![]() |
Tarihte Bugün ..
1975. Tüm Üniversite, Akademi ve Yüksek Okullar Asistanları Birliği (TÜMAS) kuruldu.
1983. Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e fahri profesörlük ve İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nin fahri hukuk doktorluğu unvanları verildi. 1987. Uluslararası Ticaret Odası Vehbi Koç'u "Dünyada Yılın İşadamı" seçti. 1993. Nubar Terziyan, Ankara Uluslararası Film Festivali'nde "Emek Ödülü"ne değer bulundu. 1994. 4 şehirlerarası yolcu otobüsüne yerleştirilen bombaların patlaması sonucu 3 kişi öldü,17 kişi yaralandı. Eylemleri PKK'nın (Kürdistan İşçi Partisi) askeri kanadı ARGK (Kürdistan Halk Kurtuluş Ordusu) üstlendi. 1995. İlk kez düzenlenen Uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan bir törenle Lübnan'lı şair Adonis'e verildi. 1996. Besteci Onno Tunç, Bursa'dan İstanbul'a gelirken kullandığı tek motorlu uçağın Armutlu, Bozburun'da düşmesi sonucu yanındaki Hasan Kanık'la birlikte öldü. Bugün Doğanlar: 1850. Bir süre İstanbul'da da yaşamış olan Fransız romancı Pierre Loti. 1861. Son Osmanlı Sultanı Mehmed Vahideddin. 1875. 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi Alman din bilgini, filozof, orgcu, ve misyoner doktor Albert Schweitzer. 1892. Tanınmış Nazi karşıtı dinbilgini ve vaiz, Bekennende Kirche'nin (İtiraf Kilisesi)kurucusu Friedrich Gustav Emil Martin Niemöller. 1896. Birinci Dünya Savaşı sonrası "kayıp kuşak"ın önde gelen yazarlarından, ülkesinin yaşam tarzına yönelik sert eleştirilerini yansıttığı Amerika üçlemesiyle tanınan Amerikalı yazar John Dos Passos. 1919. 1972-92 arasında pek çok kez başbakanlık yapmış, önde gelen İtalyan Hıristiyan Demokrat siyasetçi Giulio Andreotti. 1941. Gergin ve izleyiciyi kendine çeken icrasıyla ünlü Amerikalı kadın sinema oyuncusu Faye. Dunaway. Bugün Ölenler: 1898. "Alis Harikalar Diyarında" adlı fantastik romanıyla ünlü İngiliz yazar Lewis Carroll. 1923. Mustafa Kemal'in annesi Zübeyde Hanım. 1941. Türkiye'de ilk sinemayı açan ve filmcilik hususunda ilk girişimde bulunan, Kemal Film'in sahibi Kemal Seden. 1944. Şair Mehmet Emin Yurdakul. 1957. "Casablanca" filmindeki performansıyla film dünyasının unutulmazları arasında yer alan Amerikalı sinema oyuncusu Humphrey Bogart. 1974. Türkiye İşçi Sendikaları Konfederasyonu (Türk-İş) Genel Başkanı Seyfi Demirsoy. 1977. Güncesiyle tanınan Frnasız kökenli Amerikalı yazar Anais Nin. 1986. Yazar Enver Naci Gökşen. 1987. Yapımcı ve film yönetmeni Turgut Demirağ. 1994. Sinemamızın karakter oyuncusu Nubar Terziyan. 1998. Ses sanatçısı Safiye Ayla. |
Tarihte Bugün ..
19 OCAK
19 Ocak 1736 Buharlı makinayı bularak Sanayi Devrimi'nin başlamasında rol oynayan İskoç mucit James Watt doğdu. 19 Ocak 1798 Ssoyaolojinin ve pozitivizmin kurucusu Kabul edilen Fransız filozof Auguste Comte doğdu. 19 Ocak 1809 İlk dedektif romanı kabul edilen "Morg Sokağı Cinayeti"nin yazarı Amerikalı öykücü, şair, eleştirmen ve yayıncı Edgar Allan Poe doğdu. 19 Ocak 1839 İzlenimcilik sonrası dönemin en büyük sanatçılarından ve kübizmin öncülerinden Fransız ressam Paul Cezanne doğdu. 19 Ocak 1910 Çırağan Sarayı yandı. 19 Ocak 1912 1975 Nobel Ekonomi ödülünü Tjalling Kopmans'la paylaşan Sovyet matematikçi ve iktisatçı Leonid Vitalyeviç Kantoroviç doğdu. 19 Ocak 1925 Bakanlar Kurulu, gümrük vergisinin kapsamına Amerikan mallarının da alınmasını kararlaştırdı. 19 Ocak 1942 Muhtemel bir savaşa karşı, hazırlık olarak tahrip edilen Meriç Köprüsü onarılarak yeniden hizmete girdi. 19 Ocak 1943 1960'ların ilk beyaz kadın blues şarkıcısı Janis Joplin doğdu. 19 Ocak 1945 Türkiye'de Deutsche Bank ve Deutsche Orient Bank faaliyetlerini durdurdu ve tasfiye hazırlıklarına başladı. 19 Ocak 1950 Çin önderi Mao Zedong, Ho Şi Minh'in önderliğindeki Kuzey Vietnam'ı tanıdı. 19 Ocak 1950 Türkiye'de İş Mahkemeleri kurulması kararı alındı. 19 Ocak 1956 Akis dergisi yazı işleri müdürü Cüneyt Arcayürek beraat etti. Arcayürek hakkında dava "Kedi gelince fareler kaçtı" başlıklı yazısı nedeniyle açılmıştı. 19 Ocak 1959 Amerika Birleşik Devletleri ile imzalanan İstimlak ve Müsadere Garantisi Anlaşması Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylandı. Anlaşma basında kapitülasyonlara dönüş olarak nitelendi. 19 Ocak 1959 Türkiye Öğretmenler Bankası kuruldu. 19 Ocak 1960 Sosyalist Parti faaliyete geçti. Genel başkanlığa Prof. Atıf Akgüç getirildi. 19 Ocak 1960 İskandinav Havayollarına ait bir yolcu uçağı Esenboğa yakınlarında düştü; 42 yolcu öldü. 19 Ocak 1961 Yassıada duruşmaları devam ediyor; İpar Davası sanıkları Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu, Hasan Polatkan, Medeni Berk, Hayrettin Erkmen ve armatör Ali İpar mahkûm oldular. 19 Ocak 1961 İstanbul'da atlı arabalara plaka verilmemesi kararlaştırıldı. 19 Ocak 1966 Hindistan'da Nehru'nun kızı İndra Gandhi başbakan oldu. 19 Ocak 1969 Prag'da Jan Palach adındaki öğrenci Sovyetler Birliği'nin Çekoslovakya'yı işgalini protesto için kendini yaktıktan üç gün sonra öldü. Prag'da protesto gösterileri düzenlendi. 19 Ocak 1969 Amerikan Büyükelçisi Robert Komer istifa etti. Robert Komer'in makam arabası 6 Ocak günü Ortadoğu Teknik Üniversitesi'ni ziyareti sırasında öğrenciler tarafından yakılmıştı. 19 Ocak 1970 Beyaz Kelebekler müzik grubu yılında bugün Adapazarı yakınlarında kaza geçirdi ve sanatçılardan üçü yanarak öldü. 19 Ocak 1970 Eski çalışma bakanlarından ve İstanbul valilerinden Mümtaz Tahran öldü. 19 Ocak 1975 Arkeolog Arif Müfit Mansel öldü. 19 Ocak 1978 Sinema ve Tiyatro oyuncusu Feridun Çölgeçen öldü. 19 Ocak 1981 Bakırköy İş Mahkemesi Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'na (DİSK) kayyım atadı. 19 Ocak 1982 Türk Tarih Kurumu Başkanı Ord. Prof. Enver Ziya Karal öldü. 19 Ocak 1983 Niksar Cumhuriyet Savcısı Nihat Gerçek'i öldürmekten yargılanan iki ülkücü mahkûm edildi. 19 Ocak 1982 Siyaset tarihçisi ve yazar, Profesör Ahmet Şükrü Esmer öldü. 19 Ocak 1985 Yazar Muzaffer Hacıhasanoğlu öldü. 19 Ocak 1988 Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) Milletvekili Mehmet Ali Eren Türkiye'de Kürt sorunu olduğunu ve Kürtlere baskı yapıldığını söyledi. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde olaylar çıktı. 19 Ocak 1990 Yazar Sebahattin Selek öldü. 19 Ocak 1992 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) Genel Kurulu yapıldı; genel başkanlığa Kemal Nebioğlu seçildi. 19 Ocak 1992 Tiyatro sanatçısı Sema Savaş öldü. 19 Ocak 1994 Türk sanat müziği sanatçısı Necmi Rıza Ahıska öldü. 19 Ocak 1998 Kenan Şeranoğlu adlı kişi, Titan Saadet Zinciri adı altında 30 bin kişiden 8.6 trilyon lira topladı. 15 Haziran'da, Şeranoğlu ile aralarında babasının da bulunduğu 7 sanık ''dolandırıcılık''tan çeşitli hapis cezalarına mahkum edildi. 19 Ocak 2000 Türk Sanat Müziği şarkıcısı Sevim Çağlayan, İstanbul'da öldü. |
Tarihte Bugün ..
