Histeri
 

HİSTERİ

Çatışma ve bastırmadan doğan psiko-nevrotik bir rahatsızlık olan histeri, bir tür nevrozdur. Histerikler (histeri hastalı­ğına tutulmuş olanlar) sık sık durumların­dan şikayet ederler ve fiziksel bir hastalı­ğın semptomlarını sergilerler. Uygulama­da, herhangi bir fiziksel rahatsızlığın semptomları histerilerde taklit edilebilir. Her ne kadar bu hastalıkların semptomla­rı gerçekten hastada ortaya çıkarsa da, bu semptomların herhangi bir fiziksel nede­ni yoktur. Psikiyatristlere göre bu semp­tomların kaygıyı azaltıcı bir işlevi vardır ve hastanın kaygısı fiziksel bir semptoma dönüştürülerek ortadan kaldırılır. Histeri­lerin semptomları bazan fiziksel değil, ruhsal da olabilir ve bu, hafıza kaybı, ya da daha ender olarak çoğul kişilik şeklin­de ortaya çıkabilir.

Hipokrat´ın yazılarında hastalığa tatmin

olmayan kadının rahminin, bedenin deği­şik yerlerinde dolaşmasının neden olduğu ve rahmin bulunduğu bölgeye göre belirti­ler ortaya çıktığı kaydedilmektedir. Histe­ri, ancak 19.yüzyılın ikinci yansında mo­dern bir yaklaşımla ele alınabilmiştir. Fransız hekim Charcot, histerinin yalnız­ca kadınlarda değil, erkeklerde, hatta ço­cuklarda da olabileceğini; semptomların örseleyici bir yaşantıdan sonra ortaya çık­tığını, örseleyici yaşantıların hipnozla an-laşılabileceğinisöylemiştir. Onun öğrenci­lerinden Janet ve başka araştırmacılar ise histeriklerin telkine müsait yapılarına dik­kat çekmişlerdir.

Histerinin popüler bir hastalık olması­nın nedeni, özellikle Batılı olmayan kül­türlerde çok görülmesinin yanısıra Fre-ud´unpsikanalitik teorisinin, histeri üzeri­ne İncelemeler temelinde kurulmuş olma­sıdır. Kendi döneminde uygulanan hip­noz yöntemiyle bu hastaları tedaviye çalı­şan Freud, hipnozun hastalığı geçici ola­rak düzeltilip iyileştirmediğini, çünkü has­talığa temelinde bilinç-dışı çatışmalar bu­lunduğunu belirtmiştir. Ona göre hasta­lar, bilinç-dışı çatışmalarını belirtiler şek­linde sembolleştirerek sıkıntıdan kurtul­makta, fakat böyle bir mekanizmayı bile­rek kurmamaktadırlar.

Bugün histeri için "bedensel bir neden olmadan hareket ve/veya duyu organları­nın işlevlerinde kaybolma, azalma ya da çoğalma olması; yine sinir sisteminde bir bozukluk olmadan bilinçte bir yarılma ve başkalaşma görülmesi" şeklindeki tanım kabul edilmektedir. Bu tanımıyla histeri­de, örneğin inmeler, uyuşmalar, körlük ve sağırlıklar, konuşamamalar, bayılma ve kasılmalar olabilir. Uzun süreli unut­malara, birçok kişiliği birden taşıma du­rumlarına, çılgınlık nöbetlerine rastlanabilir. Ancak bütün bu belirtilerin, yapılan muayene ve incelemelerde organik bir ne­deni tespit edilemez. Yine bu belirtileri (semptomları) gösteren kişilerin en belir­gin özellikleri, çoğu kere belirtilerinden dolayı huzursuzluktan ziyade, adeta belir­tilerden hoşlanan güzel bir kayıtsızlık İçin­de olmalarıdır.

Günümüzde histerinin açıklanmasında en çok Freud´un psikanalitik teorisi kulla­nılmaktadır. Ancak klasik psikanalizle te­davi eski önemini kaybetmiştir. Aynca, özellikle halk arasında Freud´un yakla­şımlarının yanlış anlaşılması ve bu rahat­sızlığı olan insanlara ´isterik´ gözüyle ba­kılması nedeniyle kavramın terkedilmesi lehinde bir eğilim vardır. Psikolojik rahat­sızlıkların ve nevrozların yeni sınıflamala­rında histeri adı pek geçmemektedir.