Hükümsüzlük
 

Bazen bir hukuk kuralının emrine uygun biçimde hareket etmemek, örneğin bir hukuki işlemi kanunun aradığı şekilde yapmamak, o hukuki işlemin hükümsüzlüğü sonucunu doğurur. Başka bir deyişle, bu halde ortaya çıkan yaptırım hükümsüzlük yaptırımıdır. Hükümsüzlüğün de çeşitli tür ve dereceleri vardır. Hükümsüzlük bazen yokluk, bazen butlan bazen de tek taraflı bağlamazlık şeklinde ortaya çıkar.


Örneğin resmi evlendirme memuru önünde yapılmayan evlenme yokluk yaptırımına tabi olduğu gibi, ayırt etme gücü olmayan birinin evlenmesi de butlan yaptırımına tabidir. Ayırt etme gücüne sahip bir küçüğün, velilerinin izni olmadan yapmış olduğu bir satış sözleşmesi tek taraflı bağlamazlık yaptırımına tabidir. Yani bu sözleşme fiil ehliyeti tam olmayan küçüğü bağlamaz, ama tam ehliyetli karşı tarafı bağlar.