Prof. Dr. Sinsi
|
Fet Transistörleri - Fet Transistörleri Hakkında
Fet Transistörleri
FET transistörlerin kullanılması için ilk öneriler 1955 li yıllara dayanmaktadır Fakat o zaman ki üretim teknolojileri bilim adamlarının kafalarında oluşanları üretime yansıtacak kadar yeterli değildi Bu nedenle FET transistörlerin yapımları ve kullanımları daha sonralara kaldı FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör)yada kısaca bilinene adı ile FET, ikincisi ise MOSFET ( ****l Oxcide Silicon Field Effect Transistör) yada daha az bilinen adı ile IGFET (Isolated Gate Field Effect Transistör)
Transistör yada BJT Transistör iki taşıyıcı grubu ile çalışmakta idi Örneğin NPN bir transitörün emitöründen giren elektronlar emitör içinde çoğunluk taşıcısı olmaktadır Sonra P tipi beyz içinden geçerken azınlık taşıyıcısı olmakta, en son N tipi kollektörden geçerken tekrar çoğunluk taşıyıcısı olmaktadır
FET içinde ise elektronlar sadece N tipi yada P tipi madde içinden geçmektedir Sadece çoğunluk taşıyıcıları ile çalışmaktadır Bu nedenle yapısal farklılığı vardır Ayrıca en önemli kullanım özelliklerinden biride giriş dirençleri çok yüksektir Bu nedenle bağlandıkları devreleri yüklemezler Az gürültü ürettikleri için giriş devreleri için tercih edilirler
İki tip FET i ayrı ayrı inceleyelim
JFET:
Şekil 1 Semboller 
Burada sadece N kanal JFET anlatılacaktır P kanal JFET, N kanal JFET in çalışması ile aynı olup beslemelerin polariteleri ile N ve P maddelerin yerleri değişmektedir
Ortadaki N maddesinin bir ucu D (drain - akaç) diğer ucu ise S (source - kaynak) olarak adlandırılır Ortadaki bu parça aynı zamanda kanal - channel olarak adlandırılır Kanalın alt üst kısımlarındaki P tipi parçalar birleştirilmiş olup G (gate - kapı) olarak adlandırılır
Yukarıdaki şekle bakarsanız VDD kaynağının negatif ucu source ucuna, pozitif ucu drain ucuna bağlanmıştır Bu nedenle akacak olan ID akımı drain den source ye doğrudur VGG kaynağının eksi ucu P maddesinden yapılmış olan gate ye, artı ucu ise source ye bağlanmıştır Yani gate ve kanal ters polarmalanmıştır Bu sebepten gate akımı IG =0 olacaktır
Şimdi VGG voltajının 0V olduğunu düşünelim O zaman VDD voltajının oluşturduğu akım ID, drainden source ye doğru ve maksimum olarak akacaktır ID akımını sınırlayan sadece kanalın kesitidir Bu kesit yada hacim de kadar büyük olursa ID akımı da o kadar büyük olarak akacaktır
Şimdi VGG voltajını biraz pozitif olarak arttıralım O zaman P maddesinden yapılmış gate ile N maddesinden yapılmış olan kanal ters polarmalanacaktır P maddesindeki boşluklar VGG kaynağından gelen elektronlarla doldurularak gate etrafında (p maddesi etrafında) bir yayılma alanı yaratacaktır
Şekil 2 
Gate ile source arasında sadece VGG voltaj kaynağı olduğu için gate - source arasında sadece VGG nin yaratığı ters polarizasyon, gate ile drain arasında VGG + VDD kaynağı olduğu için source - drain arasındaki ters polarizayson VGG + VDD kadar olacaktır Bu sebepten yayılmanın profili source trafında daha az, drain tarafında daha fazla olacaktır Bu yayılma kanalı daralttığı için ID akımı azalacaktır VGG voltajını daha da arttırırsak alan iyice yayılarak bütün kanalı kapatır ve ID akımı sıfır olur ID akımını sıfır yapan VGG voltajına Pinchoff voltajı Vp denir
Şekil 3 
Şekil 4 
