Bask Halkı Ve Abhazlar..
 

[size="4">Abhazlar, tasniflerde Kafkas uluslar/diller ailesinin Adige-Çerkez koluna dahil edilir. Bazı araştırmacılar Abhazları eski bir Kolkis (Colchis) aşireti olan "][/size]Evliya Çelebi'nin bu verileri 1640'lara aittir.
E. Çelebi, Abhaz ve Çerkezler arasında "Sadşe" adında bir "kavim"den de sözeder. Osmanlı Sadrazamı Damat Melek Ahmet Paşa (17'inci yüzyıl)'nın bu aşiretten olduğunu söyler. Yılmaz Öztuna'nın verdiği bilgiye göre Evliya Çelebi, bu Osmanlı sadrazamının yeğenidir.
E. Çelebi, Gazi Seydi Ahmet Paşa'nın da Abhazlar'a mensup olduğunu ima eder. Ayrıca Erzurum'da Celaliler'e katılan ve Erzurum Kalesi'ni on sene elinde tutan Abaza Paşa'yı anlatır. Sonunda IV Murat tarafından afedilip kendisine Bosna, Budin (Vidin) ve Özü eyaletlerinin verildiğini kayddeder (1639).
Ünlü Celali önderlerinden Canbulatoğlu Ali Paşa'nın haznedarı iken 1607'de Celaliler'e katılan ve sonraları Sadrazam Kuyucu Murat Paşa tarafından idam edilen Abaza Mehmet Paşa var bir de (1590-1634). Bunlara Osmanlı sadrazamları arasında adları geçen Abaza Siyavuş Paşa (1687-1688) ve Abaza Süleyman Paşa (1712-1713)ile Abhazlar'ın Apsil (İbşir) aşiretine mensup Damat İbşir Mustafa Paşa (1600?-1655) da eklenmelidir. Abhazlar'dan Osmanlılar peryodunda Beylerbeyi (özellikle Erzurum'da) olarak görev yapanlara da rastlanır.
Evliya Çelebi'nin ailesi de dahil bu isimlerin pek çoğunun Osmanlı sarayına köle/devşirme olarak girip sadrazamlığa kadar yükseldikleri anlaşılmaktadır.
Edip Yavuz, Abhazlar arasında "Guran" etnik adının yaygın olduğunu, özellikle kadın adı olarak sık kullanıldığını yazar. Edip Yavuz, buradan hareketle Abhazlar'ın Guran orijinli olduklarını düşünür. E. Yavuz'a göre Dersim'in Abbasan aşireti bir Abhaz/Abasg boyudur.

[size="4">OSMANLI KAYITLARINDA "][/size]

Yararlanılan Kaynaklar
Ptolemy, Geography
Strabo, The Geography of Strabo
Procopius, History of The Wars, Vol. V, Book VIII, pp. 59-113, H.B. Dewing çevirisi
Dictionary of Greek and Roman Geography
Evliya Çelebi, Seyahatname
Edip Yavuz, Tarih Boyunca Türk Kavimleri
Yılmaz Öztuna, Devletler ve Hanedanlar, 1989 Cevdet Türkay, Başbakanlık Arşivi Belgelerine Göre Osmanlı İmparatorluğunda Oymak, Aşiret ve Cemaatlar