20 Ocak
1793. Fransa Kralı 16. Louis giyotinle idam edildi. 1921. İlk Teşkilat-ı Esasiye (Anayasa) kabul edildi. 1923. Ali Şükrü Bey'in Ankara'da yayımladığı Tan gazetesinin ilk sayısı çıktı. Aynı gün Türkiye Büyük Millet Meclisi, gizli oturumunda Elcezire bölgesinde bir İstiklal Mahkemesi kurulması kararı aldı. 1936. Sinemaların esas filmle beraber bir de "öğretici film" göstermek zorunda olduğuna ilişkin kanun çıktı. Aynı gün Ankara'da Sanayi Kongresi toplandı. Toplantıda İkinci Beş Yıllık Sanayi Planı kabul edildi. 1945. İngiltere'de eğitimini tamamlayan 50 Türkiyeli öğrenciye pilotluk brövesi verildi. 1947. Fransa'da Charles De Gaulle politikadan çekildiğini açıkladı ve görevinden istifa etti. 1950. Kiraların serbest bırakılması kararlaştırıldı. 1956. Varlık dergisi Roman Armağanı'nı günü İnce Memed romanıyla Yaşar Kemal kazandı. 1961. John F. Kennedy ABD başkanı olarak göreve başladı. Londra Konferansı'nda Kıbrıslı Rumlar federal yönetim tezini reddetti. Bunun üzerine Kıbrıs Türk toplumu temsilcileri 1964 günü Konferans'tan çekildi. 1968. Türkiye, Yunanistan'daki askeri rejimi tanıyan ilk ülke oldu. 1971. Ortadoğu Teknik Üniversitesi (ODTÜ), Akademik Konsey'in kararıyla süresiz kapatıldı. 1972. Türkiye- Fransa Sosyal Güvenlik Antlaşması imzalandı. 1973. Eski Milli Birlik Komitesi üyesi Cemal Madanoğlu ve 31 kişi hakkında "Anayasayı değiştirme ve Türkiye Büyük Millet Meclisi'ni ıskat için gizli örgüt kurma" iddiasıyla dava açıldı. Dava açılanlar arasında Doğan Avcıoğlu, İlhan Selçuk, İlhami Soysal da var. 1975. Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) kuruldu. 1981. İstanbul Sıkıyönetim Mahkemesi 223 Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu üyesinin tutuklanmasına karar verdi. 1986. Demokratik Sol Parti (DSP) ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) arasında yapılan "solda birlik" görüşmeleri kesildi. Demokratik Sol Parti (DSP) Genel Başkanı Rahşan Ecevit "Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) ile yollarımız ayrıldı" dedi. 1988. Mehmet Ali Aybar ile Aziz Nesin hakkında 15'er yıla kadar hapis cezası istendi. Gerekçe 2000'e Doğru dergisine Kürt sorunu hususunda yaptıkları açıklamalardı. 1993. Anayasa Mahkemesi dini bayramlarda Bayram dışında gazete çıkarılmasını yasaklayan yasayı iptal etti. Aynı gün Meclis Anavatan Partisi (ANAP) döneminin iki bakanı Safa Giray ile Cengiz Altınkaya'nın Yüce Divan'a verilmesini kararlaştırdı. 1995. Yeraltı dünyasının ünlü ismi Dündar Kılıç'ın kızı ve Alaattin Çakıcı'nın eski eşi Uğur Kılıç Uludağ'da öldürüldü. Uğur Kılıç, Engin Civan davasında yaptığı açıklamalarla Özal ailesini suçlamıştı. Kılıç'ı öldüren Abdurrahman Keskin yakalandı ve Uğur Kılıç'ı öldürmesi karşılığında Alaattin Çakıcı'dan 50 milyon lira aldığını söyledi. 1997. Türk Sanayicileri ve İşadamları Derneği (TÜSİAD), "Demokratik standartların yükseltilmesi paketi"ni Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı ile Genelkurmay başkanlığına sundu. TÜSİAD raporda Kürtçe eğitimin serbest bırakılmasını da öneriyordu. Bugün Doğanlar : 1812. Ağır engellilerin eğitimi için çağdaş yöntemleri getiren Fransız kökenli Amerikalı psikiyatr Edouard Segouin. 1856. Amerika'da kadınlara oy hakkı mücadelesinin önderi Harriot Eaton Stanton Blatch. 1920. II. Dünya savaşı sonrasının en önemli sinema yönetmenlerinden İtalyan Federico Fellini, 1925. Ruben Diario'dan sonra Nikaragua'nın en önemli şairi kabul edilen rahip ve şair Ernesto Cardenal. 1930. Aya ayak basan ikinci kişi, Amerikalı astronot Edwin Eugene Aldrin, Jr. Bugün Ölenler: 1949. Romancı ve gazeteci Burhan Cahit Morkaya. 1960. Eski Eskişehir Milletvekili Emin Sazak. 1965. Mesleki öğretimin kurucusu Rüştü Uzel. 1994. Tiyatro ve sinema sanatçısı Bedia Muvahhit. |
Tarihte Bugün ..
