Gent
 

GENT, Belçika'da liman kenti. Doğu Flandrein yönetim merkezi; 238 000 nüf. Üniversite.
• COĞRAFYA. Escaut ile Lysin birleştiği yerde bulunan Gent büyük bir kavşaktır: ıç suyolu ulaşım merkezi (aynı zamanda Terneuzen kanalıyla denize bağlanır), otoyolların kesişme yeri. Yoğun trafik nedeniyle Gentliler daima sanayiye ilgi göstermişlerdir. Ortaçağ da Flamanlarin büyük tekstil kentiydi. Gent, bugün de bir tekstil merkezidir, ama buna, limana bağlı olarak. birçok başka sanayi (kimya, elektro-metalürji. kâğıtçılık) de eklenmiştir. 1960 tan bu yana sanayideki gelişme için' gerekli sermayenin büyük bölümünü, demir-çelik, petrol arıtma, otomobil yapımı gibi kollarda yabancı sermaye karşılamaktadır. Günümüzde 70 000 t'luk gemilerin girebildiği limanın trafiği (büyük bölümü dışalım mallarıdır) yılda 20 Mt'a yaklaşır. —Geni yönetim bölümü, 486 000 nüf.


• TARİH. Kent VII. yy.'da kuruldu. Önceleri. ingiltere, Kuzey Almanya ve Rheın-landia ticaret yapan Gentliler, XIII. yy.'da lübeckli ve kölnlü tüccarların araya girmesiyle Almanya ve Rheinland pazarlarını kaybettiler; gene de elde ettikleri kârlarla kumaş endüstrisini geliştirmek ve denetimlerine almak için gerekli olan sermayeyi sağladılar: böylece halkın yarısı kumaş sanayisinden geçinmeye başladı. Bir süre Flandre bölgesinin yününü işleyen dokumacılar. daha sonra ingiltere'den hammadde getirtmek zorunda kaldılar. XIII. yy.in sonunda Gent, Avrupa'nın en büyük kumaş üreticisiydi (yaklaşık 60 000 nüf.).


Yüzyıl savaşları sırasında Gent, Flaman kentlerinin en önemlilerinden bin haline geldi. Ancak, 1336'da ingiltere kralının yün ihracatını durdurması büyük bir işsizliğe yol açtı.
Yaşadığı güçlüklere rağmen. Gent XVI. yy.in ortalarına kadar refah içindeydi. Kumaş sanayisinin XIV. yy.'daki bunalımını atlatan kent, XIV. yy.'da Fransa'nın hububat pazarı, XV. yy.'da büyük bir hububat deposu ve işlek bir nakliyat merkezi ve nihayet XVI. yy.'da önemli bir halıcılık merkeziydi. Ancak kentin refahı Din savaşla-rı'ndan sonra sürmedi. Katolikleri ezen calvinci azınlığın eline geçen kent, 1579'da Utrecht birliği ne katıldı. Ancak. 1584'te bütünüyle ispanyollarin egemenliğine girdi

Kentin iktisadi çöküşü. XVIII. yy.'da yeni tekstil ürünleri sayesinde önlendi. Denize elverişli bir bağlantı kuran Gent -Terneuzen kanalı (1827), kentin Belçika' nin en önemli tekstil ürünleri haline gelen ürünlerine gerekli hammaddeler sağlıyordu
Sanayi proletaryasının önem kazanmasıyla Gent, XIX. yy.'da flaman sosyalizminin kalesi oldu.


Gent'te çok sayıda tarihsel yapının bulunması kentin Ortaçağ'da taşıdığı ekonomik önemden ileri gelir Escaut ırmağıyla taşınan malzemeler. özellikle de tournai taşıyla Escaut okulunun biçim anlayışı da kentte egemen oldu; daha sonra mimarlık brabant gotiğinin etkisinde kaldı.

Roman döneminde kurulmuş olan Sint -Baafs katedrali (yeraltı Kilisesi) XIII. yy. sonu ve XIV. yy. da escaut gotiği üslubunda yeniden yapıldı. XV. yy.'da yapıya capel-ialar eklendi. Kumtaşından cephe kulesi (1402-1534) brabant gotiği üslubundadır; şahın ve çaprazsahın XVI. yy.'dan kalmadır. Çok sayıda XVII. ve XVIII. yy. eşyası. Genç J. Duquesnoy, Rombout Pauvvels, J. Delcour. vb.'nin XVII. yy.'da yaptıkları mezar anıtları. Hazine. Aralarında Van Eyck'in Mistik" kuzu adındaki çokkanat-lısı, Gentli Justus tarafından yapıldığı sanılan Çarmıha geriliş üçkanatlısı, Rubens' in ya da ondan esinlenen sanatçıların tabloları, Yaşlı F. Pourbus, De Crayer, vb.'nin yapıtları bulunan ünlü tablolar koleksiyonu.
Üç sahınlı ve escaut gotiği üslubunda aydınlık kulesi bulunan Sint-Niklaas kilise-si'nin yapımına 1200'e doğru başlandı; XIV; yy.in sonunda inşaat tamamlandı ve sonradan elden geçirildi. Sint-Michiels kilisesi brabant gotiği üslubundadır; bazı bölümleri roman döneminden kalma bir kilise olan Akkergem'deki Sint-Maarten kilisesi XVI. yy.in başında ve XVII. yy.'da yeniden yapıldı. Roman bölümleri (batı kuleleri. orta kulenin temeli) ve gotik koro-yeri (XV. yy.) olan Sint-Jacobs kilisesi'nin mobilyası ilginçtir Byloke'deki (Bijloke) eski bir Cîteaux tarikatı manastırı'nda XIII. yy.'dan kalma gotik ahşap doğramalı bir hasta koğuşu ve XIV. yy.'dan kalma (yemekhane ve yatakhane) bölümler vardır; ayrıca manastır bünyesinde bir arkeoloji müzesi de bulunur. Sint-Pieter'deki eski benedikten manastırı 1629'dan başlayarak P. Huyssens'in yönetiminde yeniden yapıldı; çaprazsahın karesinde yükselen sekizgen kubbenin yapımı 1729'da tamamlandı; ayrıca, soğankubbeli bir doğu kulesi, barok cephesi, güzel bir koro-yeri parmaklığı vardır. Sint-Baafs manas-tırı'nın (XI.-XV. yy.) kalıntılarında bir taş işleri müzesi yer almaktadır.

IX. ve X. yyiardan kalma bir şatonun yerine yapılan kontlar sarayı büyük ölçüde onarım görmüştür; merkez burç, surlar ve hendeklerle çevrilidir; kontların yaşadığı bölümse XIII. yy.'dan kalmadır. Şeytan Gerardin köklü bir onarım gören şatosunun tarihiyse XIII. yy.'a kadar uzanır. Büyük bölümü XVI. yy.in başına tarihle-nen belediye sarayının mimarları R.. de Waghemakere'dir. Yapımına 1314'ten önce başlandığı sanılan brabant gotiği üslubundaki gözetleme kulesi, hallerin (XV. yy.) üstünde yükselir Kentte çok sayıda eski ev vardır.
Güzel sanatlar müzesi, Dekoratif sanatlar ve Folklor müzeleri Gent'in en önemli müzeleri arasındadır.