ForumSinsi - 2006 Yılından Beri - Anne Adayları Lütfen Dikkat

Hamile kadinlar her zaman birseyleri dert ederler.Soludugumuz hava kirli mi? Içtigimiz su temiz mi? Esimin içtigi sigara yada bu sabah içtigim kahve bebegimin sagligina zarar verebilir mi? Ya disçide çektirdigim röntgen?Bu tür kaygilar hamileligi gereksiz yere sinir bozucu hale getirebilir. Ama bilgi; hem bunlardan kurtulmanizi saglar hem de saglikli bir bebeginiz olma olasiligini arttirir.Hamileliginiz sirasinda bebeginize zarar vermemek istiyorsaniz lütfen asagidakilere bir göz atin:
ALKOL
Hamileligimizin ikinci ayina kadar genellikle hamile kalindigindan habersiz oldugumuz için;bunu bilmemiz halinde asla yapmayacagimiz seyleri, bilmeden yapariz. Hamilelik süresince fazla içki içmenin bebekte birçok soruna yol açtigi gösterilmistir.Bebegin kan dolasimina giren alkol miktarinin anne kanindaki alkol yogunluguna yaklasik oldugu ve annenin aldigi alkolü bebeginde paylastigi göz önüne alinirsa bu pekde sasirtici sayilmaz. Alkolü bedenden atmak için gereken süre bebekte annenin iki katidir. Yani anne hafif çakirkeyifken, bebek sarhostur.
Hamilelik boyunca agir alkol alimi (günde 5-6 kadeh sarap, bira, raki) ciddi dogum koplikasyonlarinin yani sira bebekle ilgili alkol sendromunada yol açar. Bu durumda bebek normalden küçüktür ve genellikle zihinsel özürlüdür. Bas, yüz, kollar, bacaklar ve merkezi sinir sisteminde(beyin ve omurilik) bir çok yapi bozuklugu vardir.Ayrica bu bebeklerde yenidogan döneminde (dogum sonrasi ilk 28 gün) ölüm orani yüksektir. Bebekte daha sonra çocukluk dönemindede ögrenimsel, davranissal ve toplumsal uyumla ilgili sorunlar olusur.
Içki içmeyi sürdürmenin riski doza baglidir,ne kadar çok içerseniz ,bebeginize vereceginiz zarar o kadar çok olur. Hamilelikte orta derece alkol tüketimi bile(günde 1-2 kadeh) düsük riskinin artmasi, düsük doigum agirligi ve dogum sirasinda komplikasyonlar gibi çesitli ciddi sorunlara yol açabilir. Çocuklar büyüdügündede davranislarini,ögrenme yeteneklerini ve çevrelerine gösterecekleri uyumu etkilemektedir.
Bazi kadinlar hamilelikleri süresince hafif örnegin geceleri bir kadeh içmelerine karsin saglikli bebekleri olabilir.Ancak bunun hiçbir garantisi yoktur. Hamilelikte güvenli alkol dozu, eger varsa bile bilinmemektedir. Eger gün sonunda yorgunlugunuzu atmak için bir kokteyl almayi veya aksam yemeginde bir kadeh sarap içmeyi adet haline getirdiyseniz, belkide simdi bu yasam biçiminizi degistirmenin tam sirasidir. Gevsemek içim içki aliyorsaniz müzik, masaj, ilik banyo, spor, okuma gibi baska yöntemleri seçebilirsiniz.
SIGARA
Hamilelikten önce içtiginiz süre ne kadar olursa olsun sigaranin gelismekte oln bebege zarar verdigi konusunda kesin bir kanit yoktur. Ama hamilelik sirasinda içilen sigara kesin ve belgelenmis hasarlar vermektedir. Sigara hamilelikte düsük ve ölü doguma sebep oldugu gibi çestli komplikasyonlarda sigara içen annelerde çok daha sik gözlenmektedir.Bunlar arasinda vajinal kanama, anormal plasenta yerlesimi,plasentanin erken ayrilmasi,erken kese yirtilmasi ve erken dogumdur.
. Sanayilesmis ülkelerde küçük dogan bebeklerin üçte birinden sigara sorumlu tutulmaktadir.Düsük dogum agirligi ise bereberinde artan hastalik ve bebek ölüm riskini getirir.
Sigaranin baska potansiyel riskleride vardir. Anneleri sigara içen bebeklerde apne (ani soluk almanin durmasi) olasiligi fazladir. Sigara içmeyen annelerin bebeklerine göre Ani Bebek Ölüm Sendromu iki kat fazladir. Ayrica genelde sigara içen annelerin bebekleri içmeyenlerinki kadar saglikli degildir. Bu bebeklerin büyümelerinin sigara içmeyen annelerin bebeklerinin büyümelerine yetisemedigine,uzun dönemde bedensel ve zihinsel kusurlari olduguna ve hiperaktif olduklarina dair kanitlar vardir.
Bir çalismada hamilelik sirasinda ve sonrasinda sigara içen annelerin çocuklarinin solunum sistemi hastaliklarina daha yatkin oldugu, diger çocuklara göre daha kisa boylu olduklari ve okul basarilarinin daha az oldugu gösterilmistir. Bütün bu yan etkilere sebep olan karbonmonoksit zehirlenmesi; annenin kanindaki yüksek oranda karbonmonoksitin plasenta yolu ile bebege geçmesi ve bebegin daha az oksijen almasidir.Sigara içtiginizde bebeginiz duman dolu bir rahmin içine hapsedilmis olur, kalp atislari hizlanir. Hepsinden kötüsü büyüyemez ve gelisemez.
Haberler hep kötü degildir. Bazi çalismalar hamileligin erken döneminde sigara içmeyi birakan kadinlarin (4.aydan önce olmali) bebege zarar verme riskini sigara içmeyen annelerle ayni düzeye indirdigini göstermektedir.Daha erken olmasi çok daha iyidir ama son ayda bile sigarayi birakmak, dogum sirasinda bebege giden oksijen akimini korumaya yardimci olur.Bazi kadinlar için sigarayi birakmak hamileligin erken döneminde ani bir tiksinti gelistiginden çok kolaydir. Eger bu kadar sansli degilseniz, baska yöntemleri hatta hipnozu bile deneyebilirsiniz.

