Siyam Balığı (Film)
 

Siyanürler birçok sanâyi dalında kullanılır: Akrilonitril sentetik lastik yapımında; siyanojenklorür kimyevî sentezlerde; siyanamit gübre yapımında; siyanür tuzları metalurjide kullanılmaktadır.


Siyanür zehirlenmesi: Hidrojen siyanür gazının teneffüs yoluyla veya siyanür tuzlarının sindirim yoluyla alınmasıyla ortaya çıkan zehirlenmedir. Elma, kiraz, şeftali, kayısı ve erik gibi meyvelerin çekirdeklerinde siyanogenetik glikozid bulunmaktadır. Çocuklarda 5-25 çekirdek, ölüme sebep olabilmektedir.


Zehirlenme belirtileri; hızlı solunum, kan basıncında düşme, şuur bulanıklığı ve komadır. Daha çok olgunlaşmamış çağla ile zehirlenme görülür. Siyanür miktar olarak en çok acı bâdemde bulunur. Acı bâdem % 4 siyanür ihtivâ eder. Siyanür insanda sitokrom oksidaz enzimini inhibe ederek zehirlenme yapar.


Kronik (uzun süreli) zehirlenmede hidroksikobalamın kullanılmalıdır.


Çalışma ortamında minimal eşik değer milyonda 0,1-10 kısmın üzerine çıkmamalıdır.


Çoğunlukla nitriller olarak bilinen organik siyanürlerde ise siyanür grubu, örneğin metil siyanürdeki (asetonitril) metil (CH3) gibi, karbon içeren bir gruba ortaklaşım bağıyla bağlıdır.


Hidrojen siyanür de denen hidrosiyanik asit, akrilonitril yapımında kullanılan çok uçucu bir sıvıdır; akrilonitrilden akrilik elyaf, yapay kauçuk ve plastik ürünlerin üretiminde yararlanılır. Siyanürler, buharla dezenfekte etme, demir ve çeliğin yüzey sertleştirilmesi, elektrikli kaplama ve cevherlerin derişikleştirilmesi gibi birçok kimyasal işlemde kullanılır. Doğada, dağ çileği gibi bazı bitkilerin tohumlarında siyanür bulunur.

Siyanür zehirlenmesi, hidrojen siyanür gazının solunum yoluyla ya da siyanür tuzlarının sindirim yoluyla alınmasıyla ortaya çıkar.,

Hidrojen siyanür hücrelerde yükseltgenme süreçlerini ketlediğinden ileri derecede tok-siktir.