Beckett Samuel
 

Beckett Samuel



yazarı Beckett Çağdaş edebiyatın önemli yazarlarından biri olan İrlandalı Edebiyat ödülü sahibi yazar, eleştirmen ve oyun Samuel Beckett, Protestan bir ailenin oğlu olarak 13 Nisan 1906'da Dublin yakınlarındaki Foxrock'da doğdu, 22 Aralık 1989'da, uzun süredir yaşamakta olduğu Paris'te öldü. 1920'de Portora Kraliyet Okulu'na gittikten sonra, 1923'te Dublin'deki Trinity College'e girerek Roman dilleri öğrenimi gördü. 1928'de Paris'teki Yüksek Öğretmen Okulu'nda (Ecole Normale Superieure) İngiliz dili profesörü olarak görev aldı.


Bu dönemde, çağdaş roman ve öykü yazarları arasında önemli bir yeri olan İrlandalıyazar James Joyce ile tanışarak onun çevresine girmesi, Beckett'in yazarlık yaşamını önemli ölçüde etkiledi. 1930'da Dublin'e dönerek gene Trinity College'de Fransızca dersleri verdi. 1931'den sonra ise Londra'da yaşamaya başlayarak Fransa ve İtalya'ya yolculuklar yaptı. 1937'de Paris'e yerleşen Beckett, II. Dünya Savaşı sırasında bir yeraltı direniş grubuna katıldı. Naziler'den kaçmak amacıyla gittiği Fransa'nın güneyindeki Vaucluse'de gündüzleri tarım işçisi olarak çalışırken, geceleri Watt adlı romanını yazdı. Savaştan sonra İrlanda'da Kızılhaç Örgütü'ne gönüllü olarak yazıldı ve bir askeri hastanede çevirmenlik yapmak üzere yeniden Fransa'ya gelerek 1945'te Paris'e yerleşti.


Beckett, yazarlık yaşamının en verimli dönemi olan 194650 yıllarında, yapıtlarını önce Fransızca yazıp, sonra İngilizce'ye çevirmeye başladı. Bu dönemde yazdığı Molloy (Molloy; 1951), Malone Meurt (1952; "MaloneÖlüyor") ve VIrınommable (1953; "Adlarıdınlamayan") adlı roman üçlemesinde, etkisinde kaldığı düşünür Descartes'ın "Düşünüyorum, öyleyse varım," felsefesinden hareket ederek, insanın benlik ve varoluş arayışlarını irdeledi. Beckett'in, ülkemizde de sahnelenen Godot' yu Beklerken (En attendant Godot; 1952) adlı oyunu, yazarın en çok tartışilan ve ona dünya çapında ün kazandıran yapıtıdır. Bu oyun ve bunu izleyen Sonu (Fin de Partie; 1957), Krapp's Last Tape (1957; "Krapp'ın Son Bantı"), Küller (Embers; 1959), Mutlu Günler (Happy D ay s; 1961) ve Play (1963; "Oyun") gibi sahne ve radyo için yazılmış oyunlar, II. Dünya Savaşı'ndan sonra Avrupa'da ortaya çıkan ve gerek biçim, gerek içerik açısından yerleşmiş tiyatro kurallarına karşı çıkan Uyumsuzluk Tiyatrosu'nun en çarpıcı örneklerindendir. Bu oyunlarda Beckett, acıklı olanı bir çeşit mizahla dile getirerek bir kara güldürü havası yaratmış, en aza indirgenmiş kişiler ve dekorla, insanın amaçsız ve anlamsız bir evrendeki umutsuzluğunu, başkalanyla iletişim kuramamasından kaynakların yalnızlığını aktarmaya çalışmıştır.


Sözsüz Oyun (Acts Without Words; 1959) adlı dizi ve Come and Go (1967; "Gel ve Git") gibi oyunları ise sözcüklerin en aza indirgendiği çok kısa yapıtlardır.1970'te Nobel Edebiyat Ödülü Beckett'e verilmiştir.
Nobel İrlanda asıllı Beckett'in Türkçe'de yayımlanmış yapıtlarına, son yıllarda İmge (1989) ve Eşlik (1990) eklendi.