![]() |
Cevap : Önemli Günler...
02 Ocak 1919 İstanbul’daki İngiliz Yüksek Komiseri, Türk halkını örgütlemeye çalıştığı gerekçesiyle Konya’da bulunan Nihal Paşa’nın Yıldırım Kıtaatı Müfettişliği’nden azledilmesini istedi 1919 İstanbul’da yakacak sıkıntısı görüldü. Bu nedenle dışarıdan getirilen kömürden vergi alınmaması kabul edildi 1922 Sakarya Zaferi’nin kazanılmasının etkisiyle Türkiye ile Ukrayna arasında “Dostluk Antlaşması” imzalandı 1932 Japonlar, Mançurya’yı işgal ettiler ve kendilerine bağlı bir kukla hükümet kurdular 1939 Bursa Merinos Fabrikası üretime başladı 1944 Karne ile çay dağıtımına başlandı. İki ayda kişi başına verilen çay miktarı 20 gr. 1944 Helikopterler ilk defa savaş amaçlı olarak kullanıldı 1950 Gelir Vergisi Kanunu’nun uygulanmasına başlandı 1959 SSCB, Ay roketi Luna-1’i fırlattı. Fakat hedefinde sapma olan Luna 1, Ay’a ulaşamadı. Güneş’in çevresinde yörüngeye girdi 1963 İzmit’te kurulan Goodyear Lastik Fabrikası’nda ilk otomobil lastiği üretildi 1985 Dilekçelere pul yapıştırılması zorunluluğu kaldırıldı 1981 Folklor derlemeleriyle ün yapan Eflatun Cem Güney öldü |
Cevap : Önemli Günler...
03 Ocak 1919 İngilizler Cerablus’u işgal etti 1919 Ardahan’da işgali önlemek için kongre toplandı. 1922 Milli kuvvetler Mersin’e girdi. Mersin kurtuldu 1941 Diyanet İşleri Başkanlığı Kurban derilerinin Türk Hava Kurumu’na bağışlanmasını istedi 1945 TBMM, Japonya ile ilişkilerini kesti 1947 Heybeliada Sanatoryomu hizmete girdi 1953 Cemiyet-i Tedrise-i İslamiye’nin adı Darüşşafaka Cemiyeti olarak değiştirildi 1958 Kurtuluş Savaşı’nda Trakya birliklerinin komutanı emekli general, milletvekili Cafer Tayyar Eğilmez öldü 1959 Alaska, ABD’nin 49. eyaleti oldu 1961 “Ordu Yardımlaşma Kurumu” (OYAK) kuruluş kanunu kabul edildi 1963 Türk halk müziği araştırmacı ve derlemeci sanatkarı Muzaffer Sarısözen öldü 1963 Makarios, Kıbrıs’ta Türk belediyelerin lağvedilmesi kararı aldı. Uygulamaya Türkiye sert tepki gösterdi 1977 Türkiye-Irak (Kerkük- Yumurtalık) Petrol Boru Hattı Kerkük’te Başbakan Süleyman Demirel tarafından açıldı. 980 km. lik boru hattına pompalanan ilk petrol 40 gün sonra denize ulaşacak 1987 Türkiye’nin ilk serbest bölgesi Mersin’de açıldı. Serbest bölge yaz aylarında faaliyete geçecek |
Cevap : Önemli Günler...
Tarihte 4 Ocak'ta meydana gelen önemli olayların kronolojik sıralaması şöyle: - 4 Ocak 1922 Türk ordusu 5 Ocak'ta Adana'ya girdi.
- 4 Ocak 1929 Türkiye-Uruguay dostluk antlaşması imzalandı. - 4 Ocak 1950 Hastalık Sigortası Kanunu kabul edildi. - 4 Ocak 1960 Fransız yazar ALBERT CAMUS öldü. - 4 Ocak 1961 Milli Birlik Komitesi, zirai kazançlardan vergi alınmasını kabul etti. - 4 Ocak 1966 Türkiye Şişe ve Cam Fabrikaları Genel Müdürlüğü, 2 mm kalınlığındaki pencere camı fiyatlarında yüzde 10 indirim yaptı. İndirim kararının 1 Mart'tan itibaren uygulanacağı belirtildi. - 4 Ocak 1967 494 kilometre uzunluğundaki 'Batman-İskenderun' petrol boru hattı, Cumhurbaşkanı CEVDET SUNAY tarafından törenle açıldı. - 4 Ocak 1969 TCDD Eskişehir Fabrikası'nda yüzde 100 yerli dizel lokomotif imaline başlandı. |
Cevap : Önemli Günler...
5 OCAK
1895.Fransa'nın askeri sırlarını Almanya'ya vermekten mahkum olan Yahudi kökenli Fransız subay Alfred Dreyfus'ün rütbeleri söküldü. Dreyfüs Olayı olarak bilinen adli skandal başladı. 1919. Alman Nasyonal Sosyalist Partisi kuruldu. 1930. Sovyetler Birliği'nde tarımın kolektivizasyonu başladı. 1934. Avukatlar Birliği'nin ilk kongresi İzmir'de yapıldı. 1951. Türkiye'de1,1 milyon işsiz olduğu açıklandı. 1959. Hüseyin Yılmaz'ın "Umumi İzafiyet Üzerine Yeni Nazariye" adlı çalışması yılında bugün "Physical Review"de yayımlandı. 1960. Kim dergisi sorumlu yazı işleri müdürü Şahap Balcıoğlu hakkında kesinleşen 16 aylık cezayı çekmek üzere günü cezaevine girdi. 1961. Yassıada duruşmaları devam ediyor; 6-7 Eylül olayları davası sonuçlandı. Sanıklardan Adnan Menderes, Fatin Rüştü Zorlu ve eski İzmir Valisi Kemal Hadımlı mahkûm oldular. Aynı gün Fuad Köprülü ile Fahrettin Kerim Gökay Yassıada'dan tahliye edildi. 1968. Çekoslovakya Komünist Partisi liderliğine Alexander Dubçek getirildi. Alexander Dubçek reformcu kişiliğiyle tanınıyordu. 1972. Türkiye Radyo Televizyon Kurumu (TRT) Yönetim Kurulu üyesi Emin Galip Sandalcı beraat etti. Emin Galip Sandalcı 4,5 aydır tutukluydu. 1973. Bankaların ikramiye olarak apartman katı vermesi yılında bugün yasaklandı. 1980. Adalet Bakanlığı, siyasal suçlara ilişkin ceza artırımını öngören Türk Ceza Kanunu (TCK) değişiklik tasarısını yılında bugün Başbakanlığa sundu. 1984. Kürtaj uygulaması İstanbul'da başladı. 1989. Amerikan jetleri Libya'ya ait iki MİG-23 uçağını düşürdü. 1993. Avrupa Konseyince her yıl verilen "Yılın Müzesi" ödülünü İstanbul Arkeoloji Müzeleri aldı. 1994. Doç. Dr. Fikret Başkaya, Paradigmanın İflası adlı kitabından dolayı 20 ay hapis cezasına çarptırıldı. 1995. 1 milyon liralık banknotlar tedavüle çıkarıldı. 1996. Mardin'de vurularak ölen Albay Rıdvan Özden'in eşi Tomris Özden, eşinin ordudan firar eden komando üsteğmen Hurşit Can tarafından öldürüldüğünü ileri sürdü. Genelkurmay iddiayı yalanladı. 1997. Rusya, barış anlaşması uyarınca, Çeçenistan'daki son askerlerini tarihinde geri çekti. Aynı gün Özdemir Sabancı suikastının sanıklarından Mustafa Duyar'ın Şam'da teslim olduğu açıklandı. Bugün Doğanlar: 1863. Kendi adıyla bilinen sahne uygulayıcılığının yaratıcısı, Rus tiyatro oyuncusu, yönetmeni ve yapımsıcısı ve Moskova Sanat Tiyatrosunun kurucusu Konstantin Sergeyeviç Stanislavskiy. 1876. İkinci Dünya savaşı sonrası Federal Alman Cumhuriyetinin ilk başbakanı, Hıristiyan Demokrat politikacı Konrad Adenauer. 1897. Japonya'da İkinci Dünya Savaşı sonrasında işçiler ve aydınlar arasında komünist olmayan demokratik sosyalizm düşüncesinin yaygınlaşmasına yaptığı katkılarla tanınan Marksist düşünür Miki Kiyoşi. 1921. İkinci Dünya Savaşı sonrasında Alman tiyatrosunun canlanmasında eserleriyle önemli rol oynayan İsviçreli oyun yazarı, romancı ve denemeci Friedrich Dürrenmatt. 1928. 197-73 arasında Pakistan Cumhurbaşkanlığı ve 1973-77 arasında Başbakanlık görevlerinde bulunan ve 1977'de bir askeri darbeyle devrilerek idam edilen popüler siyasetçi Zülfikar Ali Butto. 1931.Yeni gerçekçilikle başladığı yazarlık yaşamında yapısalcı ve biçimci teknikleri kullanarak avangard romancılığa öncülük eden İspanyol romacı, kısa öykücü ve denemeci Juan Goytisolo 1932. İtalyan edebiyat eleştirmeni, romancı ve göstergebilimci Umberto Eco. Bugün Ölenler: 1953. Karikatürist Ramiz Gökçe. 1975. Şair ve yazar Arif Nihat Asya. 1976. Olimpiyat ve dünya şampiyonu güreşçi Hamit Kaplan. 1986. Türk halk müziği sanatçısı Aynur Gürkan. |
Cevap : Önemli Günler...
1924. Milli Eğitim Bakanlığı yabancı okulların binaları içindeki dini alamet ve işaretlerin kaldırılması için genelge yayımladı.
1935. İtalya diktatörü Benito Mussolini ile Fransa dışişleri bakanı Roma'da görüştü. Resmi açıklamaya göre iki ülkenin Afrika'daki çıkarlarıyla ilgili anlaşmalar yapıldı. 1942. Hamlet davası sonuçlandı. Muhsin Ertuğrul, Peyami Sefa ve Celaleddin Ezine'ye verilen cezalar ertelendi. 1944. Çorap imalatı hakkı Sümerbank'a verildi. 1946. Demokrat Parti (DP) resmen kuruldu. 1950. Karabük Demir ve Çelik İşletmesi'nde Zeynep adı verilen yüksek fırın hizmete açıldı. Aynı gün Demokrat Parti yeni Seçim Kanunu'yla ilgili bildiri yayınladı:"Önümüzdeki seçimler mutlaka dürüst olmalıdır." 1954. Demokrat Parti Genç Demokratlar adında bir gençlik örgütü kurdu. 1957. Milli Türk Talebe Birliği "rock and roll" ve "striptiz"in yasaklanmasını istedi. 1963. Cibali Tütün Fabrikası'nda 3500 işçi yemek boykotu yaptı. 1967. Sağlık ve Sosyal Yardım Bakanlığı bir açıklama yaptı; Türkiye'de 25.000 frengili,10.000 cüzamlı, 750.000 veremli var. 1979. Hindistan'da yapılan seçimleri İndira Gandhi'nin Kongre Partisi kazandı. Aynı gün Vietnam birlikleri Kampuçya başkenti Pnom Penh'i ele geçirerek Kızıl Kmer rejimini ve Başkan Pol Pot'u devirdi. 1984. Başbakan Turgut Özal ilk basın toplantısını düzenledi. 1992. Cemal Süreya Şiir Ödülü Adnan Özer ve Süreyya Berfe'ye verildi. 1997. Demokrat Türkiye Partisi kuruldu. Partinin genel başkanlığına Hüsamettin Cindoruk seçildi. 1999. ABD Başkanı Bill Clinton'ın azli istemiyle açılan dava başladı. Bugün Doğanlar: 1851. Rusya'da Narodnik (Halkçı) hareketin ilk liderlerinden devrimci sosyalist, Nikolay Vasilyeviç Çaykovskiy. 1906. Pek çok ülkenin deniz kuvvetlerinden büyük bir süpertankerler ve yük gemileri filosuna sahip Yunan armatör Aristotle Sokrates Onassis. 1908. Swing döneminin başlıca trompetçilerinden Afrika kökenli Amerikalı caz müzisyeni Henry Allen. 1916. Üç kez SSCB, üç kez Avrupa ve dört kez de Olimpiyat şampiyonu Estonyalı satranççı Paul Keres. Bugün Ölenler: 1944. İdare hukuku Profesörü Muslihiddin Adil Taylan. 1968. Besteci Fahri Kopuz. 1984. Fotoğraf ve sinema sanatçısı Baha Gelenbevi. 1989. Japonya İmparatoru Hirohito. |
Cevap : Önemli Günler...
TARİHTE 10 OCAK... İngilizler 1919'da bugün Bağdat'ı işgal etmişlerdi...
http://www301.mackolik.com/Nethaber....ihte_bugun.jpg Tarihte 10 Ocak'ta meydana gelen önemli olayların kronolojik sıralaması şöyle: "- 10 Ocak 1903 Makedonya'daki Osmanlı yönetimine karşı gelişen şiddet olayları nedeniyle Sadrazam Sait Paşa azledildi, yerine Rumeli Islahat Komisyonu Başkanı Mehmet Ferit Paşa getirildi. - 10 Ocak 1919 İngilizler Bağdat'ı işgal etti. - 10 Ocak 1919 Türk birlikleri Medine'yi teslim etti. - 10 Ocak 1920 Hakimiyet-i Milliye Gazetesi Ankara'da kuruldu. - 10 Ocak 1922 Vakit Gazetesi'ne uzun bir demeç veren Gazi Mustafa Kemal anılarını anlattı. - 10 Ocak 1969 Singer'in Kartal Cevizli'deki Dikiş Makineleri Fabrikası, burada çalışmakta olan 450 işçi tarafından işgal edildi. - 10 Ocak 1972 15 idam kararını bozan Askeri Yargıtay İkinci Dairesi, Deniz Gezmiş, Yusuf Aslan ve Hüseyin İnan hakkındaki idam kararlarını onayladı. - 10 Ocak 1978 Bülent Ecevit başkanlığında kurulan yeni hükümet, işçi ve memur maaşlarının artırılmasını, asgari geçim indiriminin yükseltilmesini ve asgari ücretin vergi dışı bırakılmasını kararlaştırdı. - 10 Ocak 1978 TRT eski Genel Müdürü Şaban Karataş, memuriyeti gasp suçundan yargılandı. - 10 Ocak 1980 Terör örgütü ASALA, THY Tahran Bürosu'na bombalı saldırıda bulundu. - 10 Ocak 1984 Kürtaj yasal hale geldi. - 10 Ocak 1985 TRT, 'anı, devrim, özgürlük' gibi kelimelerin kullanmasına yasak getirdi. - 10 Ocak 1995 TBMM Televizyonu kuruldu ve oturumlar canlı olarak TRT-3'ten yayınlanmaya başladı. - 10 Ocak 1998 TBMM Genel Kurulu Salonu inşaatındaki yolsuzluk olayının açığa çıkmasıyla Meclis, 38 milyon dolarlık ödemeyi 20 milyon dolara indirdi. - 10 Ocak 2001 Faizler yüzde 50'nin altına düşünce, İMKB 11 bin puanı da aştı. - 10 Ocak 2001 "Balkan sendromu" kurbanı olduğundan şüphelenilen 30 İtalyan askerinden 7'si öldü. - 10 Ocak 2001 Türk edebiyatının usta kalemlerinden, ünlü şair ve yazar Necati Cumalı vefat etti. - 10 Ocak 2002 Merkez Bankası eski Başkanı Gazi Erçel hakkında, dalgalı kura geçilmeden önce bazı kurumlara toplam 5 milyar 188 milyon 900 bin ABD Doları satarak, "görevini kötüye kullandığı" gerekçesiyle dava açıldı. - 10 Ocak 2002 İstanbul Milletvekili Rıdvan Budak hakkında DSP Merkez Disiplin Kurulu tarafından partiden kesin ihraç kararı verildi". |
Cevap : Önemli Günler...
11 OCAK 1927. Türkiye Cumhuriyeti ile Almanya arasında Ticaret ve İkamet antlaşmaları imzalandı. 1929. Sovyetler Birliği'nde çalışma süresi 7 saate indirildi. Aynı gün Türkiye'de eski yazılı kitapları yeni harflere çevirmek için Dil Encümeni bünyesinde bir komisyon kuruldu. 1939. Aydın'da köylüye toprak dağıtıldı. 1940. Ankara Konservatuarı Tatbikat Sahnesi oyuncuları ilk oyunlarını sergilediler. 1944. İtalya'da 5 kişi vatana ihanetten asıldı. Benito Mussolini'nin damadı Kont Ciano da asılanlar arasındaydı. 1946. Arnavutluk'ta Kral Zogo tahtan indirildi; halk cumhuriyeti ilan edildi. 1948. Ankara Üniversitesi Senatosu bazı öğretim üyelerini sol eğilimli oldukları için, Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi'ndeki görevlerinden uzaklaştırdı. Görevden alınanlar arasında Pertev Nail Boratav, Niyazi ve Mediha Berkes, Behice Boran, Adnan Cemgil ve Azra Erhat vardı. 1962. Peru'da toprak kayması oldu; 3 bin insan öldü. 1963. Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde komünizmle mücadele amacıyla bir komisyon kuruldu. 1969. Singer Fabrikası'nda işçilere polis müdahale etti; 9 polis ve14 işçi yaralandı. Fabrika bir gün önce (10 Ocak'ta) işçiler tarafından işgal edilmişti. Aynı gün Danıştay, Ortadoğu Teknik Üniversitesi'nin bir ay süreyle tatil edilmesi kararını durdurdu. 1971. İş Bankası Ankara Emek Şubesi silahlı 4 kişi tarafından soyuldu. İçişleri Bakanlığı bankayı soyanların Deniz Gezmiş ile Yusuf Arslan olduğunu ileri sürdü. 1973. İstanbul Türk Demir Döküm fabrikalarında 99 gün süren grev sona erdi. 1974. İstanbul Belediyesi Şehir Tiyatroları genel sanat yönetmenliğine Muhsin Ertuğrul getirildi. Bir gün önce Vasfi Rıza Zobu bu görevden istifa etmişti. 1992. Türkiye Gazeteciler Sendikası "işverenin çalışanlara baskı yaparak sendikadan istifaya zorladığı" gerekçesiyle Milliyet gazetesini boykot çağrısı yaptı. 1995. 30 Aralık1994'te İstanbul'da The Marmara Oteli'nin pastanesine konulan bombanın patlaması üzerine ağır yaralanan Onat Kutlar tedavi edildiği hastanede 1995'teöldü. Aynı gün Amerikalı matematikçiler "en büyük asal sayı"yı buldu. Kendisi ile 859 bin 433 kez çarpılan 2'den1 çıkarılmasıyla elde edilen bu sayı 258 bin 716 haneli. 1996. Evrensel gazetesi muhabiri Metin Göktepe, çok sayıda kişinin katıldığı bir törenle toprağa verildi. Metin Göktepe Ümraniye E Tipi Cezaevi'ndeki olaylarda ölen 3 kişinin cenaze törenlerini izlerken polis tarafından gözaltına alınmış, 9 Ocak günü gözaltına alındığı yerin biraz ötesinde ölü bulunmuştu. 1999. Türkiye Cumhuriyeti'nin 56. Hükümeti kuruldu; Demokratik Sol Parti (DSP) azınlık hükümeti. Bülent Ecevit 4. kez başbakan oldu. Bugün Doğanlar: 1842. Amerikalı yazar ve ruhbilimci William James. 1859. 1898-1905 arasında Hindistan Genel Valiliği ve 1919-24 arasında İngiltere Dışişleri Bakanlığı yapan, görevde bulunduğu sürelerde İngiltere dış politikasında belirleyici bir rol oynayan politikacı Lord Curzon. 1885. ABD'de yasaların kadınlara eşit hak tanıması talebiyle açılan ilk kampanyanın önderi Alice Paul. 1903. "Ağla Sevgili Memleketim" adlı romanıyla ünlenen, ırk ayrımcılığı karşıtı görüşleriyle tanınan Güney Afrika'nın önde gelen yazarlarından Alan Stewart Paton. 1907. Başbakanlığı sırasında Fransa'nın Çin Hindi'nden çekilmesini sağlayan sosyalist politikacı, Pierre Mendès-France. Bugün Ölenler: 1556. Şair Fuzûli. 1928. İngiliz yazar Thomas Hardy. 1937. Gaziantep Milletvekili Nuri Conker. 1966. Hindistan Başbakanı Lal Şastri. 1983. Karikatürist Şadi Dinççağ. 1994. Caz sanatçısı Erol Pekcan. 1999. Sinema sanatçısı Öztürk Serengil. |
Cevap : Önemli Günler...
12 OCAK
1923. Paris'te Pasteur Enstitüsü'nde tetenoza karşı serum geliştirildi. 1930. Anadolu halk oyunları ilk kez filme alındı. 1933. Dahili İstikraz (İç Borç) Kanunu Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde kabul edildi. 1943. İlk defa kurulan İstanbul Mıntıka Sanayi Birliği ilk toplantısını yaptı. 1944. Genel Kurmay'da ilk devir teslim yılında bugün yapıldı; Mareşal Fevzi Çakmak yaş haddinden emekliye ayrıldı, yerine Kazım Orbay atandı. 1951. Uluslararası Soykırım Suçunun Önlenmesi ve Cezalandırılması Sözleşmesi yürürlüğe girdi. 1958. İstanbullu kadınlar Türk Kadın partisi'nin kurulmasına karşı çıktılar. "Onurumuz erkeklerinkinden çok yüksek olduğundan siyasette başarılı olamayız" dediler. 1959. Sovyet uzay aracı Luna yılında bugün güneş çevresindeki yörüngesine yerleşti. Luna yerçekiminden kurtulan ilk uzay aracı oldu. 1961. Siyasi Partilerin faaliyetine izin verildi. Aynı gün İtalyanlar ilk uzay roketini fırlattı. 1966. Fikir suçlarının da af kapsamına alınması istendi. 19 Temmuz günü Meclis'ten çıkan Af Kanunu'nda 141. ve 142. madde "suçluları" af kapsamı dışında bırakıldı. Vergi ve döviz kaçakçılığı suçları da af kapsamına alınmıştı. 1971. Anayasa Mahkemesi özel yüksek okulların Anayasa'ya aykırı olduğuna karar verdi. 1972. Mucibur Rahman Bangladeş'in başbakanı oldu. 1976. Akaryakıt bayileri direniş yaptılar, akaryakıt satmadılar. Bayiler kâr oranlarının arttırılmasını istiyor. 1983. 261 sanık hakkında idam cezası istenen 759 sanıklı Fatsa Dev-Yol davası Amasya'da başladı. İdamı istenenler arasında eski belediye başkanı Fikri Sönmez de bulunuyor. 1988. Tek tip elbise giymeyen tutuklu ve hükümlülerin ziyaretçileriyle görüştürülmemesi cezaevlerinde sorun yarattı. 1990. Sosyaldemokrat Halkçı Parti'nin (SHP) kurucu genel başkanı Aydın Güven Gürkan ile partiden ihraç edilen çoğunluğu Kürt kökenli 15 milletvekili bir deklarasyon yayınladılar; parti kurma girişimlerine başladılar. Bugün Doğanlar: 1833. Pozitivizm savunucusu Alman filozof, iktisatçı. 1876. Türkiye Cumhuriyeti'nin kurucularından ve ilk Genel Kurmay Başkanı, Mareşal Fevzi Çakmak. 1876. Varoluş mücadelesinin temel ögelerini romantik bir biçimde ele aldığı romanlarıyla tanınan Amerikalı yazar Jack London.. 1893. Nazi Partisinin ve Almanya'daki Nazi rejiminin liderlerinden Hermann Göring. 1903. Sovyetler Birliği'nin ilk atom bombasını, dünyanın ilk termonükleer bombasını ve Sovyetler Birliği'nin ilk nükleer elektrik santralini yapan nükleer fizikçi İgor Vasilyeviç Kurçatov 1916. Güney Afrika'nın ilk devlet başkanı Pieter Willem Botha. 1931.Yazar Leyla Erbil. 1944. Dünya ağır sıklet profesyonel boks şampiyonlarından Joe Frazier. Bugün Ölenler: 1945. Tasvir-i Efkar gazetesi sahibi ve başyazarı Velid Ebüzziya. 1985. Eski milli kaleci ve Milli Futbol Takımı çalıştırıcısı Sabri Kiraz. |
Cevap : Önemli Günler...
