Orta Asya Türk Uygarlığı
 

orta Asya Türk kültürü ve uygarlığı - orta asya bozkır kültürü - orta asya Türklerinde sosyal yaşam - orta asya Türk hukuku-Kültürün ve uygarlığın şekillenmesinde "Bozkır", kültürünün doğmasında uçsuz, bucaksız bir Coğrafya'da yaşamaları etkili olmuştur.


- Hakimiyet anlayışından, devlet yönetimine, dini inanışlardan sanata ve musikiye kadar bu Bozkır ikliminin ve koşullarının özelliği görülür.


EKONOMİ, TİCARET, SANAT ve SOSYAL HAYAT


- Türkler doğal koşullar (Bozkır) nedeniyle göçebeliği benimsemişlerdir.

- Kışın kışlaklarda, yazın yaylalarda yaşıyorlardı.

- İlk yerleşik hayata kışlaklarda geçilmeye başlanmıştır.

- Türk devletleri genel olarak aile ve orduya dayalı bir sosyal hayatı benimsediler.

- Ekonomi hayvancılığa dayalıdır. Yerleşik hayata geçince tarıma da önem verildi.

- Ticarete önem verildi. (İpek Yoiu) ticaretin candamarıydı.


Orta Asya ticaretinde İpek Yolu'nun denetimini ele geçirmek tüm bölge devletlerinin en büyük emeliydi.

- Göçebe yaşam gereği, taşınabilir, ahşap, metal ve deri malzemeleriyle süs eşyaları yapmışlardır. (At, koşum takımları, çadır yapımı gibi.)


- Uygurlardan itibaren mimarî gelişme göstermiştir.


HUKUK

- Türkler göçebe olarak yaşadıkları için yazılı hukuk kuralları gelişmemiştir.

- Yazısız hukuk kuralları geçerli olmuştur.

- Toplumsal hayatı düzenleyen kurallar Töre Hukuku olarak bilinirdi.

- Davalara ise Yarguci (yargıç) bakardı.


DEVLET YÖNETİMİ

- Siyasi örgütlenmenin en üst kademesi "İl" yani devletti.

- Türk devletlerini oluşturan önemli öğeler, bağımsızlık, üike, halk ve hükümdarlık (egemenlik) tir.

- Ülke hanedanın ortak malıdır.


Bu kural devletlerin kısa ömürlü olmalarının en önemii nedenidir.

- Hükümdarlar yönetme yetkisini tanrıdan aldığına inanırlardı.

- Kurultay, Devlet yönetiminde önemli kararların alındığı meclistir.

- Ülkeyi yönetenlere han, hakan, kağan, eşlere katun (hatun) denirdi. Kadınlara önem ve değer verilirdi. Hatunlar yönetimde etkiliydiler.

- Devlet işleri "kurultay" denilen mecliste görüşülür ve karara bağlanırdı.

- Türk topluluklarında "ülke hükümdar ailesinin ortak malıdır" aniayışı egemendi. Bu nedenle sık sık taht kavgaları meydana gelirdi. Bu durum ülke yönetimini zayıflattığı için devletin kısa sürede yıkılmasında etkiii olmuştur.



alıntı