28 OCAK
28 Ocak 1517 Yavuz Sultan Selim'in başında bulunduğu Osmanlı ordusu, Kahire'ye girdi. 28 Ocak 1717 Başlattığı idari ve askeri reformlarla Osmanlı İmparatorluğunun gerilemesini durdurmaya çaba gösteren Osmanlı Sultanı III. Mustafa doğdu. 28 Ocak 1825 Risorgimento döneminin sol kanat lideri ve üç kez İtalya Başbakanı olan Benedetto Cairoli doğdu. 28 Ocak 1840 1871 Paris Komünü'ne katıldığı için sürgüne gönderilen Fransız devrimci yayıncı ve siyasetçi Édouard-Marie Vaillant doğdu. 28 Ocak 1853 Küba'nın İspanya'ya karşı verdiği bağımsızlık savaşında yaşamını kaybeden ve bütün Latin Amerika'nın özgürlük simgesi olan devrimci şair ve yazar José Julián Martí doğdu. 28 Ocak 1854 Mülkiye Mektebi açıldı. 28 Ocak 1872 Sosyal Demokrat Parti önderlerinden Alman sosyalist teorisyen Otto Braun doğdu. 28 Ocak 1873 20. yüzyılın ilk yarısında Fransız edebiyatında tarzıyla çığır açan kadın romancı Colette (Sidonie-Gabrielle) doğdu. 28 Ocak 1875 Mikrotonal müziğin öncülerinden Meksikalı besteci Julián Carrillo doğdu. 28 Ocak 1897 Devrim sonrası Rusya'da özgün tarzıyla dikkat çeken romancı ve oyun yazarı Valentin Petroviç Katayev doğdu. 28 Ocak 1906 Yunanistan Komünist Partisi kurucularından ve iç savaşta Demokratik Ordu komutanlarından Markos Vafiades doğdu. 28 Ocak 1918 Lev Troçki Sovyetler Birliği'nde Kızıl Ordu'yu kurmaya başladı. 28 Ocak 1920 Osmanlı Meclis_i Mebusanının gayri resmi oturumunda Misak-ı Milli (Ulusal And) oybirliği ile kabul edildi. 28 Ocak 1921 Albert Einstein evrenin ölçülebileceğini öne sürdü. Bilim dünyasında bir tartışma başlattı. 28 Ocak 1921 Mustafa Suphi ve arkadaşları Trabzon'a geldikten sonra İskele Kahyası İttihatçı Yahya tarafından bir motora bindirildiler ve gece denizde öldürüldüler. 28 Ocak 1923 İçişleri bakanlığı İzmit ilinin adının Kocaeli olarak değiştirdi. 28 Ocak 1925 Terakkiperver Cumhuriyet Fırkası İstanbul şubesi açıldı. 28 Ocak 1929 İstanbul'da bir otomobil montaj fabrikası kurmak için Ford şirketi ile Maliye Vekaleti arasında imzalanan anlaşma Meclis'te kabul edildi. 28 Ocak 1929 İsveç kökenli, Amerikalı pop-art heykelci Claes Oldenburg doğdu. 28 Ocak 1932 Japonlar Şanghay'ı işgal etti. 28 Ocak 1935 Portekiz sömürgeciliğine karşı mücadeleden esinlenen yapıtlarıyla tanınan Angolalı şair, dramaturg ve romancı Maria Eugenia Lima doğdu. 28 Ocak 1938 1964 ve 1968 Olimpiyatlarında süper ağır sıklet şampiyonu ve 17 dünya rekoru sahibi Sovyet halterci Leonid İvanoviç Jabotinskiy doğdu. 28 Ocak 1939 İrlandalı şair, yazar 1923 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi William Butler Yeats öldü. 28 Ocak 1939 İstanbul Tramvay Şirketi 1.570.000 liraya devletçe satın alındı. 28 Ocak 1948 Sovyet kökenli Amerikalı dansçı Mikhail Barişnikov doğdu. 28 Ocak 1953 Şair Neyzen Tevfik Kolaylı öldü. 28 Ocak 1956 Personel Kanunu açıklandı; en yüksek maaş 2 bin lira olacak. 28 Ocak 1957 Danıştay'a ilk kez iki kadın üye seçildi: Nezahat Martı ve Şükran Esmerer. 28 Ocak 1958 Kıbrıs'ta Türkler'in düzenlediği miting sırasında İngiliz askerlerinin ateş açması ve bir kamyonun kasten halkın üzerine sürülmesi sonucu 8 kişi öldü. TBMM, 31 Ocak'ta İngiltere'yi kınama kararı aldı. 28 Ocak 1959 Çukurova'da sel oldu. 200 bin portakal ağacı sel altında kaldı, bir mensucat fabrikasını sel bastı. Zararın 5 milyon TL olduğu tahmin ediliyor. Bölgede yiyecek sıkıntısı başladı. 28 Ocak 1963 İstanbul'da İstinye'deki Kavel Kablo Fabrikası'nda çalışan 170 işçi oturma grevi yaptı. İşçiler sendikalaşma nedeniyle işten çıkarılan dört arkadaşlarının işe geri alınmasını istiyorlardı. 28 Ocak 1971 İzmir'de gençler Amerikan 6. Filo'sunu protesto ettiler; 20 genç gözaltına alındı. 28 Ocak 1975 Cumhuriyet Halk Partisi Genel Başkanı Bülent Ecevit, "Olayların baş sorumlusu Milliyetçi Cephe'dir" dedi. 28 Ocak 1981 Şair Özdemir Asaf öldü. 28 Ocak 1982 Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Kemal Arıkan öldürüldü; saldırıyı "Ermeni Katliamı Adalet Komandoları" örgütü üstlendi. 28 Ocak 1982 Aynı gün, idam hükümlü firari sağ eylemci İsa Armağan İran'da tutuklandı. 28 Ocak 1983 Ermeni militan Levon Ekmekçiyan Ankara Kapalı Cezaevi'nde idam edildi. Levon Ekmekçiyan dokuz kişinin öldüğü Esenboğa baskınını gerçekleştirmekten yargılanmıştı. 28 Ocak 1986 Sakıp Sabancı, Türkiye Sanayici ve İşadamları Derneği TÜSİAD) başkanlığına seçildi. 28 Ocak 1986 Aynı gün Amerikan uzay mekiği Challanger kalktıktan 72 saniye sonra patladı; mekikte bulunan 7 kişi öldü. 28 Ocak 1987 Türkiye, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komisyonu'na kişisel başvuru hakkını çekince koyarak kabul ettiğini açıkladı. 28 Ocak 1989 Tiyatro sanatçısı Gürbüz Bora öldü. 28 Ocak 1992 Anayasa Mahkemesi Türkiye Birleşik Komünist Partisi'ni kapattı. 28 Ocak 1993 Genelkurmay Başkanlığı, "darbe devrinin" kapandığını açıkladı. 28 Ocak 1994 Türk savaş uçakları PKK'nın (Kürdistan İşçi Partisi) Kuzey Irak'taki Zeli kampını bombaladı. 28 Ocak 1997 Promosyon Yasası yürürlüğe girdi. Süreli yayın kuruluşları kültürel amaçlar dışında promosyon yapamayacak 28 Ocak 1997 Güney Afrika'da ırkçı yönetim döneminde görevli dört polis devrimci öğrenci lideri Stephen Biko'yu 1977'de öldürdüklerini resmen itiraf etti. 28 Ocak 2001 Tabu konularda yaptığı yayınlarla tanınan yayıncı ve yazar, insan hakları savunucusu Ayşenur Zarakolu öldü. |
Tarihte Bugün ..
29 OCAK
29 Ocak 1737 Amerikan devriminin fikir babalarından İngiliz kökenli yazar ve siyasal propagandacı Thomas Paine doğdu. 29 Ocak 1860. Modern kısa öykü yazarlığının ustası Rus edebiyatçı Anton Pavloviç Çehov doğdu. 29 Ocak 1866 Fransız romancı daramaturg ve denemeci 1915 Nobel edebiyat ödülü sahibi Romain Rolland doğdu. 29 Ocak 1915 İlk zeplinli saldırı Paris üzerinde yapıldı. 29 Ocak 1921 Mustafa Suphi ve on dört arkadaşı öldürüldü. 29 Ocak 1923 Mustafa Kemal Paşa İzmir'de Latife Hanım'la evlendi. 29 Ocak 1928 Bursa Amerikan Kız Koleji Bakanlar Kurulu kararıyla kapatıldı. Okulda Hıristiyanlık propogandası yapıldığı iddia edildi. 29 Ocak 1930 İspanya diktatörü General Primo de Rivera öğrencilerin gösterileri sonucu istifa etmek zorunda kaldı; başbakanlığa General Damosa Berenguer atandı. 29 Ocak 1931 Menemen Olayı davasında 37 kişi idama mahkum edildi ve karar Meclis'in onayına sunuldu. 29 Ocak 1932 Sultanahmet Camii'nde sekiz hafız Türkçe Kuran okudu. 29 Ocak 1934 Uluslararası bir festivale katılan ilk Türk filmi ''Leblebici Horhor Ağa''nın çekimi bitti. Muhsin Ertuğrul'un yönettiği, senaryosu ''Mümtaz Osman'' takma adıyla Nazım Hikmet tarafından yazılan film, aynı yıl 2. Venedik Film Festivali'nde ''Onur Diploması'' ile ödüllendirildi. 29 Ocak 1937 Sovyetler Birliği'nde Stalin muhalifi13 kişi ölüm cezasına çarptırıldı. 29 Ocak 1941 Yunan Başbakanı General Metaksas öldü. 29 Ocak 1947 İçişleri Bakanı Şükrü Sökmensüer, Meclis'te Türkiye'de sol etkinlikleri konu alan bir konuşma yaptı. Solcuların bazı kişi ve kurumlardan destek gördüğünü, bu kurumlar arasında muhalefet partisi Demokrat Partinin de (DP) bulunduğunu ileri sürdü. Demokrat Parti'nin (DP) kurucuları Celal Bayar ve Adnan Menderes'i solcularla ilişkileri olmakla suçladı. 29 Ocak 1944 Dünyanın en büyük savaş gemisi Missouri denize indirildi. 29 Ocak 1950 İran'da üç deprem oldu;1500 kişi öldü. 29 Ocak 1950 Savaştan sonraki ilk turist kafilesi İstanbul'a geldi. 29 Ocak 1957 Evli Kadınların Uyrukluğu sözleşmesi imzaya açıldı. Türkiye bu sözleşmeyi onaylamadı. 29 Ocak 1957 Ziya Osman Saba öldü. 29 Ocak 1967 Şair Hüseyin Korkmazgil tutuklandı. Kızılırmak adlı şiir kitabında komünizm propagandası yapmakla "suçlandı". 29 Ocak 1971 Güven Partisi adını Milli Güven Partisi olarak değiştirdi. 29 Ocak 1978 Türkiye İşçi Köylü Partisi (TİKP) kuruldu.12 Eylül askeri darbesinden sonra16 Ekim1981'de diğer partilerle birlikte kapatıldı. 29 Ocak 1979 Çin Başkan yardımcısı Deng Xiaoping, ABD Başkanı Jimmy Carter ile Çin ve ABD arasındaki düşmanlığa son veren tarihi anlaşmayı imzaladılar. 29 Ocak 1981 Şair Özdemir Asaf, 58 yaşında İstanbul'da öldü. 29 Ocak 1983 Sol görüşlü Ramazan Yukarıgöz, Ömer Yazgan, Erdoğan Yazgan ve Mehmet Kambur İzmit'te idam edildi. 29 Ocak 1988 Dolar 1385 liraya fırladı. Polis Tahtakale'yi bastı ve döviz alışverişini engelledi. 29 Ocak 1991 Prof. Dr. Tarık Zafer Tunaya öldü. 29 Ocak 2002 Malawi'li öncü doktor John Chiphangwi öldü. 29 Ocak 2002 Filistin kökenli yazar Will Camp öldü. 29 Ocak 2002 İsveçli yazar Astrid Lindgren öldü. 29 Ocak 2003 Balerin Natalya Dudinskaya öldü. |
Tarihte Bugün ..