14 OCAK ABD'li sinema oyuncusu Humphrey Bogart, 14 Ocak 1957'de hayatını kaybetti. Yazı boyutu Humphrey Bogart, tam adı Humphrey DeForest Bogart 25 Aralık 1899'da doğdu. Yarattığı sert adam tipiyle sinema tarihinde kalıcı bir iz bırakmış ABD'li bir oyuncudur. 1940'ların ve 1950'lerin en yüksek gelirini sağlayan filmlerinde, duygularını belli etmeyen bir yüzün gerisinde idealist bir yan gizleyen, bireyci, serüvenci portreler çizmiştir. Özel yaşamında da tepeden bakan ve yalnızlığı seven görünümüyle Hollywood alışkanlıklarına çok az ödün vermiş, Amerikan sinemasında çığır açan bir kahraman olmuştur. Önemli Filmleri * Malta Şahini (The Maltese Falcon), (1941) * Casablanca (Kazablanka), (1942) * The Treasure of the Sierra Madre (Sierra Madre Hazineleri), 1948 * The African Queen (Afrika Kraliçesi), (1951) * The Caine Mutiny (Gemide İsyan), (1954) * The Harder They Fall (Şöhretin Sonu), (1956) Başka neler oldu: * 1900 - Giacomo Puccini'nin Tosca operası Roma'da ilk kez icra edildi. * 1920 - Mustafa Kemal Atatürk, Meclis-i Mebusan’ın açılışını kutladı. * 1926 - Borçlanma Kanunu TBMM'de kabul edildi. * 1938 - T.C. Dışişleri Bakanlığı kuruluş kanunu kabul edildi. * 1938 - Türkiye-Irak-İran-Afganistan arasında aktedilen Sadabat Paktı, TBMM’de onaylandı. * 1963 - Fransa cumhurbaşkanı Charles De Gaulle, İngiltere'nin Avrupa Ekonomik Topluluğuna (AET) girmesine karşı çıktı. * 1994 - Bill Clinton ile Boris Yeltsin, füzelerin herhangi bir ülkeye hedeflenmesine son verilmesi ve Ukrayna'nın nükleer silah stoğunun yok edilmesi üzerinde anlaştılar. * 1995 - İlk kez verilen uluslararası Nazım Hikmet Şiir Ödülü, İstanbul'da yapılan bir törenle Lübnan'lı şair Adonis'e verildi. * 2000 - Birleşmiş Milletler mahkemesi, beş Bosnalı Hırvatı, 1993 yılında bir Bosna köyünde en az 103 Müslümanın katledilmesiyle ilgili olarak 25 yıl hapse mahkum etti. * 2005 - Huygens adlı uzay sondası Satürn'ün ayı Titan'ın yüzeyine indi. Tarihte bugün kimler doğdu * 1850 - Pierre Loti, Fransız romancı (ö. 1923) * 1861 - Mehmet Vahideddin, Son Osmanlı padişahı (ö. 1926) * 1875 - Albert Schweitzer, 1952 Nobel Barış Ödülü sahibi Alman din bilgini, filozof, misyoner doktor (ö. 1965) * 1965 - Şamil Basayev, Çeçen lider (ö. 2006) * 1970 - Fazıl Say, Türk piyanist ve besteci Tarihte bugün kimler öldü * 1742 - Edmond Halley, İngiliz bilimadamı (d. 1656) * 1923 - Zübeyde Hanım, Atatürk’ün annesi (d. 1857) * 1944 - Mehmet Emin Yurdakul, "Milli Şair" (d. 1869) * 1998 - Safiye Ayla, Türk sanat müziği sanatçısı (d. 1907) |
Cevap : Önemli Günler...
Sovyetler Birliği, Soyuz 5 uzay aracını 15 Ocak 1969'da fırlattı.
Soyuz 5 Sovyetler Birliği tarafından 15 Ocak 1969'da fırlatılan uzayaracı. Uzayda Soyuz 4 ile kenetlendi, mürettebattan iki kişi uzay yürüyüşü ile o araca geçerek dünyaya döndü. Kenetlenme 16 Ocak'ta gerçekleşti. Soyuz 5'teki kozmonotlar Yevgeni Krunov and Aleksey Yeliseyev 37 dakika süren bir uzay yürüyüşü yaparak Soyuz 4'e geçtiler ve bu araçla dünyaya döndüler. Bu, iki uzay aracı arasında ilk mürettebat geçişiydi. Ne yazık ki Yeliseyev kamerasını çalıştırmayı unuttuğu için bu tarihi olay görüntüye alınamadı. Bu görev, Sovyetler Birliği'nin Ay'a insan indirme projesinin başarılı bir provasıydı. O projede de uzayadamlarının uzayda yürüyerek iki araç arasında geçmesi planlanıyordu. Dünyaya dönüşte Soyuz 5 kapsülü hizmet modülünden ayrılmayı başaramadı. Atmosfere bu şekilde giren araç, aerodinamik olarak en kararlı konumu seçti ve baş üstü düşmeye başladı. Daha önce Vostok, Voskhod ve Mercury uçuşlarında da oluşan bu arıza, Soyuz için çok daha ciddi bir tehditti çünkü aracın ağırlığı ve hizmet modülü çok daha büyüktü. Bu durumda aracın ısı kalkanı arkada kalıyor, yüksek ısıya maruz kalan kısım ise kapının bulunduğu ön taraf oluyordu. Volinov, iniş sırasında gerçekleşen yüksek ivmede basınç emici koltuğuna gömüleceği yerde, emniyet kemerinden aşağı doğru çekiliyordu. Bir süre sonra kapıyı çevreleyen kauçuk kısım yanmaya ve içeri duman dolmaya başladı. Neyse ki servis modülünü tutan bağlar da yüksek ısıyle yandı ve kurtulan iniş kapsülü derhal ısı kalkanını öne alacak şekilde doğrultusunu düzeltti. İnişte Volinov'u başka aksilikler de bekliyordu: Yere bir metre kala çalışarak inişi yumuşatması gereken roketler çalışmadı ve sert iniş nedeniyle kozmonotun dişi kırıldı. İniş yeri Ural Dağlarında Orenburg bölgesindeydi ve dışarıda sıcaklık -38 °C idi. Araçta kalırsa kendisine saatler sonra ulaşılacağnı anlayan Volinov, kapsülü terk etti ve ısınmak için bir çiftlik evi buluncaya kadar kilometrelerce yürüdü. Başka neler oldu: * 1884 - İstanbul Erkek Lisesi açıldı. Okulun ilk adı "Şems-ül Maarif" idi. 1896 yılında resmi okullar arasına dahil edildi. * 1935 - Kuğu Gölü Balesi'nin açılışı yapıldı. * 1945 - Müttefik Kuvvetler gemilerinin Boğazlardan geçişine izin verildi. * 1949 - İmam Hatip Liseleri açıldı. * 1952 - Amerika Birleşik Devletleri, Türkiye'nin Kuzey Atlantik Antlaşması Teşkilatı'na (NATO) girişini onayladı. * 1964 - III. Londra Konferansı toplandı. İngiltere, Türkiye, Yunanistan ve Kıbrıs hükümetleri ile Kıbrıs Türk ve Rum toplumu liderleri katıldı. * 1988 - Yargıtay sanığın güvenlik görevlileri tarafından bir hafta iş ve gücüne engel olacak şekilde dövülmesi işkence kapsamına girmez yolunda bir karar verdi. * 1992 - Avrupa'nın, Hırvatistan ve Slovenya'nın bağımsızlığını resmen tanıması üzerine Yugoslavya dağılmış oldu. * 2001 - Wikipedia yayın hayatına başladı. Tarihte bugün doğanlar * 1622 - Jean-Baptiste Poquelin (Molière), Fransız komedi yazarı ve oyuncu (ö. 1673) * 1891 - İlya Grigoryeviç Ehrenburg, Sovyet yazar, gazeteci ve romancı (ö. 1967) * 1918 - Cemal Abdül Nasır, Mısır devlet başkanı (ö. 1970) * 1926 - Chuck Berry, ABD'li müzisyen * 1929 - Martin Luther King, Nobel Barış Ödülü sahibi ABD'li rahip (ö. 1968) Tarihte bugün ölenler * 1459 - Akşemsettin, Fatih Sultan Mehmet'in hocası (d. 1389/1390) * 1595 - III. Murat, Osmanlı Padişahı (d. 1546) * 1984 - Fazıl Küçük, Kıbrıslı siyasetçi (d. 1906) * 1995 - Onat Kutlar, Türk şair, yazar, düşünce adamı (d. 1936) * 2007 - Lale Oraloğlu, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1924) |
Cevap : Önemli Günler...
16 OCAK
* 1804 - Fransız fizikçi Joseph Louis Gay-Lussac bir hidrojen balonu içinde 7.016 m ye yükselerek, sonraki 50 yıl içinde kırılamayacak olan bir rekora imza attı. * 1928- Cemal Reşit Rey'in "12 Anadolu Türküsü" adlı ses ve piyano için yapıtı ilk kez seslendirildi.. * 1952 - Gazeteci ve yazar Ercüment Ekrem Talu'ya Fransız "Légion d'honneur" nişanı verildi. Yazar bu ödüle Türk-Fransız kültür ilişkilerine katkılarından dolayı layık görüldü. * 1979 - İran Şah'ı Rıza Şah Pehlevi, ailesi ile birlikte İran'ı terk ederek Mısır'a yerleşti. * 1986 - New York'ta toplanan Uluslararası PEN Kongresi, Türk hükümetini yazarlarla ilgili tutumunu gözden geçirmeye çağırdı. * 1987 - 1 Ocak'ta Pekin'de Tiananmen Meydanı'nda öğrencilerin başlattığı gösteriler sonunda Komünist Partisi lideri Hu Yaobang istifa etti; yerine Zao Ziyang getirildi. * 1991 - Amerika Birleşik Devletleri Irak'a hava akınları ve füze saldırısı başlattı. Amerikan yetkilileri "Çöl Fırtınası" diye adlandırdıkları bu operasyonu Kuveyt'i kurtarmak için yaptıklarını söyledi. * 1992 - Halkın Emek Partisi (HEP) kökenli Hatip Dicle ve Leyla Zana, Sosyal Demokrat Halkçı Parti'den (SHP) istifa etti. * 1998 - Refah Partisi'nin Anayasa Mahkemesi'nce kapatılmasıyla Necmettin Erbakan siyasi yasaklı duruma düştü. * 2003 - Columbia Uzay Mekiği, Cape Canaveral (Amerika Birleşik Devletleri) üssünden ayrıldı. (Mekik, 1 Şubat'ta dünyaya dönüşü sırasında parçalandı ve 7 kişilik uçuş ekibi yaşamını yitirdi). Tarihte bugün doğanlar * 1932 - Dian Fossey, ABD'li etolojist (ö. 1985) * 1933 - Susan Sontag, ABD'li yazar (ö. 2004) * 1976 - Debbie Ferguson, Bahamalı atlet * 1982 - Tuncay Şanlı, Türk futbolcu Tarihte bugün ölenler * 1595 - III. Murad,Osmanlı padişahı (d. 1546) * 1933 - Bekir Sami Bey, eski dışişleri bakanlarından (d. 1865) * 1960 - Sade,Nijerya'lı şarkıcı Sade (d. 1959) |
Cevap : Önemli Günler...
17 ocak
Kolombiya´nın şimdi ki topraklarında, İspanyollar gelmeden önce yörenin yerlileri bu yaşamlarını ticaret ve altın zanaatıyla icra ediyorlardı. Burada Muisca, Tayrona, Sinú, Quimbaya ve San Agustín kültürleri yüzyıllar boyunca yaşadılar. Kristof Kolomb´un adıyla anılan ülke topraklarına Kolomb hiç ayak basmamıştı. Bu toprakları gören ilk Avrupalı, İspanyol Alonso de Ojeda ve onun kılavuzu İtalyan Amerigo Vespucci´ydi. 1525 yılında Rodrigo de Bastidas Santa Marta kentini kurdu. Bunun ardından ülkenin kuzeyinde Karayib Denizi kıyısında Cartagena şehri kuruldu. 1538 yılında Gonzalo Jiménez de Quesada yerli halkın Bacatá adını verdikleri yerleşim yerini ele geçirerek burada Bogotá şehrini kurdu. 1808 yılında Napolyon, İspanya´yı işgal edince Amerika Kıtası´ndaki İspanyol sömürgeleri bağımsızlık savaşlarını ilan etti. Böylelikle Simón Bolívar önderliğindeki güçler Cartagena´da bağımsızlıklarını ilan ettiler, böylelikle 1821 yılında Büyük Kolombiya adıyla bugünkü Kolombiya, Ekvador, Panama ve Venezuela topraklarını kapsayan bir federasyon kuruldu. 1829 yılında Venezuela ve 1830 yılında ise Ekvador federasyondan ayrıldı. Panama ve Kolombiya´dan oluşan yeni devlette 1840 ila 1903 yılları arasında kanlı çatışmalar yaşandı. 1903 yılında ABD´nin desteğini alan Panamalılar bir ayaklanma sonucu Kolombiya´dan ayrıldı. Panama aynı yıl Panama Kanalı´nın kullanım hakkını ABD´ye verdi. 1948 ila 1953 arasında Kolombiya içinde büyük karışıklıklar yaşandı. Violencia adını alan şiddet olayları meydana geldi. 1950 yılında muhafazakar Mariano Ospina Pérez boşalan iktidarı devralan bir başka muhafazakar olan Laureano Gómez vekili Roberto Urdaneta ile birlikte katı bir yönetim sergiledi. Üç yıllık görev sırasında 80.000 kişinin hayatını kaybettiği tahmin ediliyor. Violencia 1963 yılına kadar sürdü. Bu zaman zarfında 200.000 kişi öldü. Violencia´ya karşı solcu gerilla grubu FARC mücadele etti. Ülkedeki karışıklıklar sebebiyle 12 ağustos 2002´de Başkan Álvaro Uribe Vélez 90 günlük olağanüstü hal ilan etti. Ülkede 28 mayıs 2006 gününde yapılan seçimlere başkan Álvaro Uribe Vélez, liberal Horacio Serpa, sol PDA´lı Carlos Gaviria ve Bogotá Eski Belediye Başkanı Antanas Mockus adaylıklarını koydular. Seçime katılım oranı sadece yüzde 45,11´di. Başkanlığa tekrar seçilen Álvaro Uribe Vélez yüzde 62 oranında Kolombiya için rekor sayılan oy aldı. Başka neler oldu: * 1875 - Karaköy - Beyoğlu arasındaki Tünel hizmete girdi. Tünel dünyanın en eski ikinci ve en küçük metrosuydu. * 1909 - Fenerbahçe ile Galatasaray ilk kez karşılaştı; FB:0, GS:2 * 1942 - Ankara'da ekmek karneye bağlandı. * 1945 - Sovyet ve Polonya birlikleri Varşova'ya girdi. * 1946 - BM Güvenlik Konseyi ilk toplantısını yaptı. * 1964 - Londra Konferansı'nda Kıbrıs Türk toplumunu temsil eden Rauf Denktaş konuştu. Rauf Denktaş, federal yönetime gidilmezse, ayrı bir hükümet kuracaklarını açıkladı. * 1990 - Yazar Aziz Nesin, kendisine "vatan haini" dediği gerekçesiyle Cumhurbaşkanı Kenan Evren aleyhine tazminat davası açtı. * 1991 - 2. Körfez Savaşı, müttefik uçaklarının Irak ve Kuveyt'teki hedefleri vurmalarıyla başladı. Irak, misilleme olarak İsrail'e 8 adet Scud füzesi yolladı. * 1995 - Japonya'nın Osaka-Kobe bölgesinde 7,2 büyüklüğünde bir deprem meydana geldi: 6 binden fazla kişi öldü. Tarihte bugün doğanlar * 1706 - Benjamin Franklin, ABD'li bilim adamı ve siyasetçi (ö. 1790) * 1860 - Anton Çehov, Rus yazar (ö. 1904) * 1933 - Dalida, İtalyan şarkıcı (ö. 1987) * 1942 - Muhammed Ali, boksör * 1962 - Jim Carrey, ABD'li sinema oyuncusu Tarihte bugün ölenler * 395 - I. Theodosius, Roma imparatoru (d. 347) * 1936 - Rudyard Kipling, Nobel Edebiyat Ödülü sahibi İngiliz yazar (d. 1865) * 1961 - Patrice Lumumba, Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nin ilk başbakanı (d. 1925) * 1997 - Clyde Tombaugh, Plüton'u keşfeden ABD'li gökbilimci (d. 1906) * 2008 - Bobby Fischer, satranç ustası (d. 1943) |
Cevap : Önemli Günler...
18 ocak
1886. Kadınlar Şukufezar dergisinde "saçı uzun aklı kısa" deyimine karşı mücadele başlattı. 1910. Günümüzde otel olarak kullanılan İstanbul'daki Çırağan Sarayı yandı. Saray 1865 tarihinde Sultan Abdülaziz tarafından inşa ettirilmişti. 1919 1. Dünya Savaşı sonrasında barış görüşmeleri Paris Barış Konferansı'nda başladı. Avrupa'nın haritası yeniden çizildi. 1924. İstanbul'da Milli Türk Ticaret Birliği Kongresi toplandı. 1927. Lozan Antlaşması Amerikan Senatosu tarafından reddedildi. 1928. Çerkez Hacı Sami çetesinden 3 kişi Eminönü Meydanı'nda idam edildi. Bu kişiler Atatürk'e suikast iddiasıyla idama mahkum edilmişlerdi. 1931. Cumhuriyet gazetesinin düzenlediği "Türkiye Güzellik Kraliçesi" yarışmasını Naşide Saffet Hanım kazandı. 1943. Sovyetler Birliği iki yıl süren Leningrad kuşatmasını kırdı. Bir yıl sonra kuşatma bütünüyle son buldu. 1946. Madame Butterfly operası Ankara'da sahnelendi. 1947. İstanbul'da Muallimler Birliği kuruldu. Aynı gün Isparta'nın Uluborlu ilçesinin Senirkent bucağından on vatandaş noter aracılığıyla Türkiye Büyük Millet Meclisi başkanlığına bir protesto mektubu gönderdi. Mektupta hiç bir suçları olmadığı halde jandarmanın kendilerine sistemli olarak işkence boyutlarında kötü muamele yaptığını yazıyorlardı. 1950. Demokrat Parti (DP) işçiye grev hakkı istedi. 1951. Vietnam Kuruluş Cephesi gerillaları Hanoi'den geri çekildi; şehir Fransızların eline geçti. 1954. Yabancı Sermaye Yasası Meclis'te kabul edildi. 1966. Ankara Cezaevi'nde af isteyen mahkumlar isyan etti. İstanbul Üsküdar Toptaşı Cezaevi'nde 260 mahkum açlık grevine başladı. Aynı gün İstanbul valiliğine Vefa Poyraz atandı. 1983. Kültür Bakanlığı'nca Sinema Yasa Tasarısı hazırlandı. Bakanlık tasarıyla filmlere denetim getiriyordu. 1984. Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu (DİSK) davası duruşmasında sanıklara tek tip elbise giydirildi. 1989. Kıbrıslı işadamı Asil Nadir Günaydın gazetesinden sonra Gelişim Yayınları'nı da satın aldı. 1991. Türkiye Büyük Millet Meclisi hükümete savaş yetkisi verdi; İncirlikten kalkan Amerika Birleşik Devletleri uçakları Irak'ı bombaladılar. 1993. Bayburt'un Üzengili köyü üzerine çığ düştü; 56 kişi öldü, 22 kişi yaralandı. Bugün Doğanlar: 1904. İngiliz kökenli Amerikalı sinema oyuncusu Cary Grant. 1913. Amerikalı sahne, sinema ve TV komedyeni Danny Kaye. 1915. Avrupa Komünizmi düşüncesinin öncülerinden 1960-82 arasında İspanya Komünist Partisi Genel Sekreteri Santiago Carillo. . Bugün Ölenler: 1936. İngiliz şair ve yazar Rudyard Kipling. 1944. Tiyatro sanatçısı Sait Köknar. 1956. Atatürk'ün kız kardeşi Makbule Atadan. 1960. Yazar Nahit Sırrı Örik. 1992. Klasik Türk Müziği bestecisi Yesari Asım Arsoy. |
Cevap : Önemli Günler...
