İnsanlarda B12 Eksikliği Unutkanlığa Yol Açıyor
 

İnsanlarda B12 Eksikliği Unutkanlığa Yol Açıyor

B12, hayatımızın temel fonksiyonları için mutlaka gerekli olan bir vitamindir.

B12 olmazsa hücre çekirdeği tam olgunlaşamaz ve yeterli bir protein sentezi

yapılamaz. B12 vitamini bazı bakteriler tarafından ince bağırsaklarda üretilse

de bu miktar yeterli değildir. Bu nedenle besin maddeleri ile alınması şarttır.

Bu besinler et, süt, kümes hayvanları, yumurta ve deniz ürünleridirler. B12

vitamini, meyve ve sebzelerde bulunmaz. Isıya dayanıklıdır, yani pişirmekle

etkinliği kaybolmaz.

B12, suda eridiği halde depo edilen yegane vitamindir. Depo edildiği yer ise

karaciğerdir. Bu özelliğinden ötürü eksiklik belirtileri yıllar sonra ortaya

çıkar. Bu süre 3-5 yıl kadardır. Gıdalardaki B12 vitamininin emilimi için iki

koşul gereklidir. İlki midenin asit ortamı, ikincisi ise midenin ancak asit

ortamda ürettiği İntrinsik Faktör(IF) adı verilen maddedir. B12, bu faktör ile

birleşerek ince bağırsaklara geçer ve bu formuyla emilir.

Buradan hareketle mide asidini gidermek amacıyla sık kullanılan ilaçların B12

eksikliğine yol açabileceğini ısrarla vurgulamak isterim. Mide asidi,

yaşlandıkça da azalmaya oaşlar. Buna bağlı olarak B12 de azalır. 65 yaş üzerinde

her beş kişiden ikisinde B12 eksilir, bu nedenle yakın takip ve tedavi gerekir.

B12 eksikliği anemisi, kadın ve erkeklerde eşit sıklıkta görülür. Anemiden ötürü

cilt soluk, adeta limon sarısı rengindedir. B12 eksikliğine bağlı anemi yavaş

gelişir. Çoğu zaman farkına bile varılmaz. Süreç içinde halsizlik, çabuk

yorulma, nefes darlığı ve çarpıntıya neden olur. Önlem alınmaz ise kalp

yetmezliğine yol açabilir.

B12 eksikliği anemisinde kırmızı kan hücrelerinin sayısı azalırken hacimleri

artmıştır. Bu nedenle makrositer anemi diye tanımlanır. Demir eksikliği

anemisinde ise tam tersi olur. B12 eksikliğinde beyaz kan hücreleri ve

pıhtılaşma hücreleri de sayıca azalırlar. Anemi nedeniyle sabahları uyanmak çok

zor olur, bir türlü kendine gelemediğinden yakınır.

Dil Ağrısı

B12 eksikliği anemisinde dil ağrısı karakteristiktir. Pek çoğunda dil kızarır ve

üzerindeki doğal pürtükler de silinir. Ağız boşluğu ve dilde aft adını

verdiğimiz yaralar sıktır.

Eksikliğin devamında sindirim sistemi yakınmaları ortaya çıkar. Uzun süren

bulantılar, hazımsızlık ve kabızlık görülür. B12 eksikliğinde sinir sistemi

rahatsızlıkları da son derece önemlidirler. Hemen her türden nörolojik arazlar

olasıdırlar. Bacaklarda ve kollarda uyuşma, karıncalaşma, his azalması en sık

rastlananlardır.

Unutkanlık ve Depresyon

Dengesizlik, sık dile getirilen bir nörolojik yakınmadır. Dengesizlik, çok kişi

tarafından sallanma duygusu olarak tarif edilir. Birlikte kulak çınlaması da

olabilir. Bu durum, pozisyoner vertigo’ya çok benzer. Depresyon, en sık görülen

duygu durum bozukluğudur. İçe kapanma ve karamsar duygular ön plana geçerler.

Zihinsel performans kaybolur. Entelektüel beceriler giderek zayıflar. Okumak

istemez, çok kez okuduğunu anlamadığını, anlatılanlara ise konsantre olamadığını

söyler. Unutkanlık, eğer önü alınmazsa uzun vadede bunamaya yol açabilir.

İlerlemiş olgularda idrar kontrolü güçleşir, idrar kaçırmaya yol açar. Cinsel

güç azalması, adet düzensizlikleri, B12 eksikliğinin neden olabileceği diğer

sorunlardır.

Tedavi için B12 vitamini kullanılır. Hafif şekillerinde ağız yoluyla günde

birkaç tablet yeterlidir. Ağır şekillerinde ise enjeksiyon formları tercih

edilir. Enjeksiyon tedavisine başlamadan birkaç gün önce potasyum tabletleri

öneriyoruz. Çünkü B12 enjeksiyonu, ilk günlerde şiddetli potasyum kaybına neden

olabilir.