Haram
 

Haram


HARAM sıf. (ar. haram).

1. Din kurallarına aykırı, dince yapılması yasaklanmış şey İçin kullanılır. (Karşt. HELAL.)

—2. Belli kişiler dışında girilmesi, dokunulması yasaklanmış olan şey, yer İçin kulanılır.

—3. Herhangi bir nedenle artık tadına varılamayan, yapılamayan şey: Sensiz buralar haramdır bana. O günden sonra uyku bana haram oldu.

—4. Bir şeyi (bir kimseye) haram etmek, o şeyi kullanılmaz, yararlanılmaz duruma getirmek. ||Haram helal ver Allahım, garip kulun yer Allahım, "kazanç olsun da isterse dinin ve yasaların buyruklarına aykırı olsun, aldırmam" diyen kimsenin tutumu ve dileği İçin söylenir. ||Haram olsun, "bir şeyin hayrını görmesin, onu kullanamasın" anlamında söylenen İlenme sözü. ¡¡Haram para, hak edilmeden ya da yasadışı yollardan kazanılan para.

a. 1. Haram olan şey.

—2. Haram yemek, dinsel inançlara aykırı olarak hakkı olmayan bir şeyi sahiplenmek, ona el atmak: Dürüst biridir, kesinlikle haram yemez. ¡¡Harama uçkur çözmek, nikâhlı olmadığı biriyle cinsel ilişkide bulunmak (tkz).

—Esk. Haramkâr, nikâhsız olarak cinsi ilişkide bulunan.

|| Haram-nemek, nankör, hayırsız, tembel evlat.

|| Haram-zade -

—isi. huk. Haram liaynihi, yasağa konu olan şey, içki, kumar, domuz eti vb. ¡¡Haram ligayri, herhangi bir nedenden haram kapsamına giren şey. (Bir başkasının malını ondan habersiz almak vb.)

—ANSİKL. isi. Efâl-i mükellefin (yükümlülüğe elverişli durumda olanların) yaptıkları işler için konulan dinsel hükümlerden biri olan haram, doğrudan ve dolaylı olarak İkiye ayrılır: doğrudan haram (li-aynlhi) İnsan eti, kendiliğinden ölmüş hayvan eti (İaşe), kan ve şarap gibi özü dolayısıyla ve herkese haram olan; dolaylı haram (II -gayrihi) aslında helal olmakla birlikte, bir başkasının hakkı olması nedeniyle başkasına haram olandır.

Bir farzın özürsüz yerine getirilmemesi haram, haram olanın yapılmaması (terk edilmesi) farzdır. Haram olan şeylere mu-herremat denir Dince haram olan şeylerin bırakılması sevap, yapılmasıysa ceza (azap) sonucunu doğurur. Ehl-i sünnet İnancına göre, açık ve kesin bir dinsel dogma (nas) ile yasaklanmış, haram olduğu konusunda görüş birliğine varılmış bir işi özürsüz olarak yapan kişi günahkâr sayılır. Böyle bir haramı, bilerek helal sayan ise, dinden çıkmış kabul edilir.