19 OCAK
* 1829 - Johann Wolfgang von Goethe'nin eseri Faust ilk kez sahnelendi. * 1861 - Georgia, Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrıldı. * 1903 - Okyanus aşırı ilk radyo yayını Amerika Birleşik Devletleri ile İngiltere arasında gerçekleşti. * 1949 - Küba, İsrail'i diplomatik anlamda tanıdı. * 1960 - İsveç'in başkenti Stokholm'den Ankara'ya gelen İskandinav Havayolları' na (SAS) ait yolcu uçağı Esenboğa Havaalanı yakınlarında düştü, 42 kişi öldü. * 1997 - Suikast sonucu ölen gazeteci Uğur Mumcu için "Adalet ve Demokrasi Haftası" düzenlendi. * 2002 - İngiltere Savunma Bakanı, Irak operasyonuna parlamentoya danışmadan başlayabileceklerini söyledi. * 2004 - Rubia isimli bir köpek Aconcagua dağı zirvesine çıkarak bu alanda bir dünya rekoru kırdı. * 2008 - ABD Enerji Bakanlığı'na bağlı bir heyet Ankara' ya gelerek "Küresel Nükleer Enerji Ortaklığı"nı anlattı ve Türkiye' yi üyeliğe davet ettiğini bildirdi. Tarihte bugün doğanlar * 1736 - James Watt, Buhar makinesini bularak sanayi devrimi'nin başlamasında büyük rol oynayan İskoçya'lı mucit * 1798 - Auguste Comte, Sosyoloji ve pozitivizmin kurucusu kabul edilen Fransız filozof * 1809 - Edgar Allan Poe, ABD'li öykücü, şair, eleştirmen ve yayıncı * 1839 - Paul Cezanne, İzlenimcilik sonrası dönemin en büyük sanatçılarından ve kübizmin öncülerinden Fransız ressam * 1993 - Yağız Alp ANLI 21. Yüzyılın en büyük dahilerinden biri gösterilen kişi. Tarihte bugün ölenler * 1970 - Mümtaz Tarhan, eski çalışma bakanlarından ve İstanbul valilerinden * 1978 - Feridun Çölgeçen, sinema ve tiyatro sanatçısı * 1985 - Muzaffer Hacıhasanoğlu, yazar * 2007 - Hrant Dink, gazeteci * 2008 - Cüneyt Koryürek, gazeteci ve yazar |
Cevap : Önemli Günler...
21 OCAK
II. Dünya Savaşı'nda Kuzey Afrika cephesinde Erwin Rommel, 21 Ocak 1942'de Sirenayka Taarruzu'nu başlattı. Sirenayka Muharebesi, Rommel’in 21 Ocak 1942 tarihinde başlattığı ve Birleşik Krallık 1. Zırhlı Tümeni’ni, ardından Bingazi’yi hedef alan taarruzuyla başlayan, Bingazi ve Derne’in Rommel tarafıdan işgaliyle sonuçlanan savaşlardır. Harekât öncesi General Claude Auchinleck komutasındaki Birleşik Krallık 8. Ordusu, 18 Kasım 1941 tarihinde Crusader Harekatı’nı başlatmışlardı. Bu harekat, Kuzey Afrika Cephesi’ndeki Alman-İtalyan kuvvetlerinin, Gazala Hattı’ndan Sirenayka –Kuzey Libya- boyunca El Ageyla’ya kadar çekilmelerine neden olmuştu. Bu çekilmenin ardından 30 Aralık 1941 tarihinde Kuzey Afrika Cephesi’nde her iki taraf da faaliyetlerini durdurmuştu. Rommel’in taarruz planı Alman Afrika Kolordusu, 5 Ocak 1942 tarihinde 100 tanklık bir takviye almıştır. Bu takviyeye dayanarak Rommel, Birleşik Krallık 8. Ordusu’na karşı bir taarruz planı hazırlamıştır. Rommel, birliklerini bu harekât için yeniden tertiplemiştir. İki görev grubu oluşturulmuştur. Kuzey Kuşatma Grubu, 21. Panzer Tümeni ve 90. Hafif Tümenin bazı unsurlarından oluşturulur ve sahil kesiminden Bingazi yönünde taarruz edecektir. Diğer ana birlikler ise Güney Kuşatma Grubu olarak çöl içinden kuzey doğu yönünde taarruz edecektir. Her iki grup da Derna dolaylarında birleşerek bu alan içinde kalan Müttefik kuvvetlerini imha edecektir. Taarruz 21 Ocak 1942 sabahı Rommel’in panzerleri Birleşik Krallık I. Zırhlı Tümeni’ne tam bir baskın vermiştir. Kuzey Kuşatma Grubu, Agadebya üzerine ilerledikten sonra sağa çark edip Birleşik Krallık 1. Zırhlı Tümen’inin geri bağlantısını kesmiş, Güney Kuşatma Grubu ise Msus yönünde ilerleyip 1. Zırhlı Tümen’in sol kanadını çevirmiştir. 22 Ocak 1942 tarihinde Birleşik Krallık 1. Zırhlı Tümen’inin kuşatılması tamamlanmıştır. Daha sonra bu tümen ağır kayıplara karşın çekilmeyi başaracaktır. Ertesi gün Rommel hiç oyalanmadan harekâtın ikinci aşamasını başlatır. Kuzey Kuşatma Grubu Bingazi’ye güney yönünden yaklaşırkan Güney Kuşatma Grubu doğudan bir çevirme harekâtına girişir. Bingazi’deki 4. Hint Tümeni baskına uğramıştır, tüm savunma önlemleri Rommel’in güneyden taarruz edeceği beklentisine dayanıyordu. 30 Ocak 1942 de Rommel Bingazi’ye girdiğinde on günlük harekâtın sonunda büyük miktarda ikmal malzemesi ve çeşitli savaş araçları Alman-İtalyan kuvvetlerinin eline geçmiştir. Başka neler oldu: * 1522 - Rodos'un Osmanlı donanmasınca fethi. * 1774 - Osmanlı Padişahı III. Mustafa öldü. I. Abdülhamit tahta çıktı. * 1793 - Vatana ihanetten suçlu bulunan Fransa kralı XVI. Louis, giyotinle idam edildi. * 1911 - İlk Monte Carlo Rallisi başladı. * 1925 - Arnavutluk Cumhuriyeti ilan edildi. * 1951 - Kore'den ilk hasta ve yaralı kafilesi, Ankara'ya geldi. * 1954 - İlk nükleer denizaltı Nautilus, Connecticut'ta denize indirildi. * 1958 - Lefkoşa'da taksim lehine gösteri yapan Kıbrıslı Türk gençlerine İngiliz askerleri müdahale etti; bir genç ağır yaralandı, altı kişi tutuklandı. * 1990 - Adnan Oktar ve müridi oldukları öne sürülen 66 erkek ve 68 kadın gözaltına alındı. Tarihte bugün doğanlar * 1969 - Karina Lombard, ABDli sinema oyuncusu * 1970 - Alen Bokšić, Hırvat futbolcu * 1970 - Louis Koo, Çinli oyuncu Tarihte bugün ölenler * 1774 - III. Mustafa, Osmanlı padişahı (d. 1717) * 1914 - Theodor Kittelsen, Norveçli ressam (d. 1857) * 1924 - Vladimir İlyiç Lenin, Sovyetler Birliği'nin kurucusu (d. 1870) * 1950 - George Orwell, İngiliz yazar (d. 1903) * 2006 - İbrahim Rugova, Kosova devlet başkanı (d. 1944) |
Cevap : Önemli Günler...
Osmanlı ordusu, 22 Ocak 1517'de, Ridaniye Savaşında Memluk ordularını yendi. Bu savaşın ardından, halifelik Osmanlılara geçti.
Ridaniye Muharebesi, 22 Ocak, 1517 yılının Ocak ayında Osmanlı Devleti ile Memlüklüler arasında geçen bir savaşın adıdır. Bu muharebe Yavuz Sultan Selim'in komutasındaki Osmanlı Devleti ordusu kazanmıştır. Muharebe öncesi 1516da Yavuz Sultan Selim Osmanlı ordusuyla Memluklu Devletine karşı Suriye ve Mısır seferine çıktı. Suriye'de Memluklu hükümdarı Kansu Gavri komutasındaki Memluklu ordusuna karşı 24 Ağustos 1516'da Mercidabık Muharebesi'ni kazanan Sultan Yavuz Selim, Halep, Hama, Humus ve Şam'ı teslim aldı Lübnan emirleri de Osmanlı hakimiyetini kabul etti. 21 Aralık 1516'da Sadrıazam Sinan Paşa komutasındaki Osmanlı ordusu Han Yunus Şavasında Canberdi Gazali'yi yenerek yoluna devam etti. Yavuz Kudüs'u teslim alıp ziyaret ettikten sonra ordu Gazze'ye yöneldi. Muharebe Mercidabık Muharebesi'nden sonra Memlük Devleti'nin başına geçen Tomanbay; Osmanlı hakimiyetini kabul etmediği gibi, barış teklifi için gelen Osmanlı elçisini öldürmüştü. Yavuz Sultan Selim, ordusuyla birlikte Sina Çölü'nü 5 gün içinde (11 Ocak-16 Ocak) geçerek, Ridaniye'de Memlük Ordusu ile karşılaştı. Ridaniye'de yeni Memlüklü Sultanı Tumanbay, Venediklilerden top ve silah alarak kuvvetli bir savunma hattı kurmuştu. Memlük Ordusu'na, El-Mukaddam Dağı'nın etrafını dolaşarak güneyden saldıran Yavuz Sultan Selim, bu manevra sayesinde Memlük Ordusu'nun yönleri sabit olan toplarını etkisiz hale getirdi. Memlük Sultanı Tumanbay çok büyük çabalarla yaptığı savaş hazırlıklarına rağmen 22 Ocak günü Ridaniye Muharebesi'ni kaybetmekte olduğunu anlayınca en cesur askerleri ile bir birlik kurup Osmanlı komut merkezine bir baskın düzenledi. Sultan Selim'in otağı sandığı Veziriazam'ın çadırına girdi ve Veziriazam Sinan Paşa öldürüldü. Bu suiskast baskınının da istenen hedefi bulmaması sonucu, Tumanbey savaş alanından kaçtı. Böylece 22 Ocak,1517'de Ridaniye Zaferi kazanıldı. Fakat bu savaş çok zayiatlı geçmiş ve her iki taraf da 25.000 kadar asker kaybetmişti. Sonuçları Ridaniye Muharebesi çok kesin bir sonuç vermekle beraber savaşının stratejik hedefi olan Mısır'ın fethi hemen ortaya çıkmamamıştır ve Memlûkluler büyük direniş göstermişlerdir. Kahire'yi hiç zayiat ve şehrin sosyal ve ekonomik hayatına zarar vermeden eline geçirmek niyetiyle 25 Ocak'ta Sultan Selim direniş göstermeden teslim olan bütün Memlûklulerin afedilecegini ilan etti. Fakat Tumanbay ve ona yakın Memlûklu komutanları gerila tipi direniş organize etmeye başladılar ve bu nedenle Kahire ancak üç gün süren çok şiddetli savaştan sonra ele geçti ve şehir kismen yıkıldı ve binlerce kişi öldü. 4 Şubat 1517'de Yavuz törenle Kahire'ye girdi ve "Yusuf Nebi Tahtı"na oturdu. Memluklular Nil deltasında ve Yukarı Mısır'da direnişe devam ettiler. Fakat fazla zaman geçmeden Osmanli güçleri bu direniş merkezlerini elimine edip Tumanbey'i yakalamayı başardılar. 13 Nisan, 1517'de Tumanbey Kahire kale kapısında asılarak idam edildi. Bu zaferle birlikte Memlük Devleti yıkılmış, toprakları Osmanlı egemenliğine girmiştir. Memlük Devleti tarihe karışmış ve Osmanlı Devleti Mısır'a hakim olmuş ve Halifelik Osmanlılara geçmiştir. Mısır'da ki kutsal emanetler İstanbul'a getirilmiştir. Osmanlı Devleti Avrupa'nın en güçlü devleti haline gelmiştir. Başka neler oldu: * 1873 - Kasımpaşa tersanesi işçileri greve gitti. * 1905 - Rus Kraliyet Muhafızları, St. Petersburg'da gösteri yapanların üzerine ateş açtı. 100 den fazla kişi öldü. Bugün tarihe "Kanlı Pazar" olarak geçti. * 1932 - İlk Türkçe Kur'an, Hafız Yaşar (Okur) tarafından Yerebatan Camii'nde okundu. * 1949 - Mao'nun orduları Pekin'i aldı. * 1957 - İsrail ordusu Sina Yarımadası'ndan çekilmekle birlikte Gazze Şeridi'ndeki işgalini sürdürdü. * 1980 - Nükleer fizikçi Dr. Andrei Sakharov, SSCB'de ülke içi sürgüne gönderildi. * 1990 - Sovyet lideri Gorbaçov, Kızıl Ordu askerlerinin ayaklanmayı bastırmak üzere Azerbaycan'a yollandığını açıkladı. * 1991 - Bir Irak scud füzesi İsrail'e düştü,üç kişi öldü. Bugün doğanlar * 1561 - Sir Francis Bacon,İngiliz devlet adamı, filozof, şair (ö. 1626) * 1788 - Lord Byron, İngiliz şair (ö. 1824) * 1869 - Grigori Yefimoviç Rasputin, Rus mistik (ö. 1916) * 1891 - Antonio Gramsci, İtalyan düşünür, siyasetçi ve Marksist teorisyen (ö. 1937) * 1946 - Cihan Ünal, Türk tiyatro sanatçısı. Bugün ölenler * 1666 - Şah Cihan, Moğol imparatoru, Taç Mahal'i yaptıran, Hindistan'da 74 yaşında öldü (d. 1592) * 1901 - Victoria,İngiltere kraliçesi (63 yıldır tahtta idi).(d. 1819) * 1973 - ABD'nin 36. başkanı (1963–1969) Lyndon Baines Johnson(d. 1908) * 2006 - Aydın Güven Gürkan, (SHP eski genel başkanı d. 1941) * 2008 - Heath Ledger, Avustralyalı oyuncu (d. 1979) |
Cevap : Önemli Günler...
23 OCAK
Kamil Paşa hükümeti, İttihat ve Terakki Cemiyeti mensuplarınca 23 Ocak 1911'de devrildi. Bab-ı Ali Baskını diye anılan darbeyle Sadrazam istifa ettirildi ve yerine Mahmut Şevket Paşa getirildi. Bâb-ı Âli baskını, İttihat ve Terakki Cemiyeti tarafından 23 Ocak 1913 günü düzenlenen askeri darbedir. Arnavutluk'ta çıkan isyan bastırılırken İttihatçılara muhalif Halaskar Zabitan grubu dağa çıktı. Bu kesimin İstanbul'daki yandaşları hükümete verdikleri muhtırada meclisin dağılmasını, Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa başkanlığında yeni bir hükümet kurulmasını istediler. İttihatçılar boyun eğdi. Gazi Ahmet Muhtar Paşa başkanlığında yeni bir kabine kuruldu (22 Temmuz 1912); ancak güvenoyu alamadı. Sadrazamın isteği üzerine Padişah meclisi fesh etti. O sırada Balkan Savaşı başlamıştı (8 Ekim 1912). Osmanlı Ordusu subaylarının siyasete karışıp cephelere ayrıldığı ve siyasi istikrarsızlığın hüküm sürdüğü bir dönemde ordu savaşa hazır değildi. Rumeli'nin büyük bir kesimi Osmanlı Devleti'nin elinden çıktı. Alınan yenilgiler Gazi Ahmet Muhtar Paşa'yı istifaya zorladı. Bunun üzerine Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa kabinesi kuruldu (29 Ekim 1912). Bulgar ordusu Trakya'da ilerleyerek, Çatalca önlerine vardı. Osmanlı ordusunda şiddetli bir kolera salgının başlaması ve Rumeli'den kaçan binlerce göçmenin İstanbul sokaklarında sersefil bir duruma düşmesi, her gün açlıktan ve hastalıktan birçok insanın ölmesine neden oluyordu. Osmanlı hükümeti Balkan devletleriyle Londra'da masaya oturdu. 1878'de imzalanan Berlin Antlaşması'nın 23. maddesini öne süren büyük devletler, bir Osmanlı eyaleti olan Bulgaristan'ın işlerine açıktan açığa karışmayı hak görüyorlardı. Büyük devletler Babıali'ye bir nota vererek Edirne'nin Bulgaristan'a ve Ege adalarının kendilerine bırakılmasını istediler. Dolmabahçe Sarayı'nda toplanan ve ileri gelen devlet adamlarının katıldığı Şura-yı Umumi durumu görüştü. Balkan Savaşı'nın ilk evresinde alınan yenilgiler ertesi Kamil Paşa hükümeti Londra Konferansı'nda önerilen Midye-Enez sınırını kabule yanaşıyordu. Osmanlı ordusunun Lüleburgaz ve Kırklareli'nde de yenilişi hükümeti büsbütün çıkmaza sokmuştu. Bu sırada İttihatçılar iktidarı tekrar ele geçirmek için harekete geçtiler. Balkan Savaşı'ndaki yenilgileri ve Edirne'nin Bulgaristan'a terk edilişini fırsat bilerek hükümete karşı darbe planladılar. Baskın cemiyet merkezinde hazırlandı. Enver Paşa, Talat Paşa, Filibeli Hilmi, Sapancalı Hakkı, Mithat Şükrü Bleda, Yakup Cemil, Mustafa Necip, Kara Kemal, Doktor Nazım, İzmitli Mümtaz, Silahçı Tahsin, Samuel Israel ve Ömer Naci baskını düzenleyen önde gelen kişilerdi. 23 Ocak 1913 günü Enver Paşa ve İttihatçı fedailerden Yakub Cemil'in başı çektiği grup, cemiyetin Nuruosmaniye'deki merkezinden ata binerek Babıali'ye yöneldi. Bu arada Talat Paşa da bir grup ittihatçıyla Babıali'ye gitmişti. Ayrıca Babıali binası civarındaki önemli noktalara altmış kadar İttihatçı yerleştirilmişti. Yol boyunca toplanan halkın da katılımyla ellerinde bayraklarla tekbir getiren kalabalık Babıali'ye vardı. Kabine toplantı halindeyken Enver Paşa ve yanındakiler Babıali'ye girdiler. Sadaret (Başbakanlık) yaveri Ohrili Nafiz Bey müdahale etmek istediyse de öldürüldü. Harbiye nazırının yaveri Kıbrıslızade Tevfik Bey de vuruldu. Bu arada Tevfik Bey'in tabancasından çıkan kurşunla ittihatçılardan Mustafa Necip öldü. Vurulanlar arasında kapıyı bekleyen polis komiseri Celal Bey'de vardı. Harbiye Nazırı Müşir Nazım Paşa gürültü üzerine kabine toplantısından balkona çıkıp baskıncılara karşı direnip ne oluyor demeye kalmadan Yakub Cemil tarafından alnından vuruldu. Silah sesleri üzerine kabine üyeleri dağılmıştı. Enver Paşa, Sadrazam Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa'nın makamına zorla girip, kafasına tabanca dayayıp, sert bir ifadeyle milletin kendisini istemediğini ve istifa etmesi gerektiğini bildirdi. Kamil Paşa asker tarafından gelen teklif üzerine isitifaya mecbur kaldığını padişaha hitaben yazdı. İttihatçılar buna ahali sözcüğünü de ilave ettirdiler. Böylece istifa gerekçesi ahali ve asker tarafından gelen teklife dönüştü. Bu sırada İttihatçılarin ünlü hatiplerinden Ömer Naci ve Ömer Seyfettin Babıali önünde toplanan kalabalığı çoşturuyor.Yaşasın Millet!.. Yaşasın İttihat ve Terakki! diye bağırtıyordu. Kısa sürede İstanbul İttihatçıların denetimine geçti. Padişah V. Mehmet (Reşad) İttihatçıların isteği üzerine Mahmut Şevket Paşa'yı kabineyi kurmakla görevlendirdi. Böylece iktidar tekrar ittihatçılara geçti. Aynı gece Cemal Paşa İstanbul muhafızlığını, Azmi Bey polis müdürlüğünü ve Halil Kut merkez kumandanlığını ele geçirdiler. Talat Paşa dahiliye nazırı vekili unvanını kullanarak vilayetlere çektiği telgrafta Kamil Paşa hükümetinin, Edirne vilayetini tamamen ve Ege adalarını kısmen düşmana bıraktığını ve bu kararını sorumsuz bir meclise tasdik ettirdiğini kaydediyor ve bu nedenle milli galeyan sonucu devrildiğini bildiriyordu. Kurulan yeni hükümet Ali Kemal ve Rıza Nur gibi muhalifleri tutukladı. Sadrazam Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa, Şeyhülislam Cemaleddin Efendi, Maliye Nazırı Abdurrahman Bey ve Dahiliye Nazırı Reşid Bey ülke dışına çıkarıldılar.Savaşa girmek ve savaşı beceriksizce yönetmek gerekçesiyle Gazi Ahmet Muhtar Paşa ve Kıbrıslı Mehmet Kamil Paşa kabineleri aleyhine soruşturma açıldı. Darbe cephede pek değişikliğe neden olmadı. 30 Mayıs 1913 günlü Londra Antlaşması'yla Edirne Bulgaristan'a geçti. Ağır barış koşulları kabul edildi. Başka neler oldu: * 1556 - Tarihin en yüksek ölü sayısına sahip depremi, Çin'in Shaanxi eyaletinde meydana geldi: yaklaşık 830,000 kişi ölü. * 1719 - Roma İmparatorluğu bünyesinde Lihtenştayn Prensliği oluşturuldu. * 1793 - Rusya ve Prusya, Polonya'yı bölüştü. * 1849 - Elizabeth Blackwell, tıp diploması alan ilk kadın oldu. * 1870 - Montana'da Amerika Birleşik Devletleri ordusu, çoğunluğu kadın ve çocuk olmak üzere 173 kızılderiliyi öldürdü. * 1925 - Şili'de hükümet bir askeri darbeyle devrildi. * 1973 - Vietnam'da ateşkes ilan edildi. (Vietnam Savaşı) * 1974 - İsrail askerleri Süveyş Kanalı'nın batısından çekilmeye başladı. * 1990 - Kızıl Ordu 41 yıl sonra Macaristan'dan ayrıldı. Tarihte bugün doğanlar * 1783 - Stendhal (Marie-Henri Beyle), Fransız edebiyatçısı (ö. 1842) * 1889 - Sergei Eisenstein, Rus sinema yönetmeni (ö. 1948) * 1899 - Humphrey Bogart, ABD'li oyuncu (ö. 1957) * 1967 - Naim Süleymanoğlu, Türk halterci * 1972 - Engin Günaydın, Türk oyuncu. Tarihte bugün ölenler * 1875 - Charles Kingsley, İngiliz yazar (d. 1819) * 1905 - Yedi Sekiz Hasan Paşa, Osmanlı paşası (d. 1831) * 1956 - Alexander Korda, Macar asıllı İngiliz yönetmen ve yapımcı (d. 1893) * 1989 - Salvador Dali, İspanyol sürrealist ressam (d. 1904) * 2005 - Atilla Özkırımlı, Edebiyat tarihçisi, yazar (d. 1942) |
Cevap : Önemli Günler...
Cumhuriyet Halk Partisi Sanat Ödülü'nü 24 Ocak 1946'da "35 Yaş" şiiriyle Cahit Sıtkı Tarancı kazandı.
