İspanya - Amerika Savaşı
 

Temel Britannica

İspanya - Amerika Savaşı, ABD tarihi­nin en kısa savaşıdır. 1898'de başlayan ve 114 gün süren bu savaş, her iki ülkenin tarihinde bir dönüm noktasıdır. Savaşın sonunda İs­panya, Amerika ve Asya'daki sömürgelerini yitirirken, ABD ilk sömürgelerini kazanmış oldu.
Küba çok uzun bir süreden beri İspanyol egemenliğinden kurtulmak ve bağımsızlığına kavuşmak çabasındaydı. En sonuncusu 1895'te gerçekleşen ayaklanmalar, acımasızca bastırılmıştı. Birçok Kübalı toplama kampla­rına gönderilmiş, bu kamplarda açlık ve hastalıktan ölmüştü. ABD halkı Kübalılar'ı destekliyordu. Gazetelerde de İspanya'yı ye­ren yazılar yayımlanıyordu.
15 Şubat 1898'de ABD savaş gemisi Maine Küba'nın Havana limanında demirliyken ha­vaya uçuruldu ve denizcilerden 266'sı öldü. ABD bu olaydan İspanya'yı sorumlu tuttu. 20 Nisan'da ABD Kongresi, İspanya'nın Kü­ba'dan çekilmesini istedi. 24 Nisan'da ise İspanya, ABD'ye savaş ilan etti.
ABD'nin büyük gücü karşısında, yetersiz donanımıyla İspanyol ordusu çok zayıftı. İlk çatışma Küba'da değil, başka bir İspanyol sömürgesi olan Filipinler'de oldu. Bu savaşta İspanyol filosu batırıldı. Küba'nın Santiago limanındaki başka bir İspanyol filosunun tüm gemileri de batırıldı. 17 Temmuz'da Santiago teslim oldu. 21 Temmuz'da ABD ordusu Porto Riko'ya çıktı ve bu ülkeyi kolayca ele geçirdi. 12 Ağustos'ta anlaşmaya varılarak savaşa son verildi. Uzakdoğu'da savaşan ABD güçlerinin ateşkesten haberi olmadığı için Filipinler'de altı saatlik bir savaştan sonra Manila da ele geçirildi.
ABD savaş süresince 400 ölü verdi. Hasta­lıktan ölenlerin sayısıysa 5.000'di. 10 Aralık 1898'de Paris'te yapılan barış antlaşmasında İspanya, Küba üzerindeki bütün haklarından vazgeçti. Guam, Porto Riko ve Filipinler'i ABD'ye bıraktı. ABD de İspanya'ya 20 milyon dolar ödemeyi kabul etti.