Yukarıda sagdaki şekilde VGS voltajını Vp voltajının biraz altında sabit tutalım VDS voltajını sıfırdan itibaren yavaşça arttıralım Bu durumda kanal bir miktar açık olduğu için ID akımı sıfırdan itibaren biraz yükselecektir VDS voltajını arttırdığımızda ID akımı da doğrusal olarak artacaktır Bu durum yani ID akımının doğrusal olarak artması VDS voltajının, VGS ile Vp nin farkına eşit olduğu (VDS = VGS - Vp) değere kadar devam eder VD voltajı daha da arttırılırsa (VDS >= VGS - Vp) kanal genişliği VDS voltajına bağlı olarak ve aynı oranda daralır Yada bu kritik değerden sonra kanal direnci VDS voltajı ile aynıoranda artar Sonuçta VDS voltajı bu kritik değerden sonra ne kadar arttırılırsa arttırılsın ID akımı sabit kalır ve ID akımı VGS voltajı ile kontrol edilir
Eğer VGS voltajını sıfır yaparsak, VDS voltajı Vp değerine kadar yükseltilirse kanal genişliği minimum değerine ulaşır Bu durumdaki ID akımına doyum akımı yada IDSS akımı denir IDSS ile ID akımı arasındaki bağıntı:
ID= IDSS (1 - (VGS / Vp)2 )
Bu durum biraz karıştı Basit bir özet yapalım
Şekil 5 
Buradaki birinci bölge SABİT DİRENÇ bölgesi olarak tanımlanır Bu bölgede VDS değeri küçüktür Bu çalışma durumunda KANAL DİRENCİ gate ye uygulanan TERS BAYAS voltajı ile kontrol edilir Bu uygulamalarda JFET Voltaj Kontrollü Direnç olarak çalışır
İkinci bölge SABİT AKIM bölgesi olarak tanımlanır Bu bölgede VDS değeri büyüktür ID akımı gate voltajına bağlı olarak değişir, VDS değerinden bağımsızdır Sabit akım bölgesi BJT transistörün CE bağlantısına benzer Aralarında tek fark vardır BJT Transistörde IC akımı IB AKIMININ fonksiyonudur JFET Transistörde ID akımı gate ye uygulanan VOLTAJIN fonsiyonudur
JFET in ID akımını veren formül;
ID= IDSS (1 - (VGS / Vp)2 )
Bu formülün sabit akım bölgesi için çizimine JFET Transfer Karakteristiği denir
Şekil 6 
Yukarıdaki şekil buna bir örnektir
Bu örnekte IDSS akımı 5mA, Vp voltajı -4V olarak çizilmiştir Şekildeki transfer eğrisi görüldüğü gibi doğrusal değildir Bu nedenle, örneğin VGS giriş voltajı -3V dan -2V a getirildiğinde ID akımı yaklaşı 1mA değişir FakatVGS giriş voltajı -2V dan -1v a getirildiğine ID akımındaki değişiklik 2mA olacaktır
FET Transistörün Bayaslanması
Bir bayas devresi transistörü (FET, BJT transistör vs) özel bir durum söz konusu olmadıkça aktif bölgede çalışmasını sağlamak için tasarlanır BJT transistörlerde bildiğiniz gibi beyz akımı bayas devresinin hesaplanmasında önemlidir Fakat FET transistörlerde Gate akımı (IG=0) sıfırdır FET transistörün aktif bölgede çalışabilmesi için Gate-Source arası voltaj negatif olur Aşağıda bit JFET transistörün self-bayas devresi görülmektedir
Şekil 7 
Yukarıdaki devrede IG akımı sıfır olduğu için ID akımı IG akımına eşit olacaktır
ID=IG
RS direnci üzerinden geçen ID akımı burada Source tarafı pozitif toprak tarafı negatif olacak şekilde bir voltaj oluşturur IG akımı sıfır olacağı için RG direnci üzerinden hiç akım geçmeyecek ve RG direnci üzerinde bir voltaj düşümü olmayacaktır Fakat Gate-Source arasında RS direnci üzerinde görülen voltaj negatif olarak görülecektir Bu voltaj JFET transistörün bayas voltajıdır Bu söylediklerimizi formül haline getirirsek;
Şekil 8 
Çıkış devresi için; VDD= ID (RD + RS) + VDS
Gate - Source arası voltaj, IG=0 oldugu için;
VGS= -ID x RS
ID= IDSS (1 - (VGS / Vp)2 )
Yukarıdaki formüllerle JFET için Q çalışma noktası kolayca bulunabilir