Insanlarin çogu sigarayi biraktiklarinda yoksunluk belirtileri yasarlar.Bu belirtiler ve yogunluklari kisiden kisiye degisir. En sik görülenler sigara için çok siddetli özlem duymak, sinirlilik, kaygi, huzursuzluk, eller ve ayaklarda uyusma, bas dönmesi, yorgunluk, uyku ve mide bagirsak bozukluklaridir. Bazi insanlar ise baslangiçta hem bedensel,hemde zihinsel güçlerinde azalma hissederler. Bütün bunlar geçici durumlardir ve bunlari azaltmak için birseyler yapabilirsiniz. Kahveden kaçinin, çünkü sinirliliginizi arttirabilir. Dinlenin, alistirma yapin (nikotinden aldiginiz uyarinin yerini doldurmak için). Zihninizi bir kaç gün dinlenmeye birakin, zihinsel çaba gerektirmeyen isler yapin, sinemaya yada sigara içmenin yasak oldugu yerlere gidin.Sigarayi birakmanin kötü etkileri birkaç gün ile birkaç hafta arasinda sürer,ama yarari siz ve bebeginiz için yasam boyu devam edecektir.

Sigara içmek yalniz içen kisiyi degil,çevresindeki herkesi etkiler.Buna karninda gelismekte olan bebegi ile anne adayida dahildir. Bu nedenle esiniz,evinizde yasayanlar yada yan masada çalisan is arkadasiniz sigara içtiginde neredeyse sizin içmeniz kadar etkilenecektir. Eger esiniz sigarayi birakmayacagini söylüyorsa,ona en azindan evin disinda yadasizden ve bebeginizden uzakta içmesini söyleyebilirsiniz. Sigarayi birakmasi elbette hem kendi sagligi hemde bebegin dogduktan sonraki uzun dönem sagligi için çok daha iyidir. Çalismalar, annenin yada babanin sigara içmesinin çocuklarinda solunum sorunlarina ve akciger gelisiminde bozulmaya neden oldugunu
göstermistir.

