Fransa
 

Fransa-Fransız Halkı-Kentler ve Köyler-Sanayi ve Ulaşım-Dil, Eğitim ve Spor




Avrupa kıtasındaki SSCB toprakları sayılmazsa, Avrupa'nın en büyük ülkesidir. Fransa adı, bölgeyi İS 5. yüzyılda işgal eden Germen asıllı Franklar'dan gelir. Kuzey ve güney uçları arasında 970 kilometrelik uzaklık vardır. Doğu-batı uçları arasındaki genişlik de hemen hemen bu kadardır.
Fransa'nın güney kıyısı Eskidünya'nın merkezi olan Akdeniz'e bakar. Kolay geçit vermeyen Pirene Dağları İspanya ile sınır oluşturur. Batı kıyısı Atlas Okyanusu'na, kuzey kıyısı ise Manş Denizi'ne bakar. Doğuda. İtalya ve İsviçre ile Alp Dağları. Almanya Federal Cumhuriyeti ile de Ren Irmağı sınır çizer. Ren Irmağı'ndan Kuzey Denizi'ne kadar uzanan kuzeydoğu sınırında doğal engeller bulunmadığından, işgal orduları tarihte Fransa'ya çoğunlukla bu yoldan girmiştir.
Bu sınırlar içindeki Fransa toprakları, ortada geniş bir yayla ile içinden büyük ırmakların aktığı havzalar, vadiler ve ovalara bölünmüştür. Ren Irmağı vadisi Alpler ile ortadaki yayla arasında geniş bir koridor oluşturur; aynı zamanda Akdeniz'in doğal girişidir. Ren'in ağzında yer alan Marsilya limanı Fransa'nın en büyük limanıdır ve yaklaşık İÖ 600'de bölgeye yerleşen Yunanlılar'ca kurulmuştur. Fransa'nın Atlas Okyanusu'na dökülen batıdaki ırmakları Garonne ve Loire'dır. Garonne'un ağzındaki başlıca liman Borde-aux, Loire'ın ise Nantes ve St. Nazaire'dir. Kuzeydeki en önemli akarsu olan Sen, ülkenin başkenti Paris'ten geçerek Manş Denizi' ne dökülür. Akarsu ağzı yakınlarında Rouen limanı vardır.
Fransa'nın iklimi ülkenin bir bölgesinden öbürüne büyük farklılıklar gösterir. Kuzey bölgelerinde kışlar soğuk, yazlar sıcak ve bol yağmurlu geçerken, güney kıyılarında yazın çok ender yağmur yağar ve kışlar genellikle güneşlidir. Bu nedenle Fransızlar buraya "mavi kıyı" (Cote d'Azur) adını verirler. Avrupa'nın en yüksek dağı olan Mont Blanc da içinde olmak üzere, Alpler'in en yüksek dağları yıl boyunca karla örtülüdür.
Fransa'nın yaklaşık beşte biri ormanlıktır. Voj ve Jura dağlarında geniş çam ve köknar ormanları, daha alçak bölgelerde ise kayın, meşe ve kestane ağaçları vardır. Güney kıyılarında zeytin ve incir ağaçlarına sık rastlanır.

FRANSA'YA İLİŞKİN BİLGİLER
RESMİ ADI: Fransa Cumhuriyeti.
YÖNETİM BİÇİMİ: İki meclisli cumhuriyet.
YÜZÖLÇÜMÜ: 543.965 km2.
BAŞKENT: Paris.
BAŞLICA KENTLER VE NÜFUSLARI (1990): Paris (9.060.257), Lyon (1.262.223), Marsilya (1.231.082), Bordeaux (685.456), Toulouse (608.430), Nice (475.507), Nantes (492.255), Strasbourg (338.483), Montpellier (236.788).
DOĞAL YAPI: Büyük Kuzey Avrupa Ovası ülkenin kuzey, batı ve güneybatısında Pireneler'e kadar uzanır. Ülkenin yüzölçümünün yaklaşık altıda birini kaplayan Massif Central, Alpler ve doğuda Jura arasında Saö-ne-Rhöne vadisi vardır. 4.807 metre yüksekliğindeki Mont Blanc en yüksek dağdır.
BAŞLICA ÜRÜNLER: Buğday, patates, yulaf, arpa, şekerpancarı, meyve, sebze, şarap, tereyağı, peynir, kömür, demir cevheri, potas tuzu, kayatuzları, boksit, kükürt.
SANAYİ: Demir-çelik, motorlu araçlar, gemi, uçak yapımı, elektrikli aletler, çimento, parfüm, kimyasal maddeler ve kozmetikler.
DENİZAŞIRI İLLER: Fransız Guyanası, Guadeloupe, Martinik, Mayotte, Reunion, St. Pierre ve Miquelon. EĞİTİM: 6-16 yaşları arasında eğitim zorunludur.

