Koca Yusuf Paşa Kimdir?
 

Koca Yusuf Paşa Kimdir?

Tersane liman
Yusuf Ağa
Gazi Hasan Paşa
Yeni sadrâzam gayretli ve hamiyetli bir zat olup Rusların aşırı isteklerine
I. Abdülhamit
Muharebe
Yusuf Paşa sadaretten azlinden sonra Sivas eyâleti ile Vidin seraskerliğine tayin edildi ve Cezayirli Gazi Hasan Paşa sadrâzam ve serdar-ı ekrem olunca onun yerine kaptan Paşalıkta işe yarar bir vezirin tayin edilmesini pâdişâ

Yusuf Paşa
. 1205 Muharrem - 1790 Eylül'de Karaman eyâletiyle yine Vidin seraskerliğinde bırakılmış ise de
. bir ay sonra azlolunarak Köstendil sancağıyla soğukluk gösterilmiş ve birkaç gün sonra Salih Paşa'nın yerine Bosna valiliğine gönderilmiştir (1205 Rebiulâhır - 1790 Aralık). Muharebenin devamı dolayısıyla sadrâzam ve serdar-ı ekrem Şerif Hasan Paşa'nın idamından sonra Yusuf Paşa ikinci defa sadrâzam ve serdar-ı ekrem oldu (1205 Cemaziyel-âhır - 1791 Şubat) ve Bosna'dan acele ordu merkezi olan Şummt'ya geldi. Maneviyatı iyice bozulmuş olan derme çatma kuvvetlerle bir iş göremedi. Ruslarla Yaş antlaşmasını imzalayarak İstanbul'a geldi. Antlaşma mucibince hududun Turla yani Dinyester nehrinden kesilmiş olması pâdişâhın gücenmesine sebeb oldu; gâh korkusu ve gâh vezirlikten çekilmek istemesi gibi hallerini duyan pâdişâh
. . III. Selim'in darılmasına neden olduğu gibi aynı zamanda genç pâdişâh kendisine îtimad ve emniyet göstermediğinden dolayı İstanbul'a gelişinden kırk üç gün sonra azlolunarak yerine Kandiye muhafızı Melek Mehmet Paşa sadarete davet edildi.

Yusuf Paşa'nın azlinden sonra malı müsadere edilmedi ve bir yere tayinine kadar Beykoz'da oturması emrolunup az sonra düşman istilâsıyla tahrib edilmiş olan Anapa kalesinin tamiri ve o havalinin tanzimi için Anapa seraskerliğiyle Trabzon valiliğine tayin olundu.

Yusuf Paşa
. Trabzon'dan sonra Cidde valisi oldu ve 1215 Muharrem - 1800 Haziran tarihinde Cidde'de aniden vefat etti. Hiçbir mazisi ve hizmeti olmamasına ve sadareti sırasında da alelacele devleti hesapsız bir faciaya sevk etmesine rağmen
. hamiyetli vakur bir zat olmasından dolayı bazı tarihçiler kendisine Koca Yusuf Paşa unvanını vermişlerdir.

Hâdikatü'l-Vüzera zeyli'ne zeyil yazmış olan Cavid Ahmed Bey mezalim ile para istif etmesinden
. irtişasından ve
. sözlerine inanılır zevattan naklen
. şehvanî ihtirasından bahsetmektedir. Sultan Selim
. Halil Hâmid Paşa'nın teşebbüsü ile Abdülhamit'in hal'ine mâni olan Cezayirli Gazi Hasan Paşa'nın adamı ve Abdülhamit ve onun şehzadelerine taraftar olduğunu zan ve tahmin etmesi dolayısıyla Koca Yusuf Paşa'ya itimad göstermemiş ve antlaşma imzalamasıyla İstanbul'a gelmesini müteakip sadaret kaymakamı Çandarlızâde Ali Paşa'ya gönderilen hattı hümâyunda görüldüğü üzere
. Ruslara harb açmazsa hal' edileceğini beyan ile pâdişâhı korkutarak arzusuna nail oldu. Yusuf Paşa kapıkulu ocaklarının ihtiyaçlarını temin etmeden çapula gider gibi İstanbul'dan acele hareket etti; ordu sevk ve idaresindeki bu hatası başarısızlığın başlangıcı idi. Hele böyle perişan bir halde Sofya'ya kendisini tatmin ile istiklâl vererek geçmişe geçmiş nazariyle bakıp bundan sonra arzuya muvafık hizmette bulunmasını tavsiye etmişti; fakat nizam-ı cedid'in tanzimindeki müsamaha ve istiğnası kısmen doğru olmayan bahane ile İstanbul'dan uzaklaştırmıştır. Fındıklı'da cami yanındaki 1201 H. - 1787 M. tarihli sebile çeşme Koca Yusuf Paşa'nın dır.