Büyük Selçuklu Devleti'nin Coğrafi, Ekonomik, Siyasal Ve Kültürel Özellikleri Nelerdi
 

Büyük Selçuklu Devleti'nin Coğrafi, Ekonomik, Siyasal Ve Kültürel Özellikleri Nelerdi
Büyük Selçuklu Devleti'nin Coğrafi, Ekonomik, Siyasal Ve Kültürel Özellikleri Nelerdi
TÜRKİYE SELÇUKLU DÖNEMİNDE KÜLTÜR VE UYGARLIK

Türk Tarihinin Dönemleri:

1071 Malazgirt zaferiyle Türklerin Anadolu’ya
girmeleri ile birlikte, Türkiye Tarihi adı verilen yeni bir dönem
başladı. Türkiye Tarihinin dönemleri şunlardır:

1- Anadolu’nun Oğuzlar tarafından fethi dönemi

2-
Türkiye Selçuklu Dönemi

3- Türk beylikleri Devri

4- Osmanlı İmparatorluğu Devri

5- Türkiye
Cumhuriyeti Devri

Anadolu’da Kurulan ilk Türkmen Beylikleri:

1-Danişmentoğulları => Tokat,Niksar,Amasya ve Kayseri

2-
Saltukoğulları => Erzurum,Kars,Artvin

3- Müngücekler => Erzincan,Kemah

4- Artukoğulları => Diyarbakır ve
çevresi

5- Çaka Beyliği => İzmir ve çevresi

Bu beylikler Anadolu’nun Türkleşmesinde etkili oldular. İlk Tüerkmen
beylikleri olarak bilinen bu beylikler siyasi ve askeri yönden daha
çok kültür ve uygarlık alanında etkili oldular. Bu dönemde özellikle
mimaride Anadolu’nun çeşitli yerlerine Türk-İslam damgası vuruldu.

Türkiye Selçuklu (Anadolu
Selçuklu) Devleti

- Melikşah’ın komutanlarından Süleyman Şah tarafından kuruldu.

-
İlk başkenti İznik’tir.

- Haçlı seferlerinden
sonra merkezlerini Konya’ya taşıdılar.

- En önemli hükümdarları Alaaddin
Keykubat’tır.

- Kösedağ savaşı sonunda Moğolların istilasına uğradılar ve
parçalandılar.

- Kösedağ savaşıyla Anadolu’nun siyasal birliği bozuldu.

-
Anadolu Selçukluları hemen hemen her alanda Büyük Selçuklu’nun etkisinde
kaldı.

Türkiye Selçuklularında Devlet Ve Memleket Yönetimi:

- devletin başında
Selçuklu soyundan gelen ve sultan ünvanı taşıyan bir hükümdar bulunurdu.

-
Ülke toprakları hükümdar ailesinin ortak malıydı.

-
Devlet yönetimindeki örgütlenme B.Selçuklulara benzerdi.

- Devlet işleri Büyük
Divan’da görüşülürdü. Divan’a vezir başkanlık ederdi.

- Divan’nın diğer
üyeleri şunlardır:

Naip: Sultanın savaş veya diğer nedenlerle merkezden ayrılması durumunda
onun yerine devlet ve memleket işlerine bakan kişidir.

Müstevfi:
Devletin bütün mali ve ekonomik işlerinden sorumlu idi.

Pervaneci:
Has ve tımarların dağıtılması ve bu alandaki defterleri tutan görevli
idi.

Emr-i Arız: Ordunun maaş ve levazım işlerine bakardı.

Tuğracı: Hükümdarın emir ve fermanlarını hazırlardı.

Emir-i Dad:
Adalet işlerinden sorumlu idi.

Divan-ı İstifa(Maliye),Divan-ı Tuğra(yazışma),Divan-ı İşraf(teftiş) ve
Divan-ı

Arz(askerlik) olmak üzere çeşitli
divanlar vardı.

Eyaletleri hükümdar ailesinden gelen prensler yönetirdi. Bu
prenslerin yanında Atabey

adı verilen danışmanlar görev yapardı.

Ordu
ve Donanma

- Büyük Selçuklulardaki askeri yapının hemen hemen
aynısı idi. Tek fark paralı askerlere daha fazla yer vermesiydi.

-
Ordu; Gulaman-ı Saray,Hassa Ordusu,Tımarlı Sipahiler,Türkmenler ve Yardımcı kuvvetlerden
oluşmaktaydı.

- Donanmaya büyük önem verilmişti. Türkiye Selçuklu döneminde
Alanya ve Sinop’ta tersaneler inşa ettirilmiştir.

ÇÖN: Gerçek anlamda ilk Türk
donanması Çaka Bey tarafından kurulmuştur.

H Hukuk, Toplum
Yaşamı ve Ekonomi

- Hukukta şer’i(islami) ve
örfi(gelenekler) geçerli idi.

- Toplum; şehirli,köylü ve göçebe
olmak üzere üç gruba ayrılırdı.

- Ticaret ve sanatla
uğraşanların meslek ilkelerini belirleyen ahilik örgütleri vardı.

- Türkiye
Selçukluları doğu-batı ticaretinin gelişmesinde doğrudan etkili olmuşlardır.

- Ticari
yolların güvenliği sağlamak amacıyla Anadolu’nun çeşitli bölgelerine hanlar ve kervansaraylar
inşa edildi.

- Akdeniz’e ve Karadeniz’e açılan limanlar
sayesinde dış ticaret daha da ilerledi.

- Kurulan tersaneler
sayesinde Sinop ve Alanya önemli ticari merkezler haline geldi.

-
A.Selçuklularında toplumsal yönü ağır basan bayındırlık hareketlerine öncelik verilmiştir.

-
Çok sayıda yardım kuruluşu ve şifahane açılmıştır.

Kayseri’deki Gevher
Nesibe , Konya’daki Alaaddin Keykubat ve Sivas’taki İzzettin Keykavus hastaneleri
gibi.

Edebiyat,Bilim ve Sanat

- Saray ve halk dili
=> Türkçe , Edebiyat dili => Farsça
, Bilim dili Arapça idi. Karamanoğulları döneminde Mehmet Bey
tarafından Türkçe resmi dil ilan edildi.

- Yunus Emre,Hacı
Bektaşi Veli,Mevalana gibi önemli hümanist düşünür ve edebiyatçılar bu dönemde
yetişti.

- Hoca Dehhani ve Nesimi şiirleriyle döneme damgalarını
vurdular.