KAFEIN
Kafein kahve, çay, kola gibi içeceklerde bulunur ve annenin aldigi kafein plasentadan geçerek bebek kan dolasimina girer. Insanlar üzerinde ve gelisen bebege kafeinin nasil bir etki yaptigi yada zarari olup olmadigi henüz tam açikliga kavusmus degildir. Ama en son çalismalardan biri günde 2 fincan kahve esdegeri kafeinin düsük riskini iki katina çikardigini göstermistir.Anne adaylarinin eldeki bilgiler artana kadar kahve içmemeleri daha akillica olur.
Kafeinli kahve, çay yada kolayi birakmaniz için baska ek nedenlerde vardir. Hepsinden önce bunlarin idrar söktürücü etkiside vardir, anne ve bebek sagligi için gerekli olan sivi ve kalsiyumu bedenden uzaklastirir.Sik idrara çikma sorununuz varsa, kahve bunu arttiracaktir.
Ikinci olarak, kahve ve çay özellikle krema ve tatlandiricilarla kullaniliyorsa tikayicidir ve gereksiniminiz olan besinlere karsi istahinizi tikayabilir.Kola yalniz tikayici degildir,ayni zamanda bazi kimyasal maddeler ve gereksiz seker içerir.
Üçüncüsü kafein hamilelikte normal duygu durumu dalgalanmalarini arttirip,yeterince dinlenmenizi engelleyebilir.
Dördüncü olarak kafein sizin ve bebeginizin ihtiyaci olan demirin emilmesini engelleyebilir.
Yapilan bazi arastirmalar göstermistir ki,asiri kafein tüketimi anormal kalp atimi,hizli soluk alma, yenidoganda titremeler ve ileriki yasaminda seker hastaligi gelisimi ile sonuçlanabilir.

Kafein aliskanliginizdan nasil kurtulursunuz:
Ilk adim birakmak için bir motivasyonunuz olmasidir.Bu hamilelikte kolaydir,çünkü amaç saglikli bir bebeginiz olmasidir. Ikinci olarak kafeine niçin düskün oldugunuzu belirlemeli ve bu ihtiyacinizi gidermek için yerine neler koyabileceginizi bulmaktir.Eger kahvenin yada çayin tadini seviyorsaniz ve sicak bir içecek sizi çekiyorsa, kafeini alinmis olanlari seçebilirsiniz. Ama en sagliklisi tüm bunlarin yerine %100 saf meyve sularini tüketmenizdir.Eger kafeinin uyariciligina gereksiniminiz varsa, daha dogal ve daha uzun etkili uyariyi alistirma ve iyi besinlerden,sizi canlandiracak birsey yapmaktan (dans etmek, kosmak, yürüyüs) alabilirsiniz. Kafeini biraktiktan sonra kuskusuz bir kaç gün kendinizi kötü hissedeceksiniz ama daha sonra herzamankinden iyi hissedeceksiniz.
Kafein tiryakilik yapan bir maddedir ve aniden birakanlarda bas agrisi, sinirlilik, yorgunluk, uyusukluk gibi yoksunluk belirtileri olur. Bu nedenle kafeini yavas yavas birakmak daha akillica olur. Fincaninizi her gün biraz daha azaltarak,en sonunda hiç içmemeyi basarabilirsiniz.

