Komünist Manifesto
 

BİLİMSEL sosyalizmin kurucuları Karl Marx ve Friedrich Engels, Komünist

Partisi Manifestosunu, 1848'in eşiğinde, Avrupa'yı bir baştan bir başa

devrimlere götüren kırbaçlayıcı olayların içinde yazdılar. 1848 Şubat'ında,

devrimci dalganın en yüksek noktasına ulaştığı bir sırada yayınlanan bu

eserde genç Marx ve Engels, teorilerinin ve o güne kadarki deneyimlerinin

tümünün bir sentezini verdiler. Marksizmin program ve inançlarının en kısa

ve düşmanlarının bile çok iyi anladıkları en açık bir beyanı olarak bu

belge, şimdi elimizde sosyalist literatürün temel klasiklerinden biridir.

İlan ettiği ilkelerin türlü ideolojik ve politik akımlar

arasında tartışmalara ve savaşımlara konu olması nedeniyle hep sözü

edilegelmiş, bilim ve düşünce alanındaki sayısız çalışmada başlıca bir

kaynak olarak kullanılmış, dolayısıyla fikir ve politika yaşamını, şu ya da

bu yönde, derinden etkilemiş bir eserdir bu.

Manifesto'nun bizde de oldukça yaygın bir ünü vardır. Gerçi, kendi

dilimizdeki eski baskıları tükenmiş, bugüne kadar da yeni bir baskısı

yapılmamış olduğu için, eseri uzun yıllardır yalnızca yabancı dil bilenler

okuma olanağını bulabilmişlerdir. Bununla birlikte, bazı sözleri ve

içerdiği bazı fikirler, basında ve politika arenasında zaman zaman

eleştirilere konu olduğundan, çoğu kimsenin yabancısı değildir.

Türk okuyucusu, sayısız sol ve sağ kitapta Manifestodan yapılan

alıntılarla karşılaşmış, bunlar üzerinde değişik dünya görüşleri ve sınıf

çıkarları açısından yürütülen fikirleri izlemiştir. Eserin, ünlü bütün ülkelerin

işçileri, birleşiniz! sloganı bile bugün günlük politikada alelade

tartışılan bir konu haline gelmiş, örneğin sosyalist bir partinin genel

başkanı bu sloganın yanlış olduğunu ileri sürerek birtakım sözler

söylemiştir. Yani, kitap ortada yoktur, ama tezleri etrafında yapılan ileri-geri

türlü eleştiriler yoluyla fikir ve politika dünyamıza girmiştir. O kadar ki,

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin tartışmalı bir oturumunda da konu olmuş,

bazı kısımları, bir iktidar grubu sözcüsü tarafından kürsüden okunarak,

Meclis zabıtlarına geçmiştir.

Bu eser, gerek yazıldığı dönemin toplumsal savaşımı

içinde, gerekse dünya devrimci hareketinin ve genel olarak son yüz yirmi

yılın toplumsal savaşımlarının tarihinde çok önemli yeri olan tarihsel bir

belgedir; çağdaş bilim ve düşüncenin oluşumunda ve fikir akımlarının

biçimlenmesinde derin izleri olan, dolayısıyla çağımızı ve dünyanın gidişini

kavramamıza ışık tutan kültür kaynaklarından biridir. Kuşkusuz bu bakımdan,

bilimsel sosyalizmin kurucularının bu ünlü eserinin, bu tarihsel belgenin

uzun süredir yayın dünyamızda eksikliği büyük bir boşluk olarak duruyordu.