Gana Ve Gana Tarihi
 

Gana Cumhuriyeti, bir batı Afrika ülkesidir. Güneyinde Atlas Okyanusu yer alır; Fildişi Sahili, Burkina Faso ve Togo ile komşudur. Toprakları, sömürgecilik dönemi öncesinde Afrika'daki Gana İmparatorluğu, Ashanti, Fante gibi eski krallıklara ait olmuştur. 15.yüzyılda Portekizliler'in gelişiyle Avrupa ülkeleriyle ticaret artmış, İngilizler burada 1874'te bir koloni kurmuşlardır. Gana, 1957'de İngiltere'den bağımsız hale gelmiştir.

Gana topraklarındaki Akosombo Barajı (Volta Gölü), dünyanın en büyük yapay su deposudur. Baraj, Beyaz Volta ve Siyah Volta Nehirlerinin birleştirilmesiyle kurulmuştur. En kuzeyi ile en güneyi arasındaki mesafe 520 km. kadardır. Gana'da altın, kakao, ağaç kütüğü, başlıca ihraç ürünleridir.

• Ortalama Ömür : 57.06 yıl (2002 tahmini)
• Okur Yazarlık Oranı: % 64.5 (1995 tahmini)
• İdari bölümler: 10 bölge; Ashanti, Brong-Ahafo, Orta Bölge, Doğu Bölgesi, Büyük Akra, Kuzey Bölgesi, Yukarı Doğu, Yukarı Batı, Volta, Batı Bölgesi

Gana Ve Gana Tarihi
 

Accra

Gana'nın başkenti ve en işlek limanı olan Accra'da ulaşım büyük önem taşır.

Accra, bir Afrika ülkesi olan Gana'nın başkentidir. Gine Körfezi'nde, dalgaların sürekli dövdüğü bir kumsalın arkasındaki ya­maçta birkaç kilometre boyunca uzanır. Eski­den denizyoluyla gelen yük ve yolcular, dal­gaların üstünden kayan kanolarla Accra'ya taşınırdı. 18. yüzyılda Accra'ya giden bir İngiliz gezgin bu yolculuğu "kanolar sık sık ters döner ve beyefendiler iyice ıslanırlardı" diye anlatır.

Accra'nın 27 km doğusundaki Tema, yapay derin su limanıyla bugün Gana'nın en büyük yük ve yolcu limanıdır. Demiryolu ve karayo­luyla da Accra'ya bağlıdır.
Accra başlangıçta küçük bir balıkçı köyüy­dü. 17. yüzyılda Avrupalılar burada ticaret merkezleri kurdular. Bugün Gana devlet baş­kanının evi olan Osu Şatosu Danimarkalı-lar'ca yapıldı. 1877'de, İngiltere'nin sömürge­si olan Altın Kıyısı'nın başkenti olan Accra, sömürgenin 1957'de Gana adıyla bağımsızlığı­nı kazanmasından sonra yeni ve çağdaş yapı­larla donandı. Bugünkü Accra çağdaş ve geleneksel Afrika'nın bir karışımıdır. Kentte Gana'nın ulusal müzesi ve üniversitesi, üç katedral, ülkenin başlıca hükümet yapılan, güzel bir hastane ve uluslararası havalimanı vardır. Bağımsızlık Anıtı'nın bulunduğu Si­yah Yıldız Meydanı'nda geçit törenleri düzen­lenir. Accra'nın nüfusu 859.640'tır (1984).

Gana Ve Gana Tarihi
 

Gana

Fransızca; Ghâna
İngilizce; Ghana
Batı Afrika'da ülke.

Gine Körfezi'nin kuzey kıyısında yer alan Gana, batıda Fildişi Kıyısı, kuzey ve kuzeybatıda Yukarı Volta, doğuda Togo ile sınırlanır. En önemli kentleri; başkent Akkra, Kumasi, Takoradi ve Tamale'dir. Sıcak ve nemli subekvatoral bir iklim altındadır (aylık sıcaklık ortalamaları 25-30, yıllık yağış tutarları 1-2.5 m. arasında). Geniş bölümü ormanla örtülüdür.

Ekonomik koşul ve olanakları bakımından Batı Afrika ülkeleri arasında genellikle iyi durumda olan Gana, çeşitli tarım ürünleri yetiştirir; bazıları dünya ölçüsünde önem taşıyan yeraltı kaynaklarını işletir. Volta Irmağı üzerinde kurulan elektrik santralları ürettiği boksit cevherini işler, başka sanayi kolları da vardır. Başlıca tarım ürünleriyle yeraltı kaynakları; kakao (dünyada birinci üretici, ihracatın değerce % 50'den fazlasını sağlar), tütün, kola, pamuk, bitkisel yağlar, mısır, pirinç, muz, kopra ve kahve; altın (Afrika'da ikinci üretici), manganez, boksit ve elmastır. Ulaşım yolları bakımından da gelişmiş olduğu söylenebilir.

Komşu ülkelerin bir kısım ticareti Gana üzerinden transit olarak geçer. Karayollarının uzunluğu 31.000 km., demiryollarının uzunluğu ise 1.000 km.dir. Gine Körfezi'nin kuzey kıyılarına ilk yerleşen Avrupalılar, Portekizlilerdir. Bölge, 16. ve 18. yüzyıllarda Batı Avrupa'nın başlıca devletleri, özellikle de İngiltere, Hollanda ve Danimarka arasında bir rekabet alanıydı. Bu devletler kıyıda ve iç kesimlerde birtakım kentler, kaleler kurmuşlardı. O yüzyılların en kârlı işi, esir ve altın ticaretiydi.

Uzun süre Aşanti Krallığı yönetiminde kalmış olan ülke, 1874'te kesin olarak İngiltere'nin eline geçti. 1957'de, bugünkü adıyla bağımsızlığa kavuştu. Gana'nın kurucusu olan Nkrumah Kwame, 1966 yılına dek devlet başkanı olarak kaldı. Muhalefeti, aldığı sert önlemlerle engelleyen Kwame, bu tarihte Çin Halk Cumhuriyeti'ni ziyaret etmek üzere ülkeden ayrıldığında gerçekleştirilen askerî bir darbeyle devrildi. 1969'da sivil yönetime dönüldü. 1972 yılında ikinci kez bir askerî darbe yapıldı. 1979'da gerçekleştirilen bir başka darbeyle, işbaşındaki yönetim devrildi. 6 ay süren yönetimden sonra, seçimler yapıldı. Hilla Limann'ın öncülük ettiği Ulusal Halk Partisi seçimi kazandı ve Limann, cumhurbaşkanı seçildi. Aynı yıl yeni anayasa yürürlüğe girdi. Ancak 1981'de eski bir havacı teğmen olan Jerry John Rawling'in öncülük ettiği darbe sonunda anayasa askıya alınarak parlamento ve siyasî partiler kapatıldı. 1992'de referandumla çok partili yönetime geçildi ve J. Rawling tekrar başkanlığa seçildi. 1950'li ve 1960'lı yıllarda ekonomik açıdan önemli bir gelişme göstermiş olan Gana'da büyük ölçüde tarım ve madenciliğe dayanan, gelişme yolunda bir karma ekonomi yürürlüktedir. Son yıllardaki güçlüklere karşın Gana, hâlâ tropik Afrika'nın en zengin ve gelişmiş ülkesi durumundadır.