31 OCAK
1729. Matbaa Türkiye'ye girdi. "Vankulî Lûgatı" basıldı.Türkiye'de matbaanın yerleşmesi, Katip Çelebi ve Macar asıllı İbrahim Müteferrika'nın çabalarıyla gerçekleşti. 1906. İvan Vasilyeviç Babuşkin kurşuna dizildi. Babuşkin Rus Sosyal Demokrat İşçi Partisi (Bolşevikler)kurucularındandı. 1927. Müttefiklerin Almanya üzerindeki denetimi sona erdi; bundan sonra Almanya'nın yeniden silahlanmasını Milletler Cemiyeti denetleyecek. 1931. Yarın gazetesi başyazarı Arif Oruç ve sorumlu müdürü İzmit'te birer yıldan fazla hapse mahkum oldular. 1934. Nazım Hikmet, Nail Vahtedi, Tosun Ömer ve Yonga Ömer beş yıl hapis cezasına mahkûm edildi. 1942. Öğrencilere sigara içme ve nişan yüzüğü takma yasağı getirildi. 1943. Almanlar Stalingrad'da yenildi. 1952. Kelkit'ten bir grup yurttaş, cumhurbaşkanı, başbakan ve Gümüşhane milletvekillerine şu telgrafı çektiler: "Vilayeti:Gümüşhane; Kazası: Kelkit; Kaymakam: Yok; Doktor: Yok;Askerlik şubesi başkanı: Yok; Yargıç: Yok; Mal müdürü: Yok; Özel idare müdürü: Yok; Tapu sicil müdürü: Yok; Ortaokul müdürü: Yok; PTT müdürü: Yok. İşte biz böyle bir kazada Devleti Ali'nin yurttaşları olarak huzur ve güven içinde yaşıyoruz!.." 1956. "Nesebi sahih olmayan çocukların tescili" hakkındaki kanun Meclis'te kabul edildi. 1961. Ahmet Emin Yalman Vatan gazetesinden ayrıldı. Aynı gün İsrail Başbakanı Ben Gurion istifa etti. 1964. 15 Ocak günü Kıbrıs sorununu görüşmek üzere toplanan III. Londra Konferansı 19 günlük çalışmanın ardından bir sonuç alınamadan dağıldı. 1965. Sağlık Bakanlığı bir açıklama yaptı; Türkiye'de ortalama insan ömrü 33 yıl. 1966. Paşabahçe Şişe ve Cam Fabrikası'nda 2400 işçi greve başladı. 1968. Vietkong büyük bir saldırıya geçti; Saygon'daki Amerikan elçiliği 6 saat işgal edildi. Aynı gün Ankara Televizyonu deneme yayınına başladı. 1973. Devlet Güvenlik Mahkemelerinin kurulmasına ilişkin kanun kabul edildi. Aynı gün Çetin Altan'ın 4,5 yıl hapsi istendi; karikatürist Turhan Selçuk'u döven 3 polis hapse mahkûm edildi. 1974. Seyfi Demirsoy'un ölümüyle boşalan Türk-İş genel başkanlığına Halil Tunç seçildi. 1976. Ankara'da "Evlat acısına son" mitingi yapıldı. 1978. Zonguldak'ta ikramiyesi ödenmeyen 20 bin maden işçisi direnişe geçti. 1980. Tariş'te direniş bitti, işçiler işbaşı yaptılar. 22 Ocak'ta güvenlik güçleri arama yapma gerekçesiyle Tariş işletmelerine girmek istemiş, 600 işçi gözaltına alınmıştı. 1986. İşkence hususunda itiraflarda bulunan polis memuru Sedat Caner, Ankara Cumhuriyet Savcılığı'na teslim oldu. Aynı gün, Sosyaldemokrat Halkçı Parti (SHP) İçel Milletvekili Fikri Sağlar, Türkiye'de 5 yılda 800'den fazla insanın "kayıp" olduğunu söyledi. 1990. Atatürkçü Düşünce Derneği ve Türk Hukuk Kurumu Başkanı Prof. Muammer Aksoy, evinin önünde kurşunlanarak öldürüldü. Bugün Doğanlar: 1923. Amerikalı romancı Norman Mailer. 1935. Eserlerinde İkinci Dünya Savaşı sonrası kuşağın hayal kırıklığı ve isyanını dile getiren 1994 Nobel Edebiyat Ödülü sahibi nOe Kenzaburo. Bugün Ölenler: 1946. İslam felsefesi tarihçisi İsmail Hakkı İzmirli. 1948. Besteci Artaki Candan. 1982. Eleştirmen ve oyun yazarı Melih Vassaf. 1999. Pop şarkıcısı, besteci ve şarkı sözü yazarı Barış Manço. |
Tarihte Bugün ..
