Mendel Kalıtımı - Mendel Yasaları - Mendel Kanunu - Mendel'in Kalıtım Kanunu
 

Mendel Kalıtımı - Mendel Yasaları - Mendel Kanunu - Mendel'in Kalıtım Kanunu
Mendel Kalıtımı - Mendel Yasaları - Mendel Kanunu - Mendel'in Kalıtım Kanunu

mendel kalıtımı
Avusturyalı keşiş Gregor Mendel tara*fından tanımlanmış kalıtım şeklidir. Pek çok jenerasyonlar arası geçen şimdi gen adı verilen belirgin, değişmeyen fiziksel karakteristikleri keşfetmiştir. Ayrıca bas*kın (dominant) ve çekingen (recessive) genetik özelliklerin varlığını keşfetmiş*tir.

Mendel kalıtımla ilgili iki kural belirt*miştir. Mendel’in ilk kuralı veya ayrım kuralı canlıların özellikleri bir çift gen*le belirlenir ve üreme sırasında game*te (yumurta veya sperm hücresi) sadece bir allel (her bir çiftten gelen gen) taşı*narak her çiftteki genler ayrılır ve evla*da aktarılır (meyozis) şeklinde ortaya ko*nur. Mendelin ikinci kuralı veya bağım*sız tasnif kuralı çiftteki her gen diğer çift*ten gelen herhangi bir genle birleşebilir, böylece gametler çift olmayan genlerin tüm kombinasyonlarını gösterebilir.

MENDEL YASALARI

Mendel’in ilk çalışmaları, fenotipik olarak tek bir özelliği farklılık gösteren bezelye tohumlarını (Örneğin AA ve aa) çaprazlamaktı. Çaprazlama sonucunda oluşan F1 ve F2 tohumlarının fenotipik özelliklerini gözlemleyerek, karakterlerin döllere geçiş biçimini belirlemiştir.

Birden fazla fenotipik farklılık gösteren tohumların çaprazlanmalarında sonuçlar ne olacaktı? Farklı gruptaki allellerin döllere geçişi sırasında birbirlerini etkilemeleri söz konusu muydu?

Bu sorulara cevap olabilecek fenotipik iki karakteri olan bezelye tohumları ile çaprazlama çalışmaları yapıldı. Düzgün ve sarı tohumlu bitkilerle, buruşuk ve yeşil tohumlu bitkiler çaprazlandı. F1 dölünde düzgün ve sarı renkli tohumların elde edildiği görüldü. Dominant karakterlerin sarılık ve düzgünlük olduğu doğrulanmış oldu.