Aksaray
 

1933 yılında çıkartılan bir kanunla kaza olarak Niğde’ye bağlanan Aksaray, bunu bir türlü kabul*lenememiştir. Çünkü nüfus bakımından, toprak bakımından, gelişmişlik bakımından bağlandığı Niğde Vilayeti'nden daha ön sıralardadır. Üstelik coğrafi konumu daha elverişlidir.

Niğde milletvekili olarak seçilip T.B.M.M'de görevalan her Aksaraylı, verdikleri kanun teklifle*ri ile vilayet olma arzularını bütün yurt sathına duyurmuşlardır.

Bu konuda ilk büyük çalışma Niğde Milletvekili iken Oğuz Demir Tüzün tara*fından yapılmıştır. Oğuz Demir Tüzün, 01.04.1964 yılında verdiği bir kanun teklifi ile Ak*saray'ın tekrar vilayet olmasını dile getirmiştir. Meclis içişleri ve Bütçe Plan Komisyonunda görü*şülerek kabul edilmiştir. Ancak, Adana Milletveki*li Kemal Sarıibrahimoğlulnun muhalefet şerhiyle birlikte Millet Meclisine sunulan teklif, meclis dosyalarında öylece kalırken, 1971 yılında yapı*lan ikinci teşebbüs de sonuçsuz kalmıştır.
1987 genel seçımleri sonunda meclise Niğde Milletvekili olarak giren Aksaray milletvekilleri Raşit Daldal ve Mahmut Öztürk’de aynı konuda çalışmalar yapmışlardır. Verdikleri kanun teklifleri ile Aksaray'ın il yapılmasını istemişlerdir. Millet Meclisinde görüşülen ve kabul edilen tasarı 15.06.1989 gün ve 3578 sayı ile kanunlaşmış ve Aksaray 56 yıl sonra tekrar eski günlerine kavuş*muştur.

Aksaray
 

AKSARAY ÇEVRESİNİN COĞRAFİ DURUMU

Aksaray, kuzey ve güney Anadolu dağlarının birbirinden uzaklaştığı İç Anadolu bölümünün orta Kızılırmak kesimine girer. Kuzey yarım kürede ekvatordan 37-38 paralelleri, doğu yarım kürede 33-35 meridyenleri arasında yer alır. Doğuda Nevşehir, Güneydoğuda Niğde, Batısında Konya ve Kuzeyde Ankara ile Kuzeydoğuda Nevşehir ile çevrilidir. 7722 km2 yüzölçümünde geniş bir alana sahiptir.


Bölgede Hasandağı, Melendiz Dağları ve Ekecik Dağı gibi volkanik dağlar ile lavların meydana getirdiği platolar vardır. Batıda ise Konya Ovasının büyük bir kesimi Aksaray sınırları içerisinde kalmaktadır. Melendiz Dağlarından çıkarak Tuz Gölüne dökülen Uluırmak, geniş bir plato meydana getirmektedir. İlin önemli dağları Hasandağı (3268), Küçük Hasandağı (3040m.) ve Ekecik Dağı (2033b.)dır. Aksaray’ın deniz seviyesinden yüksekliği 980m dir.


NÜFUSU


2000 Sayımına Göre:



İlçe Adı Merkez Nüfus Toplam Nüfus

Merkez 129.949 236.560

Ortaköy 26.965 58.873

Eskil 22.125 28.952

Sarıyahşi 7.751 12.120

Ağaçören 4.983 15.869

Gülağaç 4.672 26.874

Güzelyurt 3.775 16.836

200.220 396.084




JEOLOJİK YAPISI


İkinci zamanın uzun süren durgunluk dönemini takip eden üçüncü zaman, birçok orojenik, volkanik hareketlerin olduğu dünyanın fiziki ve biyolojik görünümünün bugüne süratle yaklaştığı zamandır. Bu zamanda Alp-Himalaya sistemine giren genç dağlar oluşurken, Türkiye’de bu hareketlerden etkilenerek kuzeyde Karadeniz Dağları oluşmuş, İç Anadolu fazla etkilenmemiş ve sadece bazı kıvrımlar ve volkanik hareketler meydana gelmiştir.


Aksaray, İç Anadolu Bölgesinin güney doğusunda, orta Kızılırmak platosunun devamını teşkil eden ve tersiyerde oluşmuş kalkerli volkan tüflerinin meydana getirdiği arazi ile Tuz gölü havzasının devamı olan ova üzerine kurulmuştur. Güneyde ve doğuda tersiyerde oluşmuş volkanik arazi geniş yer tutar.




Volkanik dağların en önemlileri Hasandağı ile Melendiz dağlarıdır. İl merkezinin kuruluş alanı ise, orta Kızılırmak platosunun Tuz Gölü havzasından ayrıldığı fay basamağının güneyidir. Bu fay basamağı Melendiz dağlarından gelen ve Tuz Gölüne ulaşan Uluırmağın biriktirdiği alüvyonlarla, doğusunu çevreleyen platolardan taşınan alüvyonların birikinti ovası üzerinde kurulur.


BİTKİ ÖRTÜSÜ


Aksaray’ın iklimine bağlı olarak tabii bitki örtüsü, ilkbaharda yeşeren çayırlar, gelincik, papatya, keven ve diğer vs. otlarla, yaprakları dikensi bir görünüme sahip, yarı kurakçıl bitkilerdir.


