Hayeletgören - Friedrich Shiller
 

Hayeletgören - Friedrich Shiller
Venedik hayaletleri…

1787-1789’da yayımlandığında kamuoyunun büyük ilgisiyle karşılaşan Hayaletgören.
romantik ve gotik gelenek üzerinde önemli bir etki yaratmış olan Alman düşünür
Friedrich Schiller’in en önemli yapıtlarından biri…

“Ruh çağırma seremonisi yedi-sekiz dakika kadar sürdü. biz olanlardan hiçbir şey anlamadık; bittiğinde hemen arkasında duranlara bir işaret vererek şimdi onu saçlarından sıkıca tutmalarını istedi. Şiddetli kasılmalar içinde üç defa ölenin adını haykırdı ve üçüncüsünde elini haça doğru uzattı. Birdenbire hepimiz sanki bir şimşek çaktığını hissettik ve ellerimiz birbirinden ayrıldı; ani bir gök gürültüsü evi sarstı. bütün kapı kilitleri çınlamaya. bütün kapılar çarpmaya başladı. ispirto kabının kapağı kapandı. ışık söndü ve karşı duvardaki şöminenin üzerinde bir insan sureti belirdi. gömleği kanlıydı. yüzü ölmekte olan birinin benzi gibi bembeyazdı. “Kim çağırıyor beni?” diye boğuk. zar zor duyulan bir ses geldi kulağımıza. ‘Arkadaşın’ diye cevap verdi büyücü. “senin hatırana saygı duyan ve ruhun için dua eden.” diyerek Prens’in adını söyledi…”

Schiller’in okultizm. spritizma ve ruh çağırma temalarıyla dönemin komplo teorilerini ustalıkla harmanladığı Hayaletgören. yoksul düşmüş bir Alman prensinin Venedik’te başından geçen bir macerayı konu ediyor. Ciddi. içine kapanık ve melankolik biri olan prens. kimse tarafından tanınmadığı Venedik’te yaşamını sessiz sedasız sürdürmeyi düşünmektedir. Veraset silsilesinde başı çekmediğinden. kendi memleketinde yönetimi devralabilecek durumda değildir. Ancak Venedik baştan çıkarıcı zevklerin. karanlık arzuların şehridir ve prensin. esrarengiz bir Ermeni’nin başını çektiği bir komplocular grubunun kurbanı olması işten bile değildir. İlk olarak spiritual bir seans düzenlenir ve prensin savaşta aldığı bir yaradan ötürü ölen en yakın arkadaşının ruhu çağırılır. Bu noktadan sonra doğa ve doğüstü varlıkların el ele ördüğü olaylar silsilesi tüm hızıyla başlayacaktır…

Hayaletgören. Schiller’in hep tamamlamayı düşündüğü. ancak bir türlü tamamlayamadığı bir roman fragmanı. Yazarın tamamlayamadığı bu eserde bazı soruların tam olarak çözüme kavuşturulmamış olması. okur açısından gizemi sürekli kılıyor. Schiller’in Hayaletgören’de ele aldığı konu ve motifler. E.T.A. Hoffmann’dan Thomas Mann’a uzanan bir yelpazede sıklıkla yeniden edebiyat sahnesine taşınmış. kullandığı anlatım teknikleri ise Edgar Allan Poe. H.P. Lovecraft ve Clark Ashton Smith gibi isimler tarafından yaygınlaştırılmıştır…