Yaş otuz beş Yaş otuz beş! yolun yarısı eder. Dante gibi ortasındayız ömrün. Delikanlı çağımızdaki cevher, Yalvarmak, yakarmak nafile bugün, Gözünün yaşına bakmadan gider. Şakaklarıma kar mı yağdı ne var? Benim mi Allahım bu çizgili yüz? Ya gözler altındaki mor halkalar? Neden böyle düşman görünürsünüz, Yıllar yılı dost bildiğim aynalar? Zamanla nasıl değişiyor insan! Hangi resmime baksam ben değilim. Nerde o günler, o şevk, o heyecan? Bu güler yüzlü adam ben değilim; Yalandır kaygısız olduğum yalan. Hayal meyal şeylerden ilk aşkımız; Hatırası bile yabancı gelir. Hayata beraber başladığımız, Dostlarla da yollar ayrıldı bir bir; Gittikçe artıyor yalnızlığımız. Gökyüzünün başka rengi de varmış! Geç farkettim taşın sert olduğunu. Su insanı boğar, ateş yakarmış! Her doğan günün bir dert olduğunu, İnsan bu yaşa gelince anlarmış. Ayva sarı nar kırmızı sonbahar! Her yıl biraz daha benimsediğim. Ne dönüp duruyor havada kuşlar? Nerden çıktı bu cenaze? ölen kim? Bu kaçıncı bahçe gördüm tarumar? Neylersin ölüm herkesin başında. Uyudun uyanamadın olacak. Kimbilir nerde, nasıl, kaç yaşında? Bir namazlık saltanatın olacak, Taht misali o musalla taşında. Cahit Sıtkı Tarancı Başka neler oldu: 1921- Ankara Sivas demir yolunun inşasına ilişkin yasa TBMM'de kabul edildi. Bu hattın inşaatı 1930 yılında tamamlandı. 1921- Çerkez Ethem'in güçleri dağıtıldı. 1946- BM, Uluslararası Atom Enerjisi Komisyonunu kurdu. 1955- Zonguldak'ta, Ereğli Kömür İşletmelerine bağlı Gelik ocağındaki grizu patlamasında 52 madenci öldü, 19 madenci yaralandı. 1958- Türkiye'de modern cerrahinin kurucusu eski İstanbul Belediye Başkanı ve Tıp Fakültesi Dekanı Prof. Dr. Cemil Topuzlu, İstanbul'da 90 yaşında öldü. 1959- İstanbul Küçükyalı'da Neşe Sineması çöktü; 37 kişi öldü, çok sayıda kişi yaralandı. 1961- Yassıada duruşmalarında Başsavcı Altay Ömer Egesel, Adnan Menderes'in idamını istedi. 1962- Yazar, şair Ahmet Hamdi Tanpınar 61 yaşında öldü. 1963- Çatalca'da kara saplanan trenle ilgili haber yapmak için 23 Ocakta yola çıkan Hürriyet gazetesi yazarı Yüksel Kasapbaşı ile foto muhabiri Abidin Behpur ve aracın sürücüsü Yüksel Öztürk'ün donmuş cesetleri, Çatalca yakınlarında bulundu. 1965- İngiliz siyasetçi Winston Churchill öldü. 1980- Başbakan Süleyman Demirel başkanlığındaki hükümetçe alınan ve "24 Ocak Kararları" olarak bilinen ekonomik istikrar programı kamuoyuna açıklandı. 1993- Milliyetçi Çalışma Partisi, adını Milliyetçi Hareket Partisi olarak değiştirdi. 1993- Gazeteci yazar Uğur Mumcu, 24 Ocak 1993'te, evinin önünde, aracına yerleştirilen bombanın patlaması sonucu öldü. 1994- Türkiye'nin ilk haberleşme uydusu TÜRKSAT-1A, fırlatıldıktan 12 dakika 12 saniye sonra okyanusa düştü. 2001- Diyarbakır Emniyet Müdürü Gaffar Okkan, dört koruması ve şoförü, silahlı saldırıda şehit edildi. 2006- Tiyatro ve sinema sanatçısı Mümtaz Sevinç, Üsküdar'daki evinde bıçaklanarak öldürüldü. Cinayetle ilgili olarak sevgilisi Banu Daldır gözaltına alındı. 2007- Eski Dışişleri ve Kültür bakanlarından İsmail Cem, İstanbul'da tedavi gördüğü hastanede yaşamını yitirdi. 2008- Gaziantep'te, terör örgütü El-Kaide'ye yönelik eş zamanlı on sekiz ayrı operasyonda bir polis şehit oldu, yedi polis ile bir vatandaş yaralandı. Operasyonda, dört kişi ölü ele geçirildi, on dokuz kişi gözaltına alındı. |
Cevap : Önemli Günler...
25 Ocak
Sırp Sındığı Savaşı'nı 25 Ocak 1363'te Haçlı İttifakı'na karşı Osmanlı Devleti kazandı. Sırp Sındığı Savaşı, 1364 yılında, 20.000 Sırp, Macar, Bulgar ve Eflaklıdan oluşan Haçlı İttifakı'nın, Osmanlılar'ı Balkanlar'dan atmak için başlattıkları bir savaştır. Osmanlıların Edirne'yi 1262de ele geçirdikleri zaman İstanbul'dan Avrupa'ya giden stratejik ana yol kesilmişti. Türk göçmenler çok sayıda ve çok hızla Trakya'ya yerleşmeye başlamışlardı. Osmanlıların 1263de Filibe (şimdi Plovdiv)'i ele geçirmeleri sırasında kaçan ve Sırblılara sığınan Bizans kumandanı Osmanlılar üzerine yürünmesini devamlı olarak tavsiyede bulunuyordu. Balkanlarda bulunan Hıristiyan devletler olan Macar ve Sırp kralıkları ile Eflâk ve Bosna prenslikleri birleşik olarak bir Haçlı seferi yapmaya karar verdiler ve Osmanlı devletine karşı ilk kez Haçlı ittifakı oluşturuldu. 1364 yazında Macar Kıralı I. Layos, Prilep hükümdarı Valkaşin, despotu İvan Ugleşa, Eflak Prensi ve Bosna Prensi idaresindeki birliklerden oluşan 20 bin kişilik bir Haçlı ordusu kurulup Macar Kıralı Layoş komutasında Edirne üzerine yürümeye başladı. Trakya'daki Osmanlı birlikleri Lala Şahin Paşa idaresinde olup 12 bini geçmiyordu. Osmanlı hükümdarı olan Murad Bey Karabiga kalesini ellerinde bulduran, kendilerini Anadolu'ya getirten Bizanslılara isyan etmiş Katalan Paralı Asker Birliği kalıntıları ile uğraşmaktaydı. Murad Bey Lala Şahin Paşa'ya Haçlı ordusunun ilerleyişini yavaşlatma emri vermişti. Lala Şahin Paşa ise Hacı İlbeyi emrine 10.000 kişilik akıncı birliği verip Haçlı ordusunun Meriç Irmağı'ni geçişini durdurmakla görevlendirmişti. Fakat Haçlı ordusu Meriç Nehrini İslimye'de geçmiş ve Edirne'ye iki günlük rahat yürüyüşle gidilebilecek mesafede olan bir mevkide Meriç Irmağı kıyısında kampa girmiş ve Edirne hemen ellerine geçeceğini umarak rahatlarına bakmaya düşmüşlerdi. 26 Eylül 1364 gecesi Hacı İlbeyi komutasındaki daha çok hafif süvari, akıncı, şeklinde olan Osmanlı kuvvetleri gece karanlığından yararlanarak Meriç Irmağı'nı çevreleyen bataklıkları aşarak Haçlı kampına saldırdı. Bu gece saldırışını beklemeyen çoğu uykuda veya akşamki eğlenceleri dolayısıyla içkili olan Haçlı ittifakı askerlerinin çoğu geldikleri yola doğru kaçıp çekilmeye çalıştılar. Fakat bu geri çekilme bir paniğe dönüşdü. Birçoğu sel suları ile yüklü geniş ve derin Meriç Irmağı'nı yüzerek karşı tarafa geçmek isterken boğuldu. Binlerce boğulan Haçlı askerleri arasında Haçlı ordusu komutanlarından Prilep hükümdarı Valkaşin'de bulunuyordu. Sırp Sındığı Savaşı'nın kazanılmasıyla, Edirne ve Batı Trakya, Osmanlı için daha güvenli hale geldi. Meriç Irmağı, Osmanlı kontrolüne geçti. Balkanlardaki Macar üstünlüğü kırıldı. Bulgaristan vergiye bağlandı. Osmanlı ilk kez Haçlı ordusunu yendi. Balkanlara geçiş kolaylaştı. Başka neler oldu: * 1072 - Divan-ı Lügat-it Türk, Türk kültürünün Türkçe dilinde yazılan ilk sözlük eseri, Kaşgârlı Mahmut tarafından yazılmaya başlandı. * 1881 - Thomas Edison ve Alexander Graham Bell Oryantal Telefon Şirketi'ni kurdular. İlk kıtalar arası telefon irtibatı sağlandı. * 1918 - Rusya, Sovyet Sosyalist Cumhuriyetler Birliği (SSCB) oluşunu ilan etti. * 1919 - Milletler Cemiyeti kuruldu. * 1939 - Celal Bayar hükümeti istifa etti. Yeni hükümet Refik Saydam başkanlığında kuruldu. * 1949 - İsrail'de ilk seçimler yapıldı. David Ben-Gurion başbakan oldu. * 1968 - Türk Ordu Futbol Takımı dünya şampiyonu oldu. * 1974 - Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) ile Milli Selamet Partisi (MSP) hükümet ortaklığı protokolü imzaladı. * 1988 - Türkiye, BM İşkenceyle Mücadele Sözleşmesi'ni imzaladı. Tarihte bugün doğanlar * 1627 - Robert Boyle, İrlandalı matametikçi, fizikçi ve kimyacı (ö. 1691) * 1736 - Joseph-Louis Lagrange, İtalyan matematikçi (ö. 1813) * 1928 - Eduard Şevardnadze, Gürcistan devlet başkanlarından * 1933 - Corazon Aquino, Filipinli kadın siyasetçi * 1936 - Onat Kutlar, sinemacı, yazar (ö. 1995) Tarihte bugün ölenler * 1578 - Mihrimah Sultan (d.1522) * 1896 - Frederic Leighton, İngiliz ressam.(d.1830) * 1947 - Al Capone, ABD'li gangster (d. 17 Ocak 1899) * 1952 - Sveinn Björnsson, İzlanda'nın ilk cumhurbaşkanı (d.1881) * 1990 - Ava Gardner, ABD'li sinema oyuncusu (d. 1922) |
Cevap : Önemli Günler...
26 Ocak
Televizyon, İskoçyalı bir mühendis tarafından 26 Ocak 1923'te icat edildi. Televizyon 1923 yılında, İskoçyalı mühendis John Logie Baird tarafından İngiltere'nin Hastings kasabasında icat edilmiştir. İlk televizyon görüntüsü ise yine Baird tarafından 1926 yılında yayınlanmıştır. Başlangıçta noktalar halinde ve titrek olan görüntülerin kalitesi Baird tarafından geliştirilmiştir. Baird'in televizyon sisteminde mekanik olarak döndürülen diskler kullanmasına karşın aynı dönemde Marconi - Emi sistemi gibi elektronik olarak işleyen rakip sistemler de bulunmaktaydı. Başka neler oldu: * 1699 - Osmanlı Devleti Karlofça Antlaşması'nı imzaladı. * 1905 - Pretoria'da (Güney Afrika) 3,106 karat değerindeki dünyanın en büyük elması bulundu. Elmasa "Cullinan" adı verildi. 9 parçaya bölünen elmastan elde edilen "Afrika'nın Büyük Yıldızı" adındaki 530.2 karatlık 74 yüzlü dünyanın en büyük pırlantası Britanya tacına yerleştirildi. * 1974 - Bülent Ecevit başkanlığında Cumhuriyet Halk Partisi - Milli Selamet Partisi koalisyon hükümeti göreve başladı. * 1974 - Türk Hava Yolları'nın Van adlı yolcu uçağı, İzmir Cumaovası Havaalanı'nda pistin 100 metre uzağında yere çakıldı; 63 kişi öldü. * 1986 - Halley kuyruklu yıldızı gece görünür konumda. Güneş etrafında 76 yıl süren bir turunu tamamlıyor. * 1992 - Boris Yeltsin, Rusya'nın nükleer füzelerinin Amerikan şehirlerini hedef almaktan vazgeçeceğini duyurdu. * 2001 - Gujarat'da (Hindistan) deprem: 20.000 den fazla kişi öldü. * 2005 - Condoleezza Rice, Amerika Birleşik Devletleri'nin ilk zenci kadın dışişleri bakanı oldu. * 2006 - Dünya Ekonomi Forumu, Davos'ta (İsviçre) toplandı. Bugün doğanlar * 1904 - Seán MacBride, 1974 Nobel Barış Ödülü sahibi İrlanda'lı devlet adamı(ö. 1988) * 1911 - Polykarp Kusch, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi (ö. 1993) * 1918 - Nikolay Çavuşesku, Romanya devlet başkanı (ö. 1989) * 1925 - Paul Newman, ABD'li sinema oyuncusu, yönetmen * 1958 - Ellen DeGeneres, ABD' li aktris ve komedyen Bugün ölenler * 1823 - Edward Jenner, çiçek hastalığını ve aşısını bulan İngiliz doktor (d. 1749) * 1855 - Gerard de Nerval, Romantizm'in öncüsü şair ve yazar (intihar) (d. 1808) * 1879 - Julia Margaret Cameron, İngiliz fotoğrafçı (d. 1815) * 1965 - Lucky Luciano (Salvatore Lucania) ünlü mafya lideri (d. 1897) * 1946 - Musa Kâzım Karabekir, Türk asker, Millî Mücadele kahramanı ve siyaset adamı (d. 1898) |
Cevap : Önemli Günler...
Sovyetler Birliği'nin Kızıl Ordu birlikleri, 27 Ocak 1945'te Polonya'da Almanya'nın kurduğu Auschwitz-Birkenau kampını ele geçirdi. Auschwitz-Birkenau kampı, Nazi Almanyası tarafından II. Dünya Savaşı döneminde kurulmuş en büyük Nazi Alman ölüm kampıdır. İlk kurulan ana kamp Auschwitz I 'in 3 km. ilerisinde inşa edilmiştir. Polonya'nın Krakow şehrinin 60 km. batısında, küçük bir şehir olan Oświęcim'in yakınlarında bulunur. Auschwitz-Birkenau'ya tüm Avrupa'dan 1,3 milyon insan yerleştirilmiştir. Bunların, 1 milyonu Yahudi olmak üzere 1,1 milyonunun öldürüldüğü tahmin edilmektedir. Yaklaşık 900 bin kişi kampa geldikleri anda doğrudan gaz odalarına gönderilmiş ya da vurularak öldürülmüştür. Kalan 200 bin kişi, hastalık, eksik beslenme, kötü muamele, tıbbi deneyler nedeniyle ve daha sonra gönderildikleri gaz odalarında ölmüştür. Auschwitz ismi, Yahudi Soykırımı (Holokost) sürecinde kurban olanların ve dolayısıyla II. Dünya Savaşı'ndaki Nazi dehşetinin sembolü olmuştur. Bu kamplarda, Yahudi, Roman, homoseksüeller gibi Nazilerin düşman ilan ettikleri gruplar başta olmak üzere 6 milyon kişi ölmüştür. 1979 yılında İnsanlığın Kültür Mirası listesine eklenen bu iki kampın kalıntıları ve Yahudi mezarlığı, Auschwitz-Birkenau Devlet Müzesi ve Holokost (Yahudi soykırımı) anma mekânı olarak kamuya açılmıştır. 17 Ocak ve 23 Ocak 1945 arasında 60.000 kişi kamptan çıkartılarak batıya doğru bir nevi tehcire zorlanır. Bu yürüyüşe katılamayan güçsüz ya da hasta 7.500 tutuklu kamplarda ya da çevresinde kalır. 300'den fazlası vurularak öldürülür. Kızıl Ordu'nun hızlı ilerlemesinin planlanmış bir imha hareketini önlediği yönünde tahminler yürütülmüştür. 27 Ocak 1945'de General Pawel Kurotschkin komutasındaki 60. Ordu Ukrayna cephesi birlikleri öğleden önce Ausschwitz III Monowitz kampına gelirler. Orada bırakılmış yaklaşık 600 ila 850 tutukludan 200'ü tıbbi yardıma rağmen takip eden günlerde güçsüzlükten ölür. Birlikler, 27 Ocak öğleden sonra ana kamp Auschwitz I ve Auschwitz-Birkenau kamplarına girerler. Birkenau'da 4.000'i kadın olmak üzere 5 bin 800 güçsüz ve hasta tutuklu geride bırakılmıştır. Dezenfekte edilen barakalarda, enfeksiyonlu, eksik beslenmiş ve travmalı tutuklulara bakım yapılır. Bir kaç gün sonra dünya kamuoyu bu hunharca eylem konusunda bilgilendirilir. Kamplarda, SS'in geride bıraktığı bir milyondan fazla giysi, yaklaşık 45 bin çift ayakkabı ve 7 ton insan saçı bulunur. Başka neler oldu: * 1299 - Osmanlı Devleti kuruldu. * 1915 - Amerika Birleşik Devletleri deniz kuvvetleri Haiti'yi işgal etti. * 1918 - ABD'li romancı Edgar Rice Burroghs'un yarattığı 'Tarzan'ı konu alan ilk film, 'Gorillerin Tarzan'ı' (Tarzan of the Apes) adıyla ABD'de gösterime girdi. Aktör Elmo Lincoln, beyazperdenin ilk Tarzan'ı oldu. * 1937 - Cenevre'de Milletler Cemiyeti toplantısında Hatay'ın bağımsızlığı kabul edildi. * 1973 - Amerika Birleşik Devletleri ve Vietnam ateşkes anlaşması imzaladı. * 1973 - Türkiye'nin Los Angeles Başkonsolosu Mehmet Baydar ve Konsolos Bahadır Demir Ermeni terör örgütü ASALA tarafından öldürüldü. * 1983 - Dünyanın en uzun (53,9 km) denizaltı tüneli açıldı. Tünel Japonya'nın Honshu ve Hokkaido adalarını birbirine bağlıyor. * 2000 - Kamuoyunda, İkinci Manisa davası olarak bilinen 10'u tutuklu 14 sanığın yargılandığı ve Yargıtay tarafından iki kez usulden bozulan davada, sanıklar, 2 yıl 6 ay ile 15 yıl arasında değişen hapis cezalarına çarptırıldı. * 2006 - Endonezya'nın doğusunda 7,7 büyüklüğünde deprem meydana geldi. Bugün doğanlar * 1756 - Wolfgang Amadeus Mozart, Avusturya'lı besteci (ö. 1791) * 1832 - Lewis Carroll, İngiliz yazar, matematikçi, mantıkçı (ö. 1898) * 1924 - Rauf Denktaş, Kuzey Kıbrıs Türk Cumhuriyeti'nin kurucusu, siyasetçi * 1931 - Gazanfer Özcan, Tiyatro ve sinema sanatçısı * 1936 - Samuel C. C. Ting, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi Bugün ölenler * 1635 - Nef'i, Şair * 1851 - John James Audubon ABD'li ressam (d. 26 Nisan 1785) * 1901 - Giuseppe Verdi, İtalyan besteci (d. 1813) * 1983 - Louis de Funès, Fransız sinema oyuncusu (d. 1914) |
Cevap : Önemli Günler...
İzlanda, 28 Ocak 1935'te kürtajı yasallaştıran ilk ülke oldu.
Kürtaj veya daha doğru tabiriyle "küretaj", genel anlamda rahim içinde istenmeyen bir gebeliğin tahliyesi anlamına gelmektedir. İstenmeyen gebelikleri önleyebilmek için öncelikle modern aile planlaması yöntemleri etkin bir şekilde uygulanmalı ve her şeye rağmen istenmeyen bir gebelik ortaya çıkmışsa son çare olarak kürtaja başvurulmalıdır. Kürtaj, gebelik sonlandırılması için yapılabileceği gibi düşük yapan kişilerde rahim içinde eğer bebeğe ait parçalar kaldıysa, yani gebeliğe bağlı rahim içi materyal tam olarak atılamadıysa bunları temizlemek için de yapılabilir. Bu işlemin adı "Retansiyone küretaj" olarak anılır. Küretaj, aslında bir anlamda tüm rahim içinin temizlenmesidir. Örneğin gebe olmayıp uzun süreli ve fazla adet gören kadınlara da küretaj yani rahim içi temizliği gerekebilir. Buradaki işlemin adı tanısal amaçlı yani "Probe Küretaj" dır. Yapılan küretaj sonrası kanama kesilir ve alınan rahim içi dokusu patolojiye gönderilerek kanamanın nedeni araştırılır. Yani yapılan işlem ile hem tanı hem de tedavi bir arada yapılmış olur. Başka neler oldu: * 1517 - Yavuz Sultan Selim komutasındaki Osmanlı ordusu Kahire'ye girdi. * 1920 - Osmanlı Mebusan Meclisi'nin gizli oturumunda Misakımillî kabul edildi. * 1923 - İçişleri Bakanlığı İzmit ilinin adını Kocaeli olarak değiştirdi. * 1958 - Kıbrıs'ta Türklerin düzenlediği miting sırasında İngiliz askerlerinin ateş açması ve bir kamyonun kasten halkın üzerine sürülmesi sonucu 8 kişi öldü. TBMM, 31 Ocak'ta İngiltere'yi kınama kararı aldı. * 1971 - İzmir'de gençler Amerikan 6. Filosunu protesto ettiler; 20 genç gözaltına alındı. * 1986 - Uzay mekiği Challenger fırlatılışından 73 saniye sonra parçalandı: yedi astronot öldü. Hatanın katı yakıt motorlarındaki sızıntıdan kaynaklandığı öne sürüldü. * 1992 - Anayasa Mahkemesi, Türkiye Birleşik Komünist Partisi'ni kapattı. * 2002 - Ekvador havayollarına ait Boeing 727-100 tipi bir yolcu uçağı güney Kolombiya'da And dağlarına çarparak düştü: 92 kişi öldü. * 2006 - Polonya'nın Katowice şehrinde bir sergi sarayının çatısı, biriken karın ağırlığıyla çöktü: 62 kişi öldü, 140 kişi yaralandı. Tarihte bugün doğanlar * 1717 - III. Mustafa, Osmanlı padişahı * 1927 - Eşref Kolçak, Türk sinema ve dizi oyuncusu. * 1955 - Nicolas Sarkozy, Fransız siyasetçi * 1968 - Sarah McLachlan, Kanadalı müzisyen * 1981 - Elijah Wood, ABD'li aktör Tarihte bugün ölenler * 814 - Şarlman, Alman Kralı (d. 748) * 1881 - Fyodor Mihayloviç Dostoyevski, Rus yazar (d. 1821) * 1939 - William Butler Yeats, 1923 Nobel Ödülü sahibi İrlandalı şair (d. 1865) * 1953 - Neyzen Tevfik Kolaylı, Ney üstadı ve ünlü hiciv şairi * 1981 - Özdemir Asaf, Şair |
Cevap : Önemli Günler...
