Öğrenme Stilinizi Biliyor Musunuz?
 

Insan olmanin en önemli çekirdegini olusturan ögrenme stili(tarzi); ögrenirken ve baskalari ile iletisimde bulunurken insanlar arasindaki benzerliklerin yaninda, insanin kendine özgülügünü de gösterir Bu kendine özgülük, bireyin ögrenmeye hazirlanma, ögrenme ve hatirlama asamalarinda digerlerinden farkli yollar kullanmasidir Ögrenme stili; yürürken, oynarken, konusurken, yazarken, otururken, yatarken yasamin her aninda ve her boyutunda bireyin davranislarini etkiler Düsünmeyi ve ögrenmeyi ögrenmenin temel basamaklarindan biri olan ögrenme stillerini, ögrenciler, ögretmenler, yöneticiler ve ana-babalar basta olmak üzere tüm ilgililerin bilmesin de yarar vardir Çünkü, ögrenme stillerinin bilinmesi, yaramaz ve basarisiz olarak görülen pek çok ögrencinin stilleri bilinmedigi ve dikkate alinmadigi için istenmeyen davranislar gösterdiginin de anlasilmasini saglayabilir Büyük ölçüde dogustan gelen bu karakteristik özelliklerin; aile, uzman ve okul isbirligi ile küçük yaslarda belirlenmesi gerekir Bu isbirligi sayesinde çocuk, okulöncesi egitim döneminden baslanarak daha rahat ve anlamli bir yasama hazirlanabilir

Ögrenme sitilleri bakimindan insanlari görsel, isitsel, dokunsal olarak üç grupta toplayan çok sayida çalisma bulunmaktadir Bu çalismalardan birini yapan Grinder?e göre her 30 kisiden 22?si (%73) bu üç özelligin ikisine, bazen de üçüne sahiptir(1) Görüldügü gibi, her insan bunlardan biri agirlikli olmak üzere, ikisine, üçüne farkli derecelerde sahip olabilir Bir insanin agirlikli olarak, isitsel( I ) ögrenme stiline sahip oldugunu kabul edersek, ayni kisi farkli derecelerde de olsa görsel ( G ) ve dokunsal ( D ) olabilmektedir Nitekim insanlarin çogunlugunun birden fazla ögrenme stiline sahip oldugu söylenebilir Ögrenme stillerinden yalniz birine( görsel, isitsel, dokunsal ) sahip olanlarin, genel nüfus içinde çok az oldugu varsayilmaktadir Kuskusuz, her sinifta yalniz bir ögrenme stiline sahip bir ya da iki ögrenci olabilir Bunlar içinde en fazla dokunsallar problem olarak görülmekte evde ailelerini, okulda ögretmenlerini üzmektedirler Asil sikintiyi ise bu çocuklar yasamakta; aile ve ögretmenler tarafindan hiperaktif olduklari sanilmakta ve uzmana basvurulmaktadir Çok hareketli oldugu görülen her çocuk hiperaktif degildir Çocuga dokunsal etkinlikler uygulanmasina ragmen eger ögrenemiyorsa, iste o zaman uzmandan yardim istemek gerekir

Bireyin bebeklik, çocukluk, ögrencilik, yetiskinlik dönemlerindeki davranislarinin gözlenmesiyle, ögrenme stilinin göstergesi olabilecek ipuçlari bulunabilir Bireyin her gelisim döneminde ögrenme stili bakimindan güçlü ve zayif oldugu yönler görülmektedir Burada fazla ayrintiya girmeden öncelikle ana-babalari ve ögretmenleri genel olarak bilgilendirmek amaçlanmaktadir Bu baglamda ögrenme stilleri, asagida kisaca açiklanmistir

Görseller:

Özel yasamlarinda genellikle düzenli ve titizdirler Karisiklik ve daginikliktan rahatsiz olurlar Önce çalisma ortamlarini kendilerine göre düzenlerler, sonra çalismaya baslarlar Çalisma masalarindaki araç ve gereçler için ( kalem, silgi, kalemtiras, makas, zimba vb) sabit yerler belirlerler ve onlari hep ayni yerde tutarlar Çalisma odalari, okuldaki dolaplari, çantalari hep düzenlidir Yazmayi pek sevmeseler de defterlerinin köseleri kivrilmasin diye gerekli önlemleri almislardir Bu nedenle ana-baba ve ögretmen tarafindan taktir edilirler

Görseller, ögretmenin ya da bir ögrencinin konuyu sunmasi/ anlatmasi olan düz anlatim yönteminin uygulanmasi durumunda, çabuk sikilirlar ve dersten yeterince yararlanamazlar Bunlar, derste islenen konuyla ilgili ögrendiklerini gözlerinin önüne getirerek hatirlamaya çalisirlar O nedenle ögretmenler, her ögrencinin degisik oranlarda da olsa görsel ögrenme stiline sahip oldugunu düsünerek ve konuyla iliskisini çok iyi kurarak harita, sema, grafik, resim, fotograf, katalog vb görsel araçlar kullanmalidir

Isitseller:

Ses ve müzige karsi daha duyarlidirlar Küçük yaslarda kendi kendilerine konusurlar; sohbet etmeyi, birileriyle beraber çalismayi severler Konusma ve dinleme becerileri gelismistir Çogunlukla ahenkli ve güzel konusurlar Özellikle Ilkögretimin ilk siniflarinda kendi kendilerine konustuklari için, ögretmeni pek dikkatle dinleyemezler Isittiklerini daha iyi anlamalarina ragmen bu özellikleri nedeniyle ögrenme oranlari azalir Sessiz okuma çalismalarindan pek yararlanamazlar; o nedenle, kendilerinin duyabilecegi bir sesle okumalarina izin verilmesi gerekir

