Muzaffer Şerif Biyografisi
 

Muzaffer Şerif biyografisi

Muzaffer Şerif hayatı

Muzafer Sherif, asıl adı Muzaffer Şerif Başoğlu (29 Temmuz 1906, Ödemiş,

İzmir,

Türkiye-16 Ekim 1988,

Fairbanks, Alaska,

ABD),

Türk asıllı

ABD'li

psikolog.

Sosyal psikolojinin kurucular kuşağı içinde yer almış,

deneysel psikoloji yöntemlerini kullanmadaki başarısıyla bu bilim dalının en önde gelen adlarından biri olmuştur.

İzmir Amerikan Koleji'nden sonra

İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Felsefe Bölümü'nü bitirdi (1929). Aynı yıl İzmir Erkek Öğretmen Okulu'nda felsefe dersleri vermeye başladı. Hükümet tarafından ABD'ye felsefe tahsili yapmaya gönderildi, Harvard Üniversitesi'nde psikoloji dalında lisans eğitimi yaptı. 1932'de

Ankara'da

Gazi Eğitim Enstitüsü'nde psikoloji öğretmenliğine getirildi. Kısa süre sonra

lisansüstü öğrenimi için

ABD'de

Harvard Üniversitesi'ne gitti. 1935'te

Columbia Üniversitesi'nde

doktora çalışmasını tamamladı.

Almanya ve

Fransa'daki üniversitelerde kısa süreli araştırmalar yaptıktan sonra 1937'de yeniden Gazi Eğitim Enstitüsü'ndeki görevine döndü.

1939'da

Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Felsefe Bölümü'nde psikoloji doçenti olarak ders vermeye başladı. 1940-1944 arasında Yurt ve Dünya, Adımlar ve İnsan dergileriyle

Tan gazetesinde başta ırkçılık olmak üzere birçok konuda makaleler yazdı. Irk Psiklolojisi (1943) adlı kitabında üstün ırk kuramını ve

Turancılığı eleştirdi. 1944'te, derslerinde

komünizm propagandası yaptığı gerekçesiyle

Türkiye Komünist Partisi (TKP) davasında kovuşturmaya uğrayarak tutuklandı. Ülke içinden ve dışından gelen yoğun tepkilerden sonra 1945'te serbest bırakıldı. Tutukluluğu sırasında

Princeton Üniversitesi'nden gelen bir çağrıya uyarak, Şubat 1945'te ABD'ye gitti. Ertesi yıl

Yale Üniversitesi'ne geçti.

Oklahoma Üniversitesi'nde, daha sonra sosyal psikoloji alanında birçok deneyin gerçekleştirileceği Grup İlişkileri Enstitüsü'nü kurdu. ABD'ye yerleştikten birkaç yıl sonra ABD vatandaşlığına geçti. 1980'lerin başlarına değin görev yaptığı

Pennsylvania Park Üniversitesi'nden emekliye ayrıldı.

Sherif sosyal psikoloji çalışmalarını temel olarak “ego psikolojisi” çerçevesinde ve birey ile grup arasındaki ilişkiler üzerinde yoğunlaştırdı. Bu bilim dalına çok önemli kuramsal katkılarda bulundu. “Norm oluşumu” alanında geliştirdiği özgün deneysel çalışmalar sonucunda, bireyin karmaşık ve belirsiz olaylara başkalarının değerleriyle baktığını saptadı. Bu kuramsal sonuçlar, “uyum” sorunu üzerinde çalışan araştırmacılar için de çıkış noktası oldu.

1936'da yayımladığı Psychology of Social Normsta (Toplumsal Normların Psikolojisi) kişinini üyesi bulunduğu gruplardan nasıl etkilendiğini inceleyerek toplumsal kuralların gruba göre belirlendiğini, gruplar değiştikçe kuralların da değişeceğini deneylerle ortaya koydu. Öte yandan gruplar arası çatışmanın toplumsal işbirliğini etkin biçimde engellediğini, tek bir grubun olanaklarının yetersiz kalacağı amaçlara ulaşmakta grup çatışmalarının azaltılabileceğini gösterdi. Sherif'e göre, grupların olağandışı amaçlara yönelik çalışmaları bir süreç niteliği kazandığında, bir süre sonra olumlu bir “birikim” ortaya çıkabiliyordu.

Sherif'in sosyal psiklojiyi sistemleştirdiği An Outline of Social Psychologyde (1948; C.W. Sherif ile birlikte, Sosyal Psikolojinin Anahatları) kullandığı temel psikoloji kavramları, birçok bilim adamının toplumsal değişimle ilgili araştırmaları için anahtar işlevi gördü.

Yapıtları

Hunger as a Factor in Learning (1931; Bir Öğrenme Faktörü Olarak; Açlık)

Psychology of Social Norms (1936; Toplumsal Normların Psikolojisi)

An Outline of Social Psychology (1948; C.W. Sherif ile birlikte, Sosyal Psikolojinin Anahatları)

Groups in Harmony and Tension (1953; C.W. Sherif ile birlikte; Uyum ve Gerilim İçinde Gruplar)

Social Judgement: Assimilation and Contrast Effects in Communication and Attitude Change (1961, C.I. Howland ile birlikte; Toplumsal Yargı: İletişimde ve Tutum Değişikliğinde Özümleme ve Kontrast Etkileri)

Reference Groups: Exploration into Conformity and Deviation of Adolescents (1964; C.W. Sherif ile birlikte; Referans Grupları: Ergenlerin Uyum ve Çatışmasının Açığa Çıkarılması)

Group Conflict and Cooperation: Their Social Psychology (1966; Grup Çatışması ve İşbirliğinin Sosyal Psiklojisi)