama, aldığınız program, çalıştırıldığında, aslında makinanıza ciddi zararlar veren bir algoritmayı doğrudan çalıştırıyor olabilir Bu yüzden, çok dikkatli olmak lazım Son pişmanlik fayda etmiyor
Önemli dosyalarınızın (sistem dosyaları, önemli kişisel dosyalar vb) yedeklerini almaya çalışın Ve de süpheli bir şekilde aldığınız bir programı hemen silin
Bilgisayarınıza, eger imkanınız varsa, bir virüs koruyucu kalkan programı yükleyin Bu da, sizi bir miktar koruyacaktır Bu programların seçenekleri ile biraz oynayarak tam kullanımını öğrenin Bazıları, disk formatlama, dosya silme vb gibi konularda kullanıcıyı uyaran özelliklere sahiptir
* Internet'ten aldığım e-posta'dan bilgisayarım virüs kapabilir mi?
Sadece düz yazı içeren bir e-postayı okumakla sisteminize virüs filan bulaşmaz Eger aldığınız e-posta ile birlikte bir "attachment (eklenmiş dosya)" varsa (eklenmiş dosya, herhangi bir çalıştırılabilir (executible) dosya olabilir), mailinizi okuyup gelen dosyayı diskinize saklamakla "o dosya virüslü dahi olsa" yine virüs bulaşmaz Tabii, eklenmiş dosyayı çalıştırırsanız ve o dosya da virüslü ise, sisteminize virüs bulaşabilir Bu tamamen sizin sorumluluğunuz Yıllar içinde mail programları oldukça gelişmiştir bazı özel tekniklerle, mail içine "doğrudan çalıştırılabilir kod" ekleme olanağı vermektedir Daha çok yeni olan bu kullanım, tüm potansiyel virüs saldırılarına açıktır Dolayısıyla, size gelen bir maili okumadan önce, "konusuna" ve "kimden gönderildiğine" ayrıca "uzunluğuna" bakıp ona göre bir karar verebilirsiniz Kullandığınız mail programı, bazı seçeneklerini degiştirirseniz, maili okumak için açtığınız anda, sizin onayınızı almadan, aslında bir program olan ilgili kod çalışmaya başlayabilir
* Internet'teki web sitelerine girdiğimde bilgisayarım virüs kapabilir mi?
Hayır, bulaşmaz web sayfalarını oluşturmada kullanılan HTML, sabit diske yazma/silme vb yapılmasına izin vermez Bunun yanında, web sayfalarında çok kullanılan Java ve JavaScript ile yazılmış web uygulamaları da diskinize kesinlikle hiçbirşey yazmaz, hiçbirşeyi silmez Bu yüzden, gönül rahatlığı ile web üzerinde dolaşabilirsiniz
* Internet'teki bir dosya arşivinden aldığım programlar virüslü olabilir mi? Bunlar ne kadar güvenli?
Güvenilir dosya arşivlerinden alınan programlarda virüs olması ihtimali yok denecek kadar azdır Bunlar genellikle, popüler bilgisayar dergilerinin arşiv siteleri; tanınmış yazılım şirketleri, yansıları dünyanın pek çok yerinde tutulan Simtel, Cica, Tucows, Winsite gibi sitelerdir Zaten bir siteye girdiginizde o sitenin muhteviyatı size bazı ipuçları verir Eger illegal programların ve "crack" olarak adlandırılan bazı programların olduğu bir sitede iseniz virüslü program alma ihtimaliniz son derece yüksek
|