Karl Benz, 29 Ocak 1886'da benzinle çalışan ilk otomobilin patentini aldı. Alman makine mühendisi ve motor tasarımcısı olan Karl Benz, 26 Kasım 1844'te doğdu. Benz, yaygın olarak benzinle çalışan otomobilin mucidi olarak bilinir. Çağdaşları olan diğer Alman mucitler olan Gottlieb Daimler ve Wilhelm Maybach ile aynı anda aynı proje üzerinde çalışmışlardır, ancak Benz önce çalışmasının, ardından da içten yanmalı motorun otomobillere uygulanabilirliğini sağlayan bütün süreçlerin patentini almıştır. Karl Benz 1878'de tasarladığı ilk motorunun patentini 1879'da almıştır. Benz 1885'te dünyanın satmak amacıyla üretilen ve benzin motoruyla çalışan ilk otomobili olan Motorwagen'i üretti. Üç tekerlekli, önden döndürülen bu arabada motor arka tarafta, yolcuların tam altındaydı. Diğer icatları arasında, karbüratör, gaz / fren sistemi, bir pilden elektrostatik kıvılcımlanmayla ateşleme sistemi, buji , debriyaj, vites değiştirme sistemi, ve radyatör vardır. Karl Benz 1896'da boxer tipi motoru tasarlamış ve gene aynı yıl patentini almıştır. Bu motor hala motorsporlarında temel tasarım prensibi olarak kullanılır. Benz ayrıca Daimler-Benz, Mercedes-Benz, ve Daimler Chrysler şirketlerinin atası olan Benz Şirketi'ni de kurmuştur. Ölmeden önce icatlarının sayesinde olan 1920lerdeki otomobil patlamasını görebilmiştir. Başka neler oldu: * 1595 - William Shakespeare'in oyunu Romeo ve Juliet muhtemelen ilk kez sahnelendi. * 1861 - Kansas 34. eyalet olarak Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı. * 1916 - I. Dünya Savaşı: Paris ilk defa Alman zeplinleri ile bombalandı. * 1923 - Mustafa Kemal Paşa İzmir'de Latife Hanım'la evlendi. * 1931 - Menemen Olayı davasında 37 kişi idama mahkum edildi ve karar TBMM'nin onayına sunuldu. * 1937 - Sovyetler Birliği'nde Stalin muhalifi 13 kişi ölüm cezasına çarptırıldı. * 1950 - İran'da deprem; yaklaşık bin 500 kişi öldü. * 1978 - İsveç, ozon tabakasına zarar vermesi nedeniyle aerosol spreylerin kullanımını yasakladı ve bu tür bir yasak getiren ilk ülke oldu. * 1996 - Jacques Chirac Fransa'nın nükleer denemelere son verdiğini açıkladı. Tarihte bugün doğanlar * 1700 - Daniel Bernoulli, Hollanda'lı matematikçi (ö. 1782) * 1843 - William McKinley, Amerika Birleşik Devletleri'nin 25. başkanı * 1860 - Anton Çehov, Rus yazar * 1926 - Abdus Salam, Pakistanlı fizikçi Nobel Fizik Ödülü sahibi (ö. 1996) * 1954 - Oprah Winfrey, ABD'li sunucu ve oyuncu Tarihte bugün ölenler * 1957 - Ziya Osman Saba, Türk şair ve yazar * 1991 - Tarık Zafer Tunaya, Türk akademisyen * 2002 - Astrid Lindgren, İsveçli yazar * 2005 - Efraim Kişon, Türk yazar, yönetmen * 2007 - Hasan Kavruk, Türk ressam |
Cevap : Önemli Günler...
30 OCAK
Adolf Hitler, 30 Ocak 1933'te Almanya devlet başkanı oldu. Adolf Hitler, 1933 itibari ile Almanya'nın başbakanı ve 1934'den ölümüne kadar Almanya'nın Führer'iydi. Nasyonal Sosyalist Alman İşçi Partisi (NSDAP)'nin kurucusu ve başkanıydı. Hitler, Almanya'da I. Dünya Savaşı sonrasında yaşanan Büyük Buhran'dan güç kazandı. Propaganda ve karizmatik bir dille, alt ve orta tabakanın ekonomik istemlerine ümit veriyordu; bunun yanında da belli bir seviyede nasyonalizm, anti-semitizm ve anti-komünizm de sunuyordu. Ekonominin tekrar kurulması, yeniden silahlandırılmış bir ordu ve totaliter ve faşist bir rejimle; Hitler saldırgan bir dış politika izleyerek Alman "yaşam alanı"nı (Lebensraum) genişletmek amacıyla Polonya'ya saldırdı. Yıldırım savaşı (Blitzkrieg) taktikleri ile Mihver Devletleri ittifakı ile birlikte Avrupa ve Asya'nın büyük bölümünü istila etti. ABD'nin II. Dünya Savaşı'na Müttefiklerin tarafında katılıması ve Kızıl Ordu'nun sistematik ilerlemesi ile Alman ordusu gerilemeye başladı. Sovyet güçlerinin 23 Nisan 1945'te Berlin'e girmesi ile III. Reich'in yıkılacağı kesinleşmişti. İstila edilen Berlin'de; Hitler, eşi Eva Hitler (Eva Braun) ile yeraltı sığınağında (Führerbunker) 30 Nisan 1945 günü intihar etti. 7 Mayıs 1945'te Alfred Jodl'ın imzaladığı teslim belgesiyle Nazi Almanyası tamamen yok oldu. Nazi'lerin ırkçılığı sonucu 11 ile 14 milyon arasında insan öldürüldü. Bunların arasında Museviler de vardı, ve Holokost olarak tanındı. Bugün neler oldu: * 1919 - Paris Barış Konferansı'nda itilaf devletleri, Osmanlı İmparatorluğu'nun parçalanmasını kararlaştırdılar. * 1923 - Yunanistan ile Ahali Mübadelesi Antlaşması yapıldı. Aralık 1923'te başlayıp 1927 yılına kadar süren uygulamayla 400 bin Türk ve 1 milyonu aşkın Rum yer değiştirdi. * 1948 - Hindistan lideri Mahatma Gandhi Yeni Delhi'de öldürüldü. * 1967 - İlk resmi tv yayını Ankara'da yapıldı. * 1972 - İngiliz askerleri, Kuzey İrlanda'da gösteri yapanların üzerine ateş açarak 14 insan hakları savunucusunun ölümüne neden oldu. Bugün İngiltere tarihine "kanlı pazar" olarak geçti. * 1985 - Ege denizinde düzenlenen "Deniz Kurdu-85" tatbikatı sırasında bir tank çıkarma gemisi fırtına yüzünden battı: 39 denizci öldü. * 1997 - Sincan'ın RP'li Belediye Başkanı Bekir Yıldız, Kudüs'ü anma toplantısı düzenledi. Gecede intifada hareketini canlandıran bir oyun sergilendi ve gösterinin yapıldığı çadırda, Hizbullah ve Hamas örgütlerinin liderlerinin posterleri asıldı. * 2000 - Kenya havayollarına ait bir yolcu uçağı Fildişi Sahili açıklarında okyanusa düştü: 169 kişi öldü. * 2003 - Belçika'da aynı cinsiyetteki çiftlerin evliliği yasallaştı. Tarihte bugün doğanlar: * 1882 - Franklin D. Roosevelt, Amerika Birleşik Devletleri'nin 32. başkanı * 1927 - Olof Palme, İsveç başbakanı * 1937 - Boris Spassky, Rus satranç oyuncusu * 1974 - Christian Bale, Galli sinema oyuncu * 1987 - Arda Turan, Türk futbolcu Tarihte bugün ölenler: * 1948 - Mahatma Gandhi, Politikacı * 1991 - John Bardeen, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi (d. 1908) |
Cevap : Önemli Günler...
Türk pop müziği sanatçısı Barış Manço, 31 Ocak 1999'da kalp krizi sonucu vefat etti. * 1865 - ABD Temsilciler Meclisi, köleliği yasaklayan yasayı onayladı. * 1915 - I. Dünya Savaşı: Almanya Ruslara karşı zehirli gaz kullandı. * 1928 - Türk Eğitim Derneği (TED) Ankara'da kuruldu. * 1946 - SSCB'den esinlenen yeni Yugoslavya anayasasına göre ülke altı cumhuriyetten oluşuyor: Bosna-Hersek, Hırvatistan, Makedonya, Karadağ, Sırbistan ve Slovenya. * 1950 - Amerika Birleşik Devletleri başkanı Harry S. Truman hidrojen bombası geliştirme programı yürüttüklerini açıkladı. * 1985 - Başbakan Turgut Özal, Gökova'da termik santral kurulacağını açıkladı. * 1990 - Moskova'da ilk McDonald's açıldı. * 1996 - Patlayıcı yüklü bir kamyon Kolombo'da (Sri Lanka) merkez bankasının kapılarına çarparak infilak etti: en az 86 kişi öldü, bin 400 kişi yaralandı. * 2005 - Afganistan'daki Türk birlikleri, Kabil'deki uluslararası havaalanının sorumluluğunu üstlendi. Bugün kimler doğdu * 1797 - Avusturyalı besteci Franz Schubert (ö. 1828) * 1881 - Rus balerin Anna Pavlovna Pavlova (ö. 1931) * 1923 - ABDli romancı Norman Mailer * 1927 - Olof Palme, İsveçli siyasetçi ve devlet adamı (ö. 1986) * 1961 - Besteci - Yorumcu Fatih Kısaparmak * 1987 - Milli takım ve galatasaraylı futbolcu Arda Turan Bugün kimler öldü * 1914 - Edebiyatçı Recaizade Ekrem * 1974 - Samuel Goldwyn, ABD'li film yapımcısı * 1990 - Prof.Dr. Muammer Aksoy * 1999 - Türk pop müziği sanatçısı Barış Manço * 2000 - Tiyatro ve sinema sanatçısı İsmail Hakkı Şen |
Cevap : Önemli Günler...
1 ŞUBAT
Amerikan İç Savaşı sırasında 1861 yılında Teksas, ABD'den ayrıldığını açıkladı.
Teksas'a ilk defa 1528'de İspanyol gemici Cabeza Da Vaca ile gelenler ayak bastı. O günden sonra sırasıyla Fransa, İspanya, Meksika'nın eline geçti. 1836'da bağımsız bir cumhuriyet oldu. 1845'te Amerika Birleşik Devletleri'ne katıldı. Teksas iç savaş sırasında 1861 yılında ABD'den ayrıldı. O sıralarda Texas'ta birkaç küçük şehir ve hayvan beslenen büyük çiftliklerden başka bir şey yoktu. Gerek hayvancılık, gerek tarım, gerekse petrol'ün bulunması 20'nci yüzyıl içinde Teksas'ın gelişmesinde en önemli etkenlerdi. Texas eyaletinin diğer eyaletlere nazaran ayrıcalıklı olduğu söylenebilir. Halk oylaması sonucu gerekli çoğunluğa ulaştığı takdirde Amerika Birleşik Devletleri'nden ayrılma hakkı vardır. * 1793 - Fransa, İngiltere ve Hollanda'ya savaş ilan etti. * 1915 - 20th Century Fox film şirketi kuruldu. * 1918 - Rusya Gregoryen takvimi'ne geçti. * 1923 - Almanya'da enflasyon artıyor; 1 sterlin 220 bin mark değerine ulaştı. * 1924 - İngiltere, SSCB'yi resmen tanıdı. * 1935 - Ayasofya, müze olarak halkın ziyaretine açıldı. * 1979 - Milliyet Gazetesi genel yayın yönetmeni Abdi İpekçi, suikast sonucu öldürüldü. * 1990 - Yugoslav ordusu Kosova'ya girdi. * 2003 - Columbia Uzay Mekiği, dünyaya dönüşü sırasında, Teksas üzerinde parçalandı: mekikteki yedi astronot öldü. Bugün doğanlar * 1552 - Edward Coke, İngiliz sömürge girişimcisi * 1894 - John Ford, Amerikalı yönetmen ve yapımcı * 1901 - Clark Gable, ABD'li sinema oyuncusu * 1931 - Boris Yeltsin, Rus devlet adamı * 1980 - Kenan Hasagić, Boşnak futbolcu Bugün ölenler * 1851 - Mary Shelley, İngiliz yazar * 1979 - Abdi İpekçi, Gazeteci * 1979 - Niyazi Akıncıoğlu, Şair * 1999 - Barış Manço, Anadolu Rock müziği yorumcusu |
Cevap : Önemli Günler...
2 ŞUBAT
Shakira Isabel Mebarak Ripoll, 2 Şubat 1977'de Kolombiya'da doğdu. Kısaca Shakira ismini kullanan Lübnan asıllı Kolombiya'lı şarkıcı, 90'ların sonuna doğru patlama yapan Latin pop müzik furyasındaki en önemli isimdir. Özellikle yarı Arap yarı Latin figürü danslarıyla insanların beğenisini toplamıştır. Aynı zamanda beste de yapan sanatçı 5 kez Grammy ödülü almıştır. Shakira aynı zamanda Kolombiya'da faaliyet gösteren Pies Descalzos adlı bir sivil toplum örgütünün kurucusu ve onursal başkanıdır. Ayrıca hala üniversitede okumaktadır. Çünkü öğrenmeye çok meraklıdır. Shakira insanlara Kolombiya gibi az gelişmiş bir ülkeden bile bu kadar başarılı bir insanın çıkabileceğini kanıtlamıştır. 6 yaşında ilk bestesini yapmıştır ayrıca 140 lık IQ'su ile ne bir sanatçıda zekanın olması gerektiğini bize fazlasıyla göstermiştir. Danslarını büyükannesinden öğrenmiştir. Ayrıca Shakira, içki ve kahve içmiyor, 3 kız 4 erkek kardeşi var, çikolataya bayılıyor, Portekizce, İtalyanca, İspanyolca, İngilizce ve Arapça dillerini çok iyi biliyor. Başka neler oldu: * 1878 - Yunanistan Türkiye'ye savaş açtı. * 1914 - İstanbul'da Elektrikli Tramvay İşletmesi açıldı. * 1918 - ABD, I. Dünya Savaşı'na girdi. * 1933 - Adolf Hitler, Almanya parlamentosunu feshetti. * 1935 - Kız Teknik Öğretmen Okulu kuruldu. * 1956 - Türk Eczacılar Birliği kuruldu. * 1981 - Milli Güvenlik Konseyi, eski Sosyal Güvenlik bakanlarından Hilmi İşgüzar'ı, hakkındaki iddiaların incelenmesi için Yüce Divan'a sevk etmeyi kararlaştırdı. * 1997 - Ankara Sincan'da Refah Partili belediyenin düzenlediği Kudüs Gecesi tepkiye yol açtı. Türkiye, Sincan'daki konuşması nedeniyle İran'ın Ankara Büyükelçisi Muhammed Rıza Bagheri'yi resmen protesto etti. * 2004 - Konya'nın Selçuklu ilçesinde 11 katlı Zümrüt Apartmanı yapım hatası nedeniyle çöktü: 92 kişi öldü. Doğumlar * 1522 - Lodovico Ferrari, İtalyan matematikçi (ö. 1565) * 1802 - Jean Baptiste Boussingault, Fransız kimyacı (ö. 1887) * 1945 - Kerem Yılmazer, Türk tiyatrocu (ö. 2003) * 1977 - Shakira, Kolombiya'lı şarkıcı * 1981 - Emre Aydın, rock sanatçısı Ölümler * 1250 - XI. Eric, İsveç kralı (d. 1216) * 1907 - Dmitri Mendeleev, Rus kimyacı (d. 1834) * 1981 - Ayşe Saffet Alpar, Türkiye'nin ilk kadın rektörü Prof.Dr. * 1996 - Gene Kelly, ABD'li aktör (d. 1912) * 2004 - Süha Arın, Belgesel sinemacı |
Cevap : Önemli Günler...
Menemen Olayı hükümlülerinden 27 kişi, 3 Şubat 1931'de idam edildi. Kubilay Olayı ya da Menemen Olayı, 23 Aralık 1930 günü gerçekleşen, Cumhuriyet tarihinin ikinci önemli irtica hadisesidir. İzmir'in Menemen ilçesinde, askerliğini yedek subay olarak yapmakta olan öğretmen Mustafa Fehmi Kubilay'ın ve yardımına koşan bekçiler Hasan ve Şevki'nin şeriat isteyen bir grup tarafından öldürülmesiyle başlayan, ardından kurulan Divanı Harp'te olayın failleri olarak yargılanan sanıklara çeşitli cezalar verilmesiyle sonuçlanmış bir olaylar zinciridir. Siyasi bağlamda Kubilay Olayı, 1930'da Ali Fethi Okyar tarafından Atatürk'ün tavsiyesiyle kurulmuş olan ve 17 Kasım 1930'da kendi kendini fesheden, Türkiye Cumhuriyeti'nin ikinci ana muhalefet partisi Serbest Fırka'nın 99 günlük varlığı ile bir arada değerlendirilmektedir. Mustafa Fehmi Kubilay 1930 yılında Menemen'de yedek subay sıfatıyla askerlik görevini yapmaktaydı. 23 Aralık 1930 sabahı Menemen'de cereyan eden hadiseler genel anlatıma göre şu seyri izlemiştir: Sabahın erken saatlerinde, çember sakallı, başlarında sarık, sırtlarında cüppe, Manisa'dan o gün gelmiş dördü silahlı altı meczup, belediye meydanında tekbir getirerek gezinmeye başladı. Olayın, zamanın Nakşibendi tarikatının lideri Şeyh Esat ve yandaşları tarafından planlandığı ve Menemende uygulamaya konulduğu iddia edilmiştir. Ancak Şeyh Esad'ın Nakşibendilikle alakası bulunmadığı yönünde görüşler de vardır. Şeyh Esat’ın Manisa’da Nakşibendi tarikatını yaymakla görevlendirdiği Laz İbrahim’in yönlendirdiği Manisa tarafından gelen, dördünün adı Mehmet ikisinin de Hasan olanlar; 23 Aralık 1930 da sabah namazından sonra camiden aldıkları Yeşil Sancağı yola dikerek silah zoruyla etraflarına adam toplamaya çalışırlar. Katılmak istemeyenlere 70 bin kişilik bir Halife Ordusunun beklediğini ve onların öncü olduklarını belidirler. İstedikleri şeriattır. Karşı çıktıkları Cumhuriyettir, Atatürk ilke ve Devrimleridir. Böylece tekbir getirerek sancağın etrafında dönmeye başlarlar. “Şapka giyen kafirdir, din elden gidiyor, saltanatı geri getireceğiz” diyerek bir isyan hareketi başlatmak isterler. Menemen’de yedek subay öğretmen olarak görev yapmakta olan Kubilay bu hareketi bastırmak için bir manga askerle olay yerine gelir. Askerlerin yanından ayrılarak tek başına onların arasına girip teslim olmalarını ister. Onlardan biri ateş ederek Kubilay’ı yaralar. Karşıdan bunu gören askerler ateş açarlar. Fakat tüfeklerinde öldürücü etkisi olmayan manevra fişekleri vardır. Bu yüzden onlara tesir etmez. Böylece: "bize kurşun işlemiyor” diyerek halkı kandırmaya çalışırlar. Elebaşı, Giritli Derviş Mehmet, yanında da Şamdan Mehmet, Sütçü Mehmet Emin, Nalıncı Hasan, Küçük Hasan vardı. Derviş Mehmet camide namaz kılanlara kendini "Mehdi" olarak tanıttı ve dini korumaya geldiklerini söyledi. Arkalarında 70 bin kişilik Halife ordusu olduğunu, öğle saatlerine kadar şeriat bayrağı altında toplanmayanların kılıçtan geçirileceğini söyledi. Camideki yeşil bayrağı alıp uzun bir sopaya taktılar ve Menemen şehir meydanında kazdıkları bir çukura diktiler. Bayrağın çevresinde dönmeye, tekbir getirmeye, zikretmeye ve "Şapka giyen kafirdir! Yakında yine şeriata dönülecektir." diye bağırmaya başladılar. Bayrağın altından ahaliden bazı kişileri (bir fabrikada çalışan Hayimoğlu Jozef de dahil) geçirdiler. Kasabaya halife ordusunun geleceği iddiası saf insanları korkuttu. Olayların ilçedeki askeri birlikte duyulmasıyla, bir bilgiye göre; alay komutanı, yedeksubay Kubilay'ı bir manga askerle birlikte olay yerine gönderdi. Askeri birlik olay yerine ulaştığında Asteğmen Kubilay ve askerlerin silahlarında mermi bulunmamaktaydı süngü takmışlardı. Kubilay, askerlerini meydan girişinde bırakarak, göstericilerden teslim olmalarını istedi. O anda gruptan açılan ateş sonucu yere düştü. Görgü tanıklarının genellikle doğruladıkları üzere, Kubilay yaralı halde cami avlusuna sığındıysa da, Derviş Mehmet ve arkadaşları peşisıra geldiler. Derviş Mehmet, çantasını açıp testere ağızlı bağ bıçağını çıkardı ve yaralı Asteğmen Kubilay'ın başını kesti. Kesik başı yeşil bayrağın sopasına dikmeye çalıştılar ancak başaramadılar. Birisi ip getirdi ve Kubilay'ın başı yeşil bayrağın dikili olduğu sopaya iple bağlandı. Olay yerine yetişen Bekçi Hasan ateş edip gruptan birini yaraladı. Ancak açılan ateş sonucu o da öldü. Arkadaşının yardımına koşan Bekçi Şevki de açılan ateş sonucu öldü. Bu aşamada askeri birlik yetişir. Komutan "Teslim olun!" diye bağırır. Ancak olay çatışmaya dönüşür ve askeri birlik ateş eder. Göstericilerden Derviş Mehmet de dahil bazıları yere serilirken, bazıları kaçar. Daha sonra hepsi birden yakalanır. Ama biri hariç... Kubilay Olayı, genç Türkiye Cumhuriyeti'nin 1925'deki Şeyh Said İsyanından sonra tanık olduğu ikinci önemli irtica olayıdır. Devlet sert tepki gösterdi. 27 Aralık 1930 günü Dolmabahçe Sarayı’nda Mustafa Kemal Paşa’nın başkanlığında bu konuda bir toplantı yapıldı. Kaynakların ifadesine göre, Atatürk, Kubilay Olayına çok kızmıştı. Daha birkaç yıl önce Yunan İşgalinin acısını tatmış bir muhitte bu olayın meydana gelmesi üzerine, bazı kaynaklara göre, ilçenin haritadan silinmesini emretti. Ertesi gün de, "Böyle emirler verirsem, uygulamayın, sonra bir daha sorun" dedi. 28 Aralık 1930'da orduya gönderdiği başsağlığı telgrafında, "Mürtecilerin gösterdiği vahşet karşısında Menemen’deki ahaliden bazılarının alkışla tasvipkar bulunmalarının bütün cumhuriyetçi ve vatanperverler için utanılacak bir hadise" olduğunu belirtti. 31 Aralık 1930 günü Menemen ilçesi ile Manisa ve Balıkesir’in merkez ilçelerinde 1 Ocak 1931’den itibaren 1 ay süre ile Fahrettin Altay komutasında sıkıyönetim ilan edilmiş ve 1. Kolordu Komutan Vekili General Mustafa Muğlalı başkanlığında bir Divanı Harp kurulmuştur. 7 Ocak 1931'de bu kez İzmir'de yine Mustafa Kemal Paşa başkanlığında ikinci bir toplantı yapıldı. Olaya doğrudan veya dolaylı katılan 105 sanık (anayasayı cebren tağyir, eyleme iştirak, azmettirme veya Mehdi Mehmedin Mehdiliği için harekete geçtiğini bildikleri halde zamanında Hükümete haber vermedikleri ve tekkelerin seddinden sonra ayini tarikat icra ettikleri suçlamalarıyla) 15 Ocak 1931'den itibaren Divanı Harp’te yargılanmaya başlandı, General Mustafa Muğlalı başkanlığında kurulan Divan Harp Mahkemesinde 24 Ocak 1931 günü iddianame okundu ve 29 Ocak 1931 günü mahkeme 36 (ölmüş olan bir sanık ile 37) kişinin idama mahkum edilmesine, 40 kişinin sorumsuzluğu nedeniyle salıverilmesine, 27 sanığın beraatine, 41 kişiye çeşitli hapis cezaları verilmesine hükmetti ve karar Meclis’in onayına sunuldu. İdam hükümlülerinin 6'sının yaşı küçük olduğundan, onların ölüm cezaları ağır hapse çevrildi. TBMM Adalet Divanı ayrıca iki idamlığın cezasını 2 yıl hapse çevirdi. Kalan 28 sanık, 3 Şubat 1931 gecesi Menemen'de idam edildi. Bazıları Kubilay'ın başının kesildiği yerde asıldı. Mahkumlardan biri idam sehpasının önünden kaçtı. İki hafta sonra yakalandı ve ertesi gün idam edildi. Olayın hemen ardından Menemen'de devrim şehidi iki bekçi ve Kubilay adına anıt dikildi. Anıtın üzerinde şöyle yazar: '"İnandılar, dövüştüler, öldüler. Bıraktıkları emanetin bekçisiyiz."' Sıkıyönetim, 28 Şubat 1931’de Manisa ve Balıkesir’den, 8 Mart 1931'de de Menemen’den kaldırıldı. Başka neler oldu * 1451 - Osmanlı padişahı II. Mehmet (Fatih Sultan Mehmet) tahta geçti. * 1783 - Amerikan İç Savaşı: İspanya ABD'yi resmen tanıdı. * 1815 - İlk peynir fabrikası İsviçre'de kuruldu. * 1917 - I. Dünya Savaşı: ABD, Almanya ile diplomatik ilişkilerini kesti. * 1928 - Hutbe, İstanbul'da Türkçe okunmaya başlandı. * 1933 - Ankara-İstanbul arasında ilk deneme uçuşu yapıldı. * 1934 - Atina'da, Türkiye, Romanya, Yunanistan ve Yugoslavya arasında "Balkan Paktı" imzalandı. * 1984 - Sağlık Bakanlığına bağlı tüm hastane ve doğumevlerinde kürtaja izin verildi. * 2002 - Afyon'da merkez üssü Sultandağı olan 6 büyüklüğündeki depremde 43 kişi öldü, 318 kişi yaralandı. Bugün doğanlar * 1809 - Felix Mendelssohn Bartholdy, Alman besteci (ö. 1847) * 1821 - Elizabeth Blackwell, ABD'li tıpçı (ö. 1910) * 1909 - Simone Weil, Fransız yazar, filozof (ö. 1943) * 1944 - Fethi Heper, Türk futbolcu * 1947 - Teoman Duralı, Türk felsefeci Bugün ölenler * 1451 - II. Murat, Osmanlı padişahı (d. 1404) * 1468 - Johannes Gutenberg, Alman yayımcı (d. 1398) * 1924 - Woodrow Wilson, ABD'nin 28. başkanı (d. 1856) * 1961 - Sadettin Kaynak, Türk besteci (d. 1895) * 1997 - Bohumil Hrabal (d. 28 Mart 1914) |
Cevap : Önemli Günler...