Su önerilere dikkat edin:

• Kan sekerinizin ve enerji düzeyinizin düsmesine firsat vermeyin.Protein ve karisik karbonhidratlardan zengin besinleri küçük porsiyonlar halinde ve sik yiyin.
• Her gün bol egzersiz yapin.
• Uykunuzu alin.Bu kafeinsiz daha kolay olacaktir. X ISINLARI (RÖNTGEN)
Hamilelik sirasinda çekilen röntgenlerin güvenli olup olmadigi karmasik bir konudur,ama tanisal amaçli çekilen bu filmlerin bebege zarar vermesi çok nadirdir.Röntgen isinlarindan yayilan radyasyonun zarar verip vermeyecegini üç etken belirler. Birincisi;radyasyon miktaridir.Cenin ve bebekte ciddi hasar yalnizca çok yüksek dozlarda (50-250 rad)olusur.Çagdas röntgen araçlari çok nadir olarak 5 rad dan fazla isin yaydiklari içingenellikle bir sorun olusmaz.
Ikinci etken, isinin ne zaman alindigidir. Çok yüksek dozlarda bile yumurtanin rahme yerlesmesinden önce dokunun etkilenme riski yoktur. Bebegin organlarinin gelisiminin erken dönemlerinde (döllenme sonrasi 3-4.haftalar) ve hamilelik boyunca merkezi sinir sisteminin
zarar görme riski vardir. Ama bu yalnizca yüksek dozlarda gerçeklesir.
Üçüncü etken ise, rahmin gerçekten isina maruz kalmasidir.Günümüzün röntgen cihazlari, görmek istenen alani iyi belirlemekte ve diger bölgeleri isindan korumaktadir. Röntgen filmlerinin çogu anenin karin ve kalça bölümüne böylece rahme gelecek isinlari önlemek için kursun bir levha ile çekilir.Ama karin röntgeninin bile zararli olma olasiligi 10 rad dan fazla isik yaymadigi için yoktur.
Ama tabiki ne kadar küçük olursa olsun gereksiz risk almaninda bir mantigi yoktur.Bu nedenle genellikle acil önemi olmayan röntgen çekimlerinin dogumdan sonraya ertelenmesi önerilir. Bebegin röntgen isinlarindan zarar görme olasiligi düsük oldugu için, anne adayinin sagligi açisindan gereken bir röntgeninde çekilmesinden vazgeçilip anne tehlikeye atilmamalidir.
Hamilelik sirasinda röntgen isinlarinin küçük zarari asagidaki kurallara uyularak en aza indirilebilir:

• Sizden röntgen çektirmenizi isteyen doktora hamile oldugunuzu mutlaka söyleyin.
• Hamilelik sirasinda çok gerekli olmadikça röntgen çektirmeyin.
• Yerine daha güvenli bir tanisal islem kullanilabiliyorsa röntgen çektirmeyin.
• Eger röntgen sartsa,ehliyetli ve güvenilir bir merkezde çekilmesine özen gösterin.
• Teknisyenin uyarilarini dikkatle dinleyip,özellikle çekim sirasinda kimildamamaya dikkat ederek, çekimin yinelenmemesini saglayin.
• Hepsinden önemlisi röntgen çektirmeniz gerekiyorsa,zamaninizi olasi zararlari hakkinda kaygilanip durarak geçirmeyin. Unutmayin ki, emniyet kemerinizi baglamayi unuttugunuz durumda bile bebek daha büyük bir tehlike altindadir.
SEKER YERINE KULLANILAN TATLANDIRICILAR
Rejimciler için tatsiz bir süpriz olacak ama seker yerine kullanilan tatlandiricilar kilonun korunmasinda nadiren faydali olurlar. Bu tatlandiricilarla kilo kontrolü saglansa bile anne adaylarinin bunlari kullanirken dikkatli olmalari önerilir. Ne yazik ki, hamilelikte sakkarin kullanimi ile ilgili yeterince arastirma bulunmamaktadir. Hayvan deneyleri, hamilelerin bu maddeyi
almalarinin, yavrularda kanser gelisimine yol açtigini göstermistir. Tatlandiricilar insanda plasentayi geçtigi ve bebekteki dokulardan çok yavas atildigi için, hamilelik öncesi ve hamilelik süresince sakkarin kullanilmamasi akillica olur.
Öte yandan çalismalar,hamilelik sirasinda tatlandirici olarak aspartamin (nutrasweet) kullanilmasinin zararli etkisi olmadigini göstermistir. Hekimlerin çogu hamilelik sirasinda bu tatlandiricinin ilimli miktarda kullanilmasina izin verebilir. Ama aspartamli tatlandiricilarin katildigi pek çok ürünün besin degeri olmadigindan hamile kadinlarin bunlari alirken seçici olmasinda fayda vardir.
Hamilelik sirasinda en güvenilir tatlilar dogal meyve ve meyve sularidir.Daha besleyici tatli ve içecekler yerine midenizi diyet içeceklerle doldurmak size bir fayda saglamayacaktir.
EV IÇI TEHLIKELER

