Evrenin İlk Saniyesinde Ne Oldu Ne Kayboldu?
 

İsviçre’nin Cenevre kentindeki Avrupa Nükleer Araştırmalar Merkezi CERN’de mayıs ayında benzersiz bir deney yapılacak. Bilim adamları, CERN’de küçük bir "big bang" (büyük patlama) Oluşturarak evrenin ilk oluşum anında neler olduğunu, kaybolan kara maddeyi araştıracaklar

Hürriyet, büyük deney öncesi CERN’i gezdi.

[size="3">Avrupa Nükleer Araştırmalar Konseyi’nin, kısa adıyla CERN’in Genel Direktörü Dr. Robert Aymar, basında görünmeyi pek sevmeyen bir bilim adamı. CERN’in küre şeklindeki merkezinin 5. katındaki odasında görüşüyoruz. Sadece 15 dakika röportaj süresi veriyor. Konuşmamız 22 dakikayı bir kaç saniye geçtiğinde "][/size]

ENERJİNİN ÖTESİ

20 yıldır süren çalışma tamamlandı, büyük deney başlıyor. LHC’ye ilişkin en büyük beklentiniz nedir??

Element parçalarının nelerden oluştuğunu bilmek zorundayız, bunu araştırıyoruz. O yüzden bu kadar Nobel ödülü alıyoruz. Son 30 yıldaki çalışmalarımızdan maddenin çok detaylı bir yapıya sahip olduğunu gördük. Fakat evrenin oluşumunda çok kısa bir süre içinde gözümüzden kaybolan bir şeyler var. Enerjinin ötesinde. Ne olduğunu anlamıyoruz. Kayıp olan gözümüzden kaçan şeyin ne olduğunu anlamak için LHC’den başka bir yol yok. Ne olduğunu tespit edemediğimiz bir şeyi tanımlamak insanlık açısından da çok şaşırtıcı, süpriz bir gelişme olacak. LHC’nin inşaa edilmesi, yapılması zorunluydu ve eşsiz bir çalışmadır.

MADDE VE ANTİ MADDE

Cevaplamak istediğiniz temel soru nedir??

O kadar çok ki. En önemlisi temel parçacıklar. Temel parçacıklarda kütle kontrolünün nasıl olduğunu anlamıyoruz. Bu konuyu açıklamak için Belçika, Almanya ve İskoçyalı bilim adamlarının ürettiği üç farklı modelimiz var. LHC ile bunu kanıtlamalıyız. Bunu bulursak aynı zamanda bir icat olacak. Farklı alanlarda da gelişmeler olacak. Örneğin madde ve anti madde. Şunu biliyoruz ki evrenin yaratılışı sırasında hacim yeterince genişti. Radyasyon ve parçacıklar dengeliydi. Radyasyon kaçamıyordu. Parçacıklar tarafından emiliyordu. Radyasyonun emilmesinden de madde ve anti madde oluşuyordu. Onlar çarpıştığında ise anti madde kayboluyor. Radyasyonun da enerjiye dönüştüğünü görebiliyoruz. Bunu açıklamak için farklı gruplar, farklı kurallar olduğunu görüyoruz. Bu soruların cevabını bulmalıyız.

TANRI’YI ARAMAK

LHC deneyi özellikle İngiliz basınında "Tanrıyı Aramak" olarak gösterildi. Her geçen gün büyüyen bir tartışma konusu bu. Konuya sizin bakış açınız nasıldır??

[size="3">Bu tartışmalı bir yorum değil. X parçacığına "][/size]

KARA MADDE NEREDE

Yani siz ana maddeyi mi arıyorsunuz?

Kara maddeyi, bilinmeyen, evrenin oluşumunda birkaç saniyede kaybolan maddeyi arıyoruz. Bulmamız da çok güzel olacak. Bugüne kadar bu konuda çalışan birçok önemli isim çok mutlu olacaklar. Bunu bulamasak da o maddeyi oluşturan başka şeyler bulacağız.

ABD’li iki bilim adamının Havaii’de Federal Mahkeme’ye LHC deneyinin dünyanın sonunu getirecek kara deliği açacağı için durdurulması başvurusu hakkında ne düşünüyorsunuz??

Öncelikle bizim için sürpriz oldu. Havai’ye giderek mahkemeye başvuruyorsunuz. Tek nedeniniz çok riskli olması. Ve burada CERN gibi uluslararası bir kuruluşu şikayet ediyorsunuz. Biz mahkemeden hiçbir şey almayacağız ve onlara açıklama yapmayacağız. Ciddiye almıyoruz.

Yerin 100 m altında, İsviçre -Fransa arasında 27 kilometrelik dev tünel

DÜNYANIN en büyük parçacık fiziği araştırma merkezi CERN, mayısta başlayacak "Big Bang" deneyine hazır. 14 yılda geliştirilen ve 8 milyar dolara mal olan LHC (Long Hadron Collider-Geniş Hadron Çarpıştırıcısı) deneyi için iki bin ton ağırlığındaki dev mıknatıs, Fransa İsviçre sınırının 100 metre altından geçen 27 kilometre uzunluğundaki tünele yerleştirildi. 230 metreye kadar inen tünelde, bu derinliğe rağmen cep telefonları çalışıyor. Mayıs’ta eksi 271 derecede çalıştırılacak mıknatıstaki atomlar ışık hızında çarpıştırılıp küçük bir Big Bang (büyük patlama) tekrarlanmaya çalışıyacak. Bilim adamları böylece dünyanın oluşumundaki en küçük madde olan "Higgs-Tanrı Maddesi"ni bulmayı hedefliyor.

Ancak ABD’li iki bilmi adamı Walter Wagner ve Luis Sancho, ABD mahkemelerine dava açarak, patlamanın beklenenden büyük bir kara delik yaratarak dünyayı içine alacağını öne sürdüler. İsviçre’de davanın yankıları sürerken, CERN’in kapılarını halka açması öncesinde Cenevre gazeteleri, "CERN tanrıya mezar kazıyor", "Evreni bile yok edebilir" başlıkları attılar.

CERN nedir??

[size="3">CERN, Nükleer Araştırmalar için Avrupa Konseyi anlamına gelen Fransızca "][/size]

LHC deneyi nedir??

[size="3">Dünyadaki en büyük çarpıştırıcı olan "][/size]

Avrupa Birliği’nin yolu CERN’den geçiyordur.

[size="3">Türkiye’de Avrupa Birliği üyelik sürecini ifade etmek için "][/size]

Kaynak:Margiana(Hürriyet)
Haber Tarihi:10 Nisan 2008