Hugo Chávez Frías, 4 Şubat 1999'da Venezuela devlet başkanı seçildi. Chavez, 1992 yılında yarbay iken yolsuzlukları ayyuka çıkmış bulunan devlet başkanı Carlos Andrés Pérez'e karşı darbe girişiminde bulunmuş fakat başarılı olamadı. 1994 yılında affedilmiş, 1998 yılındaki seçimlerde %56 oy oranıyla devlet başkanlığına ilk kez seçilmiştir. 1998'de seçilen Chávez, yönetimde kalıp kalmaması için 16 Ağustos 2004'de yapılan halk oylamasında, oyların yüzde 94'ünü alarak seçimi kazanmıştır. Uygulamaya koyduğu radikal siyasal dönüşümleriyle neo-liberalizme karşı somut bir alternatif oluşturan Chávez, altı yıllık iktidarında girdiği her seçimde oylarını sürekli arttırmaktadır. Ülkesinin başındaki yoksulluk, açlık, cehalet, barınma, çalışma ve kadın hakları gibi sorunların çözümünün kapitalist sistem içinde kalınarak sağlanamayacağını iddia etmekte ve devrimden söz etmektedir. Venezüella'da çok daha adil, barışçı, eşit ve özgür bir dünyanın ancak sosyalizme açılarak gerçekleştirilebileceği görüşünü savunmaktadır. Washington yönetiminin düşman olarak gördüğü Küba, Kuzey Kore, İran, Belarus, Suriye gibi ülkelerle sıkı bağlar kurmuş ve ABD karşıtlığını her fırsatta dile getirmiştir. Muhalif darbeyle baştan indirilmiş ancak 2 gün (48 saat içinde) sonra ordunun desteğiyle tekrar iktidara gelmeyi başarmıştır. Dünyanın beşinci petrol üreticisi Venezuela, 1,5 milyon varili ABD'ye olmak üzere günde yaklaşık 3,2 milyon varil petrol ihraç ediyor. Kuzey Kore, İran, Küba, Belarus vs ülkelerle iyi ilişkiler içindedir. Amerikan başkanı Bush'a eşek demişliği vardır: “Bay Bush siz bir eşeksiniz, bir de kötü İngilizcemle söyleyeyim. Mr. Bush, you are a donkey!” Chavez Amerikan aleyhtarlığını 2006 yılının Ağustos ayında yaptığı İran gezisi ile göstermiştir. Son olarak da BM konuşmasında "Şeytan dün buradaydı" sözleri ile Bush'u bir şeytan olarak tanımlamış ve dünya çapında büyük ilgi toplayan bir konuşmaya imza atmıştır. 4 Aralık 2006 tarihinde Venezuela'da yapılan devlet başkanlığı seçimini kazanarak 2012'ye kadar devlet başkanı olmaya hak kazanmıştır. Başka neler oldu: * 211 - Roma İmparatoru Septimius Severus öldü. İmparatorluk, kavgacı ve huysuzlukları ile bilinen iki oğluna kaldı: Caracalla ve Publius Septimius Geta. * 1783 - Amerikan İç Savaşı: İngiltere ABD ile olan düşmanlığına son verdiğini resmen ilan etti. * 1789 - George Washington, ABD'nin ilk başkanı seçildi. * 1794 - Fransa tüm sömürgelerinde köleliği yasakladı. * 1923 - Lozan Konferansı, batılı başdelegelerin uzlaşmaz tutumları nedeniyle kesildi. * 1969 - Yaser Arafat, Filistin Kurtuluş Örgütü'nün liderliğine getirildi. * 1976 - Guatemala ve Honduras'daki 7,5 şidettindeki depremde 22.778 kişi öldü. * 1997 - Sincan Belediyesi'nin 2 Şubat'ta düzenlediği "Kudüs Gecesi"nin ardından, 15 tank ve 20 askeri zırhlı personel taşıyıcısı, Sincan'dan geçerek Yenikent'teki tatbikat alanına gitti. * 1998 - Afganistan'da 6,1 şiddetinde deprem: 5.000 den fazla kişi öldü. Tarihte bugün doğanlar * 1677 - Johann Ludwig Bach, Alman besteci (ö. 1731) * 1875 - Ludwig Prandtl, Alman fizikçi (ö. 1953) * 1948 - Alice Cooper, ABD'li müzisyen Tarihte bugün ölenler * 1694 - Nataliya Kyrillovna Naryshkina, Rus çariçesi (d. 1651) * 1987 - Liberace, ABD'li müzisyen (d. 1919) * 2001 - Mahmud Esad Coşan, Türk yazar (d. 1938) * 2001 - Iannis Xenakis, Yunanlı besteci (d. 1922) * 2006 - Oktay Sözbir, Türk tiyatro sanatçısı (d. 1943) |
Cevap : Önemli Günler...
5 ŞUBAT
Belçika kralı II. Léopold, 5 Şubat 1885'te Kongo'yu kendi kişisel mülkiyeti ilan etti. Tam adı Louis Philippe Marie Victor olan II.Leopold, 1865-1909 arasında hükümdarlık yapan Belçika'nın ikinci kralıdır. 1884'ten 1908'e kadar Kongo İmparatoru ve Brabant Dükü olarak da anıldı. Tahta babası I. Léopold'ün ölümünden sonra geçti. Oğlu tahta oturmadı, yerine yeğeni I. Albert kral oldu. II. Léopold, özellikle Kongolulara yaptığı insanlık dışı eziyetler ve soykırımla hatırlanır. İktidarı döneminde Belçika, dev bir Afrika ülkesi olan Kongo'yu sömürgeleştirdi ve tüm kaynaklarını kullandı. Kongo'dan gelen paralarla Brüksel'de anıtsal binalar yapıldı, Belçika zenginleşti. Kongolular o dönemde çok talep gören kauçuk bitkisini ekmeye zorlandılar. Bu süreçte Kongo halkı fakirleşti, ezildi ve yığın halinde katledildi. II. Léopold, Avrupa'nın en çok gezen hükümdarlarından biriydi. 1860'da Osmanlı İmparatorluğu'nun başkenti İstanbul'a da geldi. II. Léopold'e göre Belçika da diğer Avrupa ülkeleri gibi sömürgeler elde etmeliydi. 1860'da bir konuşmada şöyle dedi: "Topraklarımızı genişletmenin vaktinin geldiğine inanıyorum. Kalan birkaç güzel pozisyonun bizimkinden daha girişken milletler tarafından kapılması tehlikesi karşısında hiç vakit kaybetmememiz gerekiyor." 1861'de Belçikalılara şu tavsiyelerde bulundu: "Komşularınızı taklit edin; fırsat çıktığı anda denizlerin ötesine yayılın. Orada ürünleriniz için kıymetli pazarlar, ticaretiniz için gıda ve büyük Avrupa ailesi içinde daha iyi bir konum bulacaksınız." 1865'te vefat eden babasının yerine taç giydi. Anayasaya bağlı bir hükümdar olarak hükümet siyasetini belirleme yetkisi olmamasına karşın "daha büyük, daha güçlü ve daha güzel bir Belçika istediğini" söylüyordu. Bu amaçla meclisi harekete geçiremeyince bizzat kendisi Kongo'nun sömürgeleştirilmesi çalışmalarını başlattı. 1876'da Brüksel'de uluslararası bir jeofizik konferansı topladı. Bu konferansta, "Kongo yöresi halkına medeniyet götürmek, bilimsel araştırma ve ticaret yapmak, Arap köle tüccarlarına karşı savaşmak için" uluslararası bir komite kurulmasını savundu. Konferanstaki konuşmasında öne sürdüğü fikirlerden biri şuydu: "Dünyanın henüz nüfuz edilemeyen tek yöresini medeniyete kavuşturmak, oradaki halkların üstünde asılı duran karanlığı delmek, kanımca içinde bulunduğumuz bu ilerleme çağına yaraşır bir haçlı seferidir." Bu çabaların sonucu olarak Uluslararası Afrika Derneği kuruldu ve II. Léopold derneğin başına geçti. 1878'de Henry Morton Stanley'e Kongo havzasını keşfetme görevi verdi. Stanley'in gizli görevi ise, Kongo nehrinin güney yakasında Belçika egemenliği kurmak ve yöredeki kauçuk ve fildişi ticaretini ele geçirmekti. II. Léopold, bunu, eğer Stanley'e doğrudan görev verseydi, İngilizlerin buna engel olacağından emin olduğunu söyleyerek açıklamıştır. Stanley'e verdiği özel talimatlar şöyledir: "[...] alabildiğin kadar toprak al ve egemenliğimiz altında topla [...] en kısa sürede, tek bir dakika kaybetmeden, Kongo ağzından Stanley Çağlayanlarına kadar tüm kabileleri ele geçir." "Bu mümkün olduğu kadar büyük bir devlet yaratma ve yönetme projesi. Bu projede zencilere en ufak bir siyasi söz hakkı vermeyeceğimiz açıkça anlaşılmalı. Aksi çok saçma olurdu." Bunu takip eden yıllarda, 1884'e kadar, Stanley Kongo'da büyük miktarda fildişi ele geçirir, Léopoldville dahil koloniler kurar, bir demiryolu hattı inşa ettirir, zenci kabile liderlerini kandırarak veya zorlayarak egemenliği devretmelerini sağlar. Léopold, kabile liderleriyle yapılan anlaşmaların kısa ve basit olmasını, "birkaç maddeyle her şeyi kendilerine bırakmasını" istemiştir. 1885'te toplanan Berlin Konferansı'nda Kongo'nun II. Léopold'ün egemenliğinde bir devlet olduğu diğer Avrupa ülkelerince tanınır. Bu olayı takip eden 23 yıl boyunca Kongo acımasızca sömürülecektir. Ostend, Belçika'daki bir diğer heykel. II. Léopold, Kongolu yerlilerden Halk Ordusu (la Force Publique) adında bir ordu oluşturur ve bunu yine Kongolulara karşı kullanır. Kongoluların ve Arap tüccarların direnişi acımasızca bastırılır. Köle ticareti ülkenin batı kesimlerinde yasaklanmasına karşın doğu kesimlerinde hoş görülmeye devam eder. Ülkenin altyapısı zorla çalıştırılan yerlilere kurdurulur. Vergi gelirlerinin çok azı ülke için harcanır, çoğu Belçika'ya transfer edilir. Kongo bütçesine ayrılan verginin hemen hemen yarısı Halk Ordusu için ayrılır. 19.yy sonu ve 20. yy başlarında Kongo'da direniş hareketleri kuvvetlenir, isyanları bastırmak için gittikçe daha çok bütçe ayırmak gerekir. Halk Ordusu askerlerinin attıkları mermilerin boşa gitmediğini ispatlamaları için kurbanlarının ellerini kesip getirmesi istenir. Askerler, başarı oranlarını yüksek göstermek için yaşayan kişilerin de ellerini keserler. Kongo'daki insanlık dışı uygulamalar, dışarı sızmaya ve duyulmaya başlar. Bunda Joseph Conrad, Arthur Conan Doyle ve Mark Twain gibi yazarların konuya dikkat çekmesi de rol oynar. II. Léopold'ün basın kampanyaları ve rüşvetle gazetecileri kontrol etme çabaları yetersiz kalır. 1905'te Belçika Parlamentosu, Kongo'daki insan hakları ihlalleri hakkında soruşturma başlatır. Soruşturma sonucu suçlanan Léopold'ün Kongo'daki genel sekreteri boğazını keserek intihar eder. Bu arada, Kongo'daki rejimin sona ermekte olduğunu gören Léopold, bu son yıllarda ülkeyi sömürmek için elinden geleni yapmaktadır. Nihayet 1908'de Belçika Parlamentosu, II. Léopold'ün Kongo üzerindeki yetkilerini kaldırır ve ülkenin yönetimini kendine bağlar. II. Léopold'e Kongo için yaptığı "büyük fedakarlıklar" nedeniyle yüklü bir maaş bağlanır. II. Léopold'ün hükümranlığı döneminde, Kongo nüfusu tahminen 20-30 milyondan dokuz milyonun altına düştü. Bu suçlar, Belçika'daki diğer siyasetçiler tarafından da desteklendi. Örneğin, yönetimin II. Léopold'den alınmasından bir yıl sonra Kongo'yu ziyaret eden Sömürge Bakanı, ülkede insan haklarının ihlâl edilmediğini söyledi. Belçika Parlamentosu, insan hakları ihlâllerinden ötürü kimseyi kovuşturmadı. Başka neler oldu: * 1877 - Mithat Paşa, sadrazamlıktan azledildi. Daha sonra Arabistan' da Taif zindanında boğduruldu. * 1924 - Greenwich gözlemevi saatbaşı sinyallerini yayınlamaya başladı. * 1932 - İlk Türkçe hutbe Süleymaniye Camii'nde okundu. * 1937 - Anayasa'nın 2. Maddesi'nde yapılan değişiklikle, 6 ilke Anayasa metnine girdi: Türkiye Devleti Cumhuriyetçi, Milliyetçi, Halkçı, Devletçi, Laik ve İnkılapçıdır. Resmi Dili Türkçe'dir. Makam Ankara şehridir. * 1956 - Meriç ve Tunca nehirleri dondu; Yeşilköy ve Mecidiyeköy'e kurtlar indi ve İstanbul halkı ekmeksiz kaldı. * 1958 - ABD hava kuvvetleri, Georgia eyaleti sahili açıklarında bir hidrojen bombası kaybetti. Bomba bulunamadı. * 1976 - Amerikan uçak firması Lockheed, Türkiye'de rüşvet verdiklerini açıkladı. * 1993 - ANAP İstanbul milletvekili Adnan Kahveci, eşi ve kızı, Bolu-Gerede yakınlarında geçirdikleri trafik kazasında öldüler; Kahveci'nin oğlu, kazadan yaralı kurtuldu. * 1994 - Saraybosna pazar yerinde havan mermisi patladı; 68 kişi öldü, 200 kişi yaralandı. Tarihte bugün doğanlar * 1852 - Abdülhak Hamit Tarhan, Türk şair ve oyun yazarı. (ö. 1937) * 1965 - George Hagi, Romen teknik direktör ve eski futbolcu * 1966 - Soner Arıca, şarkıcı * 1974 - Deniz Yılmaz, Kurban'ın solisti * 1981 - Nora Zehetner, ABD'li oyuncu Tarihte bugün ölenler * 1960 - Selahattin Pınar, besteci (d. 1902) * 1967 - Violeta Parra, Şili'li folk müziği sanatçısı (d. 1917) * 1993 - Adnan Kahveci, siyasetçi (d. 1949) * 2006 - Cemal Kutay, tarihçi ve yazar (d. 1909) |
Cevap : Önemli Günler...
