2. Mahmutun Yaptığı Yenilikler
 

2. Mahmutun Yaptığı Yenilikler

A-)ALENDAR MUSTAFA PAŞA OLAYI(1808)

II.Mahmut kendine Alendar Mustafa Paşa'yı sadrazam seçti.Alendar yönetime egemen oldu ve şu işleri yaptı:

1-)Nizam-ı Cedid taraflarını işbaşına getirerek yenilik hareketlarini başlattı.

2-)III.Selimin ölümünde etkili olan kişileri cezalandırdı.

3-)İstanbul'da asayişi sağladı.

4-)Alendar ,Niazam-ı Cedid yerine Sekban-ı Cedid adında bir ocak kurdu.

5-)Ulufe alımı ve satımı yasaklandı.

6-)Ayanlar(Valiler) ile Sened-i İttifak yaptı.

SENED-İ İTTİFAK:

XIX.yy'ın başında Anadolu ve Rumeli'de ayanlar türemişti(derebeylik).Alendar,sarsılan düzeni yeniden kurmak amacı ile bütün ayanları İstanbul'da topladı.Yapılan görüşmeler sonunda hükümet ile ayanlar arsında Sened-i İttifak imzalandı(1808).Buna göre;

1-)Devlet ayanların varlığını kabul etti.

2-)Ayanlar devlet otoritesini kabul edecek,verilen emirlere uyacaklardı.

3-)Ayanlar yapılan ıslahatlara bağlı kalacaklardı

4-)Ayanlar kendi bölgelerindeki halka adaletli davranacaklardı

5-)İstanbul'da isyan çıkarsa İstanbul'a gelip isyanı bastıracaklardı.

ÖNEMİ:

1-)Bu belge Osmanlı'nın ayanlara söz geçiremeyecek kadar zayıf duruma geldiğini gösterir.

2-)Osmanlı tarihinde padişahın yetkileri ilk defa sınırlandırılmıştır.(Padişah kendi otoritesi dışında bir güç olarak ayanları kabul etmiştir.)

NOT:

1-)Bu yönü ile İngilizler'in 1215'deki Magna Carta'ya benzemektedir.Ancak Magna Carta krala zorla imzalatılmasına karşın ittifakta böyle bir zorlama yoktur,padişahın iradesiyle imzalanmıştır.

2-)Yeniçerilerin isyan etmesi üzerine II. Mahmut Sekban-ı Cedidi kaldırdı,isyan sona erdi.

B-)YÖNETİM ALANINDAKİ YENİLİKLER

II. Mahmut Osmanlı buyruğunda olan herkese tam bir din ve vicdan özgürlüğü vermiştir.Bunu şu sözleri ile belirtmiştir:?Tekbandan(halk),müslümanları camide,hristiyanları kilisede,Musevileri havrada görmek isterim.?

Şu yenilikleri yapmıştır:

1-)Divan teşkilat kaldırıldı,nazırlık(bakanlık) kuruldu.

2-)Tımar sistemi kaldırıldı,devlet memurları maaşa bağlandı.

3-)Müsadere üsulu kaldırıldı.(Devletin ölen şahısların malına el koymasıdır.)

4-)Devlet memuru yetiştirmek için (mekteb-i maarif) eğitim okulları açıldı.

5-)İlk defa genel anlamda nüfus sayımı yapıldı.Sayım askeri amaçlı olduğu için sadece erkekler sayıldı.

6-)Askeri işleri düzenlemek amacı ile askeri şura oluşturuldu.

7-)Pasta teşkilatı kuruldu.

8-)Polis teşkilatının temelleri atıldı.

9-)Reyaül-ü Kütlap kaldırıldı.Dış işleri nezareti kuruldu.

10-)İlk kez karantina teşkilatı kuruldu.

11-)Dar-üş Şura'yı Bab-ı Ali kuruldu.(Devlet memurlarının terfi ve yargı işleridir)

NOT:Bu mahkeme bugünkü danıştayın ilk örgütlenmesidir.

12-)İlk yönetim değiştirildi.(Merkezi otoriteyi sağlamak için iller merkeze bağlandı)

C-)KÜLTÜREL ALANDAKİ YENİLİKLER

1-)Medreselerin yanı sıra pek çok Avrupa tarzı okul açıldı.

NOT:Böylece eğitim alanında ikilik ortaya çıktı.Kültür çatışmaları oluştu.

2-)İlk öğretim mecbur hale getirildi.

3-)Avrupa'yı yakından tanımak amacı ile ilk defa Avrupa'ya öğrenci gönderildi.

4-)Avrupa tarzında müzik serbest bırakıldı.

5-)Takvim-i Vakayı adında ilk gazete çıkarıldı.

6-)Kılık kıyafette ilk değişikliğe gidildi.II.Mahmut devlet dairelerine resmini astırdı.

7-)Yurt dışına çıkışta pasaport uygulaması başlatıldı.

8-)Enderun kaldırıldı,yerine devlet memurları yetiştirilen okullar kuruldu.

D-)ASKERİ ALANDAKİ GELİŞMELER

1-)Sekban-ı Cedid ocağı kuruldu.

2-)1825'te Eşkinci ocağı kuruldu.(Yeniçeri ocağına bağlı olarak)

3-)Yeniçeri ocağı kaldırıldı.(Vaka-i Hayriye.1826)

SONUÇLARI:

a-)Islahat süreci hızlandı.

b-)Padişahlar yeniden yönetime egemen oldu.

c-)Yeniçeri ocağının yerine Asakiri Mansure-i Muhammediye adı verilen Avrupa tarzında yeni bir ordu kuruldu.

EKONOMİK ALANDAKİ YENİLİKLER:

1-)Yerli malların kullanılmasına teşvik edildi.

2-)Osmanlı tüccarlarının Avrupa mallarıyla rekabet edebilmesini sağlamak amacı ile gümrük kolaylıkları getirildi.

3-)1838'te İngiltere Baha Limanı antlaşması ile çok geniş yetkiler kazandı.

NOT:

a-)II. Mahmut'un yapmış olduğu yenilikler Atatürk'ün yapmış olduğu yenilikler arasında büyük benzerlik vardır.

b-)Çeşitli baskılardan dolayı başarılı olunamamıştır.