Hümanizm-Düşünce Akımı
 

Hümanizm-Düşünce Akımı


Hümanizm, insanı ve iyilik, doğruluk, özveri, bilgelik gibi insan erdemlerini temel alan bir düşünce akımıdır. Bu erdemlerin taşıyıcısı insanın kendini sonuna kadar geliştirmesini, yalnızca kuramsal bilgilerle sınırlı kalmayıp yaşamın içinde etkin olmak için çaba göstermesini öngörür. Hümanistler insanın kendini ve içinde yaşadığı dünyayı denetleme gücüne sahip olduğunu savunurlar. Akla ve akıl yoluyla varılan sonuçlara inanırlar. Tanrı'nın varlığına ya da ölümden sonra bir başka yaşam olabileceğine inanmazlar.

Bir hümanist insanların iyi ve kötü eğilimleri olduğunu kabul eder. İnsanın mutlu olabilmesi için iyi eğilimlerinin eğitimle yetkinleştirilmesi gerekir. Herkes yaşamında dilediğini yapmakta özgür olmakla birlikte, bu özgürlük başkalarına ya da içinde yaşadığı topluma zarar vermemelidir. Hümanistler toplumun insanlık yararına en iyi biçimde örgütlenebileceğine inanırlar.

1453'te İstanbul'un Türkler tarafından alınması üzerine, Eski Yunanca ve Latince pek çok elyazması Avrupa'ya kaçınldı. Bu metinlerde insanın yazgısını tek başına belirleyebileceği, tanrıların bunu gözlemekten başka bir şey yapmadığı düşüncesi yer alıyordu. Bu düşüncelerden etkilenerek yerleşik inançları ve dinin öbür dünya beklentisini sorgulama cesaretini bulan Hümanizm Akımı'nın öncüleri Rönesans'ın doğmasına olanak sağladılar {bak. Rönesans). Bununla birlikte, hem insanın gücüne inanan, hem de dinsel inançlarına bağlı kalan bu ilk hümanistler ile kilise arasında hiçbir çatışma olmadı.

Çok geçmeden resim, heykel, mimarlık, edebiyat, felsefe ve bilim alanlarında insan başlıca konu oldu. İnsanı anlama, davranışlarını açıklama ve kişiliğini yönlendirme eğilimleri belirdi.
Hümanizm Akımı'nın öncüsü İtalyan şair ve düşünür Francesco Petrarca'dır. Petrarca Eski Yunan ve Latin yazmaları topladı, bunları yeniden açıklayarak yorumladı. Petrarca' ya göre sevgi, irade ve akıl birbirine bağlı üç öğedir; insan bu üçüyle bütünleşmiş, düşünen bir varlıktır. Petrarca'dan başka İtalya'da Giovanni Boccaccio ve Leon Battista Alberti

Hümanizm Akımı'na Öncülük ettiler. Hollanda'da Desiderius Erasmus, İngiltere'de Thomas More, Fransa'da François Rabelais ve Michel de Montaigne felsefe, bilim, sanat ve edebiyat alanlarındaki yapıtlarıyla daha sonraki çağlarda da etkili oldular. William Shakespeare İngiliz dilinde, Johann Wolfgang von Goethe ise Alman dilinde hümanist kültürün en yetkin ürünlerini verdiler.