6 ŞUBAT
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'na Laiklik ilkesi 6 Şubat 1928'de kondu. Laik harfi Yunanca laos ismi ve laikos sıfatından gelir, Latincesi laicus’tur. Laos: halk, kalabalık, kitle demektir ve zıddı kleros’tur. Laikos: halka ait, ruhban olmayan demektir. Laicus: dinsel olmayan, demektir ve Osmanlıcada bu terim ladini ile karşılanmış fakat bu tutmamış, Fransızca laik kelimesi Türkçeye girmiştir. Laos/kleros karşıtlığı MÖ 3. yüzyılda, şeriat yönetimlerindeki iki sınıfı belirtmek üzere kullanılmıştır. Hıristiyanlığın ilk yüzyılından itibaren kilise adamlarına klerikoi (Latince clerici), bunların dışında kalanlara laikoi (Latince laici) denilmiştir. Bu adlandırma, ruhani ve cismani bir ikiliğe de işaret eder. Yeniçağda laik terimi, felsefi ve hukuki, siyasal bir anlamla genişleyerek devlet ve din ilişkilerine ait bir tarzı ifade etmeye başlamıştır. Fransa’da 3. cumhuriyette laicisme kelimesi dile girmiştir. İngilizcede, papazdan başka bütün halka lay, laity denir ve laic, secular kelimeleri de cismaniliği ifade eder. Latince saecularis’ten gelen secular, özellikle İngiliz ve Alman toplumunda kullanılır. Kavramı felsefi açıdan tanımlayanlara göre laiklik “insana, insan aklına, beşerin ebedi tekamülüne iman getirmektir.” Buna göre, laik devletin dine karşı oluşu ile tarafsız olması arasında bir fark görmeyenler, dinle ilgisi olmayan anlamının hepsini dinsizlik olarak tanımlamışlardır. Bazı düşünürler insan eylemlerini dinli, dinsiz, dindışı şeklinde üçe ayırmışlar, buna örnek olarak ibadet etmeyi dinli, dindarları hor görmeyi dinsiz, yürümek konuşmak gibi eylemleri dindışı olarak görmüşlerdir. Siyasi anlamı üzerindeki tartışmalarda ise laiklik, liberalizmin dini kaynağı sayılır ve siyasi kudretin dini kudretten ayrılmasını ifade eder. Teokratik devletten demokrasiye geçerken devlet otoritesiyle din otoritesi sınırlandırılmış, laiklik klasik demokrasinin gerekliliğinin bir icabı olmuştur. Buna göre kavram, çağdaşlaşma ve insan hakları ile yakın bağlantılıdır. Buna mukabil, İsrail gibi bir din devletinde de demokrasi 1948 senesinden beri hiçbir askeri darbe ile kesintiye uğramadan başarıyla uygulanmaktadır. Hukuki tanımlara göreyse en yaygın tanım, devlet ile din işlerinin ayrılmasıdır. Devlet, bir dine inanıp inanmama meselesini özel bir problem sayar, fertlerinin sadece maddi yönüyle ilgilenir, kendisi devlet olarak hiçbir dini taşımaz, hiçbir dini ayine iştirak etmez, fakat fertlerin her türlü dini serbestliklerini kabul eder. Devlet, dini esaslara dayanan kanunlar yapamayacağı gibi, bütün dinlere eşit mesafede durur ve hiçbir şekilde dinlerin ibadet hüküm ve kurallarına müdahale edemez. Bununla birlikte dinlerin amme düzenini bozacak davranışlarını da önlemekle yükümlüdür. Kavramın tarihsel gelişimi Katolik Avrupa ile Anglosakson Avrupa arasında bir nüans yaratmıştır. Katolik ülkeler laik, diğerleri sekülerdir. Laik ülkelerde daha çok din devletin denetimi altındadır; buna mukabil seküler ülkelerde din ile devlet özerk iki alandır. Protestan ve Anglikan ülkelerdeki sekülarizm, günlük hayatı belirleyen dünyevi bir yaşama tarzını ifade eder ve dünyevi işlerde dini dışarda bırakmak anlamını edinir. Bu ülkelerde milli kiliselerin Roma Kilisesinden ayrılmışlığı, Kraldan ayrı özerk kurum oluşu da kavrama etkinlik kazandırmıştır. Bu aynı zamanda uluslaşma ve burjuvazinin ortaya çıkışıyla da ilgilidir. Laikliğin Bizans sezaropapismine ve elitist hakimiyete, sekülarizmin ise Roma paganlığına ve vicdan özgürlüğüne yakın olduğu belirtilmiştir. Devlet ve din arasındaki ilişkilere bir temel sağlayan laiklik, bu ilişkiler açısından üç özellik gösterir: Devlet dine bağlıdır (teokrasi, Tibet); din devlete bağlıdır (imparatorluk, Bizans, Osmanlı, İngiltere, Rusya); ikisi de özerktir (demokrasi, ABD, Avustralya, Belçika). Laik devleti Duguit şöyle tanımlar: “Din konusunda kendisi tarafsız olup, mensupları bir dini taşımakla birlikte kendisi devlet olmakla hiçbir dini özellik göstermeyen ve hiçbir din ayini yapmayan ve kendi namına yaptırmayan devlet.” Bugün bütün dünyada, cismani ve ruhani ayrılık anlamındaki temel ilkeler kabul görmekle birlikte, her devletin toplumuna ve kültürüne has özellikler de kavrama girmiştir. Türkiye’de laik devlet ile Müslüman toplum arasında cumhuriyetin kuruluşundan beri bir gerilim vardır ve devletin özel siyasal bir kavramı olan irtica kavramı, laiklikle birlikte anılır olmuştur. Devlete göre irtica, dinin sahtesi ve taassuptur. İrtica kavramının hukuki mi ideolojik mi olduğu tartışmalıdır. Atatürk’e göre “her faydalı ve yeni şeye karşı çıkmak irticadır”. İrtica, devletin laikleşmesiyle ilgili olarak kanun koyucunun hukuki normlarına aykırı hareketler, devletin dayandığı ana değerlere aykırı görüşleri bu açıdan etiketlemesi şeklinde tanımlanmakla beraber, dini kamuoyundaki dini vecibeleri yerine getirme davranışları ile bu anlayış sıklıkla karıştırılmakta, hatta seçimle işbaşına gelse dahi eğer bu aykırılık görülürse devlet en başta ordu kurumu olmak üzere müdahale edebilmektedir. Burada devlet, demokratik açıdan her türlü düşünceye geçit verse bile, bu düşüncelerin dine dayanıp dayanmadığı noktasında laikliğe aykırı hareketler kapsamında irticayı temel terim olarak benimsemiştir. Felsefi açıdan ise laikliğe karşı taassup (yobazlık) kavramı, bir fikir ve inanç tekelciliğini ifade eder. Taassup bir kimsenin, bir kurumun, bir zümrenin kendi mutlak sandığı dar görüşlü düşünce ve inançlarını başkalarına kabul ettirmek istemesi, hatta zor kullanmasıdır. Başka neler oldu: * 1695 - Padişah II. Ahmet'in ölümü ve II. Mustafa'nın tahta çıkışı. * 1778 - Amerikan Bağımsızlık Savaşları esnasında Fransa, ABD´nin bağımsızlığını tanıdı. * 1788 - Massachusetts, ABD'nin altıncı eyaleti oldu. * 1951 - ABD'nin New Jersey eyaletinde yolcu treni devrildi: 85 kişi öldü, 500 den fazla yaralı var. * 1952 - II. Elizabeth, babası VI. George'un ölümü üzerine İngiltere kraliçesi oldu. * 1958 - Münih havaalanı pistinde uçak kazası; Manchester United takımından 7 futbolcu (kaptan Roger Byrne, Mark Jones, Eddie Colman, Tommy Taylor, Liam Whelan, David Pegg ve Geoff Bent) öldü. * 1974 - Türkiye Yazarlar Sendikası kuruldu. * 2001 - Ariel Sharon İsrail başbakanı oldu. * 2004 - Moskova metrosunda patlama; Çeçen ayrımcı grupların yaptığı tahmin edilen saldırıda 40 kişi öldü, 129 kişi yaralandı. Tarihte bugün doğanlar: * 1748 - Adam Weishaupt, Illuminati'nin kurucusu (ö. 1830) * 1911 - Ronald Wilson Reagan, ABD'nin 40. başkanı (ö. 2004) * 1912 - Eva Braun, (Adolf Hitler'in eşi) (ö. 1945) * 1932 - François Truffaut, Fransız sinema yönetmeni (ö. 1984) * 1945 - Bob Marley, Jamaikalı reggae müzisyeni (ö. 1981) Tarihte bugün ölenler: * 1695 - II. Ahmet, 21. Osmanlı padişahı (d. 1643) * 1918 - Gustav Klimt, Avusturyalı sembolist ressam (d.1862) * 1962 - Władysław Dziewulski, Polonyalı gökbilimci ve matematikçi (d. 1878) * 2002 - Osman Bölükbaşı, Türk siyasetçi (d. 1913) * 2002 - Max Perutz, Avusturyalı-İngiliz moleküler biyolog (d. 1914) |
Cevap : Önemli Günler...
7 ŞUBAT
TBMM'de kabul edilen bir yasa ile 7 Şubat 1973'te "Maraş" iline "kahramanlık" unvanı verildi ve ilin adı "Kahramanmaraş" oldu. Akdeniz ve Doğu Anadolu bölgelerinde yeralan, dondurma, biber ve tarhanasıyla ünlü bir ildir. Kurtuluş Savaşı sırasında Fransız işgalcilere karşı verdiği yerel mücadeleden dolayı TBMM tarafından istiklal madalyası verilen tek ildir. Yine bu kararla Maraş olan eski adı, Kahramanmaraş olarak değiştirilmiştir. Kurtuluş Savaşı`nda kahramanca düşmanlara saldırmış ve onları yenmişlerdir. Atatürk ise bu davranışa karşılık Maraş iline kahraman sıfatını eklemiştir. Halkı direnişe sevk eden olaylar şöyle gelişti: Fransız işgalinin ilk günlerinde Maraş kalesinden Türk bayrağı indirildi. Fakat,halk tekrar astı. Sütçü İmam Olayı: Yolda Müslüman kadınlara taciz eden 3 Ermeni asker civardaki kahvelerden birinin müdahalesiyle karşılaştı. Kahvedekilerden 1 kişi öldürüldü, 1'i de yaralandı. Fakat, Sütçü Ali Hoca (Sütçü İmam) olaylara müdahale ederek saldırganları öldürdü. Direnen Maraş halkı 1920 yılında işgalden kurtuldu. 1921 yılında Ankara Antlaşmasını imzalayan Fransa Antep, Urfa ve Maraş'ı boşalttı. Başka neler oldu: * 1962 - ABD, Küba ile olan tüm iharacat ve ithalatını durdurdu. * 1971 - İsviçre'de kadınlara seçme hakkı verildi. * 1974 - Grenada, İngiltere'den bağımsızlığını kazandı. * 1977 - SSCB, Soyuz 24 uydusunu fırlattı. * 1979 - Her iki gezegenin keşfinden bu yana, Plüton, ilk kez Neptün'nün yörüngesinin içine girdi. * 1984 - Amerikalı astronot Bruce McCandless, uzayda ilk kez serbest yürüyüş yaptı. * 1992 - Avrupa Topluluğu üyesi ülkeler arasında Avrupa Birliği'ni oluşturan Maastricht Antlaşması imzalandı. * 1995 - Uzay mekiği Discovery, Rus uzay istasyonu Mir ile tarihi buluşmasını gerçekleştirdi. * 1996 - Türk şirketi Bir-Gen Air'e ait Boeing 757 tipi bir yolcu uçağı Dominik Cumhuriyeti açıklarında Atlantik Okyanusu'na düştü: 189 kişi öldü. Bugün doğanlar * 1478 - Thomas More, İngiliz yazar ve devlet adamı (ö. 1535) * 1812 - Charles Dickens, İngiliz yazar (ö. 1870) * 1954 - Dieter Bohlen, Alman müzisyen. * 1965 - Chris Rock, ABD'li komedyen * 1978 - Marina Kislova, Rus sprinter Bugün ölenler * 1640 - IV. Murat, Osmanlı padişahı (d. 1612) * 1695 - II. Ahmet, Osmanlı padişahı (d. 1643) * 1979 - Josef Mengele, Alman Nazi doktor. (d. 1911) * 2001 - Anne Morrow Lindbergh, ABD'li yazar ve havacı (d. 1906) |
Cevap : Önemli Günler...
8 ŞUBAT
Irak' ta, Abdüsselam Arif' in önderliğindeki "Baas"çı subaylar 8 Şubat 1963'te yönetimi ele geçirdi, Başbakan Kasım öldürüldü. Arap ulusunun tek bir sosyalist devlette birleşmesini amaçlayan Baas Partisi'nin programı "birlik, özgürlük ve sosyalizm"in gerçekleştirilmesi üzerine kuruldu. 1953'te Michael Eflak'ın Arap Diriliş Partisi ile Ekrem el-Havrani'nin Arap Sosyalist Partisi'nin birleşmeleriyle kurulan Baas'ın (Arap Sosyalist Diriliş Partisi de denir) adı "diriliş" anlamına gelir. İlk kongresi 1947'de Şam'da yapılan Baas, kısa süre içinde Arap ülkelerinin büyük bölümünde ve öbür ülkelerdeki Arap toplulukları arasında örgütlendi. Daha tutucu ve ulusçu olan askerî kanadı, 1968'de Irak'ta, 1970'de Suriye'de iktidarı ele geçirdi. Baas, Suriye'de 1991'de yapılan seçimleri de kazanarak iktidarını sürdürürken, Irak'ta da Baas'ın iktidara gelişinin 24. yıldönümü kutlandı (17 Temmuz 1992). Baas Hareketi [değiştir]Baas Arap dilinde yeniden diriliş anlamına gelmektedir. 1940 yılında Suriye'de kurulan bu hareketin ilk teorisyenleri Ekrem Havrani ile Michel Eflak'tır (Eflak, Suriyeli bir Hıristiyan ve bu ideolojinin efsanevi lideridir). Baas ideolojisi, amaç olarak Ortadoğu'da tek bir Arap devleti kurulmasını benimsemiştir. Partinin sloganı Birlik, özgürlük ve sosyalizm idi. Parti ideolojisi Parti birliğine ve dış baskılara karşı durmaya dayanıyordu. Baas hareketi Suriye'de ortaya çıkmışsa da, Irak'ta da taraftar bulmuştur. Baas Partisi Suriye ve Irak'ta yaptıkları devrimlerle iktidarı ele geçirmişlerdir. Saddam Hüseyin ve Hafız Esad Baas akımının son temsilcileridir. Temmuz 1979'da Saddam Hüseyin, Hasan El Bekir 'in yerine devlet başkanı oldu. Ortadoğu'yu etkileyen bir diğer önemli gelişme de, 1979 yılında İran'da yaşanan İslam Devrimi oldu.1975'te Kürt sorununu çözmek için İran'a bazı ödünler veren Irak 1979'da bu ülkede yaşanan rejim değişikliğinden yararlanarak İran'a savaş açtı. Her iki ülkeye de insani ve ekonomik olarak büyük kayıplar verdiren İran-Irak Savaşı 1988'de imzalanan ateşkes antlaşmasıyla sona erdi. II. Dünya Savaşı'ndan sonra başlayan Soğuk Savaş tüm dünyayı iki kampa ayırmıştı. 1980'li yıllar Sovyetler'in çözülme sürecine girmesine ve Soğuk Savaşın sonuçlanmasına sahne oldu. İki kutuplu bir dünyadan tek kutuplu bir dünyaya doğru etkinlik haritası tekrar çizilmeye başlanması, Ortadoğu'ya da yansıdı. Irak, Ağustos 1990'da petrol üretim kotalarını aşmak ve tartışmalı bölgelerden petrol çıkarmakla suçladığı komşusu Kuveyt'i işgal ederek 19. ili olarak topraklarına kattığını ilan etti. Saddam Hüseyin'in uzlaşmaz tutumu karşısında BM'ye üye çeşitli ülkeler ABD öncülüğünde Suudi Arabistan'a askeri yığınak yapmaya başladı. BM Güvenlik Konseyi Irak'a 15 Ocak 1991'e değin Kuveyt'ten çekilmesi için son bir uyarıda bulundu.17 Ocak 1991'de başlayan ve Körfez Savaşı olarak bilinen Çöl Fırtınası Harekatı sonunda 27 Şubat 1991'de Kuveyt kurtarıldı. 28 Şubat'taki ateşkesin ardından kuzeydeki Kürtler ve güneydeki Şiiler arasında başlayan ayaklanmalar Irak kuvvetlerince acımasızca bastırıldı. Milyonun üzerinde Iraklı Kürt Türkiye ve İran'a sığındı. Bunun üzerine müttefik kuvvetler 36. paralelin kuzeyi ve 32. paralelin güneyindeki bölgeleri Irak uçuşlarına yasakladılar. ABD yönetimindeki müttefik kuvvetler 1993,1996,1998 ve 2001 yıllarında Irak'a karşı hava saldırıları düzenledi. Körfez Savaşı'ndan sonra uygulamaya konan BM ambargosu 1996 yılında başlayan Gıda Karşılığı Petrol programıyla yumuşatıldı. Başka neler oldu: * 1921 - Antep' e, TBMM tarafından "Gazi" unvanı verildi. * 1922 - ABD başkanı Warren G. Harding ilk radyoyu Beyaz Saray' da tanıttı. * 1935 - Milletvekili seçimlerinde Türk kadını ilk kez seçme seçilme hakkını kullandı. Meclise 18 kadın milletvekili girdi. * 1951 - Atatürk' ün manevi kızı ve Türkiye' nin ilk kadın pilotu Sabiha Gökçen pilot olarak Kore Savaşı' na katılmak için başvurdu. * 1963 - ABD vatandaşlarının Küba ile seyahat, finansal ve ticari amaçlı her türlü ilişkisi John F. Kennedy yönetimince yasaklandı. * 1974 - Amerikan uzay istasyonu Skylab uzayda 84 gün geçirdikten sonra dünyaya döndü. * 1974 - Yukarı Volta' da askeri darbe oldu. * 1984 - Kış Olimpiyatları Saraybosna' da başladı. * 2005 - İsrail başbakanı Ariel Sharon ve Filistin lideri Mahmud Abbas arasında Mısır' da imzalanan bir antlaşma ile ateşkes sağlandı. Bugün doğanlar * 1834 - Dimitri Mendeleyev, Rus kimyacı * 1828 - Jules Verne, Fransız yazar * 1932 - John Williams, ABD'li besteci * 1941 - Nick Nolte, ABD'li artist * 1957 - Mehmet Ali Erbil, Türk oyuncu ve şovmen Bugün ölenler * 1640 - IV. Murat, Osmanlı padişahı * 1954 - Abidin Daver, Türk gazeteci yazar * 1999 - Iris Murdoch, İrlandalı yazar, filozof * 2004 - Cem Karaca, Türk Pop Müziği sanatçısı |
Cevap : Önemli Günler...
9 ŞUBAT
Japon asıllı Türk matematikçi Masatoşi Gündüz İkeda'yı 9 Şubat 2003'te kaybettik. Masatoşi Gündüz İkeda, cebirsel sayılara katkılarıyla tanınan Japon asıllı Türk matematik bilginidir. 1948'de Osaka Üniversitesi Matematik Bölümü'nü bitirdi. 1953'te doktor, 1955'te de doçent unvanlarını aldı. 1957-59 arasında Almanya'da Hamburg Üniversitesi'nde Helmuth Hasse'nin yanında araştırmalar yaptı. Hasse'nin önerisi üzerine 1960'ta Türkiye'ye gelerek Ege Üniversitesi Tıp Fakültesinde İstatistik dersleri vermeye başladı. 1961'de aynı üniversitenin fen fakültesinde yabancı uzmanlığa atandı. 1964'te Türk uyruğuna geçerek, 1965'te doçent, 1966'da profesör oldu. 1968'de Ege Üniversitesi'nin izniyle bir yıl süreyle çalışmak üzere Orta Doğu Teknik Üniversitesi'ne gitti. İzninin bitiminde Orta Doğu Teknik Üniversitesi'nin sürekli kadrosuna girdi. Çeşitli tarihlerde Hamburg, ABD'deki California ve Ürdün'deki Yermuk üniversitelerinde konuk öğretim üyesi, 1976'da Princeton'daki Yüksek Araştırma Enstitüsü'nde araştırmacı olarak çalıştı. Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu'nun (TÜBİTAK) Temel Bilimler Araştırma Kurumunda yer aldı. Orta Doğu Teknik Üniversitesi Pür Matematik Araştırma Ünitesi başkanlığı yaptı. Cebir ve sayılar kuramına katkılarından dolayı 1979'da TÜBİTAK Bilim Ödülü'nü kazandı. Japonya'da bulunduğu dönemde halkalar kuramı ve grupların matrisle gösterimi üzerine araştırmalar yapan İkeda, 1970'lerde cebirsel sayılar kuramına yönelerek, rasyonel sayılar cisminin salt Galois grubunun otomorfizimleri ve tümelliği konularında önemli çalışmalar gerçekleştirdi. Ünlü matematik dergisi Crelle's Journal'da yayımlanan bir çalışmasında Galois grubunun çok özel bir yapıda olduğunu gösterdi. Başka neler oldu * 1621 - Boğaziçi dondu. * 1640 - Sultan İbrahim tahta çıktı. * 1822 - Haiti, Dominik Cumhuriyeti'ni işgal etti. * 1942 - ABD yaz saati uygulamasına başladı. * 1954 - Cumhuriyetçi Millet Partisi (CMP) kuruldu. * 1965 - Vietnam Savaşı: İlk ABD askerleri Güney Vietnam'a gönderildi. * 1969 - Cumhuriyetçi Köylü Millet Partisi'nin adı Milliyetçi Hareket Partisi (MHP) olarak değiştirildi ve genel başkanlığa Alparslan Türkeş seçildi. * 1971 - Apollo 14 üçüncü insanlı ay yolculuğundan dünyaya döndü. * 1972 - Maden işçilerinin grevi dolayısıyla Londra'da olağanüstü hal ilan edildi. * 1985 - Görülmemiş soğuk ve kar İstanbulluları gafil avladı. Ulaşım felç oldu. Belediye Başkanı Bedrettin Dalan, meteorolojinin kendilerini yanılttığını söyleyerek İngilizce "I am sorry" diye özür diledi. Bugün doğanlar * 1773 - William Henry Harrison, ABD'nin 8. başkanı (ö. 1841) * 1921 - Lana Turner, ABD'li sinema oyuncusu. * 1830 - Abdülaziz, Osmanlı padişahı (ö. 1876) * 1940 - John Maxwell Coetzee, Güney Afrikalı yazar ve * 1968 - Valentina Tsybulskaya, Beyaz Rus yürüyüşçü * 1976 - Ionela Târlea-Manolache, Rumen atlet Bugün ölenler * 1640 - IV. Murat, Osmanlı padişahı (d. 1612) * 1881 - Fyodor Dostoyevski, Rus yazar * 1969 - Manuel Plaza, Şilili sporcu (d. 1900) * 1984 - Yuri Andropov, Sovyet lideri |
Cevap : Önemli Günler...
10 Şubat
http://static.palhaber.com/wadmin/8/260x195/255504.jpg 1837- Rus yazar Aleksander Puşkin öldü. 1898- Alman oyun yazarı Bertolt Brecht doğdu. 1918- Padişah II. Abdülhamid, Beylerbeyi Sarayı'nda öldü. 1947- Besteci, Gazeteci Muhlis Sabahattin Ezgi 58 yaşındaİstanbul'da öldü. 1950- Komünistlik suçlamasıyla yargılanan üniversite öğretimüyelerinin davası sona erdi: Behice Boran ve Niyazi Berkes üçer ay hapis cezası aldı. Pertev Naili Boratav beraat etti. 1953- Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih Coğrafya Fakültesinde, Adnan Çoker ve Lütfü Günay'ın ''Sevgi Öncesi'' adını taşıyan ilk soyut resim sergisi açıldı. 1962- Doğu-Batı arasında casus değişimi yapıldı: Sovyetler Birliği'nde hapis cezası alan Amerikalı pilot Gary Powers, ülkesine verildi. 1969- ABD 6. Filosu'na bağlı gemiler İstanbul'a geldi. Üniversite öğrencileri protesto düzenledi. 1979- Hacettepe Tıp Fakültesi Hastanesinde Türkiye'de ilk kez bir buçuk aylık bebeğe açık kalp ameliyatı yapıldı. 1993- Kemal Tahir'in ''Yorgun Savaşçı'' adlı eserinden uyarlanan filmin on yıl önce yakılmaktan ''kurtulan'' tek kopyası TRT'de yayımlandı. 1998- Fransa'da sinema dalında düzenlenen ''Sadoul Ödülü''nü, yönetmenliğini Zeki Demirkubuz'un yaptığı 'Masumiyet'' adlı film kazandı. 2005- Türkolog Prof. Dr. Fahrettin Kırzıoğlu 88 yaşında Ankara'da vefat etti. 2005- Pulitzer ödüllü Amerikalı oyun yazarı Arthur Miller öldü. 2006- Milliyet gazetesi yazarı Abdi İpekçi'yi öldürmek ve iki ayrı gasp olayı nedeniyle daha önce 36 yıl hapis cezasına çarptırılan Mehmet Ali Ağca, aynı davada yeni Türk Ceza Kanunu'ndan yeniden yargılandı. Kadıköy 1. Ağır Ceza Mahkemesi, lehte hükümleri gözönüne alarak, Ağca'yı 21 yıl 8 ay hapse mahkum etti. |
Cevap : Önemli Günler...
