Türk Arap İlişkileri
 

Halife Osman dönemi - Emeviler dönemi - Abbasiler dönemi ve Talas Savaşı

Abbasi sonrası - Türk Arap İlişkileri Tarihi






Ön Türk



* Ön Türkler

* Tengricilik

* Bozkır İmparatorluğu Geleneği

Bozkır İmparatorlukları

Göçebe


* Hiung-nu

o Batı • Kuzey • Güney

* Cücenler

* Akhunlar

* Göktürk Kağanlığı

o Doğu • Batı • İkinci

* Uygur Kağanlığı

o Kansu Uygur Krallığı • Karahoca Uygur Krallığı • Karahanlılar


Yerleşik


* Beş Hu On Altı Krallık

o Han Çov • Hou Çov • Vey • Hya


* Kansu Uygur Krallığı

* Karahoca Uygur Krallığı


* Karahanlılar

o Doğu Karahanlılar • Batı Karahanlılar


* Beş Hanedan On Krallık

* Şatuolar

o Hou Tang • Hou Jin

Ural'ın Batısı


* Hun İmparatorluğu

* Avar Kağanlığı

* Hazar Kağanlığı

* Büyük Bulgarya Hanlığı

* Peçenekler


Memlûklar / Türkmenler

Hindistan


* Gazne Devleti

* Delhi Sultanlığı


Mısır


* Tolunoğulları

* Memlûk Sultanlığı


İran


* Karakoyunlu Devleti

* Akkoyunlular

* Afşar Hanedanı

* Kaçar Hanedanı

Moğolların Mirasçıları


Cuci'nin Ulusundan Doğan ÜlkelerToka Temür Sülalesi


* Kırım Hanlığı

* Kazan Hanlığı

* Kasım Hanlığı

* Astrahan Hanlığı

* Kazak Hanlığı

* Nogay Orda


Şiban Şülalesi


* Sibir Hanlığı

* Şeybani Hanlığı

* Buhara Hanlığı

* Hive Hanlığı

* Kokand Hanlığı

* Buhara Emirliği


Çağatay'ın Ulusundan Doğan Ülkeler


* Doğu Çağatay Hanlığı

* Yarkand Hanlığı


Anadolu - Rumeli


* Selçuklular

o Büyük Selçuklu Devleti

o Irak Selçuklu Devleti

o Kirman Selçuklu Devleti

o Anadolu Selçuklu Devleti


* I.Dönem Anadolu Beylikleri

o Çaka Beyliği (1081 - 1098)

o Dilmaçoğulları Beyliği (1085 - 1192)

o Danişmendliler Beyliği (1092 - 1178)

o Saltuklu Beyliği (1092 - 1202)

o Ahlatşahlar Beyliği (1100 - 1207)

o Artuklu Beyliği (1102 - 1408)

o İnaloğulları Beyliği (1098 - 1183)

o Mengüçlü Beyliği (1072 - 1277)

o Erbil Beyliği (1146 - 1232)

o Çubukoğulları Beyliği (1085 - 1092)


* Atabeylikler

o Zengiler

o İldenizliler

o Böriler

o Salgurlular


* I.Dönem Anadolu Beylikleri


*

o Osmanlı İmparatorluğu (1299 - 1922)

o Taşanoğulları Beyliği (1350 - 1398)

o Çobanoğulları Beyliği (1227 - 1309)

o Karamanoğulları Beyliği (1256 - 1483)

o İnançoğulları Beyliği (1261 - 1368)

o Sâhipataoğulları Beyliği (1275 - 1342)

o Pervaneoğulları Beyliği (1277 - 1322)

o Menteşe Beyliği (1280 - 1424)

o Candaroğulları Beyliği (1299 - 1462)

o Karesi Beyliği (1297 - 1360)

o Germiyanoğulları Beyliği (1300 - 1423)

o Hamitoğulları Beyliği (1301 - 1423)

o Saruhanoğulları Beyliği (1302 - 1410)

o Tacettinoğulları Beyliği (1303 - 1415)

o Aydınoğulları Beyliği (1308 - 1426)

o Tekeoğulları Beyliği (1321 - 1390)

o Dulkadiroğulları Beyliği (1339 - 1521)

o Ramazanoğulları Beyliği (1325 - 1608)

o Kadı Burhaneddin Devleti (1381 - 1398)

o Eşrefoğulları Beyliği (1300 - 1326)