1 ŞUBAT YURTTAŞ GÜNÜ
1 Şubat 1895 Lumieres kardeşler, sinema makinasını icad ettiler. 1 Şubat 1901 Amerikalı sinema oyuncusu Clark Gable doğdu. 1 Şubat 1915 20th Century Fox film şirketi kuruldu. 1 Şubat 1919 İnci adlı aylık kadın dergisi İstanbul'da yayımlanmaya başladı. Sahibi Sedat Simavi idi. 1 Şubat 1923 Almanya'da enflasyon artıyor; 1 sterlin 220 bin mark değerine ulaştı. 1 Şubat 1929 Sovyetler Birliği'nde Grigori Zinoviyev ve Leon Kamanev tutuklandı ve 1600 Troçkist Sibirya'ya sürüldü. 1 Şubat 1935 Ayasofya müzesi açıldı. 1 Şubat 1936 Osmanlı banknotları tedavülden kaldırıldı. 1 Şubat 1949 Macaristan Halk Cumhuriyeti ilan edildi. 1 Şubat 1952 Gazetecei Engin Ardıç doğdu. 1 Şubat 1958 Mısır ve Suriye Birleşik Arap Cumhuriyeti'ni (BAC) ilan ettiler. 1 Şubat 1958 Amerika Birleşik Devletleri uzaya ilk uydusunu fırlattı. 1 Şubat 1963 Ankara üzerinde iki uçak çarpıştı; korkunç kazada 80 kişi öldü. 1 Şubat 1970 1969 başından beri Şehzadebaşı Küçük Tiyatro'da oynamakta olan " Sen de mi Süleyman ?" oyunun adı tiyatro yöneticilerine telefonla yapılan sürekli tehtidler üzerine " Sen de mi Ayol? " olarak değiştirildi. 1 Şubat 1979 Milliyet gazetesi genel yayın yönetmeni Abdi İpekçi bir suikast sonucu öldürüldü. 1 Şubat 1979 Ayetullah Humeyni İran'a döndü. Humeyni 14 yıl sürgünde kalmıştı. 1 Şubat 1979 Şair Niyazi Akıncıoğlu öldü. 1 Şubat 1980 İstanbul'da zamlara tepki gösteren halk bilet almadan vapura bindi. 1 Şubat 1987 İşkenceye Karşı Avrupa Sözleşmesi kabul edildi. 1 Şubat 1989 1988-1989 sezonunda Türkiye Birinci Ligi'nde attığı 39 golle Avrupa gol kralı olan Galatasaray'lı Tanju Çolak. 1989'da Monte Carlo'da üzenlenen bir törenle "Altın Ayakkabı" ödülünü aldı. Tanju, altın ayakkabı kazanan ilk Türk futbolcusu oldu. 1 Şubat 1990 Yugoslav ordusu Kosova'ya girdi. 1 Şubat 1993 İçişleri Bakanlığı, Valiliklere yurtiçinden yayın yapan özel radyo televizyon kuruluşlarının kapatılmasını öngören bir genelge gönderdi.Bu genelge büyük yankı uyandırdı. Özel radyolar yurt çapında aralıklarla "ortak bildiri" yayınladılar. Dinleyicilerinden Başbakan Süleyman Demirel'e genelgeyi protesto telgrafları ve faksları göndermelerini istediler. 1 Şubat 1997 Sürekli Aydınlık İçin Bir Dakika Karanlık eylemi başladı. 1 Şubat 2000 Amerikalı bilim kurgu yazarı Alfred Elton Vogt öldü. 1 Şubat 2000 Amerika Birleşik Devletleri'nde Illinois Eyalet valisi George Ryan, idam infazlarını durdurdu. 20 yıl içinde 13 idam mahkumunun suçsuz olduğunun anlaşılması valiye bu kararı aldırttı. 1 Şubat 2002 Aktris ve şarkıcı Hildegard Knef öldü. |
Tarihte Bugün ..
2 ŞUBAT
2 Şubat 1882 Ünlü İrlandalı yazar James Joyce Dublin’ de doğdu. 2 Şubat 1915 Mustafa Kemal Tekirdağ'a geldi ve 19. Tümeni kurma çalışmalarına başladı. 2 Şubat 1918 ABD, I. Dünya Savaşı’na girdi. 2 Şubat 1924 Sovyetler Birliği'nde Vladimir İlyiç Lenin'in ölümüyle boşalan Komiserler Konseyi Başkanlığı'na Aleksey Rikov getirildi. 2 Şubat 1936 Galatasaray'lı futbolcu (Kral) Metin Oktay doğdu. 2 Şubat 1938 Bursa Merinos Fabrikası Atatürk tarafından işletmeye açıldı. 2 Şubat 1943 Türkiye-Romanya ticaret antlaşması imzalandı. 2 Şubat 1958 Ünlü soprano Maria Callas, Roma'da Bellini'nin Norma operasının galasında hastalığını ileri sürerek konser bitmeden sahneyi terketti. 2 Şubat 1959 Hindistan'da Kongre Partisi liderliğine İndira Gandhi seçildi. İndra Gandhi Hindistan'da parlamenter sistemin kurucusu Cavaharlal Nehru'nun kızıydı. 2 Şubat 1967 Devlet Planlama Teşkilatı müsteşarlığına, Başbakanlık Özel Teknik Müşaviri Turgut Özal getirildi. 2 Şubat 1970 İngiliz filozof Bertrand Russell öldü. 2 Şubat 1971 Türkiye Çevre Sorunları Vakfı kuruldu. 2 Şubat 1971 Uganda’da İdi Amin başa geçti. 2 Şubat 1974 Müzisyen Orhan Avşar öldü. 2 Şubat 1981 Türkiye'nin ilk kadın rektörü Prof. Dr. Ayşe Saffet Alpar öldü. 2 Şubat 1990 Güney Afrika Devlet Başkanı De Klerk Afrika Ulusal Kongresi'ne konan 30 yıllık yasağı kaldırdı, aralarında Nelson Mandela'nın da bulunduğu siyasi mahkumların en kısa zamanda serbest bırakılacağını söyledi. 2 Şubat 1995 Et ve Balık Kurumu, 'Hak-İş' ve 'Öz Gıda-İş'in oluşturduğu ortak girişime satıldı. 2 Şubat 1996 İşadamı Hacı Ömer Sabancı öldü. 2 Şubat 1996 Aktör Gene Kelly öldü. 2 Şubat 1997 Ankara Sincan'da Refah Partili belediyenin düzenlediği "Kudüs Gecesi" tepkiye yol açtı. Türkiye Sincan'daki konuşması nedeniyle İran Büyükelçisi Muhammed Reza Bagheri'yi resmen protesto etti. 2 Şubat 2000 Fildişi Sahili Milli Takımı, Afrika Kupası'nın ilk turunda elenince, ülkenin diktatörü futbolcuların tümünü bir askeri kampa hapsettirdi. |
Tarihte Bugün ..
4 ŞUBAT ..
1902. Paris'te 1. Jön Türk Kongresi yapıldı. 1926. Yazar İskilipli Atıf Hoca şapka inkılabına muhalefetten Ankara'da idam edildi. Atıf Hoca "Frenk Mukallitliği ve Şapka" adlı risalenin yazarıydı. 1928. Avusturyalı Naziler siyah sanatçı Josephine Baker'i protesto etti. 1947. Hatay ilinde yer adlarının Türkçeleştirilmesine karar verildi. Aynı gün Isparta Senirkent'te jandarmanın bazı vatandaşlara işkence yaptığı ortaya çıktı. 1948. Ankara'da valilik ve belediye başkanlığının ayrılmasına ilişkin kanun kabul edildi. 1954. İstanbul'da yakacak, et, ekmek ve çeşitli gıda maddeleri sıkıntısı bir türlü önlenemiyor. İstanbul Valisi ve Belediye Başkanı Fahrettin Kerim Gökay, yılında bugün bir açıklama yaparak halktan yardım istedi. "Evlerinizde odun, kömür istifçiliği yapmayın, haftada iki defadan fazla et yemeyin, yiyebileceğinizden fazla ekmek almayın" dedi. 1956. Fazıl Hüsnü Dağlarca Yedi Tepe Şiir Armağanı'nı kazandı. Şair bu ödülü "Asu" adlı şiir kitabıyla aldı. 1964. 20-21 Mayıs olayları sanıklarından Talat Aydemir, Fethi Gürcan, Osman Deniz ve Erol Dinçer'in ölüm cezaları Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde onaylandı. 1972. Milli İstihbarat Teşkilatı (MİT) parti liderlerine bir brifing verdi. "Siyasi suçlarda idam affının" sol bir slogan olduğu belirtildi. 1975. İngiltere'de Muhafazakâr Parti genel başkanlığına Margaret Thatcher seçildi. 1980. Bani Sadr İran devlet başkanı oldu. 1981. İngiltere'de Margaret Thatcher özelleştirme çalışmalarının hızlandırıldığını açıkladı 1985. Başbakan Turgut Özal resmi bir ziyaret için Cezayir'e gitti. Cezayir'i ziyaret eden ilk Türk başbakanı olan Turgut Özal,1958'de Birleşmiş Milletler'de Cezayir'in bağımsızlığı aleyhinde oy kullanan Türkiye'nin hatalı olduğunu açıkladı. 1987. Yazar Aziz Nesin, Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine tazminat davası açtı. Aziz Nesin, "bir yurttaşın devlet başkanına dava açması Türkiye'de ilk kez görülüyor, ancak bir devlet başkanının yurttaşına vatan haini demesi de dünyada ilk kez görülen bir olaydır," dedi. 1989. İstanbul'da Kadın Kültür Evi açıldı. Şener Macit, Canan Toksöz, Selma Atabek, Nermin Coşkun, Saadet Özkol, Munise Sökmen kurucularıydı. İstanbul Tünel'deki lokalde Medeni Yasa Kampanyası, Cinsel Tacize Karşı Kampanya organize edildi, çeşitli toplantılar ve etkinlikler düzenlendi. 1997. 2 Şubat'ta Sincan belediyesinin düzenlediği geceye tepki olarak tanklar Ankara Sincan'dan geçti. Genelkurmay 2. Başkanı Org. Çevik Bir bunun "Demokrasi'de Balans Ayarı" olduğunu söyledi. Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız İçişleri Bakanlığı'nca görevden alındı. 2000. Dışişleri Bakanı İsmail Cem Atina'ya gitti. Cem, 40 yıl aradan sonra Yunanistan'ı resmen ziyaret eden ilk Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanı oldu. Bugün Doğanlar: 1948. Rock şarkıcısı Alice Cooper. Bugün Ölenler: 1941. Hürriyet ve İtilaf Fırkası mensubu Miralay Sadık. 1960. 2,20 metre boyuyla ün yapan Milli Piyango bayii Uzun Ömer. 1983. Nöropsikiyatri alanında çalışmalarla tanınan Profesör Doktor Rasim Adasal. |
Tarihte Bugün ..