Şimdi JFET transistörün bayaslanmasına ilişkin birkaç örnek yapalım
Şekil 9 
N-Kanal bir JFET için;
IDSS= 4mA
Vp=-5V
VDD=12V
RD=4,7 Kohm
RS=470 ohm
Olarak verilmiştir
Q noktasının (ID, VDS) yerini bulunuz
ID= IDSS (1 - (VGS / Vp)2 )
Formülüne bakacak olursak Vp voltajı VGS voltajına eşit olursa ID akımı IDSS akımına eşit olur Yani IDSS akımıverilen -Vp değerindeki doyum akımıdır Bizim bulacağımız ID akım değeri IDSS akımından daha küçük olmalıdır Pratik olarak VD değeri yaklaşı olarak VDD/2 olmalı ve VGS değeri -Vp değerinin yarısı kadar olmalıdır Buna göre VGS değerini -2V olarak seçersek;
ID= 4 (1 - (-2 / -4)2 )
ID= 4 (1 - 0,5)2
ID= 4 (0,5)2
ID= 1mA olarak bulunur
VDS voltajı;
VDD= ID (RD + RS) + VDS
VDS= VDD - (ID (RD + RS))
VDS= 12 - (1 (4,7 + 0,47))
VDS= 12 - (1 (5,17))
VDS= 12 -5,17
VDS= 6,83V olarak bulunur
VD voltajı;
VD= VDD - ID (RD)
VD= 12 - 1 (4 7)
VD= 12 - 4,7
VD= 7,3V olarak bulunur
Sonuç olarak; ID=1mA, VDS=6,83V ve VD=7,3V olarak bulunur Dikkat ederseniz RG direnci hesaplamalara girmedi Nedeni, IG akımının sıfır olmasıdır Bu direnç çıkışına bağlanacağı devrenin çıkış direncini etkilemeyecek büyükte seçilir
Şekil 10 
BJT transistörlerin bayaslanmasında geçerli olan bayas kararlılığına ait kurallar FET ler için de geçerlidir Şimdi üniversal bayas devresine sahip bir JFET devresinin çözümlemesini yapalım
Şekil 11 
Yukarıdaki devrede VDD=20V, RG1=470K, RG2=150K, RD=3,3K, IDSS=5mA ve VGS(off)=-4V verilmiştir VGS(off) Vp nin başka bir adlandırmasıdır Şimdi transistörün aktif durumda çalışması için RS direncimin değerini hesaplayalım Yani ID akımı 2,5mA olsun
Şekil 12 
Transistörün VGG voltajı (Gate - toprak arası voltaj)
VGG= VDD RG1 / ( RG1 + RG2 )
VGG= 20 x 150 / ( 470 + 150 )
VGG= 4,84V olarak bulunur
Bayas direçlerinin eşdeğerine RG dersek;
RG= RG1RG2 / ( RG1 + RG2 )
RG= 470 x 150 / ( 470 + 150 )
RG=114K olarak bulunur
Yukarıdaki eşdeğer devreye dikkatle bakacak olursak;
VGG= VGS + ( ID x RS )
Olarak yazılabileceğini görebiliriz
Ayrıca IDSS akımının yani en büyük akımın VGS=0V da olduğunu ve ID akımının 0mA değerinin yani ID nin kesim değerinin -Vp voltajında olduğunu biliyoruz O zaman VGS değerini Vp/2 olarak düşünürsek;
VGG= VGS + ( ID x RS )
RS = (VGG - VGS) / ID
RS = (4,84 - (-2)) / 2,5
RS = 2,7K olarak buluruz
Basit bir kontrol yapalım Transistörün VGS voltajının negatif, transistörden akım geçmesi için -Vp voltajından küçük olması gerekmektedir ID akımının IDSS akımından küçük olması gerektiğini ve 2 5 mA olarak önceden tespit etmiştik
VS=RS x ID
VS=2,7 x 2,5
VS=6,75V
VGG=4,84V idi
VGG= VGS + ( ID x RS ) formülünü
VGG= VGS + VS olarak yazabiliriz Buradan VGS ;
-VGS = VS - VGG
-VGS = 6,75 - 4,84
VGS = -1,91 V olduğu (yaklaşık -2V) tekrar görülür
FET Transistörlü Yükselteç Devreleri
Aşağıdadaki şekilde temel bir FET yükselteç devresi görülmektedir Kullandığımız transistör bir JFET dir VGG bayas kaynağı, küçük bir negatif GATE gerilimi (VGS) temin etmektedir Transistörün Gate-Source arası VGS tarafından ters bayaslandığı için Gate akımı olmayacağından (yada ihmal edilebilir kadar küçük olacağından ) RG direnci üzerinde herhangi bir gerilim düşümü olmayacaktır Bunun sonucu olarak VGS=VGG olacaktır