Konusarak, tartisarak ve baskalarinin sözlü sunularini dinleyerek daha iyi ögrenirler Dinlemenin yaninda konusma firsati da verildigi için, derslerde grup çalismasi gerektiren yöntem ve teknikler uygulandiginda pek mutlu olurlar Dil ve yabanci dil derslerinde daha basarilidirlar

Dokunsallar:

Bunlar oldukça hareketli, adeta siniftaki yerlerinde duramayan çocuklardir Hareket etmek için, kapiyi kapama, pencereyi açma, tebesir getirme, tahtayi temizleme gibi görevleri hep kendileri yapmak isterler Uzun süre yerlerinde oturup dinlemeye/çalismaya zorlanirlarsa hem dersten bir sey anlamazlar, hem de disiplin problemleri ortaya çikabilir Geleneksel ögretim anlayisi geregi Düz anlatim ve yazi tahtasinin kullanimina dayali geleneksel egitim uygulamalarindan en az yararlananlar onlardir Bu nedenle, haylaz, tembel, geri zekali, ve istenmeyen ögrenci/arkadas olarak damgalanabilirler

Derslerin düz anlatim yöntemiyle islenmesi veya bununla birlikte göze hitap eden araç gereçlerin kullanilmasi dokunsal ögrencinin ögrenmesine yeterince katki saglamaz Bir baska ifadeyle, anlatimla birlikte harita, sema, grafik, resim, fotograf, katalog gibi görsel araçlar kullanilarak derse renk ve canlilik katilmasi onlarin ögrenmesini beklenen ölçüde etkilemez Kalici bir ögrenme için, ellerini kullanabilecekleri ögrenme ortamina ihtiyaçlari vardir Dokunsallar, derslik yerine laboratuar, okul bahçesi, uygulama alani gibi ortamlarda yaparak yasayarak daha iyi ögrenirler

Yapilmasi gerekenler:

Ögrenme stillerinin bilinmesi, evde ve okulda çocuga nasil davranmamiz gerektigine iliskin önemli ipuçlari verir Ana-babalar ve ögretmenler çocuklari gözlemeli, hatta ögretmenler yalniz gözlem yapmakla yetinmemeli ?ögrenme stillerini belirleme listesi? kullanarak ögrencilerinin ögrenme stillerini daha nesnel olarak belirlemelidirler Kuskusuz, her insanin görsel, isitsel, dokunsal ögrenme stillerinden sadece birine sahip olmasi gerekmez Çogunlukla biri agirlikli olmak üzere, ikisine ya da üçüne sahip olunabilir Yalniz görsel(YG), yalniz isitsel(YI), yalniz dokunsal(YD) ögrenme stiline sahip bir ögrenci ve ailesi geleneksel egitim (ülkemizde oldugu gibi ögretmen merkezli ve ezber agirlikli ögretme/ögrenme) anlayisinin hakim oldugu okullarda önemli sorunlarla karsilasabilir Çünkü geleneksel egitimde ögretmen aktif, ögrenciler pasiftir Böyle bir ortamda, YD ögrenciler hareketlilikleri nedeniyle arkadaslarini rahatsiz eder ve sinifin düzenini bozarlar YI ögrenciler sessiz okuma yaptirildiginda sikintiya düsebilirler YG ögrenciler ise, diger iki gruptakiler kadar sikinti çekmezler Her ögrenme stilindeki ögrencilerin de dersten yararlanabilmesi için, okullarimizda ögrencinin aktif, ögretmenin rehber oldugu, ögrenci merkezli egitim uygulamalarini yayginlastirmak gerekir Ögrenci merkezli egitim, oldukça fazla sayida yöntem, teknik ve ögrenme/ ögretme uygulamasiyla gerçeklestirilebilir Kubasik(isbirlikli) ögrenme, proje temelli ögrenme ya da baska bir örnek olarak ?Senaryo Temelli ögrenme? uygulamasi verilebilir

Senaryo temelli ögrenme:

Ögrencinin ilgisini çeken, ona anlamli gelen, düsünmesini ve arastirmasini saglayan, arkadaslariyla birlikte çalisma becerisini gelistirmeye yönelik içerikteki senaryolar, her ögrenme stilindeki ögrencileri aktif hale getirerek onlara birlikte ders isleme imkanini vermektedir Senaryo geregi ögretmenin anlatmasi gerekenler varsa, bu kesinlikle 10 dakikayi geçmemelidir Çogu kez ders ünite ve konularindan ya da bunlarin bir boyutundan adini alan senaryolar gelistirilirken en azindan su sorulara (ölçütlere) cevap aranmalidir Senaryo; 1-Dersin ve konunun hedeflerine uygun mu? 2- Ögrencinin seviyesine uygun ve ilgisini çekiyor mu? 3- Bütün ögrencileri eglendirici ve aktif hale getirici mi? 4- Ögrenciyi aktif, ögretmeni rehber duruma getiriyor mu? 5- Ögrencileri bilgilerini kullanirken düsündürüyor mu? 6- Ögrenciye günlük ve mesleki yasaminda kullanabilecegi beceriler kazandiriyor mu?