5 ŞUBAT
1924. Nezihe Muhittin'in başkanlığında Türk Kadınlar Birliği kuruldu. 1932. İlk Türkçe hutbe Süleymaniye Camii'nde okundu. 1937. Anayasa'nın 2. maddesinde değişiklik yapıldı. Cumhuriyet Halk partisi'nin 6 ilkesi Anayasa metnine girdi: "Türkiye Devleti cumhuriyetçi, milliyetçi, halkçı, devletçi, laik ve inkılapçıdır". 1952. İstanbul Ticaret Odası'ndan ayrılan 750 kişi İstanbul Sanayi Odası'nı kurdu. 1956. Meriç ve Tunca nehirleri dondu; Yeşilköy ve Mecidiyeköy'e kurtlar indi ve İstanbul halkı ekmeksiz kaldı. 1963. 25 yıllık tiyatro sanatçısı Cahit Irgat'ı Mecidiyeköy'de balık satarken gören vatandaşlar önce onun film çevirdiğini sandılar. Ancak Irgat bu işi, Mecidiyeköy'de bir gecekonduda birlikte yaşadığı bir zamanların ünlü sinema ve tiyatro sanatçısı Cahide Sonku'yla zor yaşamını sürdürmek için yapıyordu. Gecekonduda yaşayan bu ünlü sanatçıların durumu vatandaşlar arasında üzüntü yarattı. 1968. İçişleri Bakanı Faruk Sükan yılında bugün, Türkiye İşçi Partisi'nin (TİP) Suriye Baas Partisi'yle bağlantısı olduğunu ileri sürdü ve " Bilimsel sosyalistlerin nefes alışlarını bile biliyoruz" dedi. 1971. Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç, "Silahlı Kuvvetler'in kendisine dil uzatılmasına ne kadar sabırla mukavemet edeceğini kestirmek artık mümkün değildir" dedi. Türkiye İşçi Partisi, Genelkurmay Başkanı Memduh Tağmaç'ın mesajını "tehdit" olarak niteledi. 1972. Cumhuriyet Halk Partisi (Cumhuriyet Halk Partisi) Genel Başkanı İsmet İnönü "Bülent Ecevit hizbi başarılı olursa başa geleceklerden ciddi olarak endişe ederim" dedi. 1973. Güney Afrika'da 20 bin Siyah işçi greve başladı. 1975. Amerika Birleşik Devletleri Türkiya'ye silah ambargosu uygulamaya başladı. Ambargonun gerekçesi Türkiye'nin Temmuz-Ağustos1974'te Kıbrıs'a askeri müdahalede bulunmasıydı. 1976. Amerikan uçak firması Lockheed Türkiye'de rüşvet verdiklerini açıkladı. 1977. Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der), Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) ve Tüted "Ekonomik ve Demokratik Haklar" mitingi düzenledi. Polis müdahale etti; 65 kişi yaralandı. 1983. Adi suçtan hükümlü Rıdvan Karaköse, Cavit Karaköse ve Süleyman Karaköse Akşehir'de idam edildi. 1988.Yunan uyrukluların Türkiye'de bulunan gayrimenkulleri üzerindeki haklarınnı donduran1964 tarihli kararname kaldırıldı. 1991. Son 6 ay içinde 60.000 sendikalı işçi işten çıkarıldı. 1994. Saraybosna'da pazar yerinde havan mermisi patladı; 68 kişi öldü, 200 kişi yaralandı. Aynı gün DEP Genel Sekreteri Murat Bozlak silahlı saldırı sonucu yaralandı. 1997. Sincan Belediye Başkanı Bekir Yıldız gözaltına alındı. Bugün Doğanlar : 1911. Ressam Eren Eyüboğlu. 1914. Yazar William Burroughs. 1917. Romancı Kerime Nadir Arzak. 1919. 1981-89 ve 1993-96 arasında Yunanistan Başbakanı olan politikacı Andreas Papandreou. Bugün Ölenler: 1993. Anavatan Partisi (ANAP) İstanbul Milletvekili Adnan Kahveci trafik kazasında. |
Tarihte Bugün ..
6 ŞUBAT
1928. Anayasa'ya Laiklik ilkesi kondu. 1930. İspanya'da siyasi tutuklular için genel af ilan edildi. 1935. İki kadın, Nezihe Muhittin ve Şaziye Berrin genel seçimlerde bağımsız olarak aday oldular. 1953. Basın suçlarına sadece sivil mahkemelerin bakmasını öngören kanun tasarısı Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. Kanun gereği, gazeteciler artık askeri mahkemelerde yargılanmayacaklar. 1958. Münih Havaalanı pistinde uçak kazası oldu; Manchester United takımından 7 futbolcu ve 8 gazeteci öldü. 1961. Mutedil Liberal Parti kuruldu. 1967. Cumhuriyet Halk partisi Genel Başkan İsmet İnönü, "Demokratik rejimi, komünist düşmanlığı perdesi altında kuşa çevirmek isteyen dikta heveslilerine yardımcı olmayacağım," dedi ve Cumhuriyet Halk Partisi'nin (Cumhuriyet Halk Partisi) sosyalist olmadığını bir defa daha vurguladı. Aynı gün Türkiye Petrolleri Anonim Ortaklığı'nın Batman Rafinerisi'nde grev başladı. Greve, Türkiye Petrol-İş Sendikası üyesi 1900 işçi katıldı. 1968. Zonguldak ve Kozlu'da10.000 maden işçisi işbaşı yapmadı. 1974. Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu. 1979. 12 Mart döneminin İstanbul Emniyeti Siyasi Şube müdürlüğü görevini yürüten Ilgız Aykutlu, kimliği bilinmeyen iki kişinin silahlı saldırısına uğrayarak öldürüldü. 1981. İstanbul Emniyet Müdür Muavini Mahmut Dikler, uğradığı silahlı saldırıda öldürüldü. 1986. Nokta dergisinin 2 sayısı toplatıldı. Derginin toplanan iki sayısında polis memuru Sedat Caner'in işkence itirafları yer almıştı. Aynı gün Başbakan Turgut Özal işkence iddialarını yalanladı, "suimuamele" var dedi. 1987. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi işkence olaylarında, işkencecilerin yanı sıra devletin de sorumlu tutulmasını kararlaştırdı. 1991. Genel Maden-İş Sendikası, Zonguldak'taki 42.000 maden işçisini kapsayan toplu sözleşmeyi imzaladı. 1992. İstanbul Devlet Güvenlik Mahkemeleri (DGM) Başsavcısı Yaşar Günaydın ile koruması ve şoförü silahlı saldırı sonucu öldürüldü. 2000. Tokyo'da Pan Pasifik Tenis Turnuvası düzenlendi. Finalde Martina Hingis, Fransız Sandrine Testud'u 2-0 mağlup etti. Bu galibiyetle Martina Hingis kariyerinin 27. tekler şampiyonluğunu da kazanmış oldu. Aynı gün Türkiye'de Sanayi Bakanlığı, traktöre rastgele oturulmasını yasakladı. Yayınlanan bir genelgeyle, traktöre "Avrupa Birliği standartlarına göre" binilmesi kararlaştırıldı. Bugün Doğanlar: 1919. Amerikalı sinema oyuncusu Zsa Zsa Gabor. 1932. Fransız sinema yönetmeni François Truffaut. Bugün Ölenler: 1955. Asker, iş adamı Süreyya İlmen (Süreyya Paşa). 1956. Bestekar Şerif İçli. 1960. Bestekar Selahattin Pınar1960. 1977. Sinema dublajcı ve oyuncusu Hayri Esen. |
Tarihte Bugün ..