Drain-Source besleme gerilimi VDD ve Drain direnci RD, ID Drain akımı ile Drain-Source arasındaki gerilimi (VDS) oluştururlar Devre elemanlarının değeri ,VDS > Vp olacak şekilde seçileceğinden, transistörün sabit akım bölgesinde çalışması sağlanır Burada söylediğim sabit akım, transistörden ne olursa olsun hep aynı akam akar anlamında değildir VDD besleme geriliminde olabilecek değişiklerden ID akımının etkilenmemesidir
Şekil 13 
Devredeki sinyal kaynağına seri olarak bağlanan Ci kondansatörü Vs alternatif sinyal kaynağı ile transistörün DC olan VGS si arasında DC izolasyon yapar Vs alternatif kaynağı devreyi şu şekilde etkiler
Vgs=VGS + Vs
Yukarıdaki formülde görülen VGS + Vs aslında vektörel bir toplamadır (Kafanız karışmasın, şimdi açıklıyorum) Vs alternatif sinyal kaynağıdır Yani genliği zamana göre değişir Bir yükselir, bir azalır VGS ise DC bir gerilimdir Yani sabittir Sabit olan VGS ile değişken olan Vs yi toplarsak ortalama değeri VGS olan fakat Vs kadar bir azalan bir çoğalan Vgs yi elde ederiz Bu gerilim transistörün Gate sine uygulandığı için Vgs geriliminin yükseldiği zamanlarda ID akımı yükselir, Vgs geriliminin azaldığı zamanlarda da ID akımı azalır Yani ID akımı Vs nin sinyal şekline göre bir alzalır, bir yükselir ID akımındaki bu değişiklik RD direnci üzerinde değişken bir gerilim oluşturur Bu değişken gerilimi (RD üzerinde çıkış geriliminin hem AC hem DC bileşenleri vardır) Co kondansatörü ile devrenin dışına Vo olarak alırız Bu bağlantı türündeki devrelerde Vo gerilimi Vi geriliminden daha fazla olduğu için devremizde bir gerilim kazancı oluşur Örneğin bizim devremizde 0,5V luk bir Vi için 10V luk bir Vo elde edersek devrenin gerilim kazancı 20 olur
Av= Vo / Vi
Av= 20 / 0,5
Av=20
Grafik Çözüm
Bir JFET devresini grafik olarak çözümlemek için VDS - ID yada DRAIN karakteristiği kullanılır CE bağlantılı BJT transistöre çok benzer Yukarıdaki devre için Drain devresinin DC denklemi,
VDS= VDD - ID * RD
Bu formüle aynı zamanda DC Yük Denklemi de denir
Drain akımı ise,
ID= (VDD - VDS) / RD
Bunlar göre JFET yükseltecin grafiğini çizersek;
Şekil 14 
Yukarıdaki şekilde Yük Doğrusunun şekli , - 1/RD ile ifade edilmektedir Bu lisede öğrendiğiniz sıkıcı grafiklerin en basitlerinden olan - 1/x aynısıdır Eğer VGS voltajı -1V değerine ise, Q noktası şekildeki yerindedir Q noktasının bu durumdaki karşı gelen VDS ise 25V olsun Bu duruma sessizlik duruma denir Şimdi Vi giriş sinyalini uyguladığımızı varsayalım Vi sinyali yükseldiğinde negatif olan VGS bayas voltajını azaltacaktır Örneğin VGS=0 olsun Yani Q noktası şekilde A noktasına kayacaktır Buna karşı gelen VDS ise örneğin 5V olacaktır Görüldüğü gibi Vi giriş sinyali yükseldiğinde VGS voltajı azalmakta (Vo voltajı, VDS nin değişken kısmıdır) yani Vo voltajı negatif yönde artmıştır Vi negatif yönde arttığı zaman VGS voltajını da arttıracak başka bir değişle VGS voltajı da negatif yönde yükselecektir Bu durumda ID akımı da azalacağı için VDS voltajı yükselecektir Bunu grafikte Q noktasının Yük Doğrusu üzerinde B noktasına gelmesi şeklinde görebiliriz B noktasına karşı gelen VDS gerilimi de örneğin 45V olsun Bu durumda giriş sinyali Vi 2V değiştiğinde çıkış sinyali 40V değişmekte ve 20 kat kazanç elde edilmektedir Ayrıca giriş sinyali Vi ile çıkış sinyali Vo arasında 180o faz farkı olduğu görülmektedir