Yazları sıcak ve kurak iklim yapısı hakim olduğundan ilkbaharda yeşeren otlar, sonbaharda kurur ve arazi bozkır yapısını alır. Hasandağı ve Ekecik Dağları üzerinde meşe koruluklarına rastlanır. Ayrıca bölgede palamut, alıç, kızılcık, kavak, söğüt, yabani armut ve meyve ağaçları yanında keven ve deve dikeni çok sık rastlanan bitki türleridir.



SU KAYNAKLARI


Aksaray ve çevresinde iki tip su kaynağına rastlanır. Kuzey ve doğu bölümünde çok sayıda fay ve vadi kaynakları yer alır. Bunlar Hasandağının kuzeyindeki vadilerde, melendiz dağlarının batı yamaçları ile eteklerini teşkil eden bölgelerdedir. Bu kırık kaynaklardan çıkan sular önce gölleri oluştururlar. Göller birleşerek Uluırmağın kaynağını teşkil ederler. Hasandağı çevresindeki kaynaklar genellikle vadi kaynaklarıdır.


Tuz Gölü ve Konya Ovası bölümünde yer alan kaynaklar ise, daha çok artezyen kuyuları şeklindedir. Obruk platosunun kuzeyindeki Eskil ve Yenikent Yöresinde ise büngüldek tipi kaynaklar birleşerek geniş bataklıklar oluştururlar.


GÖLLER


Aksaray’da Türkiye’nin Büyük gölü olan Tuzgölü’nden (400 km.) başka göl yoktur. Göl çevresi bataklıklarla çevrili olup, bataklık dışında kalan arazi çoraklaşmıştır. Gölün en derin yeri 1 metreyi geçmez. Deniz seviyesinden yüksekliği 899 m dir.


BAZI İLLER VE TURİSTİK YÖRELERİN AKSARAY’A UZAKLIĞI




NİĞDE - 121 km.


NEVŞEHİR - 75 km.

ANKARA - 225 km.

KONYA - 148 km.

İSTANBUL - 674 km.

İZMİR - 688 km.

ANTALYA - 465 km.

GÜZELYURT - 50 km.

IHLARA - 45 km.

SULTANHANI - 40 km.

HELVADERE - 28 km.

SELİME - 28 km.

AKHİSAR - 11 km.


AKSARAY'DA ETKİNLİKLER



Aksaray-Ihlara Kültür ve Turizm Festivali (15-21 Temmuz)

22. Aksaray-Ihlara Kültür ve Turizm Festivali (9-11 Temmuz 2004 tarihlerinde kutlanmıştır.)

Yunus Emre'yi Anma Günleri (Eylül 1. Hafta)

Somuncu Baba'yı Anma Günü (Eylül 2. Hafta)

Kaynanalar Günü (15 Haziran)

Saratlı Kültür ve Sanat Etkinlikleri Festivali (29 Temmuz)

Aksaray
 

On bin yıllık tarih ve kültürel mirasa sahip Aksaray, Ülkemizin kalbi sayılacak bir noktada, kuzey-güney, doğu-batı doğrultusundaki ana karayollarının kavşağında yer almaktadır. İlin yüzölçümü 7.997 km2, denizden yüksekliği 980 m. dir.33-35 derece doğu meridyenleri ile 38-39 derece kuzey palelleri arasında yer alan Aksarayın kuzeyinde Kırşehir ve Ankara, doğusunda Nevşehir, güney doğusunda Niğde, güneyinde ve batısında Konya, kuzey batısında Tuz Gölü bulunur.

Aksaray yeryüzü şekilleri bakımından düzlüktür. Orta kesimleri, kuzeyi, güneyi tamamen ovalıklarla kaplıdır. Güneyde Obruk platosunun uzantısı ve Aksaray ovası bulunur. Nevşehir ve Niğde sınırlarında sönmüş volkanik sıradağlar uzanır. Başlıca yaylalar ise Obruk, Haydar, Çağsak, Aliağaobası, Kemerseki ve Yeniyayladır.İl sınırları içerisinde sönmüş bir yanardağ olan Hasandağı (3268 m.), Melendiz Dağları (2898 m.) ve Ekecik Dağı (2138 m.) yer almaktadır.

Aksarayda yıllık yağış miktarı 351.6mm, ortalama aktüel basınç 904.8 milibardır. Nisbi nem değerleri kış aylarında genellikle daha yüksek, sıcaklığın arttığı yaz aylarında daha düşüktür. İklim tasniflerine göre Aksaray orta iklim kuşağında, soğuk, yarı kara iklim tipine sahiptir.

En önemli göl Tuz Gölü, en önemli akarsu ise Melendiz Çayı (Uluırmak)dır. Diğer önemli akarsular Karasu, Eşmekaya Çayı; Güzelyurt yakınlarındaki Acıgöl, Hasandağı çevresindeki Kartal ve Sarı Göl diğer önemli göllerdir.

İle bağlı Merkez dahil 7 İlçe (Ağaçören, Eskil, Gülağaç, Güzelyurt, Ortaköy ve Sarıyahşi), 41 Kasaba (Belediye) ve 146 Köy bulunmaktadır