7 ŞUBAT
1929. Hilaliahmer yani Kızılay günü ilk defa kutlandı. 1934. Paris'te ayaklanmalar sürüyor; Fransa Başbakanı Edouard Daladier istifa etti. 1952. Türk Ticaret ve Sanayi Odaları ile Ticaret Borsaları Birliği kuruldu. 1966. İzmir Kula ve Yün Mensucat Fabrikası'nda 70 gündür süren greve polis müdahale etti; 25 işçi, 4 gazeteci, 8 er ve13 polis yaralandı. 1968. Zonguldak'ta 7000 işçi Maden İşçileri Sendikası'nı bastı; polis işçilere karşı cop ve göz yaşartıcı bomba kullandı. İşçiler sendika tarafından kandırıldıklarını ileri sürdüler. 1974. Maraş iline kahramanlık ünvanı verildi ve adı Kahramanmaraş oldu. 1970. Gülriz Sururi-Engin Cezzar topluluğunun " Düşenin Dostu " adlı oyunu Valilikçe temsilden kaldırıldı. 1974. Cumhuriyet Halk Partisi-Milli Selamet Partisi Hükümeti 126 ret ve 2 çekimser oya karşılık 235 kabul oyuyla Meclis'te güvenoyu aldı. 1977. Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der), Tüm Memurlar Birleşme ve Dayanışma Derneği (Tüm-Der) ve Tüted kapatıldı.16 Şubat'ta Danıştay Töb-Der, Tüm-Der ve Tüted'in kapatılmasına ilişkin valilik kararını durdurdu. 1983. Eski Devlet Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Turgut Özal, "Artık yeniden bürokrat olamam, müsteşarlık yapmam mümkün değil. Kendi programımı uygulayabilirsem parti kuracağım. Ancak ikinci, üçüncü adam olarak belirli işleri yapmak mümkün olmadığı için kendi programımı kendim yapacağım" dedi. 1984. Amerikalı astronot Bruce McCandless, uzayda ilk kez serbest yürüyüş yaptı. Aynı gün Türkiye'de, ithal edilen ilk Mercedes binek otomobilleri,11 milyon liraya satıldı. Arabalar daha Türkiye'ye getirilmeden müşteri buldu. 1986. Aydınlar Dilekçesi'ni imzalayanlardan haklarında dava açılan 59 kişi 1986'da beraat etti. 1987. Ünlü gösteri salonu Şan Sineması1987 yılı gecesi bütünüyle yandı. Gösteri salonunda 1986 sonbaharından bu yana Ferhan Şensoy sahnelediği "Muzır Müzikal" adlı oyun sergileniyordu. Oyun tutucu çevrelerin tepkisini çekmişti. Yangın, sabotaj kuşkularını artırdı. 1990. Amasya'nın Merzifon ilçesi'ndeki Yeniçeltek Kömür İşletmesi'nde grizu patlaması meydana geldi. 3 işçi öldü, 63 işçi toprak altında mahsur kaldı.Aynı gün, Efes Pilsen basketbol takımı Avrupa Koraç Kupası'nda ilk 8 takım arasına girerek, çeyrek finale yükseldi. 1992. Avrupa Topluluğu üyesi ülkeler arasında Avrupa Birliği'ni oluşturan Maastricht Antlaşması imzalandı. 1995. Amerikan uzay mekiği Discovery Rus uzay istasyonu Mir ile tarihi buluşmasını gerçekleştirdi. 2000. Finlandiya'da cumhurbaşkanlığı seçimleri yapıldı. Seçimi kadın aday Dışişleri Bakanı Tarja Halonen kazandı. Bugün Doğanlar: 1812. İngiliz yazar Charles Dickens. Bugün Ölenler: 1958. İttihat ve Terakki'nin son hariciye nazırı Ahmet Nesimi. 1965. Prof. Emin Erişirgil. 1999. Ürdün Kralı Hüseyin. |
Tarihte Bugün ..
8 ŞUBAT
1587. İskoçya kraliçesi Mary kafası uçurularak idam edildi.19 yıl süren hapislikten sonra idam edilen Mary Kraliçe Elizabeth I'in katledilmesine karışmaka suçlanıyordu. 1870. Kız öğretmen okulu Dar-ül Muallimat açıldı. Sınavla 32 kız öğrenci alındı. 1921. Büyük Millet Meclisi tarafından Antep'e gazilik ünvanı verildi. Antep şehrinin adı Gaziantep oldu. 1935. Türkiye Büyük Millet Meclisi 5. dönem seçimleri yapıldı. Cumhuriyet Halk Fırkası (CHF) iktidarı devam ediyor.17 kadın milletvekili ilk defa Meclise girdi. Ara seçimlerde bu sayı18'e ulaştı. Bu dönemde kadın milletvekillerinin meclisteki 395 milletvekiline oranı yüzde 4,5'du. 1951. Atatürk'ün manevi kızı ve Türkiye'nin ilk kadın pilotu Sabiha Gökçen, pilot olarak Kore Savaşı'na katılmak için başvuruda bulundu. Sabiha Gökçen'in bu girişimi batı basının da geniş bir biçimde yer aldı. Ancak Gökçen'in bu isteği Amerikan ordusunda kadın pilot bulunmaması nedeniyle gerçekleşemedi. 1956. Gazetelerin sayfa sayısı sınırlandı; piyango ve ikramiyeler yasaklandı. Aynı gün ünlü dolandırıcı Sülün Osman Bursa'da yakalandı. 1962. Fransa'da Gizli Ordu'nun bombalama eylemlerini protesto edenlere polis müdahale etti; 8 kişi öldü. 1963. Irak'ta General Abdisselam Arif önderliğindeki Baasçı subaylar yönetimi ele geçirdi, Başbakan Kasım öldürüldü. 1973. Eski Milli Birlik Komitesi üyesi emekli Korgeneral Cemal Madanoğlu ve 31 arkadaşının yargılanmasına, başlandı. Cemal Madanoğlu ve arkadaşları, Millet Meclisi'ni feshederek Anayasa'nın tamamını veya bir kısmını değiştirmeye teşebbüsle suçlanıyorlardı. 1976. İngiltere, Strasbourg'da kendini savunmak durumunda kaldı. İngiltere hakkında IRA (İrlanda Cumhuriyet Ordusu) sanıklarına işkence ettiği iddiaları vardı. 1980. İzmir'de 55 bin işçi 1 günlük işi bırakma eylemi yaptı. Eylem yapan işçiler Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu DİSK'e bağlı sendikalara üyeydiler. Aynı gün Tariş işçileri işletmenin bazı bölümlerini işgal etti, Çiğli İplik Fabrikası'nda işçiler fabrika kapılarını kapatarak barikat kurdu. 1983. Cumhurbaşkanı Kenan Evren kürtajın günah olmadığını söyledi. 1985. Hisarbank, İstanbul Bankası ve Odibank'ın 66 yöneticisinin mallarına tedbir konuldu. Mallarına tedbir konulan bankacılar arasında Ömer Çavuşoğlu, Ahmet Kozanoğlu, Melih Saydam, Özer Uçaran Çiller de bulunuyor. 1986. 6 yıl aradan sonra ilk işçi yürüyüşü Balıkesir'de yapıldı. Yürüyüşe yaklaşık 5000 kişi katıldı. 1990. Amasya Yeniçeltek'te toprak altında kalan 63 işçiden umut kesildi.Madenin hava bacaları betonlandı. Bir gün önce meydana gelen grizu patlamasında ölenlerin sayısı 66'ya ulaştı. 1991. 81 şair savaşa karşı birer dize yazarak hazırladıkları ortak şiiri yayınladılar. 1992. Olağanüstü Hal Bölge (OHAL) valiliğine Ünal Erkan atandı. 1994. Erdal Çelik16. Uluslararası Cavon Şarkı Yarışması'nı kazandı. Çelik yarışmaya "Like A Gift" adlı parçayla katılmıştı. Bugün Doğanlar: 1828. Fransız yazar, bilim kurgu romanının öncüsü Jules Verne. 1931. Amerikalı sinema oyuncusu James Dean. 1940. Amerikalı sinema oyuncusu Nick Nolte. Bugün Ölenler: 1954. Gazeteci, yazar Abidin Daver. 1999. İngiliz yazar Iris Murdoch. |
Tarihte Bugün ..