Pireneler'de ise meşe. mantar meşesi, dişbudak ve kayın ağaçları yetişir. Batı kıyısında bazı yerlerde toprak kaymasını önlemek için çam ağaçları dikilmiştir.
Dağlarda boz ayılara, ormanlarda yaban domuzu, tilki ve kunduzlara rastlanır. Dağların tepelerinde elik denen kır keçileri yaşar. Güney kıyılarında flamingolar, Alsace"da leylekler vardır.
1986'daki Ulusal Meclis ve Senato seçimlerinde sağ partiler az farkla çoğunluğu ele geçirmişler ve Cumhurbaşkanı François Mitterrand, ülkeyi Jacques Chirac başkanlığındaki sağ hükümetle birlikte yönetmek zorunda kalmıştı. 1988'de yeniden cumhurbaşkanı seçilen Mitterrand, başbakanlığa Sosyalist Par-ti'den (SP) Michel Rocard'ı getirdi. Mali yolsuzlukların ortaya çıkmasının yarattığı olumsuzluklar, çözülemeyen ekonomik sorunlar ve ırkçı eğilimlerin yarattığı şiddet olaylarıyla geçen 1989 yılında yapılan yerel seçimlere ve Avrupa Parlamentosu seçimlerine ilgi de oldukça düşüktü. Seçimlerden ırkçı Jean-Marie Le Pen'in önderlik ettiği Ulusal Cephe (UC) ile Yeşiller kazançlı çıktı.
Fransız Devrimi'nin 200. yıldönümü görkemli bir biçimde kutlandı. Fransa, kutlamalar için dünyanın her yanından gelen çok sayıda devlet adamı ve sanatçıyı konuk etti. Gösterinin doruk noktası olan, Paris'te 14 Tem-muz'da yapılan geçit törenine 1 milyonu aşkın kişi katıldı. 1989'da kutlanan bir başka olay da Eiffel Kulesi'nin 100. yıldönümüydü.
1989 ve 1990 Mitterrand ve Fransa için siyasal açıdan oldukça hareketli yıllardı. Dış politikadan birinci derecede sorumlu olan cumhurbaşkanını yakından ilgilendiren konuların başında Doğu Avrupa'daki olaylar ve Körfez Bunalımı geliyordu. Paris'te Eylül 1990'da Birleşmiş Milletler Azgelişmiş Ülkeler Konferansı, kasımda da Avrupa Güvenlik ve İşbirliği Konferansı (AGİK) toplandı.
Fransa'da hükümet özellikle 1990'da çeşitli toplumsal kesimlerin hoşnutsuzluğunu yansıtan protesto gösterileriyle ve grevlerle karşı karşıya kaldı. Ülke tarihinde ilk kez adliyede genel greve gidildi. Çiftçiler, ulaşım sektörü çalışanları, öğrenciler protestolarını bazen şiddete, yağmaya başvurarak gösterdiler. Ekonomide liberalleşme önlemleri ve Fransız yatırımcıların dışa açılma girişimlerine sağlanan destekler sürerken, bir yandan da, özellikle Körfez Bunalımı sırasında sıkı tasarruf önlemleri uygulamaya kondu.
1991 ise Fransa için oldukça sıkıntılı, karanlık bir yıl oldu. Yolsuzluklar, ekonomik ve sosyal sorunların sokağa döktüğü çiftçiler, göçmen akımı ve benzeri rahatsızlıklar hükümeti iyice zor durumda bıraktı. Sonuçta Mit-terrand başbakanlığa Fransa tarihinde ilk kez bir kadını, Edith Cresson'u atadı. Enflasyon hızı düştüyse de, işsiz sayısı arttı. Öte yandan, bazı Fransız şirketleri uluslararası düzeyde başarılar elde ettiler.
Fransa Körfez Savaşı'nda Müttefikler arasında yer aldı. Mitterrand'ın SSCB'deki başarısız darbe girişimi sırasında ilk anda kararsız bir tavır takınması protestolara yol açtı. Sosyalistler Mart 1992'deki yerel seçimlerde oy yitirince Cresson başbakanlıktan çekildi. Yerine Pierre Beregovoy geçti. Avrupa Topluluklarına üye ülkeler arasında daha yakın bir birlik oluşturulmasını öngören Maastricht Antlaşması Eylül 1992'de halkoyuna sunuldu ve küçük bir farkla kabul edildi. Yıl sonuna doğru Fransa bir kez daha çiftçilerin şiddetli protesto gösterileriyle sarsıldı.