Türki Cumhuriyetler


* Türki Cumhuriyetler

* Türkiye Cumhuriyeti

* Azerbaycan Cumhuriyeti

* Türkmenistan Cumhuriyeti

* Kazakistan Cumhuriyeti

* Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti

* Özbekistan Cumhuriyeti

* Kırgızistan Cumhuriyeti

Tarihi Türk Devletlerin Listesi


* Tarihî ve çağdaş Türk devletleri

* Türk tarihi literatürü




Türk kavimleri ile Araplar arasındaki ilişkiler Cahiliye devrinde İpek Yolu vasıtasıyla ticaret ile sınırlıydı.



Halife Ömer dönemi

* 3 Emeviler dönemi

* 4 Abbasiler dönemi ve Talas Savaşı

* 5 Abbasi sonrası

* 6 Abbasiden Osmanlı dönemine kadar

* 7 1900 sonrası dönem


Halife Osman dönemi


Batı Türkistan'ın bir kısmı ve Karadeniz'i egemenliği altında bulunduran Hazar Hakanlığı ile Araplar arasında yoğun mücadeleler yaşandı. Osman, Hazar başkenti olan Belencer'e kadar ilerledi. 651 yılında başlayan savaşlar uzun yıllar devam etti. Araplar başkent Belencer'i ele geçirdiler. 737 yılımda Hazar ordusu tamamıyla yenildi ve Kafkaslar Arap egemenliğine girdi. Müslüman olmayı kabul etmeyen bir kısım Yahudi Türk, Avrupa'ya göç etti,Kafkaslar İslam devleti egemenliğine girdi.

Halife Ömer dönemi [değiştir]


Ömer zamanında Orta Asya Türk-Arap münasebetleri başlamıştır. Nihavet Savaşı'nı 642 yılında kazanarak İran'daki Sasani hakimiyetine son veren Müslüman Araplar, doğuya doğru ilerlediler ve Ceyhun nehrinin ötesinde Türkler ile karşılaştılar.

Emeviler dönemi


Emevilerin 661 yılında halifeliği ele geçirmelerinden sonra Arapların Türk ülkelerine doğru ilerleyişleri devam etti. Türkler ile Araplar arasında en şiddetli mücadeleler ve savaşlar Emeviler döneminde yaşandı. Bu dönemde Orta Asya'da Göktürk egemenliği hüküm sürmekteydi.


Emevilerin Horasan valisi Ubeydullah bin Ziyad, 674 yılında ilk kez Ceyhun nehrini geçerek Maveraünnehir'in önemli Türk şehirlerinden Buhara'yı kuşattı. Buhara'da birçok Türk kılıçtan geçirildi. Buhara'nın Türk melikesi Kabaç Hatun, ağır bir vergi karşılığında Ubeydullah Bin Ziyad ile anlaşma yaptı. Bu anlaşma sonucu olarak Ubeydullah Bin Ziyad, iki bin Türk gencini asker olarak ordusuna aldı.


Müslüman Araplar, Horasan valisi Kuteybe Bin Müslim zamanında bütün Maveraünnehir'i ve Batı Türkistan'ı ele geçirdiler. Baykent, Buhara, Semerkant ve Kaşgar gibi önemli Türk şehireri Araplar tarafından yağmalandı ve birçok Türk kılıçtan geçirildi. Kuteybe'nin ölümünden sonra Araplar Orta Asya'da tutunamadılar. Göktürklerin yeniden güçlendikleri dönemde Göktürk Hakanı Kültigin bu toprakları daha sonra geri aldı.