Grafik çözümler, olabilecek Distorsiyonlar hakkında bize önemli bilgiler verir Sinyal kesimde mi, doyumda mı rahatlıkla görebiliriz Ayrıca JFET transistörlü yükselteçler tasarlanırken birkaç noktaya dikkat etmek gereklidir Bilindiği gibi JFET transistörün DRAIN karakteristiğinde görülen VGS voltaj basamakları eşit aralıklarda bulunmadığından Q noktası etrafında meydana gelecek simetrik sinyal salınımı drain akımı ID ve VDS geriliminde simetrik değişimlere neden olmaz Çünkü JFET in giriş karakteristiği ile çıkış karakteristiği arasındaki ilişki doğrusal değildir Bu nedenle çıkış dalga şeklinde uygun bir doğrusallık elde etmek için, giriş sinyalinin genliği mümkün olduğunca küçük olmalıdır İkinci olara, çalışma noktası Pinchoff Threshold eğrisine yakın olarak seçilmemelidir Çünkü bu eğriye yakın bölgelerde, VGS eğrileri arasındaki uzaklık küçük olduğundan aşırı distorsiyon meydana gelir Son olarak, gate bayas gerilimi çok yüksek olamamalıdır Bu durumda küçük negatif sinyal salınımlarında bile transistör tamamen kesim durumuna geçebilir
FET bayas devrelerinde en çok yukarıdaki şekilde görülen yapı kullanılır Eğer devremizin kararlılığını daha da arttırmak istersek Self Bayas yerine BJT transistörlerden de hatırlayacağınız gibi Universal bayas devresi kullanmak daha iyi olacaktır Universal bayas devresi özelliği olarak transistörün parametrelerinde olabilecek bazı değişikliklerden bile devrenin etkilenmemesini sağlamaktadır
Alan Etkili Transistör (FET)
FET transistörlerin kullanılması için ilk öneriler 1955 li
yıllara dayanmaktadır Fakat o zaman ki üretim teknolojileri
bilim adamlarının kafalarında oluşanları üretime yansıtacak
kadar yeterli değildi Bu nedenle FET transistörlerin
yapımları ve kullanımları daha sonralara kaldı
FET transistörler iki farklı ana grupta üretilmektedir
Bunlardan birincisi JFET (Junction Field Effect Transistör)
yada kısaca bilinene adı ile FET, ikincisi ise MOSFET (
****l Oxcide Silicon Field Effect Transistör) yada daha
az bilinen adı ile IGFET (Isolated Gate Field Effect Transistör)
Transistör yada BJT Transistör iki taşıyıcı grubu ile
çalışmakta idi Örneğin NPN bir transitörün emitöründen
giren elektronlar emitör içinde çoğunluk taşıcısı olmaktadır
Sonra P tipi beyz içinden geçerken azınlık taşıyıcısı olmakta,
en son N tipi kollektörden geçerken tekrar çoğunluk
taşıyıcısı olmaktadır
FET içinde ise elektronlar sadece N tipi yada P tipi madde
içinden geçmektedir Sadece çoğunluk taşıyıcıları ile
çalışmaktadır Bu nedenle yapısal farklılığı vardır
Ayrıca en önemli kullanım özelliklerinden biride giriş
dirençleri çok yüksektir Bu nedenle bağlandıkları devreleri
yüklemezler
Az gürültü ürettikleri için giriş devreleri için tercih edilirler
İki tip FET i ayrı ayrı inceleyelim

JFET:
Anlatımlarımda sadece N kanal JFET i kullanacağım
P kanal JFET, N kanal JFET in çalışması ile aynı olup
beslemelerin polariteleri ile N ve P maddelerin yerleri
değişmektedir
Ortadaki N maddesinin bir ucu D (drain – akaç) diğer ucu
ise S (source – kaynak) olarak adlandırılır Ortadaki bu
parça aynı zamanda kanal – channel olarak adlandırılır
Kanalın alt üst kısımlarındaki P tipi parçalar birleştirilmiş
olup G (gate – kapı) olarak adlandırılır
Yukarıdaki şekle bakarsanız VDD kaynağının negatif ucu
source ucuna, pozitif ucu drain ucuna bağlanmıştır Bu
nedenle akacak olan ID akımı drain den source ye doğrudur
VGG kaynağının eksi ucu P maddesinden yapılmış olan
gate ye, artı ucu ise source ye bağlanmıştır Yani gate ve
kanal ters polarmalanmıştır Bu sebepten gate akımı