9 Şubat
“Sigarayı Bırakma Günü” 1621. İstanbul Boğazı dondu. 1871. Osmanlı'da ilk kez Karl Marx'ın bir makalesi Hakayik-ul Vakayi gazetesinde yayımlandı. 1933. Nazire Hanım Türkiye Güzeli seçildi. 1954. Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) kuruldu. 1968. Türkiye'de ilk kadın trafik polisi göreve başladı. 1969. Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nin adı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildi ve genel başkanlığa da Alparslan Türkeş seçildi. 1972. Maden işçilerinin grevi dolayısıyla İngiltere Londra'da olağanüstü hal ilan edildi. 1975. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nun (TRT) düzenlediği Eurovision Türk Hafif Müziği Şarkı Yarışması finali sonuçlandı. Semiha Yankı'nın "Seninle Bir Dakika" adlı parçasıyla Cici Kızlar'ın "Delisin" adlı parçaları birinciliği paylaştı. Bu durumda kura çekildi. Semiha Yankı Türkiye'yi temsil etme hakkı kazandı. 1981. Polonya'da Komünist Parti Pinkowski'yi başbakanlıktan aldı; yerine General Wojciech Witold Jaruzelski'yi getirdi. 1983. Sendikalar Kanunu ile Toplu Sözleşme, Grev ve Lokavt Kanunu'nda önemli değişiklikler yapıldı. 1985.Görülmemiş soğuklar ve kar İstanbul'u ve İstanbulluları gafil avladı. 6 milyonluk kent 3 cm'lik kara yenik düştü. Ulaşım felce uğradı. Belediye Başkanı Bedrettin Dalan Meteoroloji'nin kendilerini yanılttığını söyledi ve "I am sorry" diyerek İngilizce özür diledi. Aynı gün, Uludağ'a giden Cumhurbaşkanı Kenan Evren otellerin doluluğuna bakarak "Türkiye'de çok zengin var" dedi. 1986. Cumhuriyet Halk Partisi'nin eski Genel Başkanı Bülent Ecevit, Sosyal Demokrat Halkçı Parti'nin (SHP) af önerisini yetersiz buldu; "Af hususunda cömert davranılmasını" istedi. Bülent Ecevit affın ideolojik ayrım gözetmemesi gerektiğini belirtti; "SHP önerisi taraf tutmaktadır" dedi. 1988. Eski Genelkurmay Başkanı Necdet Üruğ, hakkında soruşturma açılması için Cumhurbaşkanı Kenan Evren'e başvurdu. 2000'e Doğru dergisinde çıkan MİT (Milli İstihbarat Teşkilatı) raporunda bazı iddialara adı karışmıştı. O gün 2000'e Doğru dergisi toplatıldı. Aynı gün Diyarbakır Askeri Cezaevi'nde 2000 tutuklu ve hükümlü açlık grevine başladı. 1991. "Savaşa Hayır Platformu" üyeleri ile bazı milletvekili ve sanatçıların yer aldığı "Barış Treni"1991 yılında bugün Ankara'dan İncirlik'e hareket etti. 1995. Milli Eğitim Bakanlığı Ortaöğretim Disiplin ve Ödül Yönetmeliği'ni açıkladı. Yönetmelik okul müdürlerine, kız öğrencilere bekaret kontrolü yaptırma yetkisi veriyordu. Türkiye'nin dört bir yanında "bekaret kontrolüne hayır" eylemleri başladı. İzleyen günlerde, Bakan Nevzat Ayaz kontrol yapılmayacağına ilişkin bir genelge yayınladı. Ancak, bekaret kontrolleri son bulmadı Bugün Doğanlar: 1830. 1871’e değin Batılılaşmaya yönelik reformları sürdürdükten sonra mutlakiyetçiliğe yönelen Osmanlı Sultanı Abdülaziz. 1874. Ortaya koyduğu sahne teknikleriyle modern tiyatronun gelişmesine katkıda bulunan Rus tiyatro ouncusu, yapımcısı ve yönetmeni Vsevolod Yemilyevich Meyerhold. 1891. İki kez dışişleri bakanlığı ve pek çok kez de başbakan yardımcılığı görevlerinde bulunan İtalyan Sosyalist Partisi lideri, gazeteci ve siyasetçi Pietro Sandro Nenni. 1907. Vietnam’ın önde gelen aydınlarından bilim insanı ve siyasetçi Truong Chinh. 1910. Genlerin hücre metabolizmasını düzenlemeleri konusundaki araştırmalarıyla bilinen Fransız biyokimyacı Jacques Monod. 1944. Afrika kökenli Amerikalıların yaşam ve duygularını işlediği roman, öykü ve şiirleriyle bilinen Amerikalı edebiyatçı, Alice Walker. Bugün Ölenler: 1881. Rus ve dünya edebiyatının önde gelen romancılarından Fyodor Dostoyevski. 1984. Sovyet lideri Yuri Andropov. 1987. İstanbul Radyosu Türk Halk Müziği sanatçısı, koro şefi Ahmet Gazi Ayhan. |
Tarihte Bugün ..
10 ŞUBAT
10 Şubat 1837 Rus, roman yazarı ve şair Alexandr Puşkin öldü. 10 Şubat 1898 Yazar Bertholt Brecht doğdu. 10 Şubat 1904 Pasifik’te Rus-Japon Savaşı başladı. 10 Şubat 1923 Alman fizikçi Wilhem Roentgen öldü. 10 Şubat 1929 Küba devriminin lideri Fidel Castro doğdu. 10 Şubat 1944 Şair Refik Durbaş doğdu. 10 Şubat 1947 İtalya, Macaristan, Bulgaristan, Romanya ve Finlandiya Paris Barış Antlaşması'nı imzaladı. 10 Şubat 1947 Besteci ve gazeteci Muhsin Sabahattin Ezgi öldü. 10 Şubat 1954 Ali Sipahi adlı genç 24. Monte Carlo Uluslararası Otomobil Mukavemet Yarışı'na katıldı. Ali Sipahi yarış sırasında otomobilin arka tekerleğinin fırlamasına rağmen 3 300 km'lik parkuru tamamladı. 10 Şubat 1956 Ceyhan Nehri taştı. Çukurova'da 50 bin hektar arazi sular altında kaldı. 10 Şubat 1958 İstanbul Valisi Mümtaz Tarhan gece kulüplerinde striptiz yapılmasını yasakladı. 10 Şubat 1973 Sinemacı Nevzat Pesen öldü. 10 Şubat 1979 Hacettepe Tıp Fakültesi'nde, Türkiye'de ilk defa bir buçuk aylık bir bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı. 10 Şubat 1993 "Yorgun Savaşçı" filmi Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nda (TRT) yayına girdi. Film devlet televizyonu tarafından çekilmiş, ancak siyasi ve askeri otorite tarafından imhasına karar verilmiş ve 1983 yılında yakılmıştı. Kültür Bakanı Fikri Sağlar filmin yakılmaktan kurtulan tek nüshasını buldurttu ve yayına soktu. 10 Şubat 1993 Ralli krali Renç Koçibey öldü. 10 Şubat 1998 İzlanda'lı Nobel ödüllü yazar Halldor Laxness öldü. |
Powered by vBulletin®
Copyright ©2000 - 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.