Ev temizleme ürünleri:
Bir çok temizlik ürünü yillardir kullanimda ve temiz evler ile dogumsal kusurlar arasinda bir baglanti henüz kurulamadi.Temizlik maddelerini ara sira tesadüfen solumanin gelismekte olan bebege zararli bir etkisi oldugunu henüz hiçbir çalisma gösteremedi.Eger temizlik ürünlerine maruz kaldiysaniz bunun için kaygilanmayin ama hamileligin kalan süresi boyunca makul ölçüde temizlik yapin.

Asagidaki uyarilara dikkat edin;

• Ürünün kuvvetli bir kokusu ve dumani varsa dogrudan solumayin.Havalandirmasi iyi olan bir yerde kullanin yada hiç kullanmayin.
• Aerosoller yerine pompali spreyler kullanin.
• Hiç bir zaman(hamile degilken bile) klorlu ürünleri amonyakli olanlarla birlestirmeyin,bu karisim öldürücü dumanlar çikarabilir.
• Etiketlerinde zehirli olduguna ilskin uyari bulunan firin temizleyici ve leke çikarici ürünleri kullanmaktan kaçinin.
• Temizlik yaparken lastik eldivenler kullanin,Bu yalnizca ellerinizi korumakla kalmaz,deriden zehirli kimyasal maddelerin emiliminide engeller.
• Temizlik yaparken her zaman bulundugunuz ortami havalandirmaya özen gösterin.

Kursun:
Son yillarda kursunun uzun yillardir boya parçalarini yutan çocuklarda zeka geriligi yaptigi bilinmektedir. Hamile kadinlari ve bebegide etkiledigi kesfedilmistir. Bu metale fazla miktarda maruz kalmak hamilelerde yüksek tansiyon riskini arttirmakta ve hatta düsük nedeni olmaktadir. Bebekte ciddi davranis sorunlari ve nörolojik sorunlardan,küçük dogumsal kusurlara kadar degisen zararlara neden olur.
Neyse ki kursuna maruz kalmaktan korunmak, yol açtigi sorunlarin yaninda çok kolaydir. Içme suyu,kursunun ana kaynagi oldugu için,suyunuzun kursunsuz oldugundan emin olun.Evinizin boyasida kursun içerebileceginden,herhangi sebeple evinizin boyasi kaziniyorsa evden uzak durun. Baska bir kaynak da çini porselen yada çanak çömlekteki kursunun bulastigi yiyeceklerdir. Eger kusku duydugunuz antika yada eski bir tabak yada sürahiniz varsa içinde gida saklamayin.

Böcek öldürücüler:
Bazi böcekler sizin için bir tehdit gibi görünsede aslinda hamilelik açisindan tehlike olusturmazlar.Ama onlari yok etmek için kullandiginiz ilaçlar bebeginiz için daha büyük bir tehlikedir.Bulundugunuz bölge yeni ilaçlandiysa,koku kaybolana kadar disari çikmayin. Pencerelerinizi kapayin. Eger apartmaniniz ilaçlaniyorsa ve siz bunu erteletemezseniz, kendi evinizin kapi ve pencerelerini sikica kapayin.Mutfak dolaplarini sikica kapatin ve yemek hazirlanan bölümünün üzerini örtün. Apartmandan bir iki gün uzak durun ve eve döndügünüzde sik sik pencerelerini açip havalandirin.
Mümkünse böceklerle dogal yolla mücadele edin. Kazara böcek ilacina maruz kaldiysaniz hemen panige kapilmayin. Kisa süre ve dolayli maruz kalma bebeginize hemen zarar vermez.Açik havaya çikin ve derin nefes alip verin.