IG =0 olacaktır
Şimdi VGG voltajının 0V olduğunu düşünelim O zaman
VDD voltajının oluşturduğu akım ID, drainden source ye
doğru ve maksimum olarak akacaktır ID akımını sınırlayan
sadece kanalın kesitidir Bu kesit yada hacim de kadar
büyük olursa ID akımı da o kadar büyük olarak akacaktır
Şimdi VGG voltajını biraz pozitif olarak arttıralım O zaman
P maddesinden yapılmış gate ile N maddesinden yapılmış
olan kanal ters polarmalanacaktır P maddesindeki boşluklar
VGG kaynağından gelen elektronlarla doldurularak gate
etrafında (p maddesi etrafında) bir yayılma alanı yaratacaktır
Gate ile source arasında sadece VGG voltaj kaynağı olduğu

için gate – source arasında sadece VGG nin yaratığı ters
polarizasyon, gate ile drain arasında VGG + VDD kaynağı
olduğu için source - drain arasındaki ters polarizayson
VGG + VDD kadar olacaktır Bu sebepten yayılmanın
profili source trafında daha az, drain tarafında daha fazla
olacaktır Bu yayılma kanalı daralttığı için ID akımı
azalacaktır VGG voltajını daha da arttırırsak alan iyice
yayılarak bütün kanalı kapatır ve ID akımı sıfır olur ID
akımını sıfır yapan VGG voltajına Pinchoff voltajı Vp denir


Yukarıdaki şekilde VGS voltajını Vp voltajının biraz altında
sabit tutalım VDS voltajını sıfırdan itibaren yavaşça arttıralım
Bu durumda kanal bir miktar açık olduğu için ID akımı
sıfırdan itibaren biraz yükselecektir VDS voltajını
arttırdığımızda ID akımı da doğrusal olarak artacaktır Bu
durum yani ID akımının doğrusal olarak artması VDS
voltajının, VGS ile Vp nin farkına eşit olduğu
(VDS = VGS – Vp) değere kadar devam eder VD voltajı
daha da arttırılırsa (VDS >= VGS – Vp) kanal genişliği
VDS voltajına bağlı olarak ve aynı oranda daralır Yada bu
kritik değerden sonra kanal direnci VDS voltajı ile aynı
oranda artar Sonuçta VDS voltajı bu kritik değerden sonra
ne kadar arttırılırsa arttırılsın ID akımı sabit kalır ve ID akımı
VGS voltajı ile kontrol edilir
Eğer VGS voltajını sıfır yaparsak, VDS voltajı Vp değerine
kadar yükseltilirse kanal genişliği minimum değerine ulaşır
Bu durumdaki ID akımına doyum akımı yada IDSS akımı
denir IDSS ile ID akımı arasındaki bağıntı:
ID= IDSS (1 – (VGS / Vp)2 )
Bu durum biraz karıştı Basit bir özet yapalım

Buradaki birinci bölge SABİT DİRENÇ bölgesi olarak
tanımlanır Bu bölgede VDS değeri küçüktür Bu çalışma
durumunda KANAL DİRENCİ gate ye uygulanan TERS
BAYAS voltajı ile kontrol edilir Bu uygulamalarda JFET
Voltaj Kontrollü Direnç olarak çalışır
İkinci bölge SABİT AKIM bölgesi olarak tanımlanır Bu
bölgede VDS değeri büyüktür ID akımı gate voltajına bağlı
olarak değişir, VDS değerinden bağımsızdır
Sabit akım bölgesi BJT transistörün CE bağlantısına benzer
Aralarında tek fark vardır BJT Transistörde IC akımı IB
AKIMININ fonksiyonudur JFET Transistörde ID akımı gate
ye uygulanan VOLTAJIN fonsiyonudur
JFET in ID akımını veren formül;
ID= IDSS (1 – (VGS / Vp)2 )
Olarak vermiştim Bu formülün sabit akım bölgesi için
çizimine JFET TRANSFER KARAKTERİSTİĞİ denir
Aşağıdaki şekil buna bir örnektir

Bu örnekte IDSS akımı 5mA, Vp voltajı –4V olarak çizilmiştir
Şekildeki transfer eğrisi görüldüğü gibi doğrusal DEĞİLDİR
Bu nedenle, örneğin VGS giriş voltajı –3V dan –2V a
getirildiğinde ID akımı yaklaşı 1mA değişir Fakat
VGS giriş voltajı –2V dan –1v a getirildiğine ID akımındaki
değişiklik 2mA olacaktır
|