11 Şubat
http://static.palhaber.com/wadmin/8/...son_subj_e.jpg 1847- Bilim adamı Edison doğdu. 1926- Siirt Milletvekili Mahmut Bey'in (Soydan) kurduğu Milliyetgazetesi çıkmaya başladı. 1936- İstanbul'da kar fırtınası: Binalar yıkıldı, 120 kadar teknebattı ve Unkapanı Köprüsü hasar gördü. 1945- İngiltere Başbakanı Sir Winston Churchill, ABD Cumhurbaşkanı Franklin Roosevelt ve Sovyetler Birliği Devlet Başkanı Josef Stalin'in bir araya geldiği, 4 Şubatta başlayan Yalta Konferansı sona erdi. İkinci Dünya Savaşı sonrasında dünya düzeninin esasları belirlendi. 1953- İstanbul Gazeteciler Cemiyeti ''Gericilikle Savaşım'' için ''Ulusal Dayanışma Cephesi'' kurmayı kararlaştırdı. 1959- Kıbrıs Cumhuriyeti'nin kurulmasıyla ilgili Zürih Anlaşması, Türkiye ile Yunanistan arasında imzalandı. 1961- Adalet Partisi, Ragıp Gümüşpala'nın başkanlığında kuruldu. 1965- ABD Başkanı Lyndon B. Johnson, hava ve deniz kuvvetlerine, Kuzey Vietnam Halk Cumhuriyeti'ndeki askeri hedeflerin bombalanması emrini verdi. 1979- İran'da Humeyni yanlıları başbakanlık binasını ele geçirdi; Şah'ın Başbakanı Bahtiyar istifa etti. 1990- Güney Afrika'da ırkçı rejime karşı savaşan Afrika Ulusal Kongresi'nin (ANC) lideri Nelson Mandela özgürlüğüne kavuştu. 2001- Eski Türkiye Gazeteciler Cemiyeti Başkanı Nezih Demirkent vefat etti. 2006- Alman arkeologlar, Şanlıurfa'daki Göbekli Tepe Mabedi'nde, insanlığın en eski haber sistemi olarak tanımladıkları ve günümüzde kullanılan yazının ilkel biçimi olan işaretler buldular. 2007- ÖDP'nin 5. olağan kongresinde genel başkanlığa Ufuk Uras seçildi. 2008- Almanya'nın Ludwigshafen kentindeki bir apartmanda çıkan yangında ölen dokuz Türk'ün cenazesi Gaziantep'te toprağa verildi. |
Cevap : Önemli Günler...
12 OCAK
Yugoslavya'nın eski devlet başkanı Slobodan Milošević'in yargılanmasına, 12 Şubat 2002'de BM savaş suçları mahkemesinde başlandı. Milošević bu süreç sona ermeden öldü. http://static.palhaber.com/wadmin/8/...-milo--evi.jpg Slobodan Miloşeviç, Belgrad Üniversitesi Hukuk Fakültesi'nden mezun oldu. Çalışma hayatına Belgrad belediye başkanının ekonomi danışmanı olarak başladı. Komünist Parti'ye katıldı. 1984 yılında, Sırbistan Komünist Partisi Başkanı olan arkadaşı İvan Stambolić tarafından başkent Belgrad'daki parti liderliğine getirildi. 1989'da Sırbistan Devlet Başkanı oldu ve göreve gelir gelmez Kosova'nın özerk statüsüne son verdi. Kontrolü sağlamak için Yugoslav birliklerinin bölgeye gönderildiği 1990'da Sırbistan, Kosova hükümetini feshetti. Hırvatistan ve Slovenya'nın Yugoslavya'dan 1991'de bağımsızlığını ilan etmesi üzerine Slovenya sınırlarına tanklar gönderdi. Kısa süren bir savaşı tetikleyerek, Slovenya'nın ayrılışını engelledi. Hırvatistan'daki Sırpları da silahlara sarılmaları için cesaretlendirdi. 1992 yılının Ocak ayında Hırvatistan'da BM gözetiminde ateşkes yürürlüğe girerken, Mart ayında Bosna-Hersek bağımsızlığını ilan etti. Bu kez Bosnalı Sırpların ayaklanması için destek verdi. Yaklaşık 250.000 kişinin öldüğü Bosna Savaşı'nın başlamasından üç yıl sonra, ABD'nin girişimiyle Dayton'da Hırvat ve Bosnalı liderlerle barış masasına oturmayı kabul etti. Milosevic, 1979 Yugoslavya'da Kasım ve Aralık 1996'da yapılan seçimlerde, eski Sırp liderinin müttefikleri genel seçimleri kazandı. Muhalefetteki koalisyon, yerel seçimlerde başkent Belgrad da dahil olmak üzere kentlerin çoğunda zafer kazandı. Ancak kendi kontrolündeki Seçim Komisyonu, yerel seçimleri iptal etti. Bu karar, ülkeyi 250.000 kişinin katıldığı seçim sonrası şiddetine sürükledi. Şiddet olayları yayılırken, Miloşeviç 1997 Ocak ayında yenilgiyi kabullenerek, bazı kentlerin kontrolünü muhalefete bıraktı. 15 Temmuz'da parlamento tarafından Yugoslavya devlet başkanlığına getirildi. Kosova'da Arnavutların ayaklanmasını bastırmak için Şubat 1998'de bölgeye birlikler gönderdi. Bölgede şiddet sürerken BM Güvenlik Konseyi, Eylül ayında derhal ateşkes ve siyasi diyalog çağrısında bulunulan öneriyi kabul etti. 18-19 Mart'ta Fransa'da yapılan barış görüşmelerinde Kosovalı Arnavutlar bölgeye geçici özerklik tanınmasını öngören barış anlaşmasını imzaladı, ancak Sırplar anlaşmayı reddetti. Görüşmelerin başarısızlıkla sonuçlanması üzerine 24 Mart'ta NATO bombardımanı başladı. 27 Mayıs'ta Lahey'deki Uluslararası Ceza Mahkemesi, Miloşeviç'i savaş suçu sanığı ilan etti. Bu arada, NATO bombardımanı Sırp askerlerinin Kosova'dan çekilmeye başladığı 10 Haziran'a kadar sürdü. Yugoslavlar 24 Eylül 2000'de doğrudan devlet başkanını seçmek için ilk kez oy kullandı.Pek çok batılı vakıf bu seçimler de Miloşeviç karşıtı muhalif adaylara para akıttı. Büyük kampanyalar düzenlendi.Miloşeviç'i zamanı geldiğinde iktidardan indirmek için eylemcii bir rejim karşıtı gençlik grubu (Otpor adında ) yaratıldı. Seçimde Miloşeviç karşıtları, Voyislav Koştunitsa'yı zafere taşırken, seçim komisyonu seçimlerin ikinci turunun yapılması gerektiğini açıkladı, ancak bu da ülke çapında gösterilerin başlangıcı oldu. 5 Ekimde Belgrad caddelerine yürüyen Miloşeviç karşıtları parlamento, televizyon binası ve polis karakollarını ele geçirdi. Bu isyan Miloşeviç'in iktidardaki sonu oldu. Hakkında çok sayıda yolsuzluk suçlaması olan Miloşeviç'in evi polis tarafından kuşatıldı. 2001'de Sırp yetkililer Miloşeviç'in pazarlıklardan sonra teslim olduğunu ve Belgrad cezaevine gönderildiğini duyurdu. Ağır savaş suçları hakkında 66 ayrı dava bulunan Miloşeviç, dört yıldır Hollanda'nın Lahey kentindeki eski Yugoslavya için kurulan Savaş Suçları Mahkemesi'nde yargılanıyordu. Miloşeviç, Lahey yakınında 13 yıl önce Bosna Savaşı'ndaki facialar yüzünden ABD öncülüğünde kurulan, BM'ye bağlı mahkemenin yaptırdığı özel cezaevinin bulunduğu Kuzey Denizi'ne nazır Scheveningen'de tutuluyordu. Miloşeviç,11 Mart 2006'da savaş suçlarından yargılandığı sırada Den Haag'da öldü. Başk aneler oldu: 1502 - Vasco da Gama, Lizbon'dan Hindistan'a doğru ikinci yolculuğuna çıktı. 1541 - Santiago'nun Pedro de Valdivia tarafından kuruluşu. 1912 - Çin'de Gregoryen Takvimi kullanımı başladı. 1920 - Fransızlar Maraş'ı boşalttılar. 1929 - Stalin tarafından sürgün edilen eski savaş komiseri Troçki, "İlyiç" adlı bir şileple İstanbul'a geldi. 1937 - Atatürk'ün Selanik'te doğduğu ev, Selanik belediyesince sahibinden satın alınarak Atatürk'ün emrine tahsis edildi. 1956 - Karikatürist Turhan Selçuk, "Uluslararası Bordighera Mizah Şenliği" nde Platin Palmiye Ödülü' nü aldı. 1990 - Super Mario Bros. 3 adlı video oyunu ABD'de piyasaya sürüldü. 1994 - Tuzla tren istasyonunda çöp kutusuna teröristlerce yerleştirilen saatli bomba patladı: 5'i yedek subay, biri sivil 6 kişi öldü; aralarında sivillerin de bulunduğu 29 kişi yaralandı. Bugün doğanlar 1809 - Abraham Lincoln, ABD'nin 16. başkanı 1809 - Charles Robert Darwin, İngiliz doğabilimci 1933 - Constantin Costa-Gavras, Yunan sinema yönetmeni 1946 - Ajda Pekkan, Türk şarkıcı, sinema oyuncusu 1969 - Darren Aronofsky, ABD'li film yönetmeni ve senarist. Bugün ölenler 1554 - Jane Grey, İngiltere Kraliçesi 1804 - Emmanuel Kant, Alman düşünür 1856 - Giuseppe Donizetti, ilk Türk bandosunu kuran İtalyan müzisyen 1969 - Vahi Öz, Türk tiyatro ve sinema sanatçısı, Türk sinemasının "Horoz Nuri"si 2005 - Teoman Alpay, Türk bestekar |
Cevap : Önemli Günler...
13 ŞUBAT
Fransa, BM ve ABD'nin itirazlarına rağmen 13 Şubat 1960'ta Büyük Sahra'da atom bombası patlattı. Fransa, 1965 de başlayan safhada, Avrupa'da Sovyet tehdidinin artık azaldığını ileri sürerek, Sovyet Rusya ve Doğu Avrupa'daki sosyalist ülkelere yanaşmaya başladı. Düşüncesi "Atlantik'ten Urallara bir Avrupa" kurmak ve "Pan-Avrupa güvenliği"ni gerçekleştirmekti. Bunun için önce NATO ile bağlarını koparması gerekliydi ki, bunu da 1966 Martında yaptı. Mart başında Amerika ve diğer NATO üyelerine gönderdiği notalarda, NATO Başkomutanlığı emrindeki Fransız askeri kuvvetlerinin geri çekileceği bildirildi ve NATO Başkomutanlık karargahı dahil bütün NATO üs ve tesislerinin Fransız topraklarından çekilmesi istendi. 29 Martta yapılan açıklamada da, Almanya'da bulunan iki tümenlik kuvvet ile hava filolarının bu ülkeden geri çekileceği açıklandı. Bunların arkasından da Fransa'daki Amerikan üslerine ait beş anlaşma da feshedildi. De Gaulle nihayet NATO ile bağları koparmıştı. Tabiatiyle Fransa NATO'dan çıkmıyor, ancak askeri kanadından çekiliyordu. Yoksa Fransa'nın NATO üyeliği devam ediyordu. Fakat, NATO bir siyasi organizasyondan fazla bir askeri ittifaktı. Bir savunma sistemi idi. Fransa'nın çekilmesi bu bakımdan ehemmiyetli idi. Hemen belirtelim ki, de Gaulle NATO ile bağlarını iyice azaltırken, bazı dayanaklara artık sahip bulunuyordu. Zira Fransa 1 Mayıs 1962 günü kendisinin yapmış olduğu 60 kilotonluk ilk atom bombasını Büyük Sahra'da patlatmış ve 1963'den itibaren bu bombaların üretimine geçmişti. Yine 1963'den itibaren Fransa Miroge-İV denen ve bir atom bombası taşıyabilen uçakların da üretimine başlamıştı. Bu uçakların hızı o sırada 2.2 Mach olup 26.000 fite çıkabiliyorlar ve uçuş mesafeleri 2.500 mildi. Daha önce de ifade ettiğimiz gibi, de Gaulle nükleer bomba yapma meselesine o kadar ehemmiyet veriyordu ki, Amerika'nın nükleer silahsızlanma konusundaki her teşebbüsünü, Fransa'nın nükleer güç olma çabalarını önlemek için hazırlanmış bir oyun olarak görmekteydi. Bundan dolayı da, 5 Ağustos 1963'de Amerika, Sovyet Rusya ve İngiltere arasında imzalanan nükleer denemelerin durulması anlaşmasını imza etmediği gibi, 1 Temmuz 1968 de Washington’da Birleşik Amerika, Sovyet Rusya, İngiltere ve 53 devlet tarafından imzalanan Nükleer Silahların Yayılmasını Önleme (Non-Proliferation) Anlaşmasını imzalamayı da reddetti. Başka neler oldu: * 1633 - Galileo Galilei, engizisyon mahkemesinde yargılanmak üzere Roma'ya geldi. * 1668 - İspanya, Portekiz'i ayrı bir devlet olarak tanıdı. * 1894 - Auguste Lumière ve Louis Lumière, sinematograf'ın (bir film kamerası ve projektör'ün bir araya getirilmiş hali) patentini aldılar. * 1925 - Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk isyanı olan Şeyh Said İsyanı başladı. * 1934 - SSCB'ne ait Çelyuskin adlı buharlı gemi Arktik Okyanusu'nda battı. * 1945 - II. Dünya Savaşı: SSCB birlikleri Budapeşte'yi nazilerden geri aldı. İngiliz kraliyet hava kuvvetleri Almanya'nın Dresden kentini bombalamaya başladı. * 1971 - Vietnam Savaşı: Amerikan kuvvetleri desteğindeki Güney Vietnam güçleri Laos'u ele geçirdi. * 1988 - Kış Olimpiyatları, Calgary Alberta'da (Kanada) başladı. * 2001 - El Salvador'da 6,6 şiddetinde deprem: en az 400 kişi öldü. Bugün doğanlar * 1910 - William B. Shockley, Nobel Ödülü sahibi ABD'li fizikçi ve mucit (ö. 1989) * 1923 - Chuck Yeager, ABD'li test pilotu. Ses hızını aşan ilk pilot. * 1950 - Peter Gabriel, İngiliz müzisyen (Genesis grubu) * 1974 - Robbie Williams, İngiliz müzisyen. * 1980 - Sebastian Kehl, Alman futbolcu Bugün ölenler * 1883 - Richard Wagner, Alman opera bestecisi (d. 1813) * 1934 - Cenap Şahabettin, Türk şair * 1957 - Oszkár Jászi, Macar sosyal bilimci ve siyasetçi (d. 1875) * 1967 - Füruğ Ferruhzad, İran'lı şair, yazar, yönetmen, ressam |
Cevap : Önemli Günler...
14 Şubat
http://www.turkei.net/images/news/18469.jpg Tarihte 14 Şubat günü meydana gelen ve önemli sayılan olayların kronolojik sıralaması şöyle: - Tarihte 14 Şubat günü meydana gelen ve önemli sayılan olayların kronolojik sıralaması şöyle: - 14 Şubat 1876 ABD'li bilim adamı Alexander Graham Bell, telefonu icat etti. - 14 Şubat 1919 Nurettin Paşa, 17. Kolordu Komutanlığı'na atandı. - 14 Şubat 1923 Mustafa Kemal, Batı Anadolu gezisine çıktı. - 14 Şubat 1924 İstanbul'dan kalkan 'deneme uçağı', 3 saatte Ankara'ya vardı. - 14 Şubat 1925 Kurtuluş Savaşı komutanlarından Halit Paşa, TBMM'de Ali Fuat (Cebesoy) ile vuruşması sonucu vefat etti. - 14 Şubat 1931 Türkiye Güzeli Naşide Saffet Hanım, Avrupa'nın 'Güzel Göz Kraliçesi' seçildi. - 14 Şubat 1951 "Harika Çocuk" İdil Biret'in Paris'teki ilk piyano resitali büyük beğeni topladı. - 14 Şubat 1955 İzmir Alsancak Limanı'nın temeli atıldı. - 14 Şubat 1967 Uluslararası Para Fonu (IMF), Türkiye'ye 27 milyon dolar (243 milyon lira) kredi açtı. - 14 Şubat 1997 Anayasa Mahkemesi, memurlara fazla çalışma ücreti yerine izin verilmesini öngören düzenlemeyi Anayasa'ya aykırı bularak iptal etti. - 14 Şubat 2001 AB Parlamentosu Katılım Ortaklığı Belgesi çerçeve yönetmeliğini onayladı. - 14 Şubat 2001 25 fonun tasfiye tasarısı Plan Bütçe Komisyonu'ndan geçti. - 14 Şubat 2001 El Salvador'da Richter ölçeğine göre 6.1 büyüklüğündeki deprem 237 kişinin ölümüne ve bin 695 kişinin yaralanmasına neden oldu. - 14 Şubat 2002 Milli Savunma Bakanlığı'nda Kalite Bölge Başkanı olan Albay Feridun Cengiz Seçkin, Deniz Kuvvetleri Komutanlığı Askeri Mahkemesi'nce "rüşvet aldığı ve görevini kötüye kullandığı" gerekçesiyle tutuklandı. - 14 Şubat 2003 Şartla salıverilme yasasından toplam 43 bin 500 tutuklu ve hükümlünün yararlandığı açıklandı. - 14 Şubat 2004 Hamburg doğumlu Türk yönetmen Fatih Akın'ın son filmi ''Gegen die Wand'' (Duvara Karşı), Berlin Film Festivali'nde en iyi film seçilerek ''Altın Ayı'' ödülü aldı. |
Cevap : Önemli Günler...
15 şubat
1949. 1200 Musevi Türkiye'den Filistin'e göç etmek için başvuruda bulundu; göç edenlerin sayısı 10.000'i geçti. 1950. Sovyetler Birliği ile Çin arasında karşılıklı savunma antlaşması imzalandı. İki ülke kapitalist dünyaya karşı birleşik cephe oluşturduklarını ilan etti. 1959. Atatürk'ü konu alan The Incredible Turk adlı film CBS Network aracılığıyla yayımlandı. Filmin yönetmenliğini Ermeni asıllı Aram Boyacıyan yapmıştı. 1969. Türkiye Öğretmenler Sendikası (TÖS) tarafından düzenlenen "Büyük Eğitim Yürüyüşü" Ankara'da yapıldı ve binlerce öğretmen bozuk eğitim düzenini protesto etti." Halkımızı sömürüden kurtaracağız " diye slogan attı. 1970. Prof. Erdal İnönü Ortadoğu Teknik Üniversitesi rektör vekili oldu. 1971. Kimliği belirsiz kişiler Amerikalı Çavuş J. R. Finley'i kaçırdı. Amerikalı çavuş 17,5 saat sonra serbest bırakıldı.Aynı gün İstanbul Edebiyat Fakültesi sağ görüşlü bir grup öğrenci tarafından işgal edildi, İstanbul'daki Kadırga Yurdu'na patlayıcı madde atıldı, Ankara'da Ortadoğu Teknik Üniversitesi'ndeki Kennedy anıtı havaya uçuruldu. 1973. Anayasa Mahkemesi parlamenterlere ayrıcalıklı emekli maaşı sağlayan kanun maddelerini, Anayasaya aykırı olduğu gerekçesiyle iptal etti. 1975. Tüm Öğretmenler Birleşme ve Dayanışma Derneği (Töb-Der) 7 ilde "hayat pahalılığı ve faşizmi protesto" toplantıları düzenledi. Toplantılar saldırıya uğradı; 1 kişi öldü, 60 kişi yaralandı. 1977. "Türkiye'nin aktüel durumu" konulu bir film çekmek üzere Türkiye'ye gelen İsveç'li bir Televizyon ekibi güvenlik kuvvetleri tarafından sınır dışı edldi. İsveç'li televizyoncular olayı protesto ettiler. 1983. Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu (TRT) Genel Müdürü Macit Akman, renkli TV deneme yayınlarının haftada iki saatten dört saate çıkarıldığını belirtti ve 1 Temmuz 1984'den itibaren tamamen renkli yayına geçileceğini söyledi. Aynı gün, Gazi Üniversitesi öğretim üyesi Doçent Yalçın Küçük 7,5 yıl hapse mahkum oldu. Yalçın Küçük "Bir Yeni Cumhuriyet İçin" adlı kitabından yargılanmaktaydı. 1989. Sovyetler'in Afganistan'da 9 yıl süren askeri varlığı son Sovyet birliklerinin çekilmesiyle sona erdi. Savaşta 15 000 kadar Rus askerinin yanı sıra, yaklaşık 1 milyon Afganlı hayatını kaybetti, 5 milyon Afganlı da ülkesinden göç etmek zorunda kaldı. 1990. Türkiye Birinci Futbol Ligi kulüpleri Türkiye Radyo ve Televizyon Kurumu'nu (TRT) boykot kararı aldı. Kulüpleri bu kararları almasına, TRT'nin telif hakları konusunda verdiği sözleri yerine getirmeyişinin neden olduğu bildirildi. Karara futbol seyircisi büyük tepki gösterdi. 1992. Mardin'in Aytepe, Yardere ve Ahmetli köylerine jandarma operasyon düzenledi. 4 kadını gözaltına almak istedi. Kadınları vermek istemeyen köylülere jandarma müdahale etti. Jandarmanın ateş açması sonucu yaşları 10 ila 20 arasında değişen 6 kişi öldü, 5 kişi de yaralandı. 1994. Türkiye, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi kararıyla, dışkı yedirtilen köylülere, 300 bin Frank tazminat vermeyi kabul etti.1989'da Cizre'nin Yeşilyurt köyünde bir grup asker köylülere dışkı yedirmiş, köylüler Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi'ne başvurmuşlardı. 1999. Eskişehir Cezaevi'nde "Karagümrük Çetesi" olarak tanınan bir grup Mustafa Duyar'ı öldürdü, Selçuk Parsadan'ı yaraladı. Mustafa Duyar Özdemir Sabancı'yı öldürmekten, Selçuk Parsadan örtülü ödenek davasından hüküm giymişti. Bugün Doğanlar: 1892. Tiyatro sanatçısı Muhsin Ertuğrul. 1940. Politikacı İsmail Cem 1940. 1946. Yazar İnci Zeynep Oral. Bugün Ölenler: 1958. Eski dışişleri bakanlarından Numan Menemencioğlu. 1958. Ressam ve yazar Malik Aksel. |
Powered by vBulletin®
Copyright ©2000 - 2026, Jelsoft Enterprises Ltd.