Orta Asya'da Göktürk hakanlığının sona ermesinden sonra, Batı Türkistan'da Türgiş hakimiyeti, Doğu Türkistan ve Baykal Gölü civarında Uygur hakimiyeti yaşanmaya başladı. Bu devirde Batı Türkistan'da hüküm süren Türgiş hakanlığı ile Arap İslam devleti arasında büyük mücadeleler yaşandı.


Türgiş Kağanı Su-lu Kağan, Arapların elindeki bazı Türk şehirlerini geri aldı. Ancak Su-lu kağan'ın ölümünden sonra ortaya çıkan otorite boşluğu, Batı Türkistan'ın Araplar tarafından ele geçirilmesini kolaylaştırdı. Bu dönemde Batı Türkistan'daki şehirlerde oturan birçok Türk kitlesi ve göçebeliğe devam eden Türk boyları İslam'a girmeleri için zorlandı. Büyük çoğunluğunun İslamiyete geçmemesi sebebiyle kılıçtan geçirildi.


Türklerin İslamiyetle tanışmaları ve İslamiyete geçmeleri birçok kesimin dediği gibi kolaylıkla değil, zorla ve kanla olmuştur. Emeviler döneminde birçok Türk boyu İslamiyete geçmedikleri için Müslüman Emevi orduları tarafından kılıçtan geçirilmiştir. Birçok Türk, İslam ordularına zorla alınmıştır.


Abbasiler dönemi ve Talas Savaşı



Abbasiler döneminde, Emeviler döneminde zorla esir alınmış birçok Türk askerlikteki yetenekleri sonucunda Abbasi yönetiminde söz sahibi olmaya başladılar. Harun Reşit döneminde, saray muhafızları ve saray yönetiminin bir kısmı Türklerden oluşuyordu. Halife Mutasım döneminde Türkistandan toplanan Türklerle Bağdat, Suriye ve Anadolu'da "Samerra" adı verilen ordugahlar kuruldu ve hassa ordusu teşkil edildi.


Orta Asya'da Talas'ta karşı karşıya gelen Çin ve çoğunluğu Türk kökenli askerler ve yöneticilerden oluşan Arap orduları karşısında bölgede bulunan Türk boyları, doğal olarak içerisinde kendileri gibi giyinen ve konuşan Türklerin çoğunlukta olduğu Arap ordusunun yanında yer alarak Arap ordusunun kazanmasına yol açtı.


Bu dönemden sonra Orta Asya'nın müslümanlaşması Araplar sayesinde değil, Arap saraylarında ve ordularında yetişmiş Türkler sayesinde olmuştur.

Abbasi sonrası


Talas Savaşı'ndan sonra, Karadeniz'in kuzeyinde bulunan İtil Bulgarları (Tatarlar), daha sonra da Karahanlı Devletini teşkil eden Karluk, Yağma, Çiğil boyları Müslümanlığı kabul etmiştir. Daha sonra İslamiyete giriş yoğunlaştı.

Abbasiden Osmanlı dönemine kadar


Abbasi halifeliğinin ortadan kalkmasından Osmanlı Devleti'nin sonuna kadar karşılıklı ilişkide Araplar yönetilen, müslüman Türkler yöneten olmuştur.

1900 sonrası dönem


1900'lü yıllarda Osmanlı Devleti zayıflamaya ve dağılmaya başlamıştı. 1914 yılında patlak veren I. Dünya Savaşı'nda Osmanlı Devleti İttifak Devletleri ile müttefik olmuştu. Fakat savaş yıllarında İngilizler'in Suudi Araplarını kışkırtması ve kandırması ile Suudi Arapları, Osmanlı'ya karşı savaştılar ve bir "bağımsızlık arayışı" içine girdiler. Tabii bu arayışın gerçekleşmesi için İtilaf Devletleri ile müttefik oldular. Savaş sonunda Ortadoğu İngiliz ve Fransız mandası altına girdi. Daha sonra